Printer Friendly

The role of an algologist in the treatment of spine disorders/ Omurga hastaliklarinin tedavisinde algologun rolu.

Summary

Chronic spinal pain is a very common and complicated clinical picture in which a therapeutic approach could not have been shown to be superior to the other in long term. When a pain generator could be identified, interventional treatment methods may be a therapeutic choice. Spinal interventions may be efficient both diagnostically and therapeutically in carefully selected patients. When spinal interventions are applied to a correctly chosen patient as a part of a rehabilitation program, they can accelerate recovery, increase function and decrease analgesic use.

Key Words: Chronic spinal pain, interventional pain management, spinal interventions, low back pain, neck pain

Ozet

Kronik spinal agri, oldukca sik karsilasilan ve cerrahi tedavi dahil cesitli tedavi yaklasimlarinin bir digerine ustunlugunun gosterilemedigi karisik bir klinik tablodur. Bu tablolarda agri kaynagi ortaya konuldugunda, girisimsel tedavi uygulamalari tedavi seceneklerinden bir tanesidir. Dogru hasta secildiginde spinal girisimler hem tanisal hem de terapotik olarak faydali olabilir. Girisimsel tedaviler, rehabilitasyon programinin bir parcasi olarak dogru hastaya dogru bir sekilde uygulandiginda iyilesmeyi hizlandirabilir, fonksiyonu arttirabilir ve analjezik ihtiyacini azaltabilir.

Anahtar Kelimeler: Kronik spinal agri, girisimsel agri tedavisi, spinal girisimler, bel agrisi, boyun agrisi

Giris

Bel ve boyun agrisi sikliklari ve onemli maddi yukleri nedeniyle ciddi bir problem olmaya devam etmektedir. Spinal agrilarin buyuk bir bolumunun bir ay icinde duzelmesine karsin %10 kadari kroniklesmektedir (1). Aslinda ugrasilarin buyuk kismi, bu hasta grubuna yonelik olmaktadir. Tibbin disinda sosyal ve ekonomik boyutlari ile bircok kurumu ilgilendirmesi kacinilmaz olmustur. Zaman zaman saglik odeme sistemleri bazi tedavi yontemlerini odeme planlarina alip cikarabilmektedir. Bu durum klinik arastirmalari guclestirebilmekte ve yeni tibbi kanitlarin olusturulmasini zorlastirmaktadir. Guncel bilgiler isiginda, spinal agrilarda, cerrahi dahil hicbir tedavinin uzun surecte digerlerinden daha ustun oldugunu soyleme sansimiz yoktur (2,3).

Nominist yaklasimla klasik egitimde kronik bel-boyun agrisi, genelde 3-6 aydan uzun sureli mekanik non-spesifik bolgesel agriyi ifade etmektedir. Fizyopatolojiye yonelik herhangi bir tanimlama yoktur. Bu yaklasim genis bir kabul gormesine karsin spesifik bir agri kaynagini ve fizyopatolojiyi ifade etmedigi icin spesifik tedavi yaklasimlarinin da onunu kesmektedir (4). Buna karsin, gunumuzde ozellikle tanisal spinal girisimler sayesinde spinal agrilarin %80-85 kadarinda temel agri kaynagi ortaya konabilmektedir (5). Boylece hedefe yonelik daha spesifik tedaviler uygulama sansimiz olacaktir.

Kronik spinal agrilar, tum yonleri ile agri davranisinin yerlestigi multidisipliner tablolardir ve erken mudahale onemli olabilir. Bu sayede agri dongusu kirilarak hastalarin rehabilitasyona uyumu artirilabilir ve hastalar normal yasamlarina daha hizli dondurulebilir.

Spinal agrilarda kilit nokta agri kaynagini ortaya cikarmak ve daha sonra hedefe yonelik en uygun tedavi yontemini uygulamaktir. Aslinda bu konuda elde edilen birikimler ve literaturdeki celiskili sonuclar olayi daha da karmasik hale getirmektedir. Tum tablolar icin uygulanabilecek bir algoritma mumkun degildir. Cunku agri kaynaklari yasa, cinsiyete ve klinik tabloya gore degisiklikler gosterebilmektedir. Orn. mekanik tarzda radikuler bel agrisinin nedeni buyuk oranda disk patolojileri iken boyunda daha cok dejenerasyon one cikmaktadir. Benzer sekilde zigapofizial eklem (z-eklem) dejenerasyonu hem aksiyel hem de radikuler semptom ve bulgulara neden olabilir.

Goruntuleme yontemlerinin agri kaynagini belirlemede yetersizligi ve zaman zaman yanlis yonlendirmeleri yeni arayislari daha da pekistirmistir. Girisimsel yontemlerin, rasyonel ve algoritmik kullanildiginda hem tanida hem de tedavide buyuk katki saglayacagi aciktir.

Girisimsel Tedavi Prensipleri

Bu konuda yayinlanan tani ve tedavi rehberlerleri onemsenerek hastaya yaklasmak, basari sansini artiracaktir fakat her tablonun kisisel ozellikleri olabilecegi akildan cikartilmamalidir. Girisim olabildigince basitlestirilmeli, kargasaya yer birakilmamalidir [KISS (Keep It Simple and Safe) prensibi] Girisimsel tedavilerde, bunlar hedefe yonelik tedaviler oldugundan, hastanin mutlaka spesifik tanisinin olmasi gerekir. Sunu da bir deneyelim yaklasiminin girisimsel tedavide yeri yoktur.

Yapilacak islem mutlaka onemsenmeli ve komplikasyonlar bilinerek, alinmasi gereken tum onlemler alinmalidir, islemler elektif sartlarda ve goruntuleme rehberliginde yapilmalidir. Bu uygulamalarin tecrubeli ellerde temel kurallara uymak kosulu ile komplikasyon orani oldukca dusuk olmasina karsin cok yikici sonuclari da olabilecegi unutulmamalidir. Goruntuleme rehberligi ve kontrast madde ile kontrol olmaksizin enjeksiyon yapilmamali ve gerektiginde islem sonlandirilmalidir.

Girisimsel tedaviler fonksiyonel rehabilitasyon programinin bir parcasidir. Hastalara durumlari, tedavi secenekleri ve girisimler hakkinda bilgi verilmeli ve bilimsel veriler isiginda hastaya yaklasilmalidir. Hastalarin yazili onam formlari mutlaka alinmali ve saklanmalidir.

Goruntuleme Rehberligi

Spinal girisimlerde hedef, spinal ya da paraspinal yapilar olabilir. Goruntuleme rehberligi bu islemlerin olmazsa olmazlarindan birisidir. Hangi bolge (lumbar, servikal ... vs.) ve hangi anatomik yapinin (z-eklem, selektif sinir koku, dorsal kok ganglionu.... vs.) hedeflendigine gore degisiklikler gostermesine karsin siklikla floroskopi veya bilgisayarli tomografi (BT) rehberliginde bu girisimler uygulanmaktadir. Literaturde, ozellikle servikal bolgede BT ve magnetik rezonans goruntuleme (MRG) rehberliginde yapilan girisimlerin daha guvenli ve etkin oldugunu destekleyen sonuclara ragmen (6,7) gerekli ozen gosterildiginde (orn. dijital subtraksiyon anjiografi yapmadan servikal bolgeye ilac uygulanmamasi gibi) floroskopi rehberliginde yapilan girisimlerin de yeterli oldugu soylenebilir. Son zamanlarda ultrasonografi rehberliginde yapilan spinal girisimler bildirilse de (8-10) henuz rutin kullanim icin yeterli deneyim mevcut degildir. Bu bolgedeki kemik yapilar nedeni ile x-isini rehberligi ideal gorunmektedir. Fakat hem saglik personeli hem de hasta acisindan radyasyon guvenligi icin gerekli tum tedbirler alinmalidir.

Girisimin basarili olabilmesinin temel sartlarindan birisi hedef bolgeye ulasabilmektir. Yapilan calismalarda usta ellerde bile floroskopi rehberligi olmaksizin enjeksiyonlarda %25-30 oraninda basarisizlik bildirilmistir (11). Diger onemli konu da ilaclarin intravaskuler (IV) verilme riskidir. Servikal enjeksiyonlarda %6,4-10,9, lomber bolge transforaminal enjeksiyonlarinda %10,8-11,2 oraninda vaskuler enjeksiyon riski bildirilmistir (12). Interlaminar enjeksiyonlar biraz daha guvenli gibi gozukmektedir (%1,9) (12). Aslinda guvenli spinal girisim olmadigi bu nedenle de tum girisimlerin goruntuleme rehberliginde ve kontrast madde kontrolu ile yapilmasi gerektigi artik kabul gormus bilimsel bir gercektir (13,14). Her zaman mekanizma bilinmese de lokal anestezik ya da kortikosteroidlerin spinal kord hasari yaparak ciddi komplikasyonlara neden olabilecekleri unutulmamalidir (12).

Tanisal Spinal Enjeksiyonlar

Agri kaynagini bulma konusunda klinik oyku, muayene ve goruntuleme yontemlerinin belirli oranlarda faydali olmalarina karsin bazi olgularda ozellikle MRG gibi ayrintili goruntuleme yontemlerinin sorunu daha da karmasik hale getirebildigi gorulmektedir. Asemptomatik bireylerde disk patolojisi gorulme sikligi %20-76 kadar yuksektir. Bunun ayni zamanda semptomatik yetiskin bireylerin %24-80 kadarinda MRG'de disk patolojisi gorulmeyecegi anlamina geldigi de gozden kacirilmamalidir (15).

Klinik bulgular ve semptomlar tek bir anatomik yapinin etkilenmesi ile aciklanamadiginda veya goruntuleme yontemleri birden fazla odagin agri kaynagi olabilecegini isaret ediyor ise selektif bloklar sayesinde agri kaynagi ortaya konulabilir. Sorun plasebo etki yuzunden fazladan tani koyma riskidir (yalanci pozitiflik). Tanisal blok sayisini artirarak yalanci pozitiflik orani azaltilabilir fakat bu durumda da bazi olgularin atlanabilmesi ihtimali olacaktir (yalanci negatiflik) (16).

Degisik calismalarda farkli oranlar bildirilse de tanisal bloklar ile teyit edilen calismalarda kronik bel agrisinda en sik nedenin intervertebral disk kaynakli oldugu gorulmektedir. Diskojenik bel agrisinin prevalansi %26-40 kadardir. Kronik boyun agrisinda ise diskojenik agri beldeki gibi en sik neden degildir; prevalansi %16-20 kadardir (17). MRG, diskojenik agrinin tanisinda ideal goruntuleme yontemi olsa da agri girisimleri ve cerrahi dusunulen hastalarda dogrulama ancak provakatif diskografi ile yapilabilir (17). Fakat girisimsel ya da cerrahi tedavi dusunulmeyen hastalarda yapilacak diskografinin saglam diske zarar verme ihtimali goz onunde bulundurulmalidir (16,18).

Z-eklem kokenli agri belde ikinci siraya yerlesirken (prevalans: %20-40) boyunda ilk sirayi almaktadir (prevalans: %36-54) (17). Bu eklemlerden kaynaklanan agrilarin goruntuleme yontemleri ile dogrulanamamasi tanisal bloklari on plana cikarmaktadir, intraartikuler enjeksiyonlar onemini yitirirken medial dal bloklarinin, hem tanisal hem de terapotik olarak etkin oldugunu destekleyen veriler giderek artmaktadir (19).

Terapotik Spinal Enjeksiyon ve Girisimler

Epidural Kortikosteroid ve Lokal Anestezik Enjeksiyonu

Cok buyuk bir intervertebral disk patolojisi klinik sorun yaratmayabilirken, oldukca kucuk disk patolojisi siddetli klinik tablolara neden olabilmektedir. Burada kilit faktor enflamasyondur (20). Bu bolgedeki enflamasyonu giderecek uygulamalar agriyi azaltarak hastanin fonksiyonel iyilesmesini saglayacaktir.

Kortikosteroidlerin etki mekanizmasi tam olarak bilinmemektedir. Enflamasyon, noral membran stabilizasyonu, etkilenen sinirdeki nosiseptif ektopik desarjlar, basiya bagli ileti blogu, odem ve skar olusumu uzerine pozitif etkileri nedeniyle faydali olduklari dusunulmektedir. Lokal anesteziklerin ise ileti blogu ve wind-down gibi mekanizmalar ile etkili oldugu one surulmustur (20).

Epidural araliga ilaclarin verilmesi kaudal, interlaminar veya transforaminal yaklasimlarla olabilir. Gunumuzde araknoidit yapabilmesi nedeniyle intratekal kortikosteroid enjeksiyonu uygulanmamaktadir (21).

Kaudal epidural kortikosteroid enjeksiyonu, teknik olarak kolay gibi gorunse de bu bolgenin yogun damar yapisi nedeniyle floroskopi rehberliginde kontrast madde kontroluyle yapilmasi uygun olacaktir. Eskiden yuksek hacimlerle yapilan bu enjeksiyonlar gunumuzde daha dusuk hacimde ilaclarla yapilabilmektedir (22). Kateter ile ust seviyelere cikilarak yapilan kaudal epidural kortikosteroid enjeksiyonlari sayesinde ilaclarin patolojinin oldugu lomber bolgelere ulasmasi daha kolay olmaktadir. Fakat bu yontemler arasinda etkinlik acisindan bir fark olup olmadigi da net degildir. Genel olarak disk herniasyonu-radikulopati tablolarinda kisa sureli etkinligi gosteren cok sayida iyi kalitede calisma olmasina karsin uzun sureli sonuclar celiskilidir (23,24). Spinal stenoz tablosunda sadece bir tane randomize kontrollu calisma mevcut olup, bu calismada kaudal epidural kortikosteroid enjeksiyonu kisa ve uzun sureli etkin olarak bulunmustur (25). Benzer sekilde radikuler olmayan aksiyel diskojenik bel agrisinda, literaturde bir tane randomize cift kor calisma mevcut olup kaudal epidural kortikosteroid enjeksiyonu kisa ve uzun sureli olarak etkin bulunmustur (26). Cerrahi sonrasi bel agrilarinda da kisa ve uzun sureli pozitif sonuclari destekleyen randomize kontrollu calismalar mevcuttur (27,28).

Interlaminar epidural kortikosteroid enjeksiyonu vaskuler yonden daha emniyetli bir yontemdir. Bel agrilarinda etkinlik acisindan onemini kaybetmesine karsin boyun agrilarinda guvenligi nedeniyle onemini hala korumaktadir. Lomber interlaminar epidural kortikosteroid enjeksiyonu, bircok tedavi rehberinde ve derlemede, kronik spinal agrida kisa sureli etkin olmasina karsin uzun sureli etkileri gosterilemedigi icin oncelikle onerilen bir yontem olmaktan cikmistir (23). Kronik servikal spinal agrida ise, hem kisa sureli hem de uzun sureli etkileri gosteren calismalardan dolayi onemini korumaktadir (29).

[ILLUSTRATION OMITTED]

Transforaminal epidural kortikosteroid enjeksiyonu, girisimsel tedavi mantigina en uygun yontemdir. Kucuk hacimde ilac dogrudan patolojinin oldugu bolgeye enjekte edilir (Sekil 1). Ozellikle radikuler tablolarda diger yontemlerden daha etkili oldugu kabul edilmektedir. Birden fazla randomize kontrollu calismada kisa sureli etkinligi gosterilirken, uzun sureli sonuclari uzerine bu kadar kesin konusmak mumkun degildir (23). Servikal spinal agrilarda, daha cok gozlemsel calismalara dayanarak etkin oldugu kabul edilmektedir (29). Interlaminar enjeksiyona gore, ilacin patolojinin oldugu bolgeye direkt verilmesi nedeniyle ustun oldugu soylenebilir (30) (Sekil 2). Servikal bolgeye uygulanacak enjeksiyonlarin katastrofik sonuclari olabilecegi unutulmamali ve olasi tum tedbirler alinmalidir.

Z-eklem Enjeksiyonlari

Intraartikuler enjeksiyonlar: intraartikuler z-eklem enjeksiyonlari giderek onemini yitirmektedir. Kisa sureli etkinligi gosteren calismalara ragmen uzun sureli pozitif etkilerinin olmamasi nedeniyle artik tedavi algoritmalarinda yer almamaktadir (23,31).

Terapotik medial dal bloklari: Z-eklemler dorsal kokten cikan medial dal tarafindan inerve edilmektedir. Bir eklemin duyu inervasyonu kendi seviyesinden ve bir ust seviyeden olmak uzere iki medial dal tarafindan gerceklestirilir. Bu nedenle bir eklemin duyu blogu icin iki seviyeli enjeksiyon yapilmalidir (Sekil 3). Kisa ve uzun sureli etkinligi gosteren veriler mevcuttur (23,32). Agrinin zeklemden kaynaklandigina emin olundugunda radyofrekans ablasyonu ile norotomi yapilabilir (33,34).

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

Sakroiliak Eklem Enjeksiyonu ve Norotomi

Sakroiliak ekleme yapilan kortikosteroid ve lokal anestezik enjeksiyonlarinin kisa sureli olarak etkin oldugunu gosteren iyi kaliteli calismalar mevcuttur fakat uzun sureli faydalari gosterilememistir (23). Bu eklemin anatomisinin ve innervasyonunun karisikligi norotomi islemini teknik olarak guclestirmektedir. Ancak agrinin bu eklemden kaynaklandiginin gosterildigi durumlarda, radyofrekans norotomi ile 6 aya kadar suren duzelmeler saglanabilmektedir (35).

Radyofrekans Ablasyon

Radyofrekans (RF), dusuk enerjili, yuksek frekansli, alternatif akimdir. Konvansiyonel RF uygulamalarinda probun uc kisminda olusan 70-85[degrees]C isi iatrojenik sinir lezyonuna neden olur (36). Nosiseptif sinir iletimi kesilecegi icin agri algilanmaz. Pulse RF'nin kronik spinal agrida etkili oldugunun gosterilmesi ile RF kullanimi daha da yayginlasmistir. Pulse RF farkli mekanizmalarla etkisini gosterir (noromodulasyon) ve dokuda yarattigi sicaklik 42[degrees]C'yi gecmez (36,37). RF'nin en sik kullanilma endikasyonu, z-eklem norotomisidir (34). Diger endikasyonlari su sekilde ozetlenebilir: Sakroiliak eklem norotomisi, dorsak kok ablasyonu, sempatik ganglion ve trigeminal ganglion ablasyonu, periferik sinir norotomisi (orn. supraskapular sinir ve oksipital sinir), annuloplasti ve perkutanoz kordotomi (23).

Intradiskal Enjeksiyon ve Intradiskal Elektrotermal Tedavi

Bir disk dejenere oldugunda agri kaynagi olabilecegine dair onemli veriler mevcuttur (38). Kronik diskojenik bel agrisi yakinmasi olan ve konservatif tedaviye yanit alinamayan iyi secilmis hasta grubunda, intradiskal steroid enjeksiyonun (Sekil 4) spinal agri siddeti ve bel agrisina bagli ozurluluk oranini azaltmada kisa ve orta donemde etkili olabilecegini destekleyen veriler mevcuttur. Buna karsin literaturde uzun donem etkileri hakkinda celiskili sonuclar vardir (23).

Intradiskal elektrotermal tedavi hakkinda guncel veriler isiginda bir sonuca varmak guc gozukmektedir. Iyi secilmis hastalarda, agri ve fonksiyon uzerine alti ay kadar suren duzelme sagladigini gosteren veriler mevcuttur (39).

Ozon Tedavisi

Klinik uygulamalarda giderek yayginlasmasina karsin literaturde etkinligini gosteren deliller yetersizdir, intradiskal, intraforaminal veya paravertebral intramuskuler uygulamalari mevcuttur (40,41). Proteoglikan yapisinda degisiklikler, antioksidan-antienflamatuvar etki, lokal biokimyasal etki (oksijenizasyon, vazodilatasyon, lokal asidozun duzelmesi) olasi etki mekanizmalaridir (40).

[ILLUSTRATION OMITTED]

Spinal kord stimulasyonu

Gunumuzde buyuk ve hantal intratekal laminotomi elektrodlarinin yerini perkutan yerlestirilebilen daha kucuk elektrodlarin almasiyla son zamanlarda kullanimi artmistir. Kapi kontrol teorisi, norotransmiter modulasyonu, sempatik aktivite uzerine etkileri olasi etki mekanizmalaridir. Dusuk duzeyde uyarim adrenoreseptor aktivitesini azaltirken, yuksek duzeyde uyarim vazodilatosyon yapmaktadir (42,43). Genel endikasyonlari arasinda basarisiz bel cerrahisi sendromu, periferik iskemi, kompleks bolgesel agri sendromu, fantom agri, direncli ve nonoperatif radikulopati, postherpetik nevralji ve direncli semptomatik iskemik kalp hastaligi sayilabilir (43).

Sonuc

Dogru hasta secildiginde spinal girisimler hem tanisal hem de terapotik olarak faydali olabilir. Yapilan islem onemsenmeli ve komplikasyonlari onlemek icin her tedbir alinmalidir. Girisimsel tedaviler, rehabilitasyon programinin bir parcasi olarak dogru hastaya dogru bir sekilde uygulandiginda iyilesmeyi hizlandirabilir, fonksiyonu arttirabilir ve analjezik ihtiyacini azaltabilir.

Cikar Catismasi:

Yazarlar herhangi bir cikar catismasi bildirmemislerdir.

DOI: 10.4274/tfr.86094

Kaynaklar

(1.) Chou R, Fu R, Carrino J, Deyo R. Imaging strategies for low-back pain: Systematic review and meta-analysis. Lancet 2009;373:463-72.

(2.) Gebremariam L, Koes BW, Peul WC, Huisstede BM. Evaluation of treatment effectiveness for the herniated cervical disk: A systematic review. Spine (Phila Pa 1976) 2012;37:109-18.

(3.) Brox JI, Nygaard OP, Holm I, Keller A, Ingebrigtsen T, Reikeras O. Four-year follow-up of surgical versus non-surgical therapy for chronic low back pain. Ann Rheum Dis 2010;69:1643-8.

(4.) Fairbank J, Gwilym SE, France JC, Daffner SD, Dettori J, Hermsmeyer J, et al. The role of classification of chronic low back pain. Spine (Phila Pa 1976) 2011;36(21 Suppl):S19-42.

(5.) Datta S, Lee M, Falco F, Bryce D, Hayek S. Systematic assessment of diagnostic accuracy and therapeutic utility of lumbar facet joint interventions. Pain Physician 2009;12:437-60.

(6.) Lee JH, Lee SH. Comparison of clinical effectiveness of cervical transforaminal steroid injection according to different radiological guidances (c-arm fluoroscopy vs. Computed tomography fluoroscopy). Spine J 2011;11:416-23.

(7.) Fritz J, Thomas C, Clasen S, Claussen CD, Lewin JS, Pereira PL. Freehand real-time mri-guided lumbar spinal injection procedures at 1.5 t: Feasibility, accuracy, and safety. AJR Am J Roentgenol 2009;192:W161-7.

(8.) Gofeld M. Ultrasound-guided lumbar transforaminal injections: Feasibility and validation study. Spine (Phila Pa 1976) 2011 Sep 8 [Epub ahead of print].

(9.) Loizides A, Peer S, Plaikner M, Spiss V, Galiano K, Obernauer J, et al. Ultrasound-guided injections in the lumbar spine. Med Ultrason 2011;13:54-8.

(10.) Chen CP, Lew HL, Tsai WC, Hung YT, Hsu CC. Ultrasound-guided injection techniques for the low back and hip joint. Am J Phys Med Rehabil 2011;90:860-7.

(11.) Stitz MY, Sommer HM. Accuracy of blind versus fluoroscopically guided caudal epidural injection. Spine (Phila Pa 1976) 1999;24:1371-6.

(12.) DePalma MJ, Slipman CW. Evidence-informed management of chronic low back pain with epidural steroid injections. Spine J 2008;8:45-55.

(13.) Verrills R Mitchell B, Vivian D, Nowesenitz C, Lovell B, Sinclair C. The incidence of intravascular penetration in medial branch blocks: Cervical, thoracic, and lumbar spines. Spine (Phila Pa 1976) 2008;33:174-7.

(14.) Goodman BS, Lincoln CE, Deshpande KK, Poczatek RB, Lander PH, Devivo MJ. Incidence of intravascular uptake during fluoroscopically guided lumbar disc injections: A prospective observational study. Pain Physician 2005;8:263-6.

(15.) Kleinstuck F, Dvorak J, Mannion AF. Are "structural abnormalities" on magnetic resonance imaging a contraindication to the successful conservative treatment of chronic nonspecific low back pain? Spine (Phila Pa 1976) 2006;31:2250-7.

(16.) Manchikanti L, Datta S, Derby R, Wolfer LR, Benyamin RM, Hirsch JA; American Pain Society. A critical review of the american pain society clinical practice guidelines for interventional techniques: Part 1. Diagnostic interventions. Pain Physician 2010;13:E141-74.

(17.) Manchikanti L, Boswell MV, Singh V, Derby R, Fellows B, Falco FJ, et al. Comprehensive review of neurophysiologic basis and diagnostic interventions in managing chronic spinal pain. Pain Physician 2009;12:E71-120.

(18.) Carragee EJ, Don AS, Hurwitz EL, Cuellar JM, Carrino JA, Herzog R. 2009 issls prize winner: Does discography cause accelerated progression of degeneration changes in the lumbar disc: A ten-year matched cohort study. Spine (Phila Pa 1976) 2009;34:2338-45.

(19.) Cohen SP, Strassels SA, Kurihara C, Forsythe A, Buckenmaier CC, McLean B, et al. Randomized study assessing the accuracy of cervical facet joint nerve (medial branch) blocks using different injectate volumes. Anesthesiology 2010;112:144-52.

(20.) McLain RF Kapural L, Mekhail NA. Epidural steroid therapy for back and leg pain: Mechanisms of action and efficacy. Spine J 2005;5:191-201.

(21.) Lima RM, Navarro LH, Carness JM, Barros GA, Marques ME, Solanki D, et al. Clinical and histological effects of the intrathecal administration of methylprednisolone in dogs. Pain Physician 2010;13:493-501.

(22.) Manchikanti L, Singh V, Cash KA, Pampati V, Damron KS, Boswell MV. A randomized, controlled, double-blind trial of fluoroscopic caudal epidural injections in the treatment of lumbar disc herniation and radiculitis. Spine (Phila Pa 1976) 2011;36:1897-905.

(23.) Manchikanti L, Datta S, Gupta S, Munglani R, Bryce DA, Ward SP et al. A critical review of the American pain society clinical practice guidelines for interventional techniques: Part 2. Therapeutic interventions. Pain Physician 2010;13:E215-64.

(24.) Dincer U, Kiralp MZ, Cakar E, Yasar E, Dursan H. Caudal epidural injection versus non-steroidal anti-inflammatory drugs in the treatment of low back pain accompanied with radicular pain. Joint Bone Spine 2007;74:467-71.

(25.) Manchikanti L, Cash KA, McManus CD, Pampati V, Abdi S. Preliminary results of a randomized, equivalence trial of fluoroscopic caudal epidural injections in managing chronic low back pain: Part 4--spinal stenosis. Pain Physician 2008;11:833-48.

(26.) Manchikanti L, Cash KA, McManus CD, Pampati V, Smith HS. Preliminary results of a randomized, equivalence trial of fluoroscopic caudal epidural injections in managing chronic low back pain: Part 1--discogenic pain without disc herniation or radiculitis. Pain Physician 2008;11:785-800.

(27.) Revel M, Auleley GR, Alaoui S, Nguyen M, Duruoz T, Eck-Michaud S, et al. Forceful epidural injections for the treatment of lumbosciatic pain with post-operative lumbar spinal fibrosis. Rev Rhum Engl Ed 1996;63:270-7.

(28.) Manchikanti L, Singh V, Cash KA, Pampati V, Datta S. Preliminary results of a randomized, equivalence trial of fluoroscopic caudal epidural injections in managing chronic low back pain: Part 3--post surgery syndrome. Pain Physician 2008;11:817-31.

(29.) Benyamin RM, Singh V, Parr AT, Conn A, Diwan S, Abdi S. Systematic review of the effectiveness of cervical epidurals in the management of chronic neck pain. Pain Physician 2009;12:137-57.

(30.) Huston CW. Cervical epidural steroid injections in the management of cervical radiculitis: Interlaminar versus transforaminal. A review. Curr Rev Musculoskelet Med 2009;2:30-42.

(31.) Mukai A, Kancherla V. Interventional procedures for cervical pain. Phys Med Rehabil Clin N Am 2011;22:539-49.

(32.) Manchikanti L, Singh V, Falco FJ, Cash KA, Fellows B. Comparative outcomes of a 2-year follow-up of cervical medial branch blocks in management of chronic neck pain: A randomized, double-blind controlled trial. Pain Physician 2010,13:437-50.

(33.) Masala S, Nano G, Mammucari M, Marcia S, Simonetti G. Medial branch neurotomy in low back pain. Neuroradiology 2011 Oct 18 [Epub ahead of print].

(34.) Rambaransingh B, Stanford G, Burnham R. The effect of repeated zygapophysial joint radiofrequency neurotomy on pain, disability and improvement duration. Pain Med 2010;11:1343-7.

(35.) Aydin SM, Gharibo CG, Mehnert M, Stitik TR The role of radiofrequency ablation for sacroiliac joint pain: A meta-analysis. PM R 2010;2:842-51.

(36.) Omar-Pasha O. Application of pulsed radio frequency to the dorsal horn and dorsal roots. Acta Neurochir Suppl 2011;108:85-95.

(37.) Van Buyten JR Radiofrequency or neuromodulation treatment of chronic pain, when is it useful? European Journal of Pain Supplements 2008;2:57-66.

(38.) Cao P, Jiang L, Zhuang C, Yang Y, Zhang Z, Chen W, et al. Intradiscal injection therapy for degenerative chronic discogenic low back pain with end plate modic changes. Spine J 2011;11:100-6.

(39.) Helm S, Hayek SM, Benyamin RM, Manchikanti L. Systematic review of the effectiveness of thermal annular procedures in treating discogenic low back pain. Pain Physician 2009;12:207-32.

(40.) Borrelli E. Mechanism of action of oxygen ozone therapy in the treatment of disc herniation and low back pain. Acta Neurochir Suppl 2011,108:123-5.

(41.) Paoloni M, Di Sante L, Cacchio A, Apuzzo D, Marotta S, Razzano M, et al. Intramuscular oxygen-ozone therapy in the treatment of acute back pain with lumbar disc herniation: A multicenter, randomized, double-blind, clinical trial of active and simulated lumbar paravertebral injection. Spine (Phila Pa 1976) 2009;34:1337-44.

(42.) Bagnall D. The use of spinal cord stimulation and intrathecal drug delivery in the treatment of low back-related pain. Phys Med Rehabil Clin N Am 2010;21:851-8.

(43.) Hegarty D. Spinal cord stimulation: The clinical application of new technology. Anesthesiol Res Pract 2012;2012:375691. Epub of print

Mehmet Ali TASKAYNATAN

Gulhane Askeri Tip Akademisi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Rehabilitasyon Hastanesi, Girisimsel Agri Unitesi, Ankara, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Mehmet Ali Taskaynatan, Gulhane Askeri Tip Akademisi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Rehabilitasyon Hastanesi, Girisimsel Agri Unitesi, Ankara, Turkiye Tel.: +90 312 291 17 07 E-posta: matask@gata.edu.tr Gelis

Tarihi/Received: Kasim/November 2011 Kabul Tarihi/Accepted: Aralik/December 2011
COPYRIGHT 2012 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Taskaynatan, Mehmet Ali
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Date:Mar 1, 2012
Words:3510
Previous Article:Congenital muscular torticollis: diagnosis and treatment options/Konjenital muskuler tortikollis: tani ve tedavi secenekleri.
Next Article:Coexistence of brachial plexus and cervical spine metastases in a patient with breast cancer: case report/Meme kanserli bir hastada brakial pleksus...
Topics:

Terms of use | Copyright © 2017 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters