Printer Friendly

The evaluation of minimal erythema dose for narrowband UVB in patients receiving isotretinoin reatment/Isotretinoin tedavisi alan hastalarda darbant UVB icin minimal eritem dozunun degerlendirilmesi.

Summary

Background and Design: Although photosensitivity is considered as one of the side effects of retinoids, there is no consensus on this issue. In this study, we aimed to evaluate the minimal erythema dose (MED) for narrowband ultraviolet B in patients receiving isotretinoin treatment

Material and Method: Phototesting was done by narrowband ultraviolet B irradiation on fifty patients for whom isotretinoin treatment was planned. MED values were calculated before treatment (MEDI) and during treatment after reaching half of the target dose (kgx120 mg) (MED2), and it was evaluated whether there was statistically significant difference between the two MED values. In addition, the patients were assessed according to their skin phototypes in this respect.

Results: When the mean values of MEDI and MED2 were compared in all patients who were treated with 0.5-0.7 mg/kg/day isotretinoin, the mean of MED2 values was found to be lower than the mean of MEDI values. Clinically, sunburn erythema was seen in only 3 (6%) patients during the treatment When the patients were evaluated according to their skin phototypes, significant difference between the means of MED 1 and MED 2 values was not determined.

Conclusion: Although isotretinoin treatment does not cause clinically sunburn erythema, it was associated with decrease in MED values. (Turkderm 2012; 46: 147-50)

Key Words: Isotretinoin, photosensitivity, phototesting

Ozet

Amac: Fotosensitivite retinoidlerin yan etkilerinden biri olarak kabul edilmesine ragmen bu konu hakkinda gorus birligi yoktur. Bu calismada isotretinoin tedavisi alan hastalarda darbant ultraviyole B icin minimal eritem dozu (MED)'nun degerlendirilmesini amacladik.

Gerec ve Yontem: Isotretinoin tedavisi planlanan 50 hastaya darbant UVB isinlamasi ile fototest yapildi. MED degerleri tedavi oncesinde (MEDI) ve tedavi sirasinda hedef dozun (kgx120 mg) yarisina ulastiktan sonra (MED2) hesaplandi ve bu iki MED degeri arasinda istatistiksel olarak anlamli bir fark olup olmadigina bakildi. Ek olarak hastalar deri fototiplerine gore bu acidan degerlendirildi.

Bulgular: Gunluk 0,5- 0,7 mg/kg dozunda isotretinoin kullanan tum hastalarda MEDI ve MED2 degerlerinin ortalamalari karsilastirildiginda MED2 ortalama degeri, MEDI ortalamasindan anlamli olarak daha dusuk bulundu. Klinik olarak sadece 3 (%6) hastada tedavi suresince gunes yanigi eritemi goruldu. Ayrica hastalar deri fototiplerine gore degerlendirildiginde MEDI ve MED2 ortalama degerleri arasinda anlamli bir fark tespit edilmedi.

Sonuc: Isotretinoinin tedavisi klinik olarak gunes yanigi eritemine neden olmamakla beraber, MED degerlerinde azalmayla iliskilidir. (Turkderm 2012; 46: 147-50)

Anahtar Kelimeler: Isotretinoin, fotosensitivite, fototest

Giris

Fotosensitivite, gunes isigi veya ultraviyole (UV)'ye karsi verilen bir reaksiyon olup, isiga duyarli olmak anlamina gelmektedir. Kutanoz fotosensitizasyon ise normalde zararsiz dozlarda UVveya gorunur isigin, yabanci bir madde nedeniyle doku ve hucrelerin daha fazla radyasyonu absorbe etmesi sonucu deri reaksiyonlarina neden olmasi durumudur (1-3). Kutanoz fotosensitizasyon sonucunda protein, nukleik asit, lipit gibi hedef molekullerin yapisinda degisiklik olusur ve bu da membran hasarina, makromolekullerin sentezinin inhibisyonuna, mutasyon ve hucre olumune neden olur. Deride degisik siddette ani veya gecikmis tipte inflamatuvar reaksiyonlar gelisir. Ekzojen ajanlarin neden oldugu fotosensitivite, patofizyolojik acidan fototoksisite ve fotoalerji olarak ikiye ayrilmaktadir (4). Fototoksisite; fototoksik madde ile UV radyasyonun etkilesimi sonucu, reaktif oksijen radikalleri ve inflamatuvar mediatorlerin araciligiyla olusan direkt doku hasarina verilen isimdir. Bu durum uygun doz fototoksik ajan ve uygun radyasyonu alan tum insanlarda ilk maruziyette meydana gelebilir. Fototoksisite klinik olarak kendini genellikle ani ve siddetli gunes yanigi seklinde gosterir (5-7). Fototoksik reaksiyonlarin ozellikle gorunur isik ve UVA isinlarina bagli gelistigi bildirilmistir8. Fotoalerji, bir cesit tip IV gecikmis hipersensitivite yaniti olup sadece belirli bir maddeye duyarli bireylerde immun sistemin aktivasyonu sonucunda olusur. Reaksiyon icin alerjen maddenin minimal konsantrasyonu yeterli olup, genellikle takip eden maruziyetler sonrasinda reaksiyon gelisir (1,4). Fototoksik reaksiyondan farkli olarak dokuntu gunes gormeyen deri bolgelerine de yayilabilir (1,3,5,9).

Fotosensitivitenin degerlendirilmesinde en sik fototest kullanilmaktadir (1,3,5). UV ve gorunur isigin 2 ana kaynagi monokromator ve solar simulatordur (10). Fototest gunes gormeyen bolgeler olan sirt, onkol ic yuz gibi alanlara ultraviyole B (UVB) ve ultraviyole A (UVA)'nin artan dozlarda verilerek minimal eritem dozu (MED) degerlerinin hesaplanmasina yonelik yapilan bir testtir. Bu testte beklenen dozdan daha dusuk dozlarda eritematoz cevap alinmasi fotosensitiviteyi gosterir (1,3,5). Fotoallerji icin tanimlayici olan test ise fotoyama testidir (5).

Retinoidler, keratinositlerin buyume ve farklilasmasini saglayan sentetik A vitamini turevleridir (11), isotretinoin, dermatolojide yaygin olarak kullanilan ve ozellikle nodulokistik aknenin tedavi secenekleri arasinda onemli yeri olan bir retinoiddir. Sebase bez fonksiyonlarini inhibe ederek sebum uretimini azaltmanin yani sira antiinflamatuvar etki, antibakteriyel etki, mikrobiyal enzim aktivitesinin inhibisyonu, gozenekler uzerindeki deskuamatif etkisiyle de aknenin tedavisine katkida bulunur (2). Tedavi sirasinda deri, mukoza, gastrointestinal sistem, santral sinir sistemi, hematolojik sistem, kas-iskelet sistemi gibi bircok sistemi ilgilendiren doza bagimli veya bagimsiz yan etkiler gorulebilmektedir (2,12,13). Mukokutanoz yan etkiler en sik gozlenen yan etkiler olup siklik sirasina gore keilit, deri kurulugu, burun mukoza kurulugu, burun kanamasi, konjunktivit, saclarda incelme, sac dokulmesi ve ekzemada artis seklinde siralanabilir (2,13,14). Sistemik retinoidlere bagli olusan kutanoz fotosensitivite de retinoidlerin yan etkileri arasinda bildirilmektedir (1), isotretinoinin fotosensitif bir ajan olup olmadigini inceleyen az sayida uluslararasi calisma olup (15-22), bilgilerimize gore ulkemizde bu konu ile ilgili yapilmis bir calisma bulunmamaktadir. Bu nedenden dolayi bu calismanin yapilmasi planlandi. Calismamizda isotretinoin tedavisi planlanan gonullu hasta grubunda darbant UVB isinlamasi ile MED'lari hesaplanarak ilacin fotosensitif bir etkisinin olup olmadiginin degerlendirilmesi ve bu yan etkinin deri fototipiyle bir iliskisinin olup olmadiginin belirlenmesi amaclandi.

Gerec ve Yontem

Bu deneysel calisma 16. 12. 2008 tarih ve IAEK 18/2 sayili karari ile Kocaeli Universitesi Tip Fakultesi, Arastirma Etik Kurulu'ndan etik kurul onayi alinarak Aralik 2008-Ekim 2009 tarihleri arasinda Kocaeli Universitesi Tip Fakultesi, Dermatoloji Anabilim Dali FototerapiFotokemoterapi Unitesi'nde yurutulmus ve tamamlanmistir.

Calismaya 18 yas uzerinde, daha once kullandigi topikal tedavilere ve sistemik antibiyotik tedavisine yanit alinamamis ve ilk basvuruda isotretinoin tedavisi gerektiren siddetli akne vulgaris, akne konglobata, nodulokistik akne, hidradenitis supurativa ve sacli deri folikuliti tanilariyla takip edilen 50 gonullu hasta alindi. Ayrintili dermatolojik muayeneden sonra calisma hakkinda bilgi verilerek, laboratuvar incelemeleri sonucunda isotretinoin kullanilmasinda sakinca olmayan ve calismaya katilmayi kabul eden hastalar calismaya alindi. Fotosensitivite ve fotodermatoz anamnezi, kapali alan korkusu, herhangi bir sistemik hastaligi ve ilac kullanimi oykusu, ailesinde ve kendisinde deri kanseri oykusu bulunan ve gebelik suphesi bulunan hastalar calismaya alinmadi.

Ayrica hastalarin deri rengine ve bronzlasma ozelliklerine dayali olarak deri fototipleri belirlendi23. Hastalar deri fototiplerine gore 2 gruba ayrildi. Deri fototipi II, III olanlar grup 1 olarak tanimlanirken, deri fototipi IV, V olanlar ise grup 2 olarak tanimlandi.

Daha sonra sag on kol ic yuzu deney sahasi olarak kabul edildi, isotretinoin tedavisi baslamadan hemen once butun hastalara on kol ic yuze alti pencere iceren UV gecirgenligi az olan beyaz renkte sag ele uygun olan eldiven giydirildi. Yirmibir UVA ve 21 UVB lambasi bulunan bir kabin icinde (TL-01; Cosmedico, Medizintechnik, Germany) deri fototiplerine gore grup 1'de bulunan hastalara 4001400 mJ/[cm.sup.2], grup 2'de bulunan hastalara 800 ile 1800 mJ/[cm.sup.2] araliginda giderek artan dozlarda darbant UVB (313 nm) isinlamasi yapildi. Eldivenin alti penceresi de acik olarak UVB verilmesine baslanan hastalarin, klinisyen tarafindan belirlenen 200 mJ/[cm.sup.2], lik artis surelerine gelindiginde uyarilarak, sirayla asagidan yukariya dogru pencereleri kapatmalari saglandi. Yirmi dort saat sonra degerlendirilerek deney sahasinda eritem olusumuna yol acan en dusuk UVB dozu MED1 degeri olarak kabul edildi. Sonuclar daha onceden hazirlanmis takip formlarina kaydedildi.

Hedeflenen toplam kumulatif doz "kgx120 mg" seklinde hesaplanarak hastalara 0,5- 0,7 mg/ kg/ gun dozunda isotretinoin baslandi. Toplam kumulatif dozun yarisina ulasildiginda tekrar benzer islemler yapilarak MED2 hesaplandi. Degerler takip formlarina kaydedildi. Bunlarin yani sira tedavi suresince basta fotosensitivite olmak uzere olusabilecek diger yan etkiler sorularak, muayene edilerek ve karaciger fonksiyon testleri ve kan lipit duzeylerini iceren biyokimyasal testler ile takip edildi.

MED1 ve MED2 degerleri arasindaki degisimi gostermek amaciyla, MED1 degerinden MED2 degeri cikartilarak MED degeri farki hesaplandi. MED2 degeri MED1 degerine gore dusuk saptanirsa veya MED degeri farki pozitif ise isotretinoinin fotosensitif potansiyel tasiyor olabilecegi kabul edildi.

Istatistiksel Degerlendirme

Elde edilen verilerin degerlendirilmesinde "SPSS (Statistical Package for Social Science) 13.0 for Windows Version" programi kullanildi. Karsilastirmalar hem ortalamalar kullanilarak hem de fark olanlar ve olmayanlar gruplandirilarak yapildi, istatistiksel degerlendirmede bagimli gruplarda Mann- Whitney-u test, t testi (paired sample t test) ve Ki-kare testi kullanildi, istatistiksel degerlendirme sonuclari p<0,05 ise anlamli olarak kabul edildi. Sonuclar aritmetik ortalama [+ or -] standart sapma (SS) olarak gosterildi.

Sonuclar

Yaslari 18 ile 38 (ortalama 21,9 [+ or -] 4,6) arasi nda degisen hastalari n 31 'i (%62) kadin, 19'u (%38) erkekti. Alti hastanin deri fototipi II, 26 hastanin deri fototipi III, 12 hastanin deri fototipi IV ve alti hastanin deri fototipi V olarak degerlendirildi. Grup 1 'de 32 hasta ve grup 2'de 18 hasta mevcuttu.

Isotretinoin alan tum hastalarda MED1 ile MED2 degerlerinin ortalamalari karsilastirildiginda MED2 ortalamasi MED1 ortalamasina gore dusuk bulundu. Bu fark istatistiksel olarak anlamli bulundu (p<0,05) (Tablo 1). Hastalarin %30'unda herhangi bir MED degeri farki saptanmazken 19'unda (%38) 200 mJ/[cm.sup.2]'lik, 14'unde (%28) 400 mJ/[cm.sup.2]'lik, 2'sinde (%4) 600 mJ/[cm.sup.2]'lik dusus gozlendi (Tablo 2). MED degerlerinde dusme olan ve olmayanlar karsilastirildiginda deri fototipine gore grup 1 ve 2 arasinda anlamli bir fark bulunamadi (p=0,95). MED degerlerindeki dusus miktarlari acisindan deri tipi II ve III olanlar (grup 1) ile deri tipi IV Volanlar (grup 2) arasinda anlamli bir farklilik izlenmedi (p=0,93).

Hastalarin 22 (%44)'si ilaci kullanirken fotosensitiviteden rahatsiz olduklarini belirtti. Bu rahatsizlik hissini gunese cikildiginda kizariklik, yanma hissi ve isi artisi seklinde tariflediler. Fotosensitivite tarif eden hastalarin 5 (%22,7)' inde MED1 ve MED2 degeri arasinda bir fark gozlenmezken, 17 (%77,3) hastanin 8'inde 200 mJ/[cm.sup.2], 8'inde 400 mJ/[cm.sup.2] ve Tinde 600 mJ/[cm.sup.2]'lik fark saptandi. Ayrica hastalarin 3 (%6)'unde klinik olarak gunes yanigi eritemi gelistigi goruldu.

Fotosensitivite tarif etmeyen 28 hastanin 18'inde (%64,3) MED degerinde anlamli dusme saptanirken, 10'unda (%35,7) fark saptanmadi. Fotosensitivite tarif edip etmemeleri ile MED degerlerinde dusme olup olmamalari karsilastirildiginda anlamli fark bulunamadi (p=0,49). Calismamizda hastalarda gorulen en sik yan etki tum hastalarda tespit edilen keilitti. Bunun yaninda ilac tedavisini kesmeyi gerektirmeyecek duzeyde hafif kan lipit yukseklikleri oldu, karaciger fonksiyon testleri ise butun hastalarda normal sinirlarda saptandi, ilacin yan etkileri acisindan sorgulama ve/veya fizik muayene yapildiginda; bes hastada yapay gozyasi kullanimini gerektiren goz kurulugu, alti hastada kontakt dermatit, uc hastada burun mukozasi kuruluguna bagli burun kanamasi gelistigi saptandi. Ayrica bir hastada unutkanlik, bir hastada hafif duzeyde depresif duygu durumu, uc hastada bas agrisi ve bir hastada kabizlik yakinmasi oldugu tespit edildi.

Tartisma

Retinoidlerin genel ozelliklerinin ve yan etkilerinin incelendigi bir derlemede gunese karsi artmis duyarlilik isotretinoinin yan etkileri arasinda belirtilmistir (24). Calismalarda isotretinoinin stratum korneumun kalinligini ve derinin optik bariyer ozelligini azaltarak, UV radyasyonun penetrasyonunun artmasina neden olarak ve deride kuruluk ve frajilite artisina yol acarak fotosensitiviteye neden olabilecegi ileri surulmustur (17-18).

Isotretinoine bagli gelisen fotosensitivitenin fototoksik ozellikte, yani alinan ilac miktariyla iliskili, gunes yanigina benzeyen ve gunes goren alanlara sinirli bir reaksiyon oldugu fikri daha agir basmakla birlikte (16,21), fotoalerjik reaksiyon oldugunu da bildiren az sayida yayin vardir (22).

Bu konuyla ilgili genis kapsamli olgu calismasi olmamakla birlikte Strauss ve arkadaslarinin (16) 1984'te, McCormach ve Turner'in (21) 1983'te yaptiklari calismalarda isotretinoinin fototoksik bir ajan oldugu gosterilmistir. Bazi calismalarda ise boyle bir yan etkinin olmadigi bildirilmistir (15,17-20), ilk yapilan fototest calismalarinda da retinoidlerin fotosensitivite yapici etkisi tam olarak kanitlanamamistir (19-20).

Ferguson ve arkadaslari (18) tarafindan klinik fotosensitivitenin tanisi icin etretinat kullanan 9 hasta (10-50 mg/gun, 3-12 ay sureyle) ve isotretinoin (10-30 mg/gun, 4-24 hafta) kullanan 6 akneli hastaya 150 w ksenon kavisli solar simulator (>280 nm) kullanarak fototest yapilmistir. Sadece etretinat kullanan bir hasta daha onceden fotosensitivite tarif ederken, diger 8 hasta ve isotretinoin kullanan 6 hasta klinik olarak fotosensitivite tarif etmemislerdir. Olgularin hicbirinde isiga maruziyetten hemen sonrasinda ve 1., 2., 4., 6 ve 24. saatte yapilan degerlendirmelerde eritem saptanmamis, ancak etretinat kullanan 2 hastada gecikmis anormal eritem cevabi alinmistir, isotretinoin kullanan 6 hastanin 5'inde anormal bir reaksiyon gelismezken, 1 hastada reaksiyon gelismistir, ancak bunu dikkate deger bulmamislardir. Sonucta etretinat ve isotretinoine bagli bu anormal eritematoz reaksiyonun ilacin metabolizma ve farmakokinetiginde bireysel farkliliklara bagli olabilecegini ileri surmuslerdir, isotretinoinin daha dusuk dozlarda kullanilmasinin ve daha dusuk seviyede gunes isiginin bu sonuclarin alinmasina ayrica neden olabilecegini bildirmislerdir. Bu calismada kullanilan invitro testler sonucunda ise isotretinoinin, hem kendisinin hem de metabolitinin fotosensitizasyondan sorumlu olabildigi bildirilse de fotosensitivite yapici etkisi net olarak kanitlanamamistir (18).

Diffey ve arkadaslarinin (15) Kuzey ingiltere'de 1984'te yaptiklari calismada 1 mg/kg/gun dozunda isotretinoin alan 5 hastada tedavi baslanmadan once ve tedaviden 3 hafta sonra monokromator radyasyon kullanilarak MED degerleri hesaplanmistir, isotretinoinin 320-350 nm dalga boylarinda invitro absorbsiyon spektrumunda belirgin pik yapmasina ragmen yaptiklari invivo testte MED degerlerinde anlamli azalma saptayamamislardir. Bes hastanin hicbiri gunes isigina karsi tahammulsuzlukten yakinmamistir. Ayrica bir yil once isotretinoin baslanip yaklasik dort ay sureyle kullanan 65 hastada sporadik olarak yuzde eritem gozlenmis, bu durumun bolgenin iklim kosullarina bagli oldugu ve gunes isigina degil, ruzgar gibi iklimsel faktorlere bagli olabilecegini ileri surmuslerdir (15).

Bu calismalarda monokromotor ve solar simulator kullanilarak fototest yapilmis olmasina karsilik, bu calismada sadece darbant UVB isinlamasi yapilarak MED'larina bakildi. Calismamizin sonucuna gore isotretinoinin tam olarak fototoksik veya fotoalerjik oldugunu soyleyemeyiz, ancak isotretinoinin darbant UVB spektrumunda MED'inda azalmaya yol actigi icin fotosensitif etkisinin olabilecegini soyleyebilecegimizi dusunuyoruz.

Strauss ve arkadaslarinin (16) uc buyuk merkezde yaptiklari ve 150 nodulokistik akneli hastanin incelendigi klinik calismalarinda; 0,1 mg/kg/gun dozunda isotretinoin kullanan 50 hastanin %15'inde, 0,5 mg/kg/gun dozunda kullanan 50 hastanin %10'unda ve 1 mg/kg/gun dozunda kullanan 50 hastanin %10'unda gunes yanigi gelistigi tespit edilmistir. Hastalara butun olarak bakildiginda ise %12'sinde gunes yanigi gelistigi bildirilmistir (16).

Mc Cormack ve Turner (21) siddetli kistik aknesi olan 19 yasinda bir erkek hastaya kis mevsiminde 1 mg/kg/gun dozunda isotretinoin baslamislar ve daha once herhangi bir sistemik ilac kullanmayan, fotosensitivite oykusu olmayan ve deri tipi II olan hastada tedaviye basladiktan sonra siddetli gunes yanigi olustugunu bildirmislerdir. Hastanin gunesli havalarda gunun orta saatlerinde disarida iki saat gecirdigi ogrenilmis ve mevsimsel ozelliklere de bakilarak UVB' nin etkisinin az oldugu VVashington'da boyle bir reaksiyonun olusumunu UVA'ya bagli fototoksik bir reaksiyon olarak degerlendirmislerdir. Bu olguda bu olayin fototest ile degerlendirilmesini planlamislardir (21).

Biz hastalarimizda sadece darbant UVB kullanarak fototest yaptik. Calismamizin sonucuna gore isotretinoinin fotosensitif etkisi olabilecegi dusunulmesine ragmen klinik olarak hastalarin sadece 3 (%6)'unde tedavi suresince yuzde gunes yanigi eritemi gelistigi goruldu, isotretinoinin genellikle fototoksik bir ajan oldugu soylense de Auffret ve arkadaslarinin (22) 1992'de yayinladiklari bir olgu sunumunda isotretinoine bagli isikla alevlenen alerjik reaksiyon bildirilmistir.

Literaturlerde celiskili sonuclar bildirilmis olsa da calismamizda isotretinoin tedavisine bagli MED degerlerinde anlamli dusme olmasi ilacin fotosensitif etkisi olabilecegini dusundurmektedir. Hastalarin %64'unun deri tipi II ve III olmasina ragmen klinik olarak gunes yanigi eritemi gelismemis olmasi da ilginc bulunmustur. Bu da MED degerlerindeki bu anlamli dusmenin gunluk hayati etkileyecek duzeyde bir fotosensitivite yaratmadigini dusundurmektedir. Calismamizda sadece darbant UVB isinlamasi yapilarak fototest uyguladigimiz icin isotretinoinin fotoalerjik ve/veya fototoksik bir reaksiyona neden olup olmadigi konusunda da kesin yorum yapamamaktayiz.

Butun literatur bilgilerini ve calismamizin sonuclarini birlikte degerlendirdigimizde gunesin daha yogun oldugu ilkbahar ve yaz aylarinda ilacin kullanilip kullanilmayacagina isotretinoin tedavisini baslayacak olan hekimin kendisinin karar vermesinin dogru olacagini ve ayrica yaz aylarinda isotretinoin kullanilacaksa hastalara gunes koruyucu kremler, gunes altinda fazla kalmama, kiyafet ve semsiye gibi fiziksel korunma yontemlerinin onerilmesinin de faydali olabilecegini dusunuyoruz.

DOI: 10.4274/Turkderm.23245

Kaynaklar

(1.) Allen JE: Drug-induced photosensitivity. Clin Pharm 1993;12:580-7.

(2.) Peck GL, DIGIovanna JJ: The retinoids; Fitzpatrick's Dermatology in General Medicine. Ed. Wolff K, Goldsmith LA, Katz SI, et al: New York, McGraw-Hill Company, 2007;2810-20.

(3.) Dubakiene R, Kupriene M: Scientific problems of photosensitivity. Medicina (Kaunas) 2006;42:619-24.

(4.) Lim HW: Abnormal responses to ultraviolet radiation: photosensitivity induced by exogenous agents. Fitzpatrick's Dermatology in General Medicine, Ed. Wolff K, Goldsmith LA, Katz SI, et al: New York, McGraw-Hill Company, 2007; 1589-2820.

(5.) Lankerani L, Baron ED: Photosensitivity to exogenous agents. J Cutan Med Surg 2004; 8: 424-31.

(6.) Epstein JH: Phototoxicity and photoallergy. Semin Cutan Med Surg 1999; 18:274-84.

(7.) Moore DE: Drug-induced cutaneous photosensitivity: incidence, mechanism, prevention and management. Drug Saf 2002;25:345-72.

(8.) Ferguson J: Photosensitivity due to drugs. Photodermatol Photoimmunol Photomed 2002;18:262-9.

(9.) Vassileva SG, Mateev G, Parish LC: Antimicrobial photosensitive reactions. Arch Intern Med 1998;158:1993-2000.

(10.) Mooseley H, Ferguson J: Which light source should be used for the investigation of clinical phototoxicty: monochromator or solar simulator? Photodermatol Photoimmunol Photomed 2010,26:3-6.

(11.) Mcconnell CF: Retinoid therapy for cutaneous disease: current concepts. Curr Probl Dermatol 2000;12:246-8.

(12.) Kunynetz RA: A review of systemic retinoid therapy for acne and related conditions. Skin Therapy Lett 2004;9:1-4.

(13.) Karadag AS, Calka O, Akdeniz N: izotretinoin kullanan 150 akne vulgaris hastasinda yan etkilerin degerlendirimesi. Turkderm 2011;45:37-42.

(14.) Rademaker M: Adverse effects of isotretinoin: a retrospective review of 1743 patients started on isotretinoin. Australas J Dermatol 2010;51:248-53.

(15.) Diffey BL, Spiro JG, Hindson TC: Photosensitivity studies and isotretinoin therapy. J Am Acad Dermatol 1985; 12:119-21.

(16.) Strauss JC, Rapini RP, Shalita AR, et al: Isotretinoin therapy for acne: results of a multicenter dose- response study. J Am Acad Dermatol 1984;10:490-6.

(17.) Ferguson J, Johnson BE: Retinoid associated phototoxicity and photosensitivity. Pharmacol Ther 1989;40:123-35.

(18.) Ferguson J, Johnson BE: Photosensitivity due to retinoids: Clinical and laboratory studies. Br J Dermatol 1986;115:275- 283.

(19.) Ippen H, Hofbauer M, Schauder S: Influence of a systemically administered aromatic retinoid (Ro 10-9359) on the light sensitivity. Derm Beruf Umwelt 1978;26:88-90.

(20.) Goerz G, Orfanos CE: Systemic treatment of psoriasis with a new aromatic retinoid. Preliminary evaluation of a multicenter controlled study in the Federal Republic of Germany. Dermatologica 1978;157:38-44.

(21.) McCormack LS, Turner ML: Photosensitivity and isotretinoin therapy. J Am Acad Dermatol 1983;9:2734.

(22.) Auffret N, Bruley C, Brunetiere RA, Decot MC, Binet O: Photoagravated allergic reaction to isotretinoin. J Am Acad Dermatol 1990;23:321-2.

(23.) Joseph Y: Gunesten koruyucu preparatlar ve cilt kanserlerinden korunma. Dermatoloji Sirlari. Ed. Fitzpatrick JE, Aeling JL. istanbul, Nobel Matbaacilik, 2004;348-54.

(24.) Dicken CH: Retinoids: a review. J Am Acad Dermatol 1984;11:541-52.

Tuba Cetiner, Aysun Sikar Akturk *, Cavit Isik Yavuz **, Dilek Bayramgurler *, Rebiay Kiran * Nilgun Bilen *

Siirt Devlet Hastanesi, Deri ve Zuhrevi Hastaliklar Klinigi, Siirt, Turkiye * Kocaeli Universitesi Tip Fakultesi Deri ve Zuhrevi Hastaliklar Anabilim Dali, ** Halk Sagligi Anabilim Dali, Kocaeli, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Aysun Sikar Akturk, Kocaeli Universitesi Tip Fakultesi Deri ve Zuhrevi Hastaliklar Anabilim Dali, Kocaeli, Turkiye Tel.: +90 262 303 74 03 E-posta: aysun9442@hotmail.com Gelis Tarihi/Received: 18.08.2011 Kabul Tarihi/Accepted: 13.12.2011
Tablo 1. isotretinoin alan tum hastalarda MED1 ve MED2
ortalamalarinin karsilastirilmasi

                        MED1 ortalamasi     MED2 ortalamasi
                        (mJ/[cm.sup.2])     (mJ/[cm.sup.2])      P

isotretinoin alan      1232 [+ or -] 316   1020 [+ or -] 359   0,001
tum  hastalarda MED
ortalamasi
(mJ/[cm.sup.2])

Tablo 2. MED degerleri farkinin hasta sayisiyla iliskisi

MED farki
(mJ/[cm.sup.2])       n     %

1. Fark yok           15   30
2. Fark var           35   70
  200 mJ/[cm.sup.2]   19   38
  400 mJ/[cm.sup.2]   14   28
  600 mJ/[cm.sup.2]   2     4
Toplam                50   100
COPYRIGHT 2012 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Investigation/Orijinal Arastirma
Author:Cetiner, Tuba; Akturk, Aysun Sikar; Yavuz, Cavit Isik; Bayramgurler, Dilek; Kiran, Rebiay; Bilen, Ni
Publication:Archives of the Turkish Dermatology and Venerology
Article Type:Report
Date:Sep 1, 2012
Words:3180
Previous Article:Comparison of the results of tuberculin skin test in patients with Behcet's disease and control group/Behcet hastalari ve kontrol grubunda tuberkulin...
Next Article:A case of delayed diagnosis of Kindler syndrome/Gec tani almis Kindler sendromu olgusu.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2018 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters