Printer Friendly

Y SILFF LYFRAU.

CREU ARGRAFF - ATGOFION TEULU GWASG GOMER John Lewis (Gwasg Gomer, PS9.99) Dyma lyfr sy'n creu argraff ar lawer ystyr - mae'n ddeniadol i'r llygad, mae'n rhwydd i'w ddarllen, ac yn ddiddorol ei gynnwys.

Mae yma dri llyfr yn un: hunangofiant y cyhoeddwr bonheddig a diwylliedig John H Lewis; hanes teuluol Lewisiaid, Siop Gomerian, Llandysul; a hanes argraffu a chyhoeddi yng Ngwasg Gomer.

Un o atyniadau'r llyfr yw'r ffordd esmwyth a rhesymegol y trefnwyd ei gynnwys. Er bod y penodau'n symud o un cyfnod i'r llall, mae'r cynnwys yn llifo'n rhwydd a'r amrywiaeth yn boddhau'r darllenydd wrth symud o'r hunangofiannol i'r hanes teuluol, at hanes y wasg ac yn ol, a hynny'n llyfn a didrafferth.

Eleni dathlodd John Lewis ei ben-blwydd yn 80 oed. Cawn hanes addysgol yr awdur yn Llandysul, Coleg Wycliffe (Swydd Gaerloyw), a Choleg Sant Ioan, Caergrawnt, ac yna'n cyflawni swydd weinyddol yn yr Awyrlu. Dysgwn am ei lwyddiant ar y meysydd chwarae mewn ysgol a choleg. Cawn gipolwg ar ei ddiddordeb mewn ceir cyflym, anghyffredin eu gwneuthuriad, a chawn hanes ei ddatblygiad annisgwyl yn amaethwr ar feysydd Cwm-meudwy.

Ond goruwch popeth dysgwn fod inc (argraffu) yn ei waed, ei fod wedi ei drwytho yn y ddawn o redeg busnes er yn blentyn, ei fod yn barod i fentro er mwyn llwyddiant y wasg, a bod ei fagwraeth yn niwylliant Capel Pen-y-bont a'r ardal wedi creu cymeriad crwn, cwrtais, boneddigaidd, cydwybodol, gwerth ei adnabod.

Mae yma rai darluniau cynnes, cofiadwy, er enghraifft hanes ei fam-gu yn rhoi rhodd o stoc llyfrau'r siop i'r bachgen ysgol T Llew Jones, y darllenwr brwd na fedrai fforddio prynu'r llyfrau a hoffai.

Fel y dywedodd Hywel Teifi Edwards am y wasg: "Am ganrif fe fu'n achlesu diwylliant y Gymraeg yn ddyfal, graenus, afieithus ac anrhydeddus. Cymaint llai a thlotach fyddai'r farchnad llyfrau Cymraeg wedi bod hebddi. Y mae gyda'r pennaf o gymwynaswyr y bywyd Cymraeg." Os yw hynny'n wir am Wasg Gomer, mae'n wir hefyd am John H Lewis a roddodd gyfeiriad a nod iddi yn ystod yr 50 mlynedd diwethaf.

Dafydd Ifans Crynodeb o adolygiad oddi ar www.gwales.com, trwy ganiatad Cyngor Llyfrau Cymru
COPYRIGHT 2013 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2013 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Features
Publication:Western Mail (Cardiff, Wales)
Date:Apr 13, 2013
Words:354
Previous Article:Gardener's world; A perfectly tended garden is a slice of paradise. Even if yours isn't up to much, you can find inspiration elsewhere. Here's 11 of...
Next Article:WORD OUT.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2022 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |