Printer Friendly

Revisiting the mainstream approaches of the theories of International Relations/ Uluslararasi iliskiler kuramlarinda ana akimlara yeniden bakis.

Uluslararasi Iliskiler disiplininin tarihine damga vurmus "buyuk tartisma" silsilelerinin gunumuzde artik sona erdigi Uluslararasi Iliskiler yazarlarinin buyuk kismi tarafindan benimsenen bir gorus. Bu kapsamda, 1970'lerin sonunda Kenneth Waltz'in The Theory of International Politics baslikli kitabinin yayinlanmasini takiben alevlenen paradigmalar (Gercekci, cogulcu, yapisalci) arasi cekisme ile bazilarinin "ucuncu buyuk tartisma" olarak gordukleri pozitivizm ile pozitivizm-sonrasi yontemler arasindaki tartismanin artik neredeyse tamamen yatistigini soylemek mumkun. (1) Hatta o kadar ki, 1996'da Ole Waever'm ABD'de hakim olan akilci (yeni-gercekcilik ve yeni-liberalizmin birlestigi "neo- neo" sentezi olarak tanimlanan pozitivist) yaklasimlar ile Avrupa'da basat nitelik tasiyan yansitmaci (reflectivist) kuramlar (elestirel kuram, post-yapisalcilik, post-modernizm, insacilik ve feminizm) arasinda gerceklestigini savundugu "dorduncu buyuk tartisma" dahi guncelligini yitirdi. (2) Bugun disiplinin dergilerinde buyuk kuramsal tartismalara yapilan atiflar bir hayli azalmis durumda ve en kayda deger munazaralar kuramlar/paradigmalar arasinda degil, daha ziyade ayni kurami benimseyen yazarlar arasinda siklikla da ampirik calismalar uzerinden gerceklesiyor. (3)

Zaten buyuk tartismalarin sona ermesiyle es zamanli olarak, Uluslararasi Iliskiler yazarlarinin yeni kuramlar aramak/gelistirmek yerine, mevcut kuramlari ampirik metotlarla test etmeye yonelmesi sik rastlanan bir duruma haline geldi. Bunun sonucunda da, bir zamanlar cok arzulandigi gibi, disiplin herhangi bir kuramin digeri uzerinde baskin olmaya calismadigi, fakat ayni anda pek cok kurami icinde barindiran cogulcu bir yapiya burunmeye basladi. (4) Ote yandan, bu durumu "kuramsal baris" olarak tanimladiklari makalelerinde, Tim Dunne, Lene Hansen ve Colin Wight, paradigma savaslarinin sona erdigi bu cesitlilik ortamini Uluslararasi Iliskiler teorisinin sonunun gelip gelmedigi sorusuyla karsiliyorlar. (5)

Bize gore, ana akimlar arasindaki "buyuk" (grand) tartismalarin azalmasi ile Uluslararasi Iliskiler kuraminin arastirma alani olarak onemini kaybettigine dair bir yorum yanilticidir. Nitekim cogulculuk doneminin yazini incelendiginde bunun tersine sonuclara ulasmak mumkun. Ornegin, Pinar Bilgin ve Bahar Rumelili, "insaci, tarihsel, toplumsal, post-yapisalci ve post-kolonyal gibi cesitli kategorilere ayrilan elestirel yaklasimlarin guc, guvenlik, baris gibi temel kavramlarin hakim tanimlarinin hem yeterliligini, hem de normatif sonuclarini sorgulayarak, Uluslararasi Iliskiler kurami calismalarina yeni bir ivme kazandirdiklarini" savunuyorlar. (6) Ayrica, bu doneme damgasini vuran belirli siyasal olgulara bircok farkli degiskenle odaklanan ve daha cok hipotez sinama islevini yerine getirmeyi amaclayan orta-buyuklukteki kuramlarin (mid-range theories) gelistigi, cesitlendigi ve ampirik olarak test edildigi akademik calismalarin varligi da goz ardi edilemez. Nitekim, ABD kokenli International Organization (IO), American Political Science Review (APSR) ve International Studies Quarterly (ISQ) gibi dergilerde yayinlanan makaleler arasinda bu tur neden-sonuc iliskisini irdeleyen ve ampirik analizler eliyle hipotez sinama islevini yerine getiren arastirmalar cogunlugu olusturuyor. (7) Bunlarin varligi, kuramlasmanin sona ermedigini, meta-teorik arayislardan ziyade mezo duzeyde aciklamalarla buyuk tartismalarin bos biraktigi alanlarin doldurulmaya calisildigina ve one cikan ampirizmle birlikte bir anlamda "bilimsellesmeye" yapilan vurgulara isaret ediyor.

Ortaya cikan bu yeni durum, diger taraftan, Uluslararasi Iliskilerin akademik bir disiplin veya Siyaset Bilimi alaninin bir alt dali olarak diger sosyal ve beseri bilimlerle iliskisinin de yeniden mercek altina alinmasini gerektirmistir. Bilindigi uzere, ozellikle ana akim Uluslararasi Iliskiler kuramlarinin gelisiminde diger sosyal ve beseri bilim alanlarinin onemli etkisi olmustur. Ozellikle disiplinin kurumsallasmasini takip eden yillarda tarih, hukuk ve siyaset bilimi kokenli akademisyenler ile iktisat, psikoloji ve sosyoloji kokenliler Uluslararasi Iliskiler disiplinine dair calismalar yapmislardir. (8) Fakat, Uluslararasi Iliskiler'in baska disiplinlerden ciddi miktarda kavram ithal etmesine ragmen, diger disiplinlerin Uluslararasi Iliskiler kavramlarini nadir bicimde kullanmalari disiplinin anlami ve etkinligi acisindan onemli bir sorun olarak algilanmis ve Uluslararasi Iliskiler kuraminin yeterliligi, bilimselligi ve sinirlarinin sorgulanmasina neden olmustur. (9) Bu sorgulamada belki de en ileri nokta, Nicholas Onuf'un da Theory-Talks platformunda altini cizdigi, "konusu bulunmayan" Uluslararasi Iliskiler'in "disipliner bir proje olarak basarisiz" olduguna dair yorumdur. (10)

Bu icerik, anlam ve bilimsellik tartismalarina paralel olarak, Uluslararasi Iliskiler kuramlari uzerinde pozitivist ekolun halen cok guclu olmasinin temelinde Uluslararasi Iliskiler'in genel bilim felsefesindeki gelismeleri yakindan takip edememesinin yattigi iddia edilmektedir. Ozellikle biyoloji ve fizik alanindaki gelismeler bilim dunyasinin genel-gecer evrensel yasalara inancini kokten sarsarken, (11) bu tartismanin sosyal bilimlere ve ardindan da Uluslararasi Iliskiler alanina nufuz etmesi disiplinin varligina zarar verebilecek kadar gec gerceklesmistir. (12) Bu cercevede, giderek cogulcu bir yapiya burunen Uluslararasi Iliskiler'in sosyal bilimlerdeki yeri de sorgulanmaya acilmistir. (13)

Bu noktada, Uluslararasi Iliskiler disiplininin karsisindaki bir diger sorunun, alanin disipliner ve bilimsel basari/sizligina ek olarak, basta post-pozitivist kuramlar olmak uzere yeni "katilimcilarin" alana getirdigi cogulculugun hangi olcude ve nasil kabul edilip, disipline icsellestirilecegine iliskin oldugu vurgulanmalidir. Robert Keohane, International Studies Association in 1988'deki yillik kongresinde yaptigi meshur konusmada yeni gelisen ve cogunlugu orta-buyuklukte kuramlar olarak bilinen bu akimlara karsi cok sert elestiriler getirmis ve bunlarin ciddi sekilde gozden gecirilmedikleri takdirde disiplinin merkezinde yer alamayacaklarini iddia etmisti. (14) Nitekim bugun gelinen noktada, yeni akimlarin disiplin icinde kabullenilmesi onemli bir sorun olarak ortaya cikmis ve Gercekcilik, Liberalizm veya Insacilik gibi ana akimlarin disinda kalan yaklasimlarin kuramsal arastirmalardan dislanmasi sik rastlanan bir duruma donusmustur. (15) Ornegin, daha sonra gelisen cogulcu ortamda akademide calisilan sorunlar ile siyasa uretimi arasindaki makasin gitgide acildigini savunan Stephen M. Walt, (16) dunya politikalarini anlamak ve aciklamak icin Gercekcilik, Liberalizm ve Insacilik kuramlarindan olusan bir siniri cogulculugun limiti olarak benimsemistir. (17)

Kuramsal cercevenin parcalanmislik olarak da etiketlenebilecek sekilde cesitlenmesi, Uluslararasi Iliskiler kuramlarinin gunumuzde ve gelecekte nasil incelenmeleri gerektigi konusunda bir tartismayi da beraberinde getirmektedir. Uluslararasi Iliskiler kuramlarini, Cox'un elestirel teori/ sorun cozme teorileri ayrimi ile (18) arastirma yontemlerine gore (akilci ve pozitivist yaklasimlara karsi sosyal-yorumsamaci yaklasimlar) gruplandirarak veya cografi ekollere gore (ABD'de akilci ve pozivist, Avrupa'da sosyal teoriler) siniflandirarak incelemek mumkunse de, (19) Uluslararasi Iliskiler kuramlarinin calisilmasinda en cok -sureleri, sayilari ve icerikleri tartismali olmakla beraberbir dizi "buyuk tartisma" kategorisinden yararlanildigi gorulmektedir. Yine de, Nuri Yurdusev'in "konvansiyonel anlati" ya da "ardisik munazaralar" olarak betimledigi bu yontem birkac yonden sorunludur. (20) Oncelikle, yazarlarin belli basli "kamplara" ayrilmasi her ne kadar Uluslararasi Iliskiler kuramlarinin ogrenilmesini kolaylastirsa da, onemli pek cok yazar, fikirlerinin akademik kariyerleri boyunca ciddi degisimlere ugramasina ragmen sadece bir veya iki eseriyle anilmakta ya da zaman icinde yerleri degisse de, orijinal goruslerinin onlari konumlandirdigi cercevede anilmaktadirlar. Her ne kadar bu sekilde birden fazla "anlati"nin parcasi olabilecek akademisyen sayisi bir elin parmaklarini gecemiyorsa da, bu tur yazarlarin farkli donemlerde farkli gorusleri savunan calismalarini ozellikle disiplinin yenilerine ikilemler seklinde sunulan "buyuk tartismalar" kapsaminda anlatmak sorunlu olmaktadir.

Ote yandan, Smith'e gore sozu edilen "tartisma"larin kapsami cogunlukla abartilmaktadir; zira aslinda Gercekci kuram disiplin uzerinde baskin bir etkiye sahipken, Liberal veya Marksist anlayis ikincil niteliktedir. (21) Dolayisiyla aslinda ortada "buyuk tartisma" da yoktur. Bu durum, Gercekci anlayisa karsi cikan kuramlarin kimi zaman sorunlu bir sekilde tanimlanmalarina neden olmustur. Ornegin, 1945'e kadar olan donemde "idealist" yazarlarin Uluslararasi Iliskilerde "guc" gibi temel kavramlari goz ardi ettigi gorusu tartismali olmasina ragmen cok yaygindir. (22) Ayrica, Gercekci kuramin antik Yunan'a uzanan bir gelenegi temsil ettigi ve Uluslararasi Iliskiler kuramlari arasinda ozel bir yeri olduguna dair inanc, farkli kuramlar arasindaki diyalogu sikca sekteye ugratmaktadir. (23)

Son olarak, Yurdusev'in de belirttigi gibi Uluslararasi Iliskiler analizlerini sinirli tutan buyuk tartismalarda, "bazi teori ve teorisyenlere ozellikle Atlantik'in dogu yakasindakilere, hic yer yoktur... Aslinda soz konusu tartismalar daha cok Atlantik'in bati yakasindaki camianin tartismalaridir". (24) Bu kapsamda ABD merkezli akademisyenlerin Uluslararasi Iliskiler'in gelisiminde oynadiklari etkin rolun disiplin uzerindeki olumlu/olumsuz sonuclarinin uzun suredir tartisma konusu oldugunu hatirlamaliyiz. (25) Peter Harris, ABD ve Ingiltere'de yayimlanan Uluslararasi Iliskiler ders kitaplarini karsilastirdigi bir calismasinda, bu kitaplarin benzer konular uzerinde dursalar dahi bunlari ele alma sekillerinin cok farkli oldugu, bunun da disiplin ici bolgesel bolunmelere isaret ettigi sonucuna varmistir. Buna gore, Atlantik'in iki yakasinda yazilmis farkli iki kitaba gore sekillendirilen mufredatlar isiginda egitim gorecek iki ogrenci, Uluslararasi Iliskiler disiplininin ne oldugu ve amaci konusunda farkli fikirler edinecektir. Benzer sekilde, ornegin, uzun sure buyuk olcude Amerikan- merkezli olarak ve Gercekci yaklasimin yogun etkisi altinda gelisen Stratejik Calismalar alaninda da 1980'lere kadar, strateji neredeyse tum dunyada "Amerika'dan kopyalanarak" calisilmis, bagimsiz stratejik calismalar ya Sovyetler Birligi orneginde oldugu gibi asker-gudumlu ya da Avrupa orneginde oldugu gibi istisnai kalmistir. (28) Bu durum, ozellikle ABD disindan Uluslararasi Iliskiler kuramina yapilan katkilari buyuk olcude sinirlamaktadir.

Tum bu elestirilerin bizi getirdigi nokta, paradigmatik kuramsal tartismalarin yararsizligina dair inanc (29) ile buyuk tartismalarin geleceginin olmadigina dair kanaattir. Buna karsilik, kuramlar hakkindaki buyuk tartismalarin Uluslararasi Iliskiler'i tanimladigini ve sekillendirdigini savunarak, alanin kimlik sorununun cozumu icin buyuk tartismalara ihtiyac oldugunu ifade eden yazarlar da vardir. (30) Hatta Dunne/Hansen/Wight tarafindan da vurgulandigi uzere, kimileri kuramsal cesitliligin aslinda gecici bir durum oldugunu, kuramsal buyuk tartismalara geri donus yasanabilecegini ve cogulcu donemin bunun icin bir arac vazifesi gorecegini iddia etmektedirler. (31) Bir baska deyisle, gunumuzun Uluslararasi Iliskiler yazini hala buyuk tartismalara geri donusun mumkun ya da gerekli olup olmadigi ile ilgilenmekte, hatta belki de bu sorgulamalara gelecekten bakildiginda bunun da yeni bir "buyuk tartisma" silsilesi olarak nitelendirilebilecegi akla gelmektedir. Bu cercevede, elinizdeki ozel sayi, buyuk tartismalara bugune kadar konu olan ve gelecekteki tartismalarin da cikis noktasini olusturacak ana akimlari yeniden hatirlatmak ve disiplindeki cogulculuk doneminde ana akimlarin guncel tartismalarini okuyuculara aktarmak amaciyla hazirlandi. (32)

Bu genel amaca ek olarak, Turkiye'deki ve Turkce Uluslararasi Iliskiler yazinina katki saglama hedefi de bu ozel sayinin ortaya cikisinda belirleyici olmustur. Uluslararasi Iliskiler kuraminin Turkiye'deki ele alinis bicimi disiplinin genelinde merkez-cevre ekseninde yasanan sorunlari buyuk olcude yansittigindan, Turkiye'deki Uluslararasi Iliskiler kuramlarina dair calismalarin zayifligindan rahatlikla soz edilebilir. Bu cercevede, ulkede hakim olan geleneksel anlayis dogrultusunda, yeni kuramlarin gelistirilmesi goz ardi edilerek, yaygin olarak pratik sorunlara cozum uretilmesi desteklenmektedir. (33) Nitekim "cevre" ulke olarak kabul edilen Turkiye'deki Uluslararasi Iliskiler yazinina bakildiginda, genel itibariyla "merkez"den odunc alinan kuram ve kavramlarin ornek olaylara uygulandigi, fakat bu kuram ve kavramlarin yeterlilikleri ve aciklama guclerinin Turkiye orneginden yola cikarak sorgulanmasinin pek yapilmadigi gorulur. (34) Her ne kadar uluslararasi alandaki ileri duzey kuramsal tartismalara katilan ve katki saglayan Turkiye'de yerlesik kucuk ama uretken bir grup varsa da, bunlarin disinda kalan kayda deger sayidaki eserin kuramsal yeterliligi suphelidir. (35) Bilgin bu durumun nedenleriyle ilgili olarak Uluslararasi Iliskilerin Turkiye'deki gelisim surecine dikkat cekmekte ve bu surecte Uluslararasi Iliskiler teorisinin, tarih ve hukuk alanlarindaki tartismanin gerisinde kaldigini belirtmektedir. (36) Buna ek olarak, Turkiye'deki Uluslararasi Iliskiler kuramsal tartismalari uzun sure buyuk olcude Gercekci kuramin sinirlari icinde kalmis, Hans Morgenthau tarafindan temsil edilen Klasik Gercekcilik en basindan alandaki calismalar uzerinde hakimiyet kurmus ve Yeni-Gercekci akimla birlikte gelenekselcilik-davranissalcilik tartismasi neredeyse tamamen es gecilmistir. (37)

Turkiye deneyiminden yararlanilarak yapilacak kuramsal ve kavramsal elestiri ve katkilar hic suphesiz kuresel kuramsal tartismalarin bir parcasi olabilecektir. (38) Fakat ozgun kuramsal yazin olusturmanin uzun bir surec ve caba gerektirmesi bir yana, kuresel tartismalarin bu katkiya ne kadar izin verecegi de ayri bir soru olarak ortada durmaktadir. Bircok ana akim yazar, en guclu devletler haricinde bir birimden yola cikarak bir kuram olusturmanin anlamsiz oldugunu savunma egilimdedir. (39) Bu gorus kuramsal tutarlilik icin odenmesi gereken bir bedel olarak gorulebilir; fakat elestiriden bagimsiz olarak kabul edilemez. Buyuk guclere olan asiri ilgi, merkez-disi (Anglo-Sakson dunyasinin disinda kalan) bolgelerden tureyen/turetilen kuramlarin genelde ilgi gormemesine ve tam da bu nedenle uluslararasi sistemde one cikan bircok sorunun uzun sure goz ardi edilmesine neden olmaktadir. (41) Bu nedenle, ozellikle cevre ulke orneklerinden yola cikarak kuresel tartismalara katkida bulunabilecek kuramsal calismalarin yapilmasi ayri bir onem arz eder. Bu kapsamda, elinizdeki ozel sayi, farkli ana akimlarin guncel tartismalari ile teorik dusuncenin gunumuz dunyasindaki yansimalarini Turkiye'den kuresel kuramsal tartismalara yapilacak katkilar icin temel olusturacak sekilde ele almakta ve Turkce yazina katki saglamaktadir.

Bu cercevede, Nil Satana tarafindan kaleme alinan "Uluslararasi Iliskilerde Bilimsellik, Metodoloji ve Yontem" baslikli ilk makale, sayidaki diger makalelerden farkli olarak bir kurama odaklanmak yerine, kuramlara icsel metodoloji tartismalarina deginiyor. Makale analitik uzlasmacilik anlayisindan yola cikarak, disiplinde onemli derecede kutuplasmaya yol acan pozitivist ve post-pozitivist yaklasimlarin alanda yarattigi ayrismanin neden oldugu sorunlari inceliyor.

Ana akim kuramlar arasinda benimsenen ve liberal dusuncenin Uluslararasi Iliskiler alanindaki kuramsal boyutunu temsil eden Liberalizmin tarihsel gelisiminin yani sira, guncel durumuna da deginen Lerna Yanik tarafindan kaleme alinan "Liberalizm: Bir Yazin Degerlendirmesi" baslikli calisma ise, Liberal kuramin zengin yapisinin gunumuzde gecerliligini korumasinin temellerini irdeliyor. Takip eden calismada Sevilay Aksoy, "Rejim Teorileri" basligi altinda Liberal kuramin onemli unsurlarindan biri olan ve ana akim kuramlarca kabul goren anarsik yapinin varligina ragmen devletler arasindaki isbirligini aciklayici nitelikteki Rejim Teorilerine deginiyor. Ardindan, Yeni-Liberal kuramin onemli temsilcileri Robert O. Keohane ve Joseph Nye'in 1987'de International Organizations'da yayinlanan "Power and Interdependence Revisited" baslikli makalelerinin cevirisine yer verilerek, guc ile karsilikli bagimlilik kavramlarinin degisen dunyadaki gecerliligi tartisiliyor.

"Elestirel bir Literatur Degerlendirmesi: Dislamadan Sinirli Tanimaya Uluslararasi Iliskiler Kuramlari ve Marksizm" baslikli makalede ise Ilhan Uzgel ve Nazan Bedirhanoglu daha cok sosyoloji alaniyla bagdastirilan Marksist dusuncenin Uluslararasi Iliskiler alanindaki kuramsal tartismalardan yakin gecmise kadar uzak kalmasinin nedenlerini ve ardindan tartismalarin bir parcasi haline gelerek alana yaptigi katkilari anlatiyor. Takip eden calismada Mehmet Akif Okur, hegemonya kavraminin Cox ve Gramsci'nin bakis acilariyla degerlendirmesini okuyucuya sunuyor. "Gramsci, Cox ve Hegemonya: Yerelden Kuresele, Iktidarin Sosyolojisi Uzerine" baslikli makale, Elestirel yaklasimin Uluslararasi Iliskiler alanindaki kuramsal tartismalara yaptigi katkinin kapsamli bir degerlendirmesini de iceriyor.

Senem Aydin Duzgit'in kaleme aldigi "Post-Yapisalci Yaklasimlar ve Uluslararasi Iliskilerin Temel Kavramlari" baslikli makalede ise, Post-yapisalci yaklasimlarin kuramsal tartismalara sundugu alternatif bakis acilari ve bu perspektif isiginda dis politika ve kimlik kavramlarinin algilanislari yer aliyor. Bu sayinin son makalesinde Bahar Rumelili Insaci kuramin bolgeselcilik alanindaki tartismalarina ve varsayimlarina yer veriyor. "Bolgesecilik ve Insacilik: Kazanimlar ve Vaatler" baslikli makale, bolgeselcilik alaninda on planda bulunan ve daha cok gercekci varsayimlarla iliskilendirilebilecek tartismalara alternatif bir bakis acisi sunuyor.

Bu ozel sayiya katkida bulunan yazarlarin bizlere sunmus olduklari goruslerin Turkiye'de gelisimi yavas olan Uluslararasi Iliskiler kurami yazina degerli katkilar saglayacagina inaniyoruz. Bu kapsamda, bu ozel sayiya katkida bulunan tum yazarlara, makaleleri buyuk bir titizlikle degerlendiren hakemlere ve bu sayinin hazirlanmasinda emegi gecen Gokce Silman Gezer ile Onur Kara'ya tesekkur ederiz. Keyifli okumalar dileriz.

Kaynakca

Aydin, Mustafa, "Turkiye'de Uluslararasi Iliskiler Calismalari ve Egitimi Toplanti Tutanaklari--Dorduncu Oturum", Uluslararasi Iliskiler, Cilt 2, Sayi 6, 2005, s. 108-124.

Aydi, Mustafa, "Uluslararasi Iliskilerin Gercekci Teorisi: Kokeni, Kapsami, Kritigi" Uluslararasi Iliskiler, Cilt 1, No 1, 2004, s. 33-60.

Aydinli, Ersel ve Julie Mathews, "Turkiye Uluslararasi Iliskiler Disiplininde Ozgun Kuram Potansiyeli: Anadolu Ekolunu Olusturmak Mumkun mu?" Uluslararasi Iliskiler, Cilt 5, No 17, 2008, s. 161-187.

Ayoob, Mohammed, "Inequality and Theorizing in International Relations: The Case for Subaltern Realism" International Studies Review, Cilt 4, No 3, 2002, s. 27-48.

Baron, Ilan Zvi, "The Continuing Failure of International Relations and the Challenges of Disciplinary Boundaries", Millennium- Journal of International Studies, Cilt 43, No 1, 2014, s. 224-244.

Bilgin, Pinar ve Bahar Rumelili, "Editorden" Uluslararasi Iliskiler, Cilt 8, No 29, 2011, s. 1- 4.

Bilgin, Pinar, "Turkiye'de Jeopolitik Dogma" Murat Yesiltas vd. (der.), Turkiye Dunyanin Neresinde? Hayali Cografyalar, Carpisan Anlatilar, Istanbul, Koc Universitesi Yayinlari, 2015.

Bilgin, Pinar, "Uluslararasi Iliskiler Calismalarinda 'Merkez-Cevre': Turkiye Nerede?" Uluslararasi Iliskiler, Cilt 2, No 6, 2005, s. 3-14.

Booth, Ken ve Eric Herring, Keyguide to Information Sources in Strategic Studies, Londra, Mansell, 1994.

Brown, Chris, "IR as a Social Science: A Response", Millennium: Journal of International Studies, Cilt 43, No 1, 2014, s. 351-354.

Brown, Chris, "Situating Critical Realism", Millenium--Journal of International Studies, Cilt 35, No 2, 2007, s. 409-416.

Cox, Robert W., "The Point is not Just to Explain the World but to Change It", Christian Reus-Smit ve Duncan Snidal (der.), The Oxford Handbook of International Relations, Oxford, Oxford University Press, 2010, s. 84-93.

Cox, Robert W., "Social Forces, States and World Orders: Beyond International Relations Theory" Millenium--Journal of International Studies, Cilt 10, No 2, 1981, s. 126-155.

Dunne, Tim, Lene Hansen ve Colin Wight, "The End of International Relations Theory?", European Journal of International Relations, Cilt 19, No 3, 2013, s. 405-425.

Harris, Peter, "The Transatlantic Divide in (Undergraduate) International Relations" Journal of Transatlantic Studies, Cilt 12, No 2, 2014, s. 229-335.

Hoffman, Stanley, "An American Social Science: International Relations", Daedalus, Cilt 106, No 3, 1977, s. 41-60.

Jackson, Patrick Thaddeus ve Daniel H. Nexon, "I Can Has IR Theory?" The Duck of Minerva Working Paper, No 1., 2013, http://www.duckofminerva.com/wp-content/uploads/2012/10/Jackson-Nexon-DoM- WP-1.2013.pdf, p. 5 (Erisim Tarihi: 30 Mayis 2015).

Paul Kecskemeti, Strategic Surrender: The Politics of Victory and Defeat, Stanford University Press, 1958.

Keohane, Robert O., "International Institutions: Two Approaches" International Studies Quarterly, Cilt 32, Sayi 4, 1988, s. 379-396.

Little, Richard ve Barry Buzan, "Why International Relations has Failed as an Intellectual Project and What to do about it", Millenium--Journal of International Studies, Cilt 30, No 1, 2001, s. 19-39.

Mearsheimer, John J., The Tragedy of Great Power Politics, New York, WW Norton & Company, 2001.

Morgenthau, Hans, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace, New York, McGraw-Hill, 1948.

Neumann, Iver B., "International Relations as a Social Science" Millennium: Journal of International Studies, Cilt 43, No 1, 2014, s. 330-350.

Osiander, Andreas, "Rereading Early Twentieth-Century IR Theory: Idealism Revisited", International Studies Quarterly, Cilt 42, No 3, s. 409-432.

Rengger, Nicholas, "Pluralism in International Relations Theory: Three Questions", International Studies Perspectives, Cilt 16, No 1, 2015, s. 32-39.

Schelling, Thomas, Strategy of Conflict, Mass., Harvard University Press, 1960.

Schmidt, Brian C., "The End of Great Debates?", http://www.e-ir.info/2014/02/02/the-end- of-great-debates/, 2 Subat 2014 (Erisim tarihi: 30 Mayis 2015).

Schouten, P., "Theory Talk No 27: Christian Reus-Smit on IR Cultures, Re-thinking IR and Bridging the Normative-Empirical Divide, Theory Talks, 24 Mart 2009, http://www.theory-talks.org/2009/03/theory- talk- 27.html (Erisim tarihi: 30 Mayis 2015).

Schouten, P., "Theory Talk No 70: Nicholas Onuf on the Evolution of Social Constructivism, Turns in IR and a Discipline of Our Making", Theory Talks, 2 Temmuz 2015, http://www.theory- talks.org/2009/03/theory- talk-27.html (Erisim tarihi: 10 Temmuz 2015).

Smith, Steve, "Introduction: Diversity and Disciplinarity in International Relations Theory", Tim Dunne, Milja Kurki ve Steve Smith (der.), International Relations Theories: Discipline and Diversity, Oxford, Oxford University Press, 2013, s. 1-13.

Smith, Steve, "The Discipline of International Relations: Still an American Social Science?", The British Journal of Politics and International Relations, Cilt 2, No 3, 2000, s. 374-402.

Synder, Jack, "One World, Rival Theories", Foreign Policy, 26 Kasim 2009, http://foreignpolicy. com/2009/10/26/one-world-rival-theories/ (Erisim Tarihi: 22 Nisan 2015).

Tickner, Arlene, "Seeing IR Differently: Notes from the Third World", Millenium--Journal of International Studies, Cilt 32, No 2, 2003, s. 295-324.

Uzgel, Ilhan, "Turk Dis Politikasi Yaziminda Siyaset, Ayrisma ve Donusum", Uluslararasi Iliskiler, Cilt 4, No 13, 2007, s. 113-127.

Wever, Ole, 'The Rise and Fall of the Inter-paradigm Debate", Steve Smith, Ken Booth ve Marysia Zalewski (der.), International Theory: Positivism and Beyond, Cambridge, Cambridge University Press, 1996, s. 149-185.

Wever, Ole, "Still a Discipline After All These Debates?", Tim Dunne, Milja Kurki ve Steve Smith (der.), International Relations Theories: Discipline and Diversity, Oxford, Oxford University Press, 2013, s. 306-328.

Wever, Ole ve Barry Buzan, "After the Return to Theory: The Past, Present, and Future of Security Studies", Alan Collins (der.), Contemporary Security Studies, Oxford, Oxford University Press, 2007, s. 383-402.

Wallerstein, Immanuel, World-Systems Analysis: An Introduction, Durham, Duke University Press, 2004.

Walt, Stephen M., "One World, Many Theories", Foreign Policy, No 110, 1988, p.29-46.

(1) Tim Dunne, Lene Hansen ve Colin Wight, "The End of International Relations Theory?", European Journal of International Relations, Cilt 19, No.3, 2013, s.406.

(2) Ole Waever, 'The Rise and Fall of the Inter-paradigm Debate", Steve Smith, Ken Booth ve Marysia Zalewski (der.), International Theory: Positivism and Beyond, Cambridge, Cambridge University Press, 1996, s.163-164. Akilci yaklasimlarin ortak ozellikleri hakkinda genel bir degerlendirme icin bkz., Steve Smith, "The Discipline of International Relations: Still an American Social Science?", The British Journal of Politics and International Relations, Cilt 2, No.3, 2000, s.379-383.

(3) Ole Waever, "Still a Discipline After All These Debates?", Tim Dunne, Milja Kurki ve Steve Smith (der.), International Relations Theories: Discipline and Diversity, Oxford, Oxford University Press, 2013, s.319.

(4) Cogulculuk tartismasi icin bkz., Nicholas Rengger, "Pluralism in International Relations Theory: Three Questions", International Studies Perspectives, Cilt 16, No.1, 2015, s.32-39.

(5) Dunne, Hansen ve Wight, "The End of International Relations Theory", s. 406.

(6) Pinar Bilgin ve Bahar Rumelili, "Editorden", Uluslararas? Iliskiler, Cilt 8, No.29 ("Uluslararasi Iliskilerde Temel Kavramlari Yeniden Dusunmek" baslikli ozel sayi), 2011, s.1.

(7) Patrick Thaddeus Jackson ve Daniel H. Nexon, "I Can Has IR Theory?" The Duck of Minerva Working Paper, No.1, 2013, http://www.duckofminerva.com/wp-content/uploads/2012/10/Jackson-Nexon-DoM-WP- 1.2013.pdf, p. 5 (Erisim Tarihi: 30 Mayis 2015).

(8) Ornegin bkz. Hans Morgenthau, Politics Among Nations: The Struggle for Power and Peace, New York, McGraw-Hill, 1948; Paul Kecskemeti, Strategic Surrender: The Politics of Victory and Defeat, Stanford University Press, 1958; Thomas Schelling, Strategy of Conflict, Mass., Harvard University Press, 1960; Immanuel Wallerstein, World-Systems Analysis: An Introduction, Durham, Duke University Press 2004; Morgenthau hukuk, Kecskemeti psikoloji, Schelling iktisat, Wallerstein ise sosyoloji kokenlidir.

(9) Richard Little ve Barry Buzan, "Why International Relations has Failed as an Intellectual Project and What to do about it", Millenium - Journal of International Studies, Cilt 30, No.1, 2011, s.19-39. Ayr?ca bkz., Ilan Zvi Baron, "The Continuing Failure of International Relations and the Challenges of Disciplinary Boundaries", Millennium- Journal of International Studies, Cilt 43, No.1, 2014, s.224-244.

(10) P. Schouten, "Theory Talk No 70: Nicholas Onuf on the Evolution of Social Constructivism, Turns in IR and a Discipline of Our Making", Theory Talks, 2 Temmuz 2015, http://www.theory- talks.org/2009/03/theory-talk-27.html (Erisim Tarihi: 10 Temmuz 2015).

(11) Robert W. Cox, "The Point is not Just to Explain the World but to Change It", Christian Reus-Smit ve Duncan Snidal (der.), The Oxford Handbook of International Relations, Oxford, Oxford University Press, 2010, s.88.

(12) Smith, "Introduction", s.15

(13) Bu tartismalar icin bkz. Iver B. Neumann, "International Relations as a Social Science", Millennium: Journal of International Studies, Cilt 43, No.1, 2014, s.330-350; Chris Brown, "IR as a Social Science: A Response", Millennium: Journal of International Studies, Cilt 43, No.1, 2014, s.351-354.

(14) Robert O. Keohane, "International Institutions: Two Approaches" International Studies Quarterly, Cilt 32, Say? 4, 1988, s.379-396.

(15) Bkz. Jack Synder, "One World, Rival Theories" Foreign Policy, 26 Kasim 2009, http://foreignpolicy.com/2009/10/26/ one-world-rival-theories/ (Eri?im Tarihi: 22 Nisan 2015).

(16) Stephen M. Walt, "The Relationship Between Theory and Policy in International Relations" Annual Review of Political Science, No.8, 2005, s.23-48.

(17) Stephen M. Walt, "One World, Many Theories", Foreign Policy, No.110, 1988, p.29- 46.

(18) Robert W. Cox, "Social Forces, States and World Orders: Beyond International Relations Theory" Millenium--Journal of International Studies, Cilt 10, No.2, 1981, s.128-129.

(19) P. Schouten, "Theory Talk No 27: Christian Reus-Smit on IR Cultures, Re-thinking IR and Bridging the Normative-Empirical Divide, Theory Talks, 24 Mart 2009, http://www.theory-talks.org/2009/03/theory-talk- 27.html (Erisim Tarihi: 30 Mayis 2015).

(20) Nuri Yurdusev, "Uluslararas? Iliskilere Teorik Bakmak", Uluslararas? Iliskiler, Cilt 2, Sayi 6, 2005, s.162.

(21) Steve Smith, "Introduction: Diversity and Disciplinarity in International Relations Theory", Tim Dunne, Milja Kurki ve Steve Smith (der.), International Relations Theories: Discipline and Diversity, Oxford, Oxford University Press, 2013, s.4.

(22) Andreas Osiander, "Rereading Early Twentieth-Century IR Theory: Idealism Revisited" International Studies Quarterly, Cilt 42, No.3, s.412.

(23) Michael C. Williams, The Realist Tradition and the Limits of International Relations, Cambridge, Cambridge University Press, 2005, s.128.

(24) Yurdusev, "Uluslararas? IliIkilere Teorik Bakmak", s.162-163.

(25) Bkz. Stanley Hoffman, "An American Social Science: International Relations", Daedalus, Cilt 106, No.3, 1977.

(26) Peter Harris, "The Transatlantic Divide in (Undergraduate) International Relations", Journal of Transatlantic Studies, Cilt 12, No.2, 2014, s.234.

(27) Ole Waever ve Barry Buzan, "After the Return to Theory: The Past, Present, and Future of Security Studies", Alan Collins (der.), Contemporary Security Studies, Oxford, Oxford University Press, 2007, s.393.

(28) Stratejik Calismalarin Ucuncu Dunyada, SSCB ve Avrupa'da istisnai gelisimi icin bkz. Ken Booth ve Eric Herring, Keyguide to Information Sources in Strategic Studies, Londra, Mansell, 1994, s.10; W^ver ve Buzan, "After the Return to Theory", s.391-392.

(29) Chris Brown, "Situating Critical Realism", Millenium - Journal of International Studies, Cilt 35, No.2, 2007, s.409.

(30) Bkz. Brian C. Schmidt, "The End of Great Debates?", http://www.e- ir.info/2014/02/02/the-end-of-great-debates/, 2 Subat 2014 (Erisim Tarihi: 30 Mayis 2015).

(31) Dunne, Hansen ve Wight, "The End of International Relations Theory?", s.415.

(32) Bu ozel sayi icin, Uluslararasi Iliskiler Dergisinin bundan onceki sayilarinda ayrintili bicimde ele alinmadigi dusunulen kuramlar secilmis; ana akimlar arasinda degerlendirilen Gercekcilik bu nedenle kapsam disi birakilmistir. Gercekcilik ile ilgili olarak onceki sayilarda yayinlanan calismalar icin bkz., Mustafa Aydin, Uluslararasi Iliskilerin Gercekci Teorisi: Kokeni, Kapsami, Kritigi, Uluslararasi Iliskiler, Cilt 1, Sayi 1, 2004, s.33-60; Faruk Yalvac, Elestirel Gercekcilik: Uluslararasi Iliskiler Kuraminda Post-Pozitivizm Sonrasi Asama, Uluslararasi Iliskiler, Cilt 6, Sayi 24, 2010, s.3-32.

(33) Mustafa Aydin, "Turkiye'de Uluslararasi Iliskiler Calismalari ve Ehitimi Toplanti Tutanaklar?---Dorduncu Oturum" Uluslararasi Iliskiler, Cilt 2, Sayi 6, 2005, s.26.

(35) Aydin, "Turkiye'de Uluslararas? Iliskiler Calismalari, s. 27.

(36) Pinar Bilgin, Turkiyede Jeopolitik Dogma, Murat Yesiltas vd. (der.), Turkiye Dunyanin Neresinde? Hayali Cografyalar, arpisan Anlatilar, Istanbul, Koc Universitesi Yayinlari, 2015, s.50-51.

(37) Ilhan Uzgel, Turk Dis Politikasi Yaziminda Siyaset, Ayrisma ve Dnusum Uluslararasi ?liskiler, Cilt 4, Sayi 13, 2007,

(38) Ersel Aydinli ve Julie Mathews, "Turkiye Uluslararasi Iliskiler Disiplininde Ozgun Kuram Potansiyeli: Anadolu Ekolunu Olusturmak Mumkun mu?", Uluslararas? Iliskiler, Cilt 5, Say? 17, 2008, s.161; Bilgin, "Uluslararas? Iliskiler Calismalarinda Merkez-Cevre", s.11.

(39) Yakin tarihli bir ornek icin bkz. John J. Mearsheimer, The Tragedy of Great Power Politics, New York, WW Norton & Company, 2001.

(40) Arlene Tickner, "Seeing IR Differently: Notes from the Third World" Millenium--Journal of International Studies, Cilt 32, No.2, 2003, s.297.

Mustafa AYDIN * ve Sinem AKGUL ACIKMESE **

* Prof. Dr., Kadir Has Universitesi, Uluslararasi Iliskiler Bolumu

** Doc. Dr., Kadir Has Universitesi, Uluslararasi Iliskiler Bolumu
COPYRIGHT 2015 International Relations Council of Turkey
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2015 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Aydin, Mustafa; Acikmese, Sinem Akgul
Publication:Uluslararasi Iliskiler / International Relations
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Jun 22, 2015
Words:4221
Previous Article:Editorden.
Next Article:Scientificity, methodology and method in International Relations/ Uluslararasi iliskilerde bilimsellik, metodoloji ve yontem.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters