Printer Friendly

Sexual differentiation and embryology of the female reproductive system/Kadin genital sisteminin embriyolojisi ve cinsel farklilasma.

Giris

Gonadlarin gelisimi

Ureme sistemi erkekte ve diside gonadlar, ic duktal sistem ve dis genital organlardan olusur. Embriyonun cinsiyeti dollenme esnasinda XX ya da XY kromozomlarinin varligi ile belirlenir. ilk gonad gelismesi gebeligin 5. haftasinda baslar. Gonad taslagi, mezonefrozun orta kenari boyunca mezotelyumda bir kalinlasmadan olusur. Prolifere olan bu mezotel ve altindaki mezensim ayni yerde bir kabarti olusturur. Bunlara genital kabarti (gonadal ridge) ya da gonad taslaklari denilir. Burada epitelyal ve mezensimal hucreler beraber cogalarak primer seks kordlarini meydana getirirler. ilk primitif germ hucreleri, gelismenin 4. haftasinda allantoise kaynaklik eden yolk kesesi bolgesinin endodermi arasinda gorulurler. Embriyonun katlanmasi sirasinda vitellus kesesinin dorsal kismi embriyo icine dogru birlesir. Bu birlesme olurken primordiyal germ hucreleri barsak taslagini saran dorsal mezenter boyunca gonad taslaklarina goc ederler. Bu sirada takip ettikleri yola gonad yolu denilir. Altinci haftada primitif germ hucreleri mezensim icine girer ve primer seks kordonlari ile birlesir. Erkek ve diside morfolojik farklilasma 7. haftaya kadar baslamaz. Buraya kadarki doneme farklilasmamis devre denir (1).

Y kromozomu ve uzerindeki SRY geni ve bu genin urunu TDF (testis belirleyici faktor ) varliginda 7. haftada testis gelisimi baslar. TDF yoksa 12. haftaya kadar gonadda kortikal bir gelisme gorulmez. On ikinci haftada primer seks kordlari kaybolur, kortikal kordlar gelisir, primordial germ hucreleri bu kordlar tarafindan sarilir (Granuloza huc) ve mezensimden Teka hucrelerini olusturur. 13,5. haftada primordial follikuller gorulur. Yuzey epiteli basit kuboidal olur ve mesovariumu olusturur (1).

Duktal sistemin gelisimi

Erkek duktal sistemi mezonefrik kanaldan gelisirken disi duktal sistemi de paramezonefrik kanaldan gelisir. Gonadlarin testise farklilasmasi ile olusan sertoli hucreleri antimullerian hormonu salgilar, bu hormon paramezonefrik yani mullerian kanallarin regresyonuna neden olur. Leydig hucrelerinden salgilanan testosteron, sertoli hucrelerinden salgilanan seks hormon baglayici protein nedeniyle lokal olarak androgen konsantrasyonunun ileri derecede artmasi her iki tarafta mezonefrik yani wolfian kanallarin epididim, duktus defferens ve seminal vezikullere farklilasmasini saglar. Erkek farklilasma icin sadece Y kromozomu yetmez. SRY geni ve TDF reseptorlerinin olmasi, androgen sentezinde defekt olmamasi, 5-[micro]-reduktaz enziminin, dihidrotestosteron (DHT) sentezinin olmasi ve androjen resptorlerinin varligi gereklidir (1,2).

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

Testisin dolayisi ile Antimulleryen hormonun yoklugunda mezonefrik kanallar dejenere olur ve mulleryen kanallar gelisir. Her iki mulleryen kanal kismi fuzyona ugrayarak uterusu, vajinanin ust 1/3 kismini ve tubalari olusturur (1,2).

Dis genital organlarin gelisimi

Farklilasmamis devrede kloakal membran kenarlarinda kloakal katlantilar olusur, bunlar daha sonra belirginleserek urogenital katlantilara donusur. Kenarlar labiyoskrotal kabartiyi olustururken, on tarafin gelisimi ile genital tuberkul meydana gelir. DHT etkisi ile dis genitaller erkek yonunde faklilasirken, androjen etkisi yoksa disi yonunde farklilasma olur. Genital tuberkul klitoris ya da glans penisi, urogenital katlantilar labiya minor ya da penisin korpusunu, labiyoskrotal katlantilar ise skrotum ya da labiya majorlari olustururlar. Disi gelismede uterovajinal kanal urogenital sinusle temas saglar ve bu kisimlar birlesir, kanalize olur ve vajinanin alt kismini olusturur (1,2).

DOI: 10.4274/tpa.46.49

Kaynaklar

(1.) Sadler TW. Langman's Medical Embryology. 10th edition. Chapter: Lippincott Williams & Wilkins, 2006: 15.

(2.) Embryologie Humaine. http://www.embryology.ch/ (erisim tarihi: 9.10.2010). (Full Text)

Ramazan Dansuk

Istanbul Egitim ve Arastirma Hastanesi, 12. Kadin Dogum Klinigi, Istanbul, Turkiye

Yazima Adresi/Address for Correspondence: Dr. Ramazan Dansuk, Istanbul Egitim ve Arastirma Hastanesi, 12. Kadin Dogum Klinigi, Istanbul, Turkiye Eposta: rdansuk@hotmail.com
COPYRIGHT 2011 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Dansuk, Ramazan
Publication:Turkish Pediatrics Archive
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Mar 1, 2011
Words:529
Previous Article:Clinical approach to adnexal masses in adolescence/Ergende adneksiyal kitleye yaklasim.
Next Article:Connective tissue diseases in adolescence/Ergenlik caginda bag dokusu hastaliklari.
Topics:

Terms of use | Copyright © 2017 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters