Printer Friendly

Rhoi llwyfan i'r requiem.

COFIO, dathlu, dychryn a choffau; mae ffurf gerddorol unigryw'r requiem yn ennyn llu o ddelweddau ac emosiynau gwahanol a hynny ers dyfodiad y requiem gyntaf nol yn y canol oesoedd. Ar Requiem, cyfres dair rhan newydd ar S4C, bydd rhai o gantorion a chyfansoddwyr mwyaf adnabyddus Cymru a thu hwnt yn edrych ar darddiad, datblygiad a dyfodol ffurf gerddorol y requiem, gyda pherfformiadau pwerus a synhwyrus o'r offerennau enwocaf erioed yn dod a'r cyfan yn fyw i'r glust.

Ymunwch ag Elin Manahan Thomas, Bryn Terfel, yr Esgob Rowan Williams a nifer o wynebau cyfarwydd eraill i ddysgu am hanes y requiem ac i gael eich cyfareddu gan ei swyn a'i sain.

"I fi mae'r gair requiem yn dod rhywle rhwng y syniad o gofio a'r syniad o ddathlu," meddai Elin Manahan Thomas, y soprano o Abertawe sydd wedi teithio'r byd yn canu opera. "Ac wy'n licio hefyd y ffaith yn y requiem bod yna lot o ystyried y bywyd nesaf, y byd sydd i ddod - ai yn uffern neu yn y nefoedd - ac mae lot o dyndra yn dod mewn yn fan'na."

Dros y blynyddoedd mae ffurf y requiem wedi datblygu o fod yn flaengan yn yr Eglwys Gatholig i fod yn waith cerddorfaol ar raddfa ehangach gan gyfansoddwyr yn y 19eg ganrif a thu hwnt. Ond er i'r ffurf gael ei haddasu a'i mabwysiadu gan sawl cyfansoddwr dros y canrifoedd, mae elfennau a nodweddion cyson, ac un o'r rheiny yw pwysigrwydd y geiriau.

"Mae'r ffordd mae'r geiriau yn cael eu gosod yn mynd i feddwl rhywbeth gwahanol bob tro," esbonia Elin. "Ond y pwynt yw bod 'na real grafitas os liciwch chi, i'r geiriau, ac mae 'na bwysigrwydd sy'n mynd tu hwnt i'r geiriau eu hunain."

Mae offerennau Mozart, Berlioz, Versi, Faure a Britten yn cael eu perfformio ledled y byd. Ond daeth yr ysgogiad tu ol i'r requiem symffonig, theatraidd o flynyddoedd cynnar y chwyldro yn Ffrainc, a hynny gyda diolch i un dyn, Luigi Cherubini.

Gan ddilyn ol troed Cherubini cafodd nifer fawr o gyfansoddwyr byd enwog eu hysbrydoli gan ddrama ac emosiwn y requiem, a bydd perfformiadau o nifer o'r campweithiau hyn i'w mwynhau ar y tair rhaglen Requiem ar S4C; rhai gan Gerddorfa a Chorws Cenedlaethol Cymreig y BBC dan arweiniad Edward Gardner, ac eraill gan Gor Tenebrae dan arweiniad Nigel Short yn ogystal ag unawdau gan Elin Manahan Thomas ei hun.

Cafodd Elin ei tharo gan bwysigrwydd y requiem ac ystyr y geiriau wrth berfformio Pie Jesu gan Faure, un o weithiau mwyaf adnabyddus y requiem, mewn gwasanaeth ar gyfer plant Dunblane.

"Roedd canu'r Pie Jesu yn y gwasanaeth yno yn deimlad cwbl, cwbl wahanol achos roedd y geiriau yn golygu shwt gymaint, ac yn sydyn roeddech chi'n gweld beth oedd pwynt y geiriau ac o ble'r oedd Faure yn dod pan oedd o'n eu cyfansoddi nhw."

Yn ymuno ag Elin i fyfyrio a thrafod ffurf oesol yr offeren i'r meirw ar Requiem bydd y bas-baritonau Bryn Terfel a Neal Davies, Yr Esgob Rowan Williams, yr organydd a'r cerddor Huw Tregelles Williams, y cyfansoddwr Gareth Glyn, arbenigwr Verdi o Theatr La Scala yn yr Eidal Franco Pulcini, Edward Gardner a'r diweddar Syr Colin Davis.

TRANSL888 it: Remembrance, celebration, fright and commemoration; the very first requiems composed in the Middle Ages evoked a myriad of images and emotions, and the requiem continues to have the same effect on listeners today. In a new three-part series on S4C, singers and composers from Wales and beyond will be discussing the origin, development and the future of the requiem, along with powerful and sensitive performances that will bring to life some of the world's greatest requiems. Join Elin Manahan Thomas, Bryn Terfel, Bishop Rowan Williams and other familiar faces to hear about the history of the requiem and to be charmed by their music and magic.

Requiem, S4C, yfory (tomorrow), 8.30pm |(English Subtitles)

I fi mae'r gair requiem yn dod rhywle rhwng y syniad o gofio a'r syniad o ddathlu. Ac wy'n licio hefyd y ffaith yn y requiem bod yna lot o ystyried y bywyd nesaf

CAPTION(S):

Elin Manahan Thomas
COPYRIGHT 2014 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2014 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Features
Publication:Western Mail (Cardiff, Wales)
Date:May 3, 2014
Words:685
Previous Article:SOAP WATCH.
Next Article:GAIR I GALL.

Terms of use | Copyright © 2017 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters