Printer Friendly

The effect of anterior knee pain on strength, functional tests, proprioception and balance after anterior cruciate ligament reconstruction/On capraz bag rekonstruksiyonu sonrasi gelisen diz onu agrisinin kas gucu, fonksiyonel skorlar, denge ve propriosepsiyon uzerine etkisi.

Giris

On capraz bag rekonstruksiyonu (OCB) sonrasi klinik sonuclari etkileyen faktorler pek cok arastirmaci tarafindan arastirilmistir. Greft secimi, cinsiyet ve uygulanan rehabilitasyon protokolunun sonuclar uzerine etkisi tam olarak gosterilememistir (1-10). Basarili sonuclari belirleyen faktorler hakkindaki bilgi henuz yeterli degildir.

Greft seciminin OCB rekonstruksiyonu sonrasi sonuclara etkisini arastiran pek cok calisma bulunmaktadir. Yayimlanmis sistematik derleme sonuclarindan bazilari patellar tendon (PT) bazilari da hamstring tendonu lehinedir (11-12). Bircogu her iki greft tipinin de guclu ve zayif yonlerini vurgulamaktadir ancak bunlarin birbirlerine ustunlukleri konusunda bir sonuca varamamislardir (13-18). Bu konudaki arastirmalarin devam etmesine karsin PT otogrefti halen bazi arastirmacilar tarafindan altin standart olarak kabul edilmektedir (11,19). Bununla birlikte PT otogrefti ile rekonstruksiyon sonrasi gelisen komplikasyonlar nadir degildir. Hamstring greftleriyle karsilastirildiginda bu hastalarda diz onu agrisi sikliginda bir artis bildirilmistir (19-22). PT otogrefti ile rekonstruksiyon sonrasi diz onu agrisi sik gorulen (%21,9) bir komplikasyondur (22). Ama bu grupta diz onu agrisini daha fazla bulan calismalarda hasta bildirimli sonuclar ve klinik degerlendirmeler gruplar arasinda farkli bulunmamistir (20). Sonuc olarak hastalarda diz onu agrisi olmasinin klinik sonuclari nasil etkiledigi bilinmemektedir. Bu calismanin amaci PT otogrefti ile OCB rekonstruksiyonu yapilmis olgularda erken donemde diz onu agrisinin klinik sonuclara, aktivite duzeyine, kas gucu, fonksiyonel testler, propriosepsiyon ve denge ve uzerine etkisinin arastirilmasidir.

Gerec ve Yontem

2000-2007 yillari arasinda PT otogreftiyle OCB rekonstruksiyonu uygulanmis ve modifiye hizlandirilmis rehabilitasyon programina alinmis olgular calisma icin tarandi, ulasilabilen hastalar degerlendirmeler icin cagrildi. Bu hastalardan dislanma kriterleri sonrasinda kalan 18-45 yaslari arasinda otuz sekiz olgu (33 erkek, 5 kadin) calismaya alindi.

Dislanma Kriterleri

Ayni dizde yaralanma ve cerrahi oykusu, es zamanli arka capraz bag kopmasi, es zamanli kollateral ligaman tamiri, diz agrisina neden olabilecek diger sorunlarin (kalca, dizin agri yaratan diger sorunlari ve ayak bilegi patolojileri) bulunmasi, izokinetik ve fonksiyonel testlemeyi kisitlayabilecek kardiopulmoner hastalik oykusu, stabilometrik olcumleri etkileyebilecek oftalmalojik ve norolojik hastalik oykusudur.

Calismaya alinan hastalarda diz onu agrisi ve donor sahadaki hipoestezi sorgulandi ve olgularin degerlendirmeleri yapildi. Diz onu agrisi (retropatellar agri) klinik tanisi hastanin "Dizinizin onunde agri var mi?" sorusuna olumlu yanit vermeleri ve asagidaki aktivitelerden en az ikisinde agri bulunmasi ile konuldu; uzamis oturma, merdiven inip cikma, comelme, kosma, diz ustu durma, hoplama sicrama (23).

Agrinin donor saha ve diz onu bolgesine ait olup olmadigini anlamak icin dizin on bolgesi palpe edildi ve tanimlanan hipoestezi bolgesi belirlendi. Dizin diger bolgelerinde agri olmasi, oyku ve klinik muayenede agrinin meniskuslere veya diger intraartikuler patolojilere bagli oldugu dusunulmesi dislanma kriteri olarak alindi. Diz onu agrisi 10 santimetrelik vizuel analog skala (VAS) ile degerlendirildi. Olgular diz onu agrisinin bulunmasina gore iki gruba ayrildilar.

Degerlendirme

Objektif fonksiyonel testleme icin tek adim atlama testi, uc adim atlama testi ve capraz atlama testleri kullanildi (24-26). Testler oncesinde hastaya onbes dakika yurume bandinda isinma, kuadriseps, hamstring ve baldir kaslari icin germe yaptirildi.

Tek Adim Atlama Testi

Hasta yere cizilen bir cizgi uzerinde ayak basparmagi hemen cizgiye temas edecek sekilde tek ayak uzerinde durur. Kollar yanda serbest olacak sekilde tek bacakla mumkun oldugu kadar en uzaga atlamasi istenir. Basparmagin temas ettigi baslangic cizgisinden tek atlama sonunda topugun durdugu mesafe olculerek atladigi mesafe belirlenir (24,25).

Uc Adim Atlama Testi

Bu testte hasta yine tek ayak uzerinde durur. Mumkun oldugu kadar ileriye gidecek sekilde ardi ardina uc kez hoplar. Bu kez uc atlama sonunda kat ettigi mesafe olculur. Olcum yine baslangicta basparmagin temas ettigi baslangic cizgisinden ucuncu atlama sonunda topugun durdugu yer arasindaki mesafe olculerek yapilir (26).

Capraz Atlama Testi

Baslangic cizgisinin ortasina 6 metre uzunlugunda bir cizgi cekilir. Hasta tek ayagi ile bu cizgiyi capraz gececek ve cizgiye basmayacak sekilde mumkun oldugunca ileriye dogru ardi ardina uc atlama yapar (26).

Testler her bacak icin uc kez yapildi, her bacak icin ortalamalar alinarak bacak simetri degerleri hesaplandi. Bacak simetri degerleri hasta bacak ortalama skorlarinin saglam bacak skorlarina bolunmesi ve 100 ile carpilmasi ile bulundu (24).

Olgularin her iki bacak konsantrik diz ekstansiyonu kuvveti (kuadriseps) ve konsantrik diz fleksiyon kuvveti (hamstring) once saglam bacaktan baslanarak Cybex NORM[TM] izokinetik dinamometre ile olculdu. Test oncesi olgulara 15 dakikalik standart isinma yaptirildi. Olgular dinamometre sandalyesine dik konumda 90 [degrees]'lik kalca fleksiyonu olacak sekilde oturtuldu. Olgularin cihaza ve teste alismalari icin deneme testi yapmalarina izin verildi. 60 [degrees]/s 180 [degrees]/s ve 240 [degrees]/s hizlarda maksimal resiprokal konsantrik izokinetik diz ekstansiyonu ve fleksiyonu degerlendirildi. Cihaz tarafindan otomatik olarak elde edilen tepe tork degerlerinden hesaplanan opere bacagin saglam bacaga gore olan yetersizlik degerleri (% yetersizlik= opere taraftaki tepe tork degerlerinin saglam bacaktan farkinin saglam bacak degerlerine bolunmesi ve elde edilen degerin 100 ile carpilmasiyla hesaplanir) degerlendirmeye alindi (27).

Propriosepsiyon eklem pozisyon hissiyle degerlendirildi. Eklem pozisyon hissi daha onceden ogretilen eklem pozisyonunun aktif sekilde bulunmasi (EPAB) yetenegi seklinde olculdu (28). EPAB Cybex NORMTM izokinetik dinamometre ile test edildi. Diz 90 [degrees] fleksiyondan yavasca ekstansiyona dogru getirilirken sirasiyla 40 [degrees], 20 [degrees] ve 5 [degrees] fleksiyon acilarinda 10 saniye durdurularak bu acilar hastaya ogretildi. Daha sonra diz tekrar 90 [degrees] fleksiyona getirildi ve olgulardan, ogretilen bu acilari bulmalari istendi. Olgular bu baslangic pozisyonundan daha once ogrendikleri 40 [degrees], 20 [degrees] ve 5 [degrees] fleksiyon acilarina dogru dizlerini aktif olarak hareket ettirerek bu acilari bulmaya calistilar. Olgularin bulduklari acilar ile ogretilen gercek acilar arasindaki farklarin mutlak degerleri bulunarak kaydedildi. Her bacak icin tum acilarda uc tekrar yapilarak ortalamalar hesaplandi ve her iki grubun opere bacak degerleri karsilastirildi.

Dengenin degerlendirilmesi icin denge olcumunde guvenilir bulunmus kinestetik yetenek egitim cihazi (Sport-KAT[R] 2000) kullanildi (29). Statik test tek bacakta kollar omuzlar uzerinde capraz birlestirilerek ve diger diz 20 derece fleksiyondayken yapildi. Olgulardan, 30 saniye boyunca dengelerini koruyarak cihazin kursorunu ekranin ortasinda tutmalari istendi. Sonuclar cihaz tarafindan Balans Indeks (BI) seklinde skorlandi (29). Her bacak icin birbirini takip eden uc test yapildi ve bu uc testin ortalama BI skorlari alindi.

Olgularin aktivitesi Tegner Aktivite Skalasi (maksimum skor 10 puandir) kullanilarak degerlendirildi. Bu skalada 11 adet aktivite seviyesi vardir. Gunluk yasam aktivitelerini, bos zaman aktivitesi olarak veya yarismaci olarak yapilan spor dallarini sorgulayarak olgularin aktivite duzeylerini belirler. Yuksek skorlar hastanin diz stabilitesini daha fazla zorlayan sporlar yaptigini gosterir. Her iki grubun Tegner skorlari karsilastirdi ve analiz edildi (30).

Subjektif semptomlarin saptanmasi icin olgularin Lysholm diz skorlari degerlendirildi (31). Bu skor farkli sekilde puanlanmis sekiz alt basliktan olusur (topallama ve kullanilan destek 5 puan, kilitlenme 15 puan, instabilite ve agri 25 puan, sislik 10 puan, merdiven cikma 10 puan ve comelme 5 puan uzerinden degerlendirilir). Bu testte elde edilebilecek en yuksek ve iyi skor 100'dur. Her iki grubun Lysholm skorlari karsilastirdi ve analiz edildi.

Diz stabilitesi cerrahi sonrasi Lachman ve on cekmece testleri ile degerlendirildi. Lachman testinde 1-5 mm anterior kayma 1. derece (ilimli) laksite, 6-10 mm kayma 2. derece (orta) ve 10mm'den fazla kayma ise 3. derece (siddetli) laksite olarak tanimlandi.

Diz eklem hareket acikligi standart gonyometri ile olculdu, diz fleksiyon ve ekstansiyon kayiplari belirlendi. Saglam bacak ile karsilastirildiginda fleksiyon ve ekstansiyonda [greater than or equal to] 50 kayip olmasi eklem hareket acikligi kaybi olarak kabul edildi (32).

Istatistiksel Degerlendirme

Calismanin istatistikleri SPSS 15.0 programi kullanilarak yapildi. Tum verilerin normal dagilima uygunlugu Shapiro-Wilk testi ile arastirildi. Verilerin normal dagilima uymadigi saptandi. Tum surekli degiskenler icin medyan (%25-%75 degerleri) ve ortalama [+ or -] standart sapma degerleri hesaplandi. Gruplarin karsilastirilmasinda kategorik degiskenler icin Fischer's-Exact test ve surekli degiskenler icin Mann Whitney-U testi kullanilarak karsilastirildi. Diz onu agrisi siddetiyle (VAS) degerlendirme parametreleri arasindaki iliski Spearman testi ile arastirildi. Istatistiksel anlamlilik icin p<0,05 kabul edildi. Anlamlilik duzeyi (alfa) 0,05 icin, gruplarin orneklem sayisi ve standart sapmalari kullanilarak guc analizi NCSS-PASS programi kullanildi.

Bulgular

Calismaya alinan, yas ortalamasi 27,6 [+ or -] 6,4 yil (18-45) olan 38 olgunun ortalama takip suresi 16 [+ or -] 9,8 aydi. Tum olgular ayni hizlandirilmis rehabilitasyon programi ile izlenerek takip edilmisti. Baslangicta tum hastalara ev programi verilmis ve hastalar kontrollere cagrilmisti. Takipte ev egzersiz programi ile klinik sonuclari yeterli bulunmayan hastalar belli bir sure ayaktan tedavi programina alinmisti. Rehabilitasyon suresi 9,8 [+ or -] 4,5 ay olarak bulundu. Olgularin sportif aktivitelere donusune izokinetik ve fonksiyonel test sonuclarina gore kademeli olarak izin verilmisti. Olgularimizin sadece alti tanesi sporcuydu. Cogunlugu sporcu olmayan olgularimiz, kisisel faktorler goz onune alinarak, yogun gunluk aktivitelerine ve sportif aktivitelerine donmeyi operasyon sonrasi 6 veya 12 ayda basarmislardi.

Olgularin 15'inde (%39,5) diz onu agrisi mevcuttu. Diz onu agrisi degerleri VAS'a gore 4,2[+ or -]1,3 (2-7) olarak saptandi. Yirmi hastada (%52,6) donor sahada hipoestezi bulunmaktaydi. Diz onu agrisinin bulunmasina gore iki gruba ayrilan olgularin demografik ve klinik ozellikleri Tablo 1 de verilmistir. Takipte olgularimizin hicbirinde greft yetersizligi, diger bacakta OCB yirtigi, patella kirigi, patellar tendon rupturu gibi komplikasyonlar saptanmamisti.

Diz onu agrisi olan ve olmayan olgular sonuclari etkileyebilecek yas, cinsiyet, operasyon sirasi yapilan meniskus tamiri, operasyon oncesinde gecen sure, rehabilitasyon suresi, operasyon oncesi Lysholm ve Tegner skorlari gibi faktorler acisindan karsilastirildiginda her iki grup arasinda istatistiksel olarak anlamli fark saptanmadi (p>0,05) (Tablo 1). Operasyon sonrasinda Lachman testinde diz onu agrisi olmayan 2 olguda (%8,7), diz onu agrisi olan grupta da 4 olguda (%26,7) 1. derece ilimli laksite saptandi, ancak gruplar arasi fark anlamli bulunmadi (p=0,18). Operasyon sonrasinda diz onu agrisi olmayan grupta 3 olguda (%13), diz onu agrisi olan grupta da 3 olguda (%20) eklem hareket acikliginda kayip oldugu saptandi ancak bu fark da anlamli bulunmadi (p=0,66). Diz onu agrisi olan gruptaki fleksiyon acisinda 1,6 [+ or -] 3,1 ekstansiyon acisinda 0,3 [+ or -] 1,3 derece kayip saptandi. Diz onu agrisi olmayan grupta ise fleksiyon ve ekstansiyon acilarindaki kayiplar sirasiyla 1 [+ or -] 2,7 ve 0 [+ or -] 0 derece olarak bulundu.

Diz onu agrisi olan ve olmayan hastalar karsilastirildiginda operasyon sonrasi Lysholm ve Tegner aktivite skorlarinin diz onu agrisi olmayan grupta anlamli olarak daha iyi oldugu (p<0,05) saptandi (Tablo 2).

Her iki grubun propriosepsiyon olcumleri ve statik denge olcumleri karsilastirildiginda ise anlamli bir fark saptanmadi (Tablo 3).

Izokinetik kas gucu acisindan da her iki grup arasinda anlamli bir fark saptanmadi (p>0,05) (Resim 1). Fonksiyonel test sonuclari karsilastirildiginda ise diz onu agrisi olan grupta daha dusuk degerler saptanmasina karsin bu fark anlamli bulunmadi (p>0,05) (Resim 2).

Diz onu agrisi siddetiyle VAS degerlendirme parametreleri arasindaki iliskiye bakildiginda agri siddeti ile diz 20 derece fleksiyonda olculen diz eklem pozisyon hissi arasinda anlamli iliski vbulundu (r=0,5, p=0,03). Diger degerlendirmelerle herhangi bir iliski saptanmadi (p>0,05).

Anlamlilik duzeyi (alfa) 0,05 icin, gruplarin orneklem sayisi ve standart sapmalari kullanilarak yapilan guc analizinde; her iki grup arasinda anlamli farkli cikan Lysholm ve Tegner aktivite duzeyleri icin gucun sirasiyla %69, %93 oldugu bulundu. Ancak gruplar arasi anlamli fark saptanmayan degerlendirmeler icin, fonksiyonel testler, propriosepsiyon ve kas gucu olcumleri icin gucun dusuk oldugu (%5-%35) saptandi.

Tartisma

Calismamizda PT otogrefti ile OCB rekonstruksiyonu yapilmis olgularda diz onu agrisinin sikligi ve hasta sonuclarina etkisi arastirilmistir. Olgularimizin %39'unda diz onu agrisi saptanmistir. Bu oranlar literaturle de uyumludur. PT otogrefti ile OCB rekonstruksiyonu sonrasinda diz onu agrisi sik gorulen (%22-42) bir komplikasyondur ve hasta memnuniyetini etkileyebilir (20,22,33). Agri siddetine bagli olarak bu durum ya operasyon sonrasi beklenen normal bir sonuc ya da bir komplikasyon olarak degerlendirilir (34). Son yapilan bir sistematik derlemede, literaturde diz onu agrisinin degerlendirilmesinde yetersizlik oldugu ve gecerli yontemler kullanilmasi gerektigi vurgulanmistir (20). Calismamizda diz onu agri tanisi kinik tani kriterlerine gore konulmus ve VAS ile degerlendirilmistir.

On capraz bag rekonstruksiyonu sonrasi gelisen diz onu agrisi bircok nedenle ortaya cikabilir. Bunlarin ikisi greft alimi sirasinda gelisebilen safen sinirin infrapatellar dalinin hasari ve donor saha iyilesme sureciyle iliskili inflamatuvar yanit (tendinopati) gibi spesifik olarak PT otogreft teknikleri ile iliskilidir. Greft alimi sirasinda bu komplikasyonlari azaltmak icin mini-invaziv teknikler onerilmistir (34,35). Bu sekilde safen sinirin infrapatellar dali ve peritenon korunur ve rekonstruksiyon kalitesinde de herhangi bir bozulma gozlenmez. Olgularimizin %52,6'sinda da diz onunde hipoestezi saptanmistir. Operasyon sirasinda safen sinirinin infrapatellar dali hasarina bagli hipoestezi ve diz onu agrisi gelistigi dusunulmektedir. Hipoestezisi olan tum olgularda diz onu agrisi saptanmamistir. Bu olgularda tendinopatiye bagli nedenlerle diz onu agrisi gelistigi dusunulmustur. Beaufils ve arkadaslari hipoestezi alani ile diz onu agrisi arasinda direkt bir iliski saptayamamislar ve agrinin sadece sinir hasari ile iliskili olmadigini ayni zamanda tendona ait nedenlerin de onemli oldugunu vurgulamislardir (34).

Operasyon sonrasi gelisen diz onu agrisinin diger onemli bir nedeni de operasyon sonrasi gorulen eklem hareket acikligi kisitliliklaridir (32,36-38). Ekstansiyon kaybinin diz onu agrisina neden oldugu bircok arastirmaci tarafindan bildirilmistir (32,36,38). Eklem hareket acikligi kaybi diz fonksiyonlari icin zararlidir ve mutlaka kacinilmalidir (32). Ekstansiyon kaybi patellofemoral eklemde yuklenme paternini degistirerek surekli artmis bir basinca neden olabilir (39). Diz fleksiyon kaybi da hem fleksor hem de ekstansor mekanizmanin gucunu azaltarak sekonder diz onu agrisina neden olabilir (32). Shelbourne ve Trumper (40) da diz onu agrisindan kacinmak icin tam hiperekstansiyona ulasmanin cok onemli oldugunu vurgulamislardir. Calismamizda diz onu agrisi olan olgularda eklem hareket acikligi kaybi olmayan olgulara gore daha fazla saptanmistir ancak bu istatistiksel olarak anlamli bulunmamistir. Bu, olgu sayimizin azligina veya olgularimizda eklem hareket aciklik kayiplarinin fazla olmamasina bagli olabilir. Harner ve ark. (41) da eklem hareket acikligi kaybi olan grupla olmayan grup arasinda diz onu agrisi acisindan anlamli bir fark bulamamislardir. Pinczewski ve ark. (21) da hamstring ve patellar tendon greftlerini karsilastirdiklari calismalarinda her iki grup arasinda agri acisindan fark olmasina karsin eklem hareket acikligi acisindan herhangi bir fark bulmamislardir. Eklem hareket acikligi kayiplari diz onu agrisinin olusmasinda onemli bir neden olmasina karsin tek neden degildir.

Daha once belirttigimiz safen sinirinin infrapatellar dalinin hasari, tendinopati yaninda patellar yer degistirme de diz onu agrisi gelisiminde diger bir neden olarak sayilabilir (34,42). Muellner ve ark. (42) operasyon sonrasi birinci yilda skar olusumu ve buzusme nedeniyle patellanin hafifce medial ve inferiora dogru yer degistirerek patellofemoral dizilimin degistigini gostermislerdir. Bu nedenle rehabilitasyonda ekstansiyon kaybinin onlenmesi yani sira patellar hareketliligin korunmasi ve patellar mobilizasyon egzersizleri de onem tasimaktadir. Sonuc olarak bu olgularda operasyon sonrasi erken donemde tam fleksiyonun kazanilmasi, tam hiperekstansiyonun ve patellar mobilizasyonun kazanilmasi, diz onu agrisinin azaltilmasi ve iyi klinik sonuclarin elde edilmesi icin onemlidir. Biz de olgularimizda hizlandirmis rehabilitasyon programi uygulayarak erken donemden itibaren eklem hareket acikliginin kazanilmasini hedefledik ve tum hastalara erken donemde patellar mobilizasyon egzersizlerini basladik.

Yas ve cinsiyetin diz onu agrisina etkisi ise tartismalidir (32,37,38). Biz calismamizda diz onu agrisi olan ve olmayan hastalarimizi karsilastirildigimizda yas ve cinsiyet acisindan her iki grup arasinda fark saptayamadik.

Calismamizda diz onu agrisi olan ve olmayan olgular karsilastirildiginda; operasyon sonrasi sonuclari etkileyebilecek; operasyona kadar gecen sure, meniskus tamiri bulunup bulunmamasi, operasyon sonrasi gelisen laksite acisindan her iki grup arasinda onemli bir fark olmadigi saptanmistir. Erken donemde ortaya cikan diz onu agrisinin hastalarin objektif degerlendirme parametrelerinden kas gucu, proprioseptif fonksiyon, denge ve dizin dinamik stabilitesini belirleyen fonksiyonel testlerini etkilemedigi saptanmistir. Ancak subjektif bir fonksiyonel degerlendirme olan Lysholm skorlarini etkilemektedir. Agrinin olmasi ve iliskili olarak aktivite duzeyinin azalmasinin Lysholm skorlarinin kotulesmesine neden oldugu dusunulmustur. Lsyholm skorlari bu kriterleri belirleyici olarak kullanir. Calismamizda diz onu agrisi dizin dinamik stabilitesini gosteren ve spora donuste onemli bir belirleyici olan fonksiyonel testleri etkilememesine karsin Tegner aktivite duzeylerini etkilemistir. Tegner aktivite duzeyindeki bu etkilenmenin agri duyusu ve psikolojik faktorlerle iliskili oldugu dusunulmustur. PT otogrefti ile yapilan OCB rekonstruksiyonu sonrasinda diz onu agrisinin hasta odakli sonuclari etkiledigi saptanmistir. Benzer sekilde literaturde ileri donemde gelisen patellofemoral osteoartritin de klinik sonuclari etkiledigi bildirilmistir (39,43).

Olgu sayimizin azligi ve bu nedenle diz onu agrisi ile iliskili faktorlerin arastirilamamis olmasi ve kantitatif laksite olcumleri icermemesi calismamizin kisitliliklari olarak sayilabilir. Ama sonuclarin degerlendirilmesi icin bircok objektif ve subjektif degerlendirme parametresi icermesi ve bu konuda yapilmis ilk calisma olmasi nedeniyle degerli oldugunu dusunmekteyiz.

Patellar tendon grefti ile on capraz bag rekonstruksiyonu sonrasi gelisen diz onu agrisi literaturde oldukca sik gorulen bir sorun olarak bildirilmesine ve bununla iliskili faktorler bircok arastirmaci tarafindan arastirilmasina karsin diz onu agrisinin hasta klinik sonuclarini nasil etkiledigi arastirilmamistir. Calismamizda erken donemde gorulen diz onu agrisinin hasta odakli klinik sonuclari ve aktiviteye donusu etkiledigi gorulmustur. Bu sonuclar hastalarin agrisiz eski diz fonksiyonlarina donus beklentisi acisindan onemlidir. Bu komplikasyonun engellenmesi hastalarda daha iyi sonuclar elde edilmesine katkida bulunabilir. Bu nedenle kemik patellar tendon kemik otogrefti ile OCB rekonstruksiyonu yapilmis olgularda diz onu agrisini onlemek icin gerekli cerrahi tekniklerin ve rehabilitasyon uygulamalarinin yapilmasi onemlidir. Diz onu agrisinin sonuclara etkisini belirlemede etkili olabilecek diger faktorlerin de analize alindigi daha fazla olgu sayisi ile yapilmis calismalara gereksinim vardir.

DOI: 10.4274/tftr.32704

Cikar Catismasi

Yazarlar herhangi bir cikar catismasi bildirmemislerdir.

Kaynaklar

(1.) Aglietti P, Giron F, Buzzi R, Biddau F, Sasso F. Anterior cruciate ligament reconstruction: bone-patellar tendon- bone compared with double semitendinosus and gracilis tendon grafts. A prospective, randomized clinical trial. J Bone Joint Surg Am 2004;86:2143-55.

(2.) Beard DJ, Anderson JL, Davies S, Price AJ, Dodd CA. Hamstrings vs. patella tendon for anterior cruciate ligament reconstruction: a randomized controlled trial. Knee 2001;8:45-50.

(3.) Ejerhed L, Kartus J, Sernert N, Kohler K, Karlsson J. Patellar tendon or semitendinosus tendon autografts for anterior cruciate ligament reconstruction? A prospective randomized study with a two-year follow-up. Am J Sports Med 2003;31:19-25.

(4.) Eriksson K, Anderberg P, Hamberg P, Lofgren AC, Bredenberg M, Westman I, et al. A comparison of quadruple semitendinosus and patellar tendon grafts in reconstruction of the anterior cruciate ligament. J Bone Joint Surg Br 2001;83:348-54.

(5.) Mikkelsen C, Werner S, Eriksson E. Closed kinetic chain alone compared to combined open and closed kinetic chain exercises for quadriceps strengthening after anterior cruciate ligament reconstruction with respect to return to sports: a prospective matched follow-up study. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2000;8:337-42.

(6.) Morrissey MC, Hudson ZL, Drechsler WI, Coutts FJ, Knight PR, King JB. Effects of open versus closed kinetic chain training on knee laxity in the early period after anterior cruciate ligament reconstruction. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2000;8:343-8.

(7.) Isberg J, Faxen E, Brandsson S, Eriksson BI, Karrholm J, Karlsson J. Early active extension after anterior cruciate ligament reconstruction does not result in increased laxity of the knee. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:1108-15.

(8.) Barber-Westin SD, Noyes FR, Andrews M. A rigorous comparison between the sexes of results and complications after anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 1997;25:514-26.

(9.) Ferrari JD, Bach BR Jr., Bush-Joseph CA, Wang T, Bojchuk J. Anterior cruciate ligament reconstruction in men and women: an outcome analysis comparing gender. Arthroscopy 2001;17:588-96.

(10.) Beynnon BD, Johnson RJ, Abate JA, Fleming BC, Nichols CE. Treatment of anterior cruciate ligament injuries. Part 2. Am J Sports Med 2005;33:1751-67.

(11.) Yunes M, Richmond JC, Engels EA, Pinczewski LA. Patellar versus hamstring tendons in anterior cruciate ligament reconstruction: a meta-analysis. Arthroscopy 2001;17:248-57.

(12.) Prodromos CC, Joyce BT, Shi K, Keller BL. A meta-analysis of stability after anterior cruciate ligament reconstruction as a function of hamstring versus patellar tendon graft and fixation type. Arthroscopy 2005;21:1202.

(13.) Biau DJ, Tournoux C, Katsahian S, Schranz PJ, Nizard RS. Bone-patellar tendon-bone autografts versus hamstring autografts for reconstruction of anterior cruciate ligament: meta-analysis. BMJ 2006;332:995-1001.

(14.) Freedman KB, D'Amato MJ, Nedeff DD, Kaz A, Bach BR Jr. Arthroscopic anterior cruciate ligament reconstruction: a meta-analysis comparing patellar tendon and hamstring tendon autografts. Am J Sports Med 2003;31:2-11.

(15.) Goldblatt JP, Fitzsimmons SE, Balk E, Richmond JC. Reconstruction of the anterior cruciate ligament: meta- analysis of patellar tendon versus hamstring tendon autograft. Arthroscopy 2005;21:791-803.

(16.) Forster MC, Forster IW. Patellar tendon or four-strand hamstring? A systematic review of autografts for anterior cruciate ligament reconstruction. Knee 2005;12:225-30.

(17.) Herrington L, Wrapson C, Matthews M, Matthews H. Anterior cruciate ligament reconstruction, hamstring versus bone-patellar-tendon-bone grafts: a systematic literature review of outcome from surgery. Knee 2005;12:41-50.

(18.) Spindler KP, Kuhn JE, Freedman KB, Matthews CE, Dittus RS, Harrell FE Jr. Anterior cruciate ligament reconstruction autograft choice: bone-tendon-bone versus hamstring: does it really matter? A systematic review. Am J Sports Med 2004;32:1986-95.

(19.) Hospodor SM, Miller MD. Controversies in ACL reconstruction: Bone-patellar tendon-bone anterir cruciate ligament reconstruction remains the gold Standard. Sports Med Arthroscop Rev 2009;17:242-6.

(20.) Magnussen RA, Carey JL, Spindler KP. Does autograft choice determine intermediate-term outcome of ACL reconstruction? Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2011;19:462-72.

(21.) Pinczewski LA, Lyman J, Salmon L, Russell VJ, Roe J, Linklater J. A 10 year comparison of anterior cruciate ligament reconstructions with hamstring tendon and patellar tendon autograft. Am J Sports Med 2007;35:564-74.

(22.) Li SZ, Su W, Zhao J, Xu Y, Bo Z, Ding X, et al. A meta-analysis of hamstring autografts versus bone-patellar tendon-bone autografts for reconstruction of the anterior cruciate ligament. Knee 2011;18:287-93.

(23.) Brechter JH, Powers CM. Patellofemoral joint stress during stair ascent and descent in persons with and without patellofemoral pain. Gait Posture 2002;16:115-23.

(24.) D'Amato M, Bach BR. Knee injuries. In: Brotzman SB, Wilk KE, eds. Clinical orthopedic rehabilitation. 2nd ed. St. Louis: Mosby; 2003. p. 251-470.

(25.) Roberts D, Ageberg E, Andersson G, Friden T. Clinical measurements of proprioception, muscle strength and laxity in relation to function in the ACL-injured knee. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2007;15:9-16.

(26.) Beynnon BD, Johnson RJ, Fleming BC, Kannus P, Kaplan M, Samani J, et al. Anterior cruciate ligament replacement: comparison of bone-patellar tendon-bone grafts with two strand hamstring grafts. A prospective, randomized study. J Bone Joint Surg Am 2002;84:1503-13.

(27.) Dvir Z. Physiological and biomechanical aspects of isokinetics. In: Dvir Z, ed. Isokinetics. 2nd ed. Edinhburgh: Churchill Livingston;2004. p. 1-24.

(28.) Lephart SM, Fu FH. The role of proprioception in the treatment of sports injuries. Sports, Exercise and Injury 1995;1:96-102.

(29.) Hansen MS, Dieckmann B, Jensen K, Jakobsen BW. The reliability of balance tests performed on the kinesthetic ability trainer (KAT 2000). Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2000;8:80-5.

(30.) Tegner Y, Lysholm J. Rating systems in the evaluation of knee ligament injuries. Clin Orthop Relat Res 1985;198:43-9.

(31.) Maletius W, Messner K. Eighteen- to twenty-four-year follow-up after complete rupture of the anterior cruciate ligament. Am J Sports Med 1999;27:711-7.

(32.) Kartus J, Magnusson L, Stener S, Brandsson S, Eriksson BI, Karlsson J. Complications following arthroscopic anterior cruciate ligament reconstruction A 2-5-year follow-up of 604 patients with special emphasis on anterior knee pain. Knee Surg, Sports Traumatol, Arthrosc 1999;7:2-8.

(33.) Shaieb MD, Kan DM, Chang SK, Marumoto JM, Richardson AB. A prospective randomized comparison of patellar tendon versus semitendinosus and gracilis tendon autografts for anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 2002;30:214-20.

(34.) Beaufils P, Gaudot F, Drain O, Boisrenoult P, Pujol N. Mini-invasive technique for bone patellar tendon bone harvesting: its superiority in reducing anterior knee pain following ACL reconstruction. Curr Rev Musculoskelet Med 2011;4:45-51.

(35.) Kartus J, Ejerhed L, Sernert N, Brandsson S, Karlsson J. Comparison of traditional and subcutaneous patellar tendon harvest. A prospective study of donor site-related problems after anterior cruciate ligament

reconstruction using different graft harvesting techniques. Am J Sports Med 2000;28:328-35.

(36.) Sachs RA, Daniel DN, Stone ML, Garfein RF. Patellofemoral problems after anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 1989;17:760-5.

(37.) Stapleton TR. Complications in anterior cruciate ligament reconstructions with patellar tendon grafts. Sports Med Arthrosc Rev 1997;5:156-62.

(38.) Aglietti P Buzzi R, D'Andria S, Zaccherotti G. Patellofemoral problems after intraarticular anterior cruciate ligament reconstruction. Clin Orthop Relat Res 1993;288:195-204.

(39.) Neuman P, Kostogiannis I, Fride'n T, Roos H, Dahlberg LE, Englund M. Patellofemoral osteoarthritis 15 years after anterior cruciate ligament injury e a prospective cohort study. Osteoarthritis Cartilage 2009;17:284-90.

(40.) Shelbourne KD, Trumper R. Preventing anterior knee pain after anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 1997;25:41-7.

(41.) Harner CD, Irrgang JJ, Paul J, Dearwater S, Fu FH. Loss of motion after anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 1992; 20:499-506.

(42.) Muellner T, Kaltenbrunner W, Nikolic A, Mittlboeck M, Schabus R, Vecsei V. Anterior cruciate ligament reconstruction alters the patellar alignment. Arthroscopy 1999;15:165-8.

(43.) Jarvela T, Paakkala T, Kannus P, Jarvinen M. The incidence of patellofemoral osteoarthritis and associated findings 7 years after anterior cruciate ligament reconstruction with a bone-patellar tendon-bone autograft. Am J Sports Med 2001;29:18-24.

Selmin GULBAHAR, Berrin AKGUN, Seide KARASEL, Meltem BAYDAR, Ozlem EL, Halit PINAR *, Hasan TATARI *, Osman KARAUGLAN *, elif AKALIN

Dokuz Eylul Universitesi Tip Fakultesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Izmir, Turkiye

* Dokuz Eylul Universitesi Tip Fakultesi, Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dali, Izmir, Turkiye

Yazisma Adresi/ Address for Correspondence: Dr. Selmin Gulbahar, Dokuz Eylul Universitesi Tip Fakultesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Izmir, Turkiye

Tel.: +90 232 412 39 61 E-posta: selmin.gulbahar@deu.edu.tr

Gelis Tarihi/Received: Agustos/ August 2011 Kabul Tarihi/Accepted: Kasim/November 2011

Tablo 1. Olgularin demografik ve klinik ozellikleri.

                                         Diz onu agrisi
                                        olan grup (n=15)

Yas (medyan, %25-%75)                     28,0 (23-33)
Vucut kutle indeksi (medyan, %25-%75)   24,7 (23,6-26,8)
Operasyon sonrasi takip suresi             12 (9-19)
  (ay) (medyan, %25-%75)
Rehabilitasyon suresi (ay)                 11 (6-12)
  (medyan, %25-%75)
Operasyona kadar gecen sure (ay)            6 (4-30)
  (medyan, %25-%75)
Operasyon oncesi Lysholm skoru             69 (57-72)
  (medyan, %25-%75)
Operasyon oncesi Tegner skoru               5 (4-7)
  (medyan, %25-%75)
Cinsiyet
  Kadin                                     3 (%20)
  Erkek                                     12 (%80)
Taraf
  Sag                                      8 (% 53,3)
  Sol                                      7 (% 46,7)
Dominans
  Sag                                     14 (% 93,3)
  Sol                                      1 (% 6,7)
Meniskus tamiri
  Var                                      7 (%46,7)
  Yok                                      8 (%53,3)

                                          Diz onu agrisi      p degeri
                                        olmayan grup (n=23)

Yas (medyan, %25-%75)                      24,4 (23-30)         0,43
Vucut kutle indeksi (medyan, %25-%75)    24,4 (22,6-26,7)       0,41
Operasyon sonrasi takip suresi               14 (7-26)          1,0
  (ay) (medyan, %25-%75)
Rehabilitasyon suresi (ay)                  9,5 (6-12)          0,53
  (medyan, %25-%75)
Operasyona kadar gecen sure (ay)            5 (1,5-18)          0,38
  (medyan, %25-%75)
Operasyon oncesi Lysholm skoru              65 (55-70)          0,95
  (medyan, %25-%75)
Operasyon oncesi Tegner skoru                 6 (4-7)           0,84
  (medyan, %25-%75)
Cinsiyet
  Kadin                                      2 (%8,7)           0,36
  Erkek                                     21 (%91,3)
Taraf
  Sag                                       10 (% 43,5)         0,74
  Sol                                       13 (% 56,5)
Dominans
  Sag                                       22 (% 95,7)         1,0
  Sol                                       1   (% 4,3)
Meniskus tamiri
  Var                                        9 (%39,1)          0,74
  Yok                                       14 (%60,9)

Tablo 2. Olgularin operasyon sonrasi Lysholm ve Tegner skorlari.

                           Diz onu agrisi  Diz onu agrisi   p degeri
                           olan grup       olmayan grup
                           (medyan,        (medyan,
                           %25-%75)        %25-%75)

Lysholm skorlari           93 (85-95)      96 (95-100)      0,006 *
Tegner aktivite skorlari   4 (4-5)         6 (5-7)          0,002 *

* : Istatistiksel anlamli fark, p<0,05

Tablo 3. Diz eklem pozisyon hissi ve statik denge olcum sonuclari *.

                       Diz onu agrisi   Diz onu agrisi   p degeri
                       olan grup        olmayan grup
                       (medyan,         (medyan,
                       %25-%75)         %25-%75)

Eklem pozisyon
hissi (0)              3,6 (3-8)        4,3 (2-6)        0,56
40 [degrees]           5,3 (2,3-10,6)   4,3 (2-7,6)      0,37
20 [degrees]           5 (2-8,3)        2,9 (2,3-5)      0,26
50

Statik denge indeksi   356 (271-473)    314 (264-435)    0,87

* Eklem pozisyon hissi; eklem pozisyonunun aktif bulunmasi seklinde,
olgunur diz 90 [degrees] fleksiyonundan, 40 [degrees], 20 [degrees]
ve 5 [degrees] fleksiyon hedef acilarini bulmasiyla degerlendirildi.
Medyan ve yuzde seklinde verilen degerler hastanin buldugu aci ile
gercek acilar arasindaki mutlak farki belirtmektedir. Statik denge
olcumler Sport-KAT 2000 ile yapildi.
COPYRIGHT 2013 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2013 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Orijinal Makale
Author:Gulbahar, Selmin; Akgun, Berrin; Karasel, Seide; Baydar, Meltem; El, Ozlem; Pinar, Halit; Tatari, Ha
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Jun 1, 2013
Words:4520
Previous Article:Exacerbation of verruca vulgaris associated with etanercept in a case of ankylosing spondylitis/Ankilozan spondilitli bir olguda etanercept ile...
Next Article:Effects of functional electrical stimulation on wrist function and spasticity in stroke: a randomized controlled study/Inmede fonksiyonel elektrik...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters