Printer Friendly

Vitamin D ve diabetes mellitus: vitamin D and diabetes mellitus.

Giris

Son yillarda Vitamin D reseptorunun ve Vitamin D'yi aktive eden enzimlerin kemik ve mineral metabolizmasi ile ilgili hucreler disi hucrelerde de varliginin kesfi ile Vitamin D'nin klasik olmayan etkileri gundeme gelmistir. Vitamin D'nin klasik olmayan bu etkilerinin insan sagligi icin onemi ve Vitamin D eksikliginin tum dunyada yaygin olarak saptanmasi konuya olan ilgiyi arttirmistir.

Ilk defa 1645 ve 1650 yillarinda eksikliginde rikets gelistiginin kesfi ve 1930 yilinda kimyasal yapisi tanimlandigindan beri Vitamin D ile ilgili bildiklerimiz giderek artmaktadir. Gunumuzde Vitamin D'nin aktif formunun klasik bir vitamin degil steroid bir hormon oldugu kabul edilmekle beraber 1920 yilinda bir vitamin olarak adlandirilmasi tarihi bir kaza olarak degerlendirilmektedir.

Vitamin D; UV isik etkisiyle, ciltte 7-dehidrokolesterolden sentezlenen bir sekosteroiddir. UV isik yogunlugu ise mevsim ve yukseklikten etkilenir (1). Gunes kremleri ve ortunmenin 7-dehidrokolesterolun Vitamin D'ye donusumunu engelledikleri bilinmektedir (2), (3). Vitamin D biyolojik olarak aktif formuna iki defa hidroksillenerek cevrilir. UV isik etkisi ile 7-dehidrokolesterolden elde edilen Vitamin D3 (kolekalsiferol) karacigerde bir veya daha fazla sitokrom P450 enzimleri tarafindan hidroksillenerek 25-hidroksivitamin D (25(OH)D)'ye cevrilir (4). Plazma 25(OH)D'nin yari omru 1-2 haftadir ve duzeyi D vitamini deposunun miktarini yansitir. 25(OH)D dolasimdaki major formdur ve D Vitamini Baglayici Protein (DBP) tarafindan bobrege tasinir. Bobrek proksimal renal tubul hucrelerinde 1-[alpha]-hidroksilaz (CYP27B1) enzimi tarafindan ikinci kez karboksillenir ve hedef dokularda bir cok biyolojik yanittan sorumlu aktif form olan 1,25(OH)2D3 (kalsitriol) elde edilir (5). Kalsitriol yine bobrekte bulunan ve P450 enzimi olan (25), (24) hidroksilaz enzimi (CYP24) ile inaktif metabolitine cevrilir (Sekil 1) (6).

Diyetle alinan dusuk kalsiyum ve fosfat 1-[alpha]-hidroksilaz enzim aktivitesini arttirir. Hipokalsemiye sekonder artan parathormon (PTH) da bu enzimin transkripsiyonunu arttirir (7).

Vitamin D etkisini butun cekirdekli hucrelerde nukleer reseptor (VDR; vitamin D reseptoru) uzerinden gerceklestirir. Bu reseptor en yogun olarak barsak epitel hucrelerinde bulunur. Reseptorune baglanan Vitamin D nukleusa girer ve hedef genleri aktive veya inhibe eder (8). D vitamini ve metabolitleri dolasimda DBP tarafindan tasinir. 1,25(OH)2D3'un yari omru 10-20 saattir, 25(OH)D'nin yari omru ise 15 gundur bu nedenle nutrisyonel Vitamin D durumunun degerlendirilmesi icin kullanilir (4). 25(OH)D'nin duzeyinin 20 ng/ml'nin altinda olmasi D vitamini eksikligi, 21-29 ng/ml arasinda oldugu durum ise D vitamini yetersizligi olarak degerlendirilir. D vitamininin potansiyel iskelet disi faydalari icin 0-1 yas arasinda 400 IU/gun, 1-18 yas arasinda 400-600 IU/gun ve 19-50 yas arasinda 600 IU/gun D vitaminin alinmasi onerilmektedir (9).

Yapilan hayvan calismalarinda Vitamin D'den fakir diyet ile beslenen hayvanlarin diyetin 2. ayinda pankreatik insulin sekresyonunda azalma ve bu deney hayvanlarinda glukoz intoleransinin gelistiginin gosterilmis olmasi Vitamin D'nin endokrin pankreas icin gerekli olduguna isaret etmistir (10). Daha sonra VDR'nun pankreasta ozellikle insulin sekrete eden beta hucrelerde gosterilmesi Vitamin D ve diyabet iliskisini kuvvetlendirmistir. Hipovitaminozis D tum dunyada yaygindir, diyabetik hastalarda da D vitamini duzeyleri dusuk bulunmustur (11). Bazi gozlemsel calismalarda yeni tani konulmus tip 1 diyabetiklerde dusuk D vitamini duzeyi saptanmistir (12). Gazi Universitesi Endokrinoloji Bolumunde yapilan bir calismada ise Tip 2 diyabetik hastalarin %39'unda Vitamin D eksikligi saptanmis, Vitamin D eksikliginin ozellikle kapali giyim tarzi olan diyabetik kadinlarda daha belirgin oldugu gorulmustur (13).

Tip 1 Diabetes Mellitus (DM) ve Vitami

Epidemiyolojik calismalarda ozellikle kuzey enlemlerde yasayanlarda Tip 1 DM'un daha sik gorulmesi ve Tip 1 DM'un mevsimsel ozellik gostermesi, bu hastaligin patofizyolojisinde Vitamin D'nin olasi rolunu dusundurtmustur. Yapilan bir calismada, tum dunyada 51 ulkede 1990-1994 yillari arasinda 14 yas altinda Tip 1 DM insidansi arastirilmis ve UV-B isini alan bolgelerde insidansin oldukca dusuk oldugu gorulmustur, ayrica UV-B isininin cillte 7 dehidrokolesterolu D Vitaminine donusturdugu ve otoimmuniteye karsi koruyucu oldugu bildirilmektedir (14).

Tip 1 DM patogenezinde genetik yatkinlik da onemlidir. 1-[alpha]-hidroksilaz ve VDR gen polimorfizmleri Tip 1 DM gelisiminde rol oynayabilir. 1-[alpha]-hidroksilaz gen polimorfizmi ile bu enzimin lokal ekspresyonu azalir, dolayisiyla aktif hormon duzeyleri duser. VDR gen polimorfizmi ve Tip 1 DM iliskisinin arastirildigi calismalarda farkli populasyonlarda farkli sonuclar elde edilmistir. Hindistan, Almanya, Japonya ve Tayvan'dan bildirilen calismalarin meta analiznde VDR gen polimorfizmi ile DM arasinda iliski saptanirken (15), (16), Finlandiya, Portekiz ve Ingiltere'deki calismalarda iliski bulunamamistir (17, 18). Ulkemizde yapilan 90 Tip 1 DM hastasinin VDR polimorfizmi acisindan incelendigi calismada kontrol grubu ile hasta populasyonu arasinda polimorfizm acisindan fark gosterilememistir (19).

Vitamin D reseptorunun immun sistemde ozellikle antijen sunan hucrelerde (makrofaj, dendritik hucre) ve aktive T lenfositlerde gosterilmis olmasi D vitamininin immunmodulatuar etkisini ortaya koymustur (20). Bu hucrelerde 25(OH) vitamin D'yi aktif forma cevirecek 1-[alpha]-hidroksilaz enziminin varligi gosterilmistir. Bu hucrelerde bulunan 1-[alpha]-hidroksilaz, bobrekte sentez edilenle ayni yapiya sahip olmakla beraber, enzimin regulasyonu bobrektekinden farkli olarak immun sinyallerle saglanmaktadir (21). Dendritik hucreler ozellikle CD4+ T lenfositlere antijen sunumunda onemli hucrelerdir. Yapilan bircok calismada 1,25(OH) Vitamin D'nin dendritik hucrelerin maturasyonunu inhibe ederek ve matur hucrelerin apopitozunu arttirarak bu hucrelerin sayisini azalttigi gosterilmistir. Bu sekilde 1,25(OH) vitamin D antijen sunumunu azaltmaktadir (22). T lenfositlerde de VDR mevcuttur ve T lenfositlerin aktivasyonu ile bu reseptorler de artmaktadir. Ancak 1,25(OH) Vitamin D'nin T lenfositler uzerine etkisi ile ilgili farkli sonuclar elde edilmistir. Th1 sitokinlerini azaltmakla beraber Th2 sitokinleri uzerine etkisi bilinmemektedir (23). Sonuc olarak; Vitamin D tolerojenik dendritik lenfositlerin sayisini arttirmaktadir, eksikliginde ise bu hucrelerin sayisi azalmakta ve T lenfositlerin pankreas adacik hucrelerini hasarlamalari daha hizli ve agir olmaktadir.

Bu bilgiler isiginda yapilan calismalarda Tip 1 DM tedavisinde ve onlenmesinde Vitamin D'nin olasi rolu arastirilmistir.

Hayvan Calismalari

Tip 1 DM icin hayvan modeli olan NOD farelere yuksek doz aktif D vitamini verilmesinden sonra insulitis ve diyabet gelisimini azaldigi gozlenmistir (24), (25). D Vitamininin bu etkisini, adacik hucrelerinden kemokin salinimini azaltarak ve regulatuar T hucrelerin cogalmasini stimule ederek gerceklestirdigi gosterilmistir (26). Prediyabetik NOD farelerde de benzer etki gorulmus ve D vitamininin immunmodulatuar etkisiyle diyabet gelisiminin yavasladigi sonucuna varilmistir (27). Streptozotosin ile diyabet gelistirilmis farelerde 1,25-(OH)2D3 kullanimi ile diyabet progresyonunun yavasladigi gosterilmistir (28). Hayvan calismalarinda beta hucre hasarini ve diyabeti engellemek icin gereken 1,25 (OH)2D3 duzeyinin hiperklasemik yan etkilerinin oldugu gorulmustur, bu nedenle immun sistem ve beta hucre uzerine etkili olabilecek non hiperkalsemik analoglara ihtiyac oldugu dusunulmektedir (29).

Insan Calismalari

Yapilan calismalarda Tip 1 DM'lu hastalarda dusuk Vitamin D ve Vitamin D baglayici protein (DBP) duzeyleri bildirilmistir (30). Ayrica Vitamin D eksikliginin genc Tip 1 DM'lularda retinopati prevalansinda artis ile iliskili oldugu rapor edilmistir (31). Yazarlar Vitamin D eksikliginin inflammatuar ve anjiyojenik etkilerinin erken retinal vaskuler hasara katkida bulunabilecegini one surmuslerdir. Bununla birlikte genis capli bir kohort calismasinda mikrovaskuler komplikasyonlarin gelisimi ile ciddi Vitamin D eksikligi arasinda anlamli bir iliski bulunmamistir (32). Ote yandan ayni calismada ciddi vitamin D eksikliginin Tip 1 DM'da mortalite artisi ile bagimsiz olarak iliskili oldugu rapor edilmistir.

Vitamin D replasmani ile Tip 1 DM gelisiminin onlenmesi ile ilgili arastirmalar celiskili sonuclar ortaya koymaktadir. Bazi epidemiyolojik calismalarda erken bebeklik doneminde Vitamin D replasmaninin ileride Tip 1 DM gelisme riskini azalttigi gosterilmistir (33). Bir vaka kontrol calismasinda balik yagi replasmani ile Tip 1 DM gelisim riski azalmistir (34). Bir meta analizde sut cocuklugu doneminde Vitamin D alan cocuklarda Tip 1 DM gelisme riskinin almayanlara gore %29 azaldigi saptanmistir, daha yuksek doz replasman alanlarda bu risk daha dusuk bulunmustur (35). Vitamin D replasmaninin Tip 1 DM riskini azaltmadigini gosteren calismalar da mevcuttur. Yapilan prospektif bir calismada Vitamin D replasmani ile Tip 1 DM gelisim riskinde azalma gosterilememistir (36).

Gebelikte Vitamin D verilmesi ile ilgili yapilan calismalarda da farkli sonuclar elde edilmistir. Stene ve arkadaslarinin yaptigi pilot calismada gebelik sirasinda balik yagi kullaniminin bu annelerin cocuklarinda Tip 1 DM riskinin azaldigi gorulurken ayni ekibin yaptigi daha buyuk bir vaka kontrol calismasinda ayni sonuc elde edilememistir (34), (37).

Sonuc olarak Tip 1 DM gelisme riski olan bireylerde ve beta hucre hasari baslayip Tip 1 DM gelistikten sonra D Vitamini replasmani yapilmasinin etkinligi net olarak bilinmemektedir, bu konuda yapilan calismalarin sonuclari birbiriyle uyumsuzdur.

Tip 2 DM ve Vitamin D

Insulin duyarliliginda azalma, beta hucre fonksiyonlarinda bozulma ve sistemik inflamasyon glukoz intoleransi ve Tip 2 DM gelismesine neden olmaktadir. Vitamin D'nin bu mekanizmalari etkiledigine dair kanitlar mevcuttur (38), (39). Ayrica yapilan gozlemsel calismalarda da dusuk Vitamin D duzeyi ile Tip 2 DM gelisme riski arasinda iliski saptanmistir. Pittas ve arkadaslarinin yaptigi calismada Tip 2 DM tanisini yeni almis 608 kadin hastanin Vitamin D duzeyleri kontrol grubuna gore dusuk bulunmustur (40). Anderson ve arkadaslarinin 41504 hastanin kayitlarini inceleyerek yaptiklari calismada ise dusuk D Vitamini duzeylerinin kardiyometabolik olaylarla iliskili oldugu ve tip 2 DM riskinin arttigi gosterilmistir (41). Avustralya'da yapilan baska bir calismada ise baslangicta diyabetik olmayan 5200 vaka 5 yil izlenmis ve diyabet gelisen 199 hastanin Vitamin D duzeyinin gelismeyenlere gore dusuk oldugu saptanmistir (42). Bu bulgularin tersine Norvec'de katilimcilarin 11 yil izlendigi bir calismada 25(OH)D3 duzeyleri ile Tip 2 DM arasinda beden kitle indeksine gore duzeltme yapildiktan sonra anlamli bir iliski gosterilememistir (43).

Tip 2 DM poligenik bir hastaliktir. DBP ve VDR polimorfizmlerinin bozulmus glukoz toleransi ve obezite ile iliskili oldugunu gosteren calismalar mevcuttur.

DBP (grup spesifik komponent protein, Gc) karacigerde sentez edilir ve 4q12 kromozomda lokalizedir ve cok polimorifk bir proteindir. Gc1F, Gc1S, ve Gc2 en sik 3 allelidir. Japon populasyonunda bu allelerin varyantlarinin prediyabet ve diyabet gelisimi ile iliskili oldugu gosterilirken, Amerika ve Avrupa orijinli populasyonlarda bu iliski saptanmamistir (44), (45).

VDR geni 12. kromozomda yer alir ve 11 exon icerir. En sik VDR polimorfizmleri Bsml, Apal ve Taql gibi restriksiyon fragmanlarinda gorulur (46). Apal polimorfizmi Tip 2 DM ile Bsml polimorifzmi ise insulin direnci ile iliskili bulunmustur (47). Genc eriskinlerde yapilan bir calismada dusuk fiziksel aktive ve Bsml polimorfizminin daha yuksek aclik kan glukozu ile iliskili oldugu gosterilmistir. Dilmec ve arkadaslarinin yaptigi calismada ise Tip 2 DM ile VDR gen polimorfizmleri arasinda iliski gosterilememistir (48). Farkli etnik populasyonlarda yapilan calismalarda elde edilen farkli sonuclar oldugu gibi bu polimorfizmlerle Tip 2 DM arasindaki patofizyolojik mekanizmalar da net degildir.

Vitaminin D'nin insulin direnci ve beta hucre disfonksiyonu uzerine reseptoru uzerinden direkt ve kalsiyum homeostazini etkileyerek indirekt etkileri olabilecegi belirtilmektedir (49). Yapilan calismalarda adacik hucrelerinin 1,25(OH) Vitamin D3 ile stimulasyonu ile sitozolik kalsiyum duzeyinin arttigi ve intraselluler kalsiyum duzeyinin artisi ile insulin sekresyonunun gerceklestigi gosterilmistir (50), (51). Insulinin beta hucresinden ekzositozu kalsiyum bagimlidir. Vitaminin D'nin diyetle alimindaki eksiklik sonucu ekstraselluler ve intraselluler kalsiyum dengesindeki bozuklugun insulin sekresyonunda degisiklige yol acabilecegi dusunulmektedir (52).

Inflamasyon beta hucre hasari ve insulin direnci ile iliskilidir. TNF-[alpha], interlokin-6, C reaktif protein ve plazminojen aktivator inhibitor gibi sistemik inflamasyon belirteclerininin tip 2 diyabette arttigi gosterilmistir. Bu belirtecler insulin sinyalizasyonunu etkileyerek insulin direncine neden olabilir (53). Vitamin D'nin interlokin-6 ve TNF-[alpha] duzeylerini, monosit-makrofajin T hucrelerine antijen sunumunu azalttigi, dendritik hucrerlerin maturasyonunu engelledigi ve lenfositler uzerinde antiproliferatif etkisinin oldugunu gosteren calismalar mevcuttur (20). Sonucta Vitamin D'nin sistemik inflamasyonu, proinflamatuar sitokinlerin yapimini ve etkilerini degistirerek insulin duyarliligini etkileyebilecegi dusunulmektedir.

Tip 2 DM gelisimi icin en onemli risk faktorlerinden biri obezitedir. Obezite hipovitaminozis D ile iliskili bulunmustur (54), (55). Yag kitlesi ile serum 25(OH) Vitamin D arasinda ters iliski mevcuttur. Bu durum D vitaminin yag dokusunda depolanmasi nedeniyle aktif haline donusememesiyle aciklanabilir. Ayrica yag dokusunda depolanan D Vitamini adipositlerde de intraselluler kalsiyumu arttirarak lipogenezi indukleyebilir (56).

Tip 2 DM ve bozulmus glukoz toleransinin onlenmesinde ve tedavisinde Vitamin D'nin yeri hayvan ve insan calismalariyla ortaya konulmaya calisilmistir.

Hayvan Calismalari

Deneysel hayvan modellerinde Vitamin D eksikliginin insulin duyarliliginda azalmaya neden oldugu ve Vitamin D replasmaninin insulin sekresyonunda artisa yol actigi gosterilmistir. Obez Tip 2 DM icin hayvan modeli olan ob/ob farelerde 1[alpha]-(OH)D3 tedavisi ile hiperglisemi, hiperinsulinemi ve hormonlara yag dokusu yanitlarinda iyilesme gosterilmistir (57). Diyete bagli diyabet gelisen spontan hipertansif farelerde ve Wistar farelerde 1,25(OH) vitamin D3 glukoz intoleransinda duzelmeye yol acmistir (58). Streptozotosin ile diyabet yapilmis farelerde balik karacigeri ile beslenme sonucunda kan sekeri duzeylerinde, kardiyovaskuler ve metabolik anormalliklerde iyilesme gosterilmistir (59).

Insan Calismalari

Pittra ve arkadaslarinin yaptiklari prospektif bir calismada diyabet oykusu bulunmayan 83779 kadinin 20 yillik izlemi sonucunda; >800 IU/gun Vitamin D ve >1200 mg/gun kalsiyum alanlarin, <400 IU/gun Vitamin D ve <600 mg/gun kalsiyum alanlara gore diyabet insidanslarinin daha dusuk oldugu gorulmustur (60). Bununla birlikte saglikli postmenopozal 33951 kadinin 7 yil takip edildikleri baska bir calismada ise >400 IU/gun Vitamin D ve >1000 mg/gun kalsiyum kullanimi ile diyabet sikliginda azalma gosterilememistir (61). Tip 2 DM riski tasiyan bireylerin dahil edildigi 3 calismada ise 16 hafta boyunca haftada iki gun 2000 IU Vitamin D3 ve kalsiyum, 6 hafta boyunca on bes gunde bir 120.000 IU Vitamin D3 veya 3 yil boyunca 700 IU/gun Vitamin D3 ve 500 mg/gun kalsiyum alimi ile insulin duyarliliginda, insulin sekresyonunda iyilesme saptanmistir (62-64). Tip 2 DM veya bozulmus glukoz toleransi gelistikten sonra Vitamin D verilmesinin yarari yapilan bazi calismalarda gosterilememistir. Asya kokenli 28 tip 2 diyabetik kadin hastada 4 haftalik Vitamin D replasmani ile insulin sekresyonu, insulin sensitivitesi ve glukoz intoleransinda duzelme gorulmemistir (65). 1,25(OH) Vitamin D'nin 4 gun 1 mcg/gun dozunda verildigi bir calismada replasman ile diyabetik hastalarin glisemi duzeylerinde duzelme gorulmemistir (66). Bunun tersine Vitamin D tedavisi ile glukoz homeostazinda ve insulin direncinde duzelme saglandigini gosterir calismalar da mevcuttur, ornegin Tip 2 diyabetik 17 hastaya bir ay boyunca gunluk 1332 IU kolekalsiferol verilmesi ile birinci faz insulin yanitinda artma ve insulin direncinde duzelme saptanmistir (67). Baska bir calismada ise Vitamin D acisindan zenginlestirilmis yogurt verilen 90 tip 2 DM'lu hastanin glisemi duzeylerinde iyilesme gosterilmistir (68).

Tip 2 DM, mortalite ve Vitamin D iliskisi ile ilgili olarak, 2010 yilinda yapilan gozlemsel bir calismada, ciddi Vitamin D eksikliginin tum sebeplere ve kardiyovaskuler nedenlere bagli mortalite ile anlamli bir sekilde iliskili oldugu saptanmistir (11). Bu iliskinin mikroalbuminuri ve konvansiyonel kardiyovaskuler risk faktorlerinden bagimsiz oldugu gosterilmistir. Ote yandan ayni yil yapilan bir metaanalizde, Vitamin D'nin Tip 2 DM'lu hastalardaki kardiyometabolik etkilerinin net olmadigi, Vitamin D replasmaninin verilen dozlarda yararli etkilerinin olmadigi saptanmistir (69).

Sonuc olarak hem insan hem hayvan calismalari Vitamin D eksikligi ile Tip 1 ve Tip 2 DM arasindaki iliskiyi kuvvetle desteklemektedir. Bununla birlikte Vitamin D replasmani ile ilgili calismalar ozellikle Tip 2 DM'da su an icin net bulgular ortaya koyamamaktadir. Hasta sayilarinin az olmasi, tedavinin baslangic zamani veya suresi buna katkida bulunabilir. Bu nedenle Vitamin D'nin uzun vadedeki rolu ile ilgili olarak her 2 tip diyabette daha uzun sureli ve daha cok katilimli genis calismalara ihtiyac vardir.

Kaynaklar

(1.) Christakos S, Ajibade DV, Dhawan P, Fechner AJ, Mady LJ. Vitamin D: metabolism. Endocrinol Metab Clin North Am. 2010;39:243-53.

(2.) Matsuoka LY, Ide L, Wortsman J, MacLaughlin JA, Holick MF. Sunscreens suppress cutaneous vitamin D3 synthesis. J Clin Endocrinol Metab 1987;64:1165-8.

(3.) Matsuoka LY, Wortsman J, Dannenberg MJ, et al. Clothing prevents ultraviolet-B radiation-dependent photosynthesis of vitamin D3. 1992;75:1099-103.

(4.) DeLuca HF. Evolution of our understanding of vitamin D. Nutr Rev 2008;66(Suppl 2):73-87.

(5.) Bouvard B, Annweiler C, Salle A, et al. Extraskeletal effects of vitamin D: facts, uncertainties, and controversies. Joint Bone Spine 2011;78:10-6.

(6.) Palomer X, Gonzalez-Clemente JM, Blanco-Vaca F, Mauricio D. Role of vitamin D in the pathogenesis of type 2 diabetes mellitus. Diabetes Obes Metab 2008;10:185-97.

(7.) Perwad F, Portale AA. Vitamin D metabolism in the kidney: regulation by phosphorus and fibroblast growth factor 23. Mol Cell Endocrinol 2011;347:17-24.

(8.) Wu S, Sun J. Vitamin D, vitamin D receptor, and macroautophagy in inflammation and infection. Discov Med 2011;11:325-35.

(9.) Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, et al. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab 2011;96:1911-30.

(10.) Nyomba BL, Bouillon R, De Moor P. Influence of vitamin D status on insulin secretion and glucose tolerance in the rabbit. Endocrinology 1984;115:191-7.

(11.) Joergensen C, Gall MA, Schmedes A, et al. Vitamin D levels and mortality in type 2 diabetes. Diabetes Care 2010;33:2238-43.

(12) Wolden-Kirk H, Overbergh L, Christesen HT, Brusgaard K, Mathieu C. Vitamin D and diabetes: its importance for beta cell and immune function. Mol Cell Endocrinol 2011;347:106-20.

(13.) Altinova AE, Akturk M, Toruner F,et al. Tip 2 diyabetli hastalarda D vitamini eksikligi prevalansi ve CRP, fibrinojen, glisemik kontrol ve insulin direnci ile iliskisi. Gazi Tip Dergisi. 2010;21:117-20.

(14.) Cantorna MT, Mahon BD. Mounting evidence for vitamin D as an environmental factor affecting autoimmune disease prevalence. Exp Biol Med 2004;229:1136-42.

(15.) Chang TJ, Lei HH, Yeh JI, et al. Vitamin D receptor gene polymorphisms influence susceptibility to type 1 diabetes mellitus in the Taiwanese population. Clin Endocrinol (Oxf) 2000;52:575-80.

(16.) Guo SW, Magnuson VL, Schiller JJ, et al. Meta-analysis of vitamin D receptor polymorphisms and type 1 diabetes: a HuGE review of genetic association studies. Am J Epidemiol 2006; 164:711-24.

(17.) Valdivielso JM , Fernandez E. Vitamin D receptor polymorphisms and diseases. Clin Chim Acta 2006;371:1-12.

(18.) Lemos MC, Fagulha A, Coutinho E, et al. Lack of association of vitamin D receptor gene polymorphisms with susceptibility to type 1 diabetes mellitus in the Portuguese population. Hum Immunol 2008;69:134-8.

(19.) Kocabas A, Karaguzel G, Imir N, Yavuzer U, Akcurin S. Effects of vitamin D receptor gene polymorphisms on susceptibility to disease and bone mineral density in Turkish patients with type 1 diabetes mellitus. J Pediatr Endocrinol Metab 2010;23:1289-97.

(20.) Baeke F, Takiishi T, Korf H, Gysemans C, Mathieu C. Vitamin D: modulator of the immune system. Curr Opin Pharmacol 2010;10:482-96.

(21.) Kamen DL, Tangpricha V. Vitamin D and molecular actions on the immune system: modulation of innate and autoimmunity. J Mol Med (Berl) 2010;88:441-50.

(22.) Peelen E, Knippenberg S, Muris AH, et al. Effects of vitamin D on the peripheral adaptive immune system: a review. Autoimmun Rev 2011;10:733-43.

(23.) Cantorna MT. Why do T cells express the vitamin D receptor? Ann N Y Acad Sci 2011; 1217:77-82.

(24.) Mathieu. C, Laureys J, Sobis H, et al. 1,25-Dihydroxyvitamin D3 prevents insulitis in NOD mice. Diabetes 1992;41:1491-5.

(25.) Mathieu C, Waer M, Laureys J, Rutgeerts O, Bouillon R. Prevention of autoimmune diabetes in NOD mice by 1,25 dihydroxyvitamin D3. Diabetologia 1994;37:552-8.

(26.) Gregori S, Giarratana N, Smiroldo S, Uskokovic M, Adorini L. A 1alpha,25-dihydroxyvitamin D(3) analog enhances regulatory T-cells and arrests autoimmune diabetes in NOD mice. Diabetes 2002;51:1367-74.

(27.) Gysemans CA, Cardozo AK, Callewaert H, et al. 1,25-Dihydroxyvitamin D3 modulates expression of chemokines and cytokines in pancreatic islets: implications for prevention of diabetes in nonobese diabetic mice. Endocrinology 2005;146:1956-64.

(28.) Del Pino-Montes J, Benito GE, Fernandez-Salazar MP, et al. Calcitriol improves streptozotocin-induced diabetes and recovers bone mineral density in diabetic rats. Calcif Tissue Int 2004;75:526-32.

(29.) Wolden-Kirk H, Overbergh L, Christesen HT, Brusgaard K, Mathieu C. Vitamin D and diabetes: its importance for beta cell and immune function. Mol Cell Endocrinol 2011;347:106-20.

(30.) Littorin B, Blom P, Scholin A, et al. Lower levels of plasma 25-hydroxyvitamin D among young adults at diagnosis of autoimmune type 1 diabetes compared with control subjects: results from the nationwide Diabetes Incidence Study in Sweden (DISS). Diabetologia 2006; 49:2847-52.

(31.) Kaur H, Donaghue KC, Chan AK, et al. Vitamin D deficiency is associated with retinopathy in children and adolescents with type 1 diabetes. Diabetes Care 2011;34:1400-2.

(32.) Joergensen C, Hovind P, Schmedes A, Parving HH, Rossing P. Vitamin D levels, microvascular complications, and mortality in type 1 diabetes. Diabetes Care 2011;34:1081-5.

(33.) Hyppinen E, Laara E, Reunanen A, Jarvelin MR, Virtanen SM. Intake of vitamin D and risk of type 1 diabetes: a birth-cohort study. Lancet 2001;358:1500-3.

(34.) Stene LC, Joner G; Norwegian Childhood Diabetes Study Group. Use of cod liver oil during the first year of life is associated with lower risk of childhood-onset type 1 diabetes: a large, population-based, case-control study. Am J Clin Nutr 2003;78:1128-34.

(35.) Zipitis CS, Akobeng AK. V Vitamin D supplementation in early childhood and risk of type 1 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Arch Dis Child 2008;93:512-7.

(36.) Simpson M, Brady H, Yin X, et al. No association of vitamin D intake or 25-hydroxyvitamin D levels in childhood with risk of islet autoimmunity and type 1 diabetes: the Diabetes Autoimmunity Study in the Young (DAISY). Diabetologia 2011;54:2779-88.

(37.) Stene LC, Ulriksen J, Magnus P, Joner G. Use of cod liver oil during pregnancy associated with lower risk of Type I diabetes in the offspring. Diabetologia 2000;43:1093-8.

(38.) Weyer. C, Bogardus C, Mott DM, Pratley RE. The natural history of insulin secretory dysfunction and insulin resistance in the pathogenesis of type 2 diabetes mellitus. J Clin Invest 1999;104:787-94.

(39.) Hu. FB, Meigs JB, Li TY, Rifai N, Manson JE. Inflammatory markers and risk of developing type 2 diabetes in women. Diabetes 2004;53:693-700.

(40.) Pittas AG, Sun Q, Manson JE, Dawson-Hughes B, Hu FB. P Plasma 25-hydroxyvitamin D concentration and risk of incident type 2 diabetes in women. Diabetes Care 2010;33:2021-3.

(41.) Anderson JL, May HT, Horne BD, et al. Relation of vitamin D deficiency to cardiovascular risk factors, disease status, and incident events in a general healthcare population. Am J Cardiol 2010;106:963-8.

(42.) Gagnon C, Lu ZX, Magliano DJ, et al. Serum 25-hydroxyvitamin D, calcium intake, and risk of type 2 diabetes after 5 years: results from a national, population-based prospective study (the Australian Diabetes, Obesity and Lifestyle study). Diabetes Care 2011;34:1133-8.

(43.) Grimnes G, Emaus N, Joakimsen RM, et al. Baseline serum 25-hydroxyvitamin D concentrations in the Troms[empty set] Study 1994-95 and risk of developing type 2 diabetes mellitus during 11 years of follow-up. Diabet Med 2010;27:1107-15.

(44.) Klupa T, Malecki M, Hanna L, et al. Amino acid variants of the vitamin D-binding protein and risk of diabetes in white Americans of European origin. Eur J Endocrinol 1999;141:490-3.

(45.) Hirai M, Suzuki S, Hinokio Y, et al. Variations in vitamin D-binding protein (group-specific component protein) are associated with fasting plasma insulin levels in Japanese with normal glucose tolerance. J Clin Endocrinol Metab 2000;85:1951-3.

(46.) Uitterlinden AG, Fang Y, van Meurs JB, van Leeuwen H, Pols HA. Vitamin D receptor gene polymorphisms in relation to Vitamin D related disease states. J Steroid Biochem Mol Biol 2004;89-90:187-93.

(47.) Uitterlinden AG, Fang Y, Van Meurs JB, Pols HA, Van Leeuwen JP. Genetics and biology of vitamin D receptor polymorphisms. Gene 2004;338:143-56.

(48.) Dilmec F, Uzer E, Akkafa F, Kose E, van Kuilenburg AB. Detection of VDR gene ApaI and TaqI polymorphisms in patients with type 2 diabetes mellitus using PCR-RFLP method in a Turkish population. J Diabetes Complications 2010;24:186-91.

(49.) Teegarden D, Donkin SS. Vitamin D: emerging new roles in insulin sensitivity. Nutr Res Rev 2009;22:82-92.

(50.) Billaudel BJ, Delbancut AP, Sutter BC, Faure AG. Stimulatory effect of 1,25-dihydroxyvitamin D3 on calcium handling and insulin secretion by islets from vitamin D3-deficient rats. Steroids 1993;58:335-41.

(51.) Billaudel BJ, Faure AG, Sutter BC. Effect of 1,25 dihydroxyvitamin D3 on isolated islets from vitamin D3-deprived rats. Am J Physiol 1990;258:643-8.

(52.) Mathieu C, Gysemans C, Giulietti A, Bouillon R. Vitamin D and diabetes. Diabetologia 2005; 48:1247-57.

(53.) Sjoholm A, Nystrom T. Inflammation and the etiology of type 2 diabetes. Diabetes Metab Res Rev 2006;22:4-10.

(54.) Alemzadeh R, Kichler J, Babar G, Calhoun M. Hypovitaminosis D in obese children and adolescents: relationship with adiposity, insulin sensitivity, ethnicity, and season. Metabolism 2008;57:183-91.

(55.) Zittermann A. Vitamin D in preventive medicine: are we ignoring the evidence? Br J Nutr 2003;89:552-72.

(56.) Earthman. CP, Beckman LM, Masodkar K, Sibley SD. The link between obesity and low circulating 25-hydroxyvitamin D concentrations: considerations and implications. Int J Obes (Lond) 2012;36:387-96.

(57.) Kawashima H, Castro A. Effect of 1 alpha-hydroxyvitamin D3 on the glucose and calcium metabolism in genetic obese mice. Res Commun Chem Pathol Pharmacol 1981;33:155-61.

(58.) de Souza Santos R, Vianna LM. Effect of cholecalciferol supplementation on blood glucose in an experimental model of type 2 diabetes mellitus in spontaneously hypertensive rats and Wistar rats. Clin Chim Acta 2005;358:146-50.

(59.) Ceylan-Isik A, Hunkar T, Asan E, et al. Cod liver oil supplementation improves cardiovascular and metabolic abnormalities in streptozotocin diabetic rats. J Pharm Pharmacol 2007; 59: 1629-41.

(60.) Pittas AG, Dawson-Hughes B, Li T, et al. Vitamin D and calcium intake in relation to type 2 diabetes in women. Diabetes Care 2006;29:650-6.

(61.) de Boer IH, Tinker LF, Connelly S, et al. Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of incident diabetes in the Women's Health Initiative. Diabetes Care 2008;31:701-7.

(62.) Nagpal J, Pande JN, Bhartia A. A double-blind, randomized, placebo-controlled trial of the short-term effect of vitamin D3 supplementation on insulin sensitivity in apparently healthy, middle-aged, centrally obese men. Diabet Med 2009;26:19-27.

(63.) Mitri J, Dawson-Hughes B, Hu FB, Pittas AG. Effects of vitamin D and calcium supplementation on pancreatic [beta] cell function, insulin sensitivity, and glycemia in adults at high risk of diabetes: the Calcium and Vitamin D for Diabetes Mellitus (CaDDM) randomized controlled trial. Am J Clin Nutr 2011;94:486-94.

(64.) Pittas AG, Harris SS, Stark PC, Dawson-Hughes B. The effects of calcium and vitamin D supplementation on blood glucose and markers of inflammation in nondiabetic adults. Diabetes Care 2007;30:980-6.

(65.) Parekh D, Sarathi V, Shivane VK, et al. Pilot study to evaluate the effect of short-term improvement in vitamin D status on glucose tolerance in patients with type 2 diabetes mellitus. Endocr Pract 2010;16:600-8.

(66.) Orwoll E, Riddle M, Prince M. E Effects of vitamin D on insulin and glucagon secretion in non-insulin-dependent diabetes mellitus. Am J Clin Nutr 1994;59:1083-7.

(67.) Borissova AM, Tankova T, Kirilov G, Dakovska L, Kovacheva R. The effect of vitamin D3 on insulin secretion and peripheral insulin sensitivity in type 2 diabetic patients. Int J Clin Pract 2003;57:258-61.

(68.) Nikooyeh B, Neyestani TR, Farvid M, et al. Daily consumption of vitamin D- or vitamin D + calcium-fortified yogurt drink improved glycemic control in patients with type 2 diabetes: a randomized clinical trial. Am J Clin Nutr 2011;93:764-71.

(69.) Pittas AG, Chung M, Trikalinos T, et al. Systematic review: Vitamin D and cardiometabolic outcomes. Ann Intern Med 2010;152:307-14.

Ozlem Turhan Iyidir, Alev Eroglu Altinova

Gazi Universitesi Tip Fakultesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastaliklari Bilim Dali, Ankara, Turkiye
COPYRIGHT 2012 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Derleme Review
Author:Iyidir, Ozlem Turhan; Altinova, Alev Eroglu
Publication:Turkish Journal of Endocrinology and Metabolism
Date:Dec 1, 2012
Words:4407
Previous Article:Factors related with non-alcoholic fatty liver disease in Normolipidemic patients with 1-hour hyperglycemia: Birinci Saat Hiperglisemisi Olan...
Next Article:Macroorchidism in a patient with FSH-secreting pituitary macroadenoma: FSH Salgilayan Hipofiz Makroadenomlu bir Hastada makroorsidizm.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters