Printer Friendly

Ulkemizde yayinlanan ilk radyoloji dergisi: Klinik Radyoloji/First radiology journal published in our country: Clinical Radiology.

Turk Radyoloji Dernegi halihazirda periyodik olarak uc adet radyoloji dergisi yayimlamaktadir: Diagnostic and Interventional Radiology (DIR), Turk Radyoloji Seminerleri ve Turk Radyoloji Dergisi (TRD).

Diagnostic and Interventional Radiology, sahip oldugu yuksek etki faktoru (impact factor) ile yurt icinde oldugu kadar yurt disinda da kabul goren ve yazilarinin buyuk bolumu yurt disi yazilardan olusan saygin bir dergidir. DIR'in, 2018 Mayis-Haziran ayi doneminde 24. cildinin 3. sayisi yayimlanmistir. Yilda uc kez yayimlanan Turk Radyoloji Seminerleri, her sayisinda farkli bir ana konuda, tecrubeli yazarlar tarafindan kaleme alinan guncel bilgi ve deneyimleri iceren yazilar sunmaktadir. Bu derginin 2017 Aralik ayinda 5. cildinin 3. sayisi yayimlanmistir. Turk Radyoloji Dergisi, ilk kez 1955 yili Ekim ayinda yayimlanmaya baslanmis, daha sonra bir sure icin yayin hayatina ara vermistir. Turk Radyoloji Dernegi tarafindan tekrar yayimlanmaya baslanan bu dergi, 2017 Nisan doneminde 36. cilt 1. sayi ile yayin hayatina devam etmektedir.

Ulkemizde periyodik olarak yayimlanmaya baslayan ilk radyoloji dergisi, Klinik Radyoloji dergisidir. Dergi, 1940 yili Temmuz ayinda yayimlanmaya baslamistir (Resim 1). Baslangicta iki ayda bir cikmasi planlanmis olup ayni yil Eylul ayinda ikinci sayisi yayimlanmistir.

Derginin kapaginda dergi adi Turkce, Ingilizce, Fransizca ve Almanca olarak 4 ayri dilde belirtilmistir: "Klinik Radyoloji", "Clinical Radiology", "Radiologie Clinique" ve "Klinischen Radiologie".

Derginin sahibi ve yayin muduru Dr. Naci Goren'dir. Abonman ve yazi isleri sorumlusu olarak Dr. Ismet Sayman gorunmektedir. Yazi ve abonman isleri icin verilen adres ilk sayilarda Dr. Ismet Sayman adina Konya'dan bir posta kutusu iken, 5. sayida bu adres degismis ve- "Dr. Ismet Sayman, Maresal Cakmak Hastanesi, Rontgen Mutehassisi, Erzurum" olmustur. Derginin basim yeri olarak 'Kader Basimevi' bilgisi verilmis, ancak sehir belirtilmemistir.

Derginin 1. sayisinda onsoz yazisini kaleme alan Dr. Ismet Sayman sunlari soylemistir:

"Klinik Radyoloji; Turk radyoloji mesaisine bir hiz vermek, onun degerli varligini tanitmaga yardim etmek ve nihayet Turk radyolojisinin sesini memleket icinde oldugu kadar disinda da duyurmak icin intisar ediyor. Hic suphe yoktur ki, Turk tip camiasinin en sessiz subesi "Radyolojidir. Bu hal milli bir noksan ve beynelmilel varligimizi sarsacak buyuk bir kusurdur. Hepimize raci olan bu kusurun tamir zamani gelmis ve belki de coktan gecmistir. Yapilan mesailerin hedeflendirilmesi, kiymetlendirilmesi gerci bir zeka ve yuksek bir ilmi varlik isi ise de, muayyen bir program dahilinde yapilan azimli bir merakli calisma ile de, ayni muvaffakiyet gosterilebilh. Bu bir karakterdir ve bu karakterin butun meslektaslarimizda mevcut olduguna suphemiz yoktw. Bu noktayi nazardan, memleketimizde cok eski bir maziye malik olan bu subenin el'an bir mecmuaya malik olmamis bulunmasi, milli bir lakaydi degerine yukselecek kadar aci olan bir hakikatt'r. Degerli milli sefimiz Ismet Inonu 'nun yuksek baskanligi altinda, parlak ve engin bir istikbale dogru buyuk bir imanla ilerleyen devletimizin atesli enerjisi karsisinda, bu aci hakikatin zararlarini, el ve mesai birligi ile butun meslektaslarin telafi edeceklerine sarsilmaz bir imanla mesbuuz. Cok gayri musait sartlar altinda intisar eden ve milli varlik ugurunda butun meslektaslarin mali olmaga amade olan klinik radyoloji, ideallerine vasil olmus bulunursa kendisini cok bahtiyar sayacaktir".

Ilk sayida ayrica, Almanya-Wiesbaden'den Dr. Alban Kohler de bir giris yazisi yazmistir. Dr. Kohler'in Almanca olarak yazdigi bu yazinin tercumesi hemen arka sayfada yer almistir. Yazisinda, kendisinin halen hayatta bulunan rontgencilerin en yaslisi oldugunu ve 40 yili askin suredir rontgenle ugrastigini belirttikten sonra, boyle bir dergi cikarmanin faydalari ve gerekliligi uzerinde goruslerini bildirmektedir.

Derginin kapak sayfasinda "Yazi Arkadaslari-Collaborateurs" olarak bildirilen isimler sunlardir: Prof. Alban Kohler (Wiesbaden), Dr. Ake Akerlund (Stokholm), Prof. Arif Sakir Sakar (Istanbul), Dr. Ahmet Hamdi (Istanbul), Dr. Delherm (Paris), Dr. Fahreddin Kerim Gokay (Istanbul), Prof. Hans Holfelder (Frankfurt), Prof. H. Chaul (Berlin), Prof. H.R. Schinz (Zurih), Dr. Ira. I. Kaplan (Nev York), Dr. Ihsan Rifat Sabar (Istanbul), Dr. Ismet Sayman (Konya), Dr. Karl Nitzge (Berlin), Prof. Kemal Atay (Istanbul), Prof. Kazim Ismail Gurkan (Istanbul), Prof. Max Sgalitzer (Istanbul), Prof. Mazhar Osman Uzman (Istanbul), Prof. Neset Omer Irdelp (Istanbul), Dr. Naci Goren (Konya), Dr. Rasim Adasal (Erzurum), Prof. Selahattin Mehmet Erk (Istanbul), Madame Simon Labord (Paris), Prof. Suheyl Unver (Istanbul), Dr. Suphi Neset Beken (Istanbul), Dr. Semsettin Arif Ustel (Ankara), Prof. Pickhan (Berlin), Dr. Zakar Tarver (Istanbul). Isimlerin buyuk bolumu Turk radyolog ve klinisyenlerden olusurken, yurt disindan da cok sayida isim yer almaktadir.

Kapagin arkasindaki sayfada, derginin yazi kurallari "Mecmuaya yazi gonderecek meslektaslarin nazari dikkatine basligi ile verilmistir. Bu bolumde dergiye orijinal yazilar, deger ve ehemmiyeti yuksek olan tercumeler ve enteresan kucuk musahedelerin kabul edilecegi bildirilmistir. Bu sayfanin sonunda yazisma adresi ve abonman ucreti belirtilmistir.

Birinci sayfada derginin o sayisinda yayimlanan yazilarin listesi, 2. sayfadan itibaren de makaleler yer almaktadir.

Ilk sayida yayimlanan tibbi makaleler sunlardir:

* Prof. Dr. A. Suheyl Unver: Turklerde radyolojinin baslangicina dair.

* Dr. Zakar Tarver: Rontgen mutehassisinin vazifeleri Dr. Ismet Sayman: Kohler-Pellergrini-Stieda hastaligi

* Dr. Ismet Sayman: Rontgen'in hayati (Otto Glasser'in, La vie de Wilhelm Conrad Rontgen isimli yazisinin tercumesi)

Diger sayilarda yurt icinden ve yurt disindan yazarlara ait makaleler bulunmaktadir. Makalelerin isimleri Turkce yazildiktan sonar, bazi makalelerin isimleri Fransizca veya Ingilizce olarak da yazilmistir.

Dergide calisma makaleleri, olgu sunumlari, derleme yazilar disinda yurt disinda yayimlanmis bazi yazilarin tercumeleri de yer almaktadir. Ornegin, 1. sayida "Rontgen'in hayati" baslikli yazi, Dr. Otto Glasser tarafindan yazilan "La vie de Wilhelm Conrad Roentgen" baslikli yazinin Dr. Ismet Sayman tarafindan yapilmis olan tercumesidir.

Bazi makalenin sonunda Turkce, Ingilizce, Almanca ve Fransizca ozetleri yer almaktadir (Resim 2). Bazi olgu sunumu yazilari ise, kisa ozet seklinde dort ayri dilde yazilmistir (Resim 3). Genelde ulkemizde yayimlanan Turkce bilimsel dergilerde, makale ozetleri Turkce ve Ingilizce olarak verilirken o donemde bu ozetlerin dort ayri dilde yayimlanmis olmasi dikkat cekicidir. Derginin son sayfalarinda ilanlara yer verilmektedir.

Klinik Radyoloji dergisinde abonman ve yazi isleri sorumlusu olarak gorulen Dr. Ismet Sayman, dergide makaleler de yayimlamistir. Dr. General Kemal Ozbay'in Turk Asker Hekimligi Tarihi ve Asker Hastaneleri isimli kitabinda (Yoruk Basimevi, Istanbul, S. 550) Ismet Sayman'in 1341 (1925)-5 nasipli oldugu belirtilmekte ve hakkinda "Degerli bir rontgen mutehassisi. Yabanci cisimlerin yerini tespite yarayan bir alet icat etmisti" denilmektedir.

1941 yili Eylul ayinda, derginin 2. cildinin 5. sayisi yayimlanmistir. Bundan sonraki yayin hayati hakkinda bilgi edinmem mumkun olamadi. Derginin bu sayilarinin yayimlandigi tarih olan 1940-41 yillari, Ikinci Dunya Savasi'nin devam ettigi yillardir. Turkiye bu savasa girmemis olsa da, o donemde bircok tedbirler alinmis ve seferberlik ilan edilmisti. Dr. General Kemal Ozbay'in Turk Asker Hekimligi Tarihi ve Asker Hastaneleri isimli kitabinda, "Ikinci Cihan Savasi Seferberliginden Sonra" baslikli 21. bolumde, 1948'den itibaren ordudan ayrilan hekimlerin listesi icerisinde (s.550) Tbp. Alb. Ismet Sayman adi da yer almaktadir. Yani savas yillarinda ilan edilen seferberlik nedeniyle Ismet Sayman, Konya'dan Erzurum'a nakledilmis ve o gunun sartlari icinde dergi yayin hayatini surdurememis olabilir.

Turk Radyoloji Cemiyeti'nin 1956 yili Kongre Raporu'nda, Ismet Sayman ismini Istanbul Radyologlari arasinda gormekteyiz. Her ne kadar o tarihlerde dergi ile ilgili bir bilgi elimizde olmasa da, Ismet Sayman'in bilimsel calismalarina devam ettigi ve cemiyetin o yilki faaliyetlerinde sunum yapan radyologlar arasinda oldugu ayni raporda gorulmektedir. 1955 yilinda yayin hayatina baslayan Turk Radyoloji Dergisi'nin 1. cilt 3. sayisinda da Dr. Ismet Sayman'in, Denizcilik Bankasi Hastanesi Rontgen Mutehassisi olarak "Miyokardiyum enfarktuslerinde, kalp anevrizmalarinda ve koroner arteri ensuffizanslarinda sahsi belirtilerim" isimli bir makalesi yer almaktadir.

Her ne kadar yayin hayati kisa surmus olsa da o gunun sartlari icinde boyle bir derginin yayin hayatina kazandirilmis olmasini, Turk radyolojisine hizmetlerini ve bu konuda harcanan emekleri taktir etmek gerekir. Emegi gecenleri saygi ve rahmetle aniyorum.

Kaynaklar

[1.] Klinik Radyoloji Dergisi. Kader Basimevi. Sene 1940-1941. Cilt:1, Sayi:1,2; Cilt:2, Sayi 5

[2.] Dr. General Kemal Ozbay. Turk Asker Hekimligi Tarihi ve Asker Hastaneleri. Yoruk Basimevi. Istanbul 1976

[3.] Turk Radyoloji Cemiyeti Kongre Raporu. Ismail Akgun Matbaasi. Istanbul 1956

[4.] Turk Radyoloji Mecmuasi. Istanbul. Nisan 1956. Volum:1, Sayi:3

Cihat Cinar Basekim

Bayindir Icerenkoy Hastanesi, Radyoloji Anabilim Dali, Istanbul, Turkiye

Sorumlu Yazar: Cihat Cinar Basekim

E-posta: cinarbasekim@yahoo.com

DOI: 10.5152/turkjradiol.2018.887
COPYRIGHT 2017 AVES
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2017 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:RADYOLOJI TARIHINDEN
Author:Basekim, Cihat Cinar
Publication:Turkish Journal of Radiology
Date:Dec 1, 2017
Words:1423
Previous Article:Granulomatoz polianjitte (Wegener granulomatozu) toraks BT bulgulari/Thorax CT findings in granulomatosis with polyangiitis (Wegener granulomatosis).
Next Article:TANINIZ NEDIR? Olgu 5.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |