Printer Friendly

Relationship of lesion level and severity with bladder behavior in patients with spinal cord injury/Omurilik yaralanmali hastalarda lezyon seviyesi ve ciddiyeti ile mesane davranisi arasindaki iliski.

Summary

Objective: It was aimed to investigate the relationship of lesion level and severity with bladder behavior based on urodynamic findings in patients with spinal cord injury (SCI).

Materials and Methods: Forty nine patients who were on inpatient rehabilitation programme in our clinic with the diagnosis of SCI after the spinal shock period were included in the study. Neurological level (cervical, thoracal, lumbosacral) and severity of the lesion (complete, incomplete) were set according to the American Spinal Injury Association (ASIA) classification. It was assessed if the level and severity of the SCI related to neurogenic bladder type, maximum cystometric capacity (MCC) and compliance which were designated with urodynamic study and methods of bladder management.

Results: There was no difference in terms of age, sex, disease duration, neurogenic bladder type, MCC, compliance, method of bladder management on admission according to the level and severity of the lesion among patients with SCI (p>0.05).Level and severity of SCI were significantly associated with the method of bladder drainage at discharge (r: 0.33, p<0.01 and r: 0.40, p<0.005, respectively). 90.5% of patients with complete SCI and 64.3% of patients with incomplete SCI were using clean intermittent catheterization (CIC), 32.1% of the patients with incomplete SCI urinated spontaneously, whereas none of the patients with complete SCI could urinate. It was found that 83.3% of cervical, 81.8% of thoracic and 60% of lumbosacral injured patients were using ClC. The greatest rate of spontaneous urination (40%) was observed in people with lumbosacral injuries compared to cervical and thoracic levels (8.3 and 9.1%, respectively).The significance of this difference could not be tested statistically due to the small sample size. Level (r: 0.33) and severity (r: 0.40) of SCI, MCC (r: 0.33) and compliance (r: 0.34) were all significantly correlated with the method of bladder management at discharge.

Conclusion: MCC, compliance, and level and severity of injury were found to be related with the method of bladder management at discharge in patients with SCI. On the other hand, when the lesion level and severity are insufficient in determining the bladder behavior, the necessity of urodynamical evaluation arises. Turk J Phys Med Rehab 2011;57:206-11.

Key Words: Spinal cord injury, neurogenic bladder, bladder behavior

Ozet

Amac: Omurilik yaralanmali (OY) hastalarda lezyon seviyesi ve ciddiyeti ile urodinamik bulgulara dayali mesane davranisi arasindaki iliskiyi arastirmak amaclandi.

Gerec ve Yontem: OY tanisi ile klinigimizde yatarak rehabilitasyon programi uygulanan, spinal sok doneminden cikmis, 49 hasta calismaya dahil edildi. American Spinal Injury Association (ASIA) siniflamasina gore, norolojik lezyon seviyesi (servikal, torakal, lumbosakral) ve ciddiyeti (komplet, inkomplet) belirlendi. OY seviyesi ve ciddiyeti ile urodinamik calisma ile belirlenen norojenik mesane tipi, maksimum sistometrik kapasite (MCC), kompliyans ve mesane bosaltim yontemleri arasindaki iliski degerlendirildi.

Bulgular: Lezyon seviyesi ve ciddiyetine gore, OY'li hastalar arasinda yas, cinsiyet, hastalik suresi, norojenik mesane tipi, MCC, kompliyans ve kabuldeki mesane bosaltim yontemi acisindan fark bulunmadi (p>0,05). OY seviyesi ve ciddiyeti ile taburculukta mesane bosaltim yontemi arasinda anlamli korelasyon saptandi (sirasiyla r: 0,33,p<0,01 ve r: 0,40,p<0,005). Komplet yaralanmali hastalarin %90,5'inin, inkomplet yaralanmali hastalarin %3'unun temiz aralikli kateterizasyon (TAK) uyguladigi, inkomplet yaralanmali hastalarin %32,1'inin spontan idrar yaptigi buna karsin komplet yaralanmali hastalardan hicbirinin spontan idrar yapmadigi belirlendi. Servikal yaralanmali hastalarin %83,3'unun, torakal yaralanmali hastalarin %81,8'inin ve lumbosakral yaralanmali hastalarin %60'inin TAK uygulamakta oldugu saptandi. Lumbosakral lezyonlu olgularda spontan idrar yapma orani (%40), servikal ve torakal yaralanmali hastalardan daha yuksek bulundu (sirasiyla %8,3 ve %9,1). Aradaki farkin anlamliligi vaka sayisinin az olmasi nedeniyle istatistiksel olarak test edilemedi. Taburculuk mesane bosaltim yontemi ile OY seviyesi (r: 0,33), OY ciddiyeti (r:0,40), MCC (r:0,33) ve kompliyans (r:0,34) arasinda anlamli korelasyon saptandi (p<0,05).

Sonuc: OY'li hastalarda taburculuk mesane bosaltim yontemi ile; MCC, kompliyans, yaralanma seviyesi ve ciddiyeti iliskili bulunurken, lezyon seviyesi ve ciddiyetinin mesane davranisini belirlemede yetersizligi urodinamik degerlendirmenin gerekliligini ortaya koymaktadir. Turk Fiz Tip Rehab Derg 2017/57:206-11.

Anahtar Kelimeler Omurilik yaralanmasi, norojenik mesane, mesane davranisi

Giris

Omurilik yaralanmasi (OY) sonrasi gozlenen norojenik mesane fonksiyon bozuklugu, yalnizca ust uriner sistem fonksiyonlarini degil hastalarin yasam kalitesini de etkilemektedir (1). Bu nedenle mesane davranisinin dogru bir sekilde degerlendirilmesi OY'li hastalar icin onemlidir. Klasik olarak, komplet suprasakral lezyonlarda over-aktif detrusor (OD) bulgulari gorulurken, sakral ve infrasakral lezyonlarda akontraktil detrusor (AD) bulgulari ve artmis mesane kompliyansi gorulur (2,3). Ancak, bazi yazarlar norolojik ve urodinamik bulgularin her zaman tam korelasyon gostermeyebilecegini bildirmislerdir (4-7). Calismalarda, OY seviyesi ve ciddiyeti ile mesane davranisi arasindaki iliski uzerinde durulmakta fakat mevcut calismalari, farkli degerlendirmelerin kullanilmasi nedeniyle karsilastirmak zor olmaktadir (2-4,6-9).

Bu calismada, OY'li hastalarda yaralanma seviyesi ve ciddiyeti ile urodinamik bulgulara dayali mesane davranisi arasindaki iliskinin ortaya konulmasi amaclanmistir.

Gerec ve Yontem

OY tanisi ile klinigimizde yatarak rehabilitasyon programi uygulanan ve urodinamik degerlendirmesi yapilan 49 hasta retrospektif olarak calismaya alinmistir. Hastalarin yas, cinsiyet, egitim duzeyi, OY nedeni, yatisa kabul edilene dek gecen sureleri (basvuru suresi) sorgulanmis, yatis sureleri ve hastalik sureleri hesaplanmis ve sistem muayeneleri yapilmistir. Norolojik lezyon seviyesi ve ciddiyeti American Spinal Injury Association (ASIA) siniflamasina gore belirlenmistir (10). Hastalar, norolojik lezyon seviyesine gore; servikal, torakal ve lumbosakral (LS) ve lezyonun ciddiyetine gore komplet ve inkomplet seklinde gruplara ayrilarak degerlendirilmistir.

Antikolinerjik tedavi alan dort hastada, urodinamik degerlendirmeden bir hafta once tedaviye ara verilmistir. Degerlendirme oncesi tam idrar ve idrar kulturu sonuclari degerlendirilip, enfekte olan hastalar uygun antibiyotik tedavisinden sonra calismaya alinmistir. Ayrica ultrasonografi ile tum uriner sistem incelenmistir. Urodinamik degerlendirme "Medical Measurement Systems" (MMS) marka urodinami cihazi ve 8 French cift lumenli steril uretral kateter ile yapilmistir. Mesanedeki idrar bosaltildiktan sonra, oda sicakliginda serum fizyolojik ile 20 ml/dakika doldurma hizinda mesane doldurulmustur. Urodinamik calismada, anal sfinkter EMG aktivitesi, karin ici basinci (Pabd) ve detrusor basinci (Pdet) tespit edilmistir. Pdet, mesane ici basincindan (Pves) Pabd cikarilarak hesaplanmistir. Maksimum sistometrik kapasite (MCC), belirgin iseme ya da kacak gelisen, belirgin rahatsizlik olusan veya intravezikal basincin 40 cm[H.sub.2]O'yu astigi hacim olarak tanimlanmistir (11). Kompliyans, International Continans Society'nin (ICS) tanimina gore hesaplanmistir (12). Buna gore, iki standart noktanin kullanilmasi onerilmektedir, ilki; mesane dolusu basladigindaki detrusor basinci ve buna karsi gelen mesane volumu, ikincisi; sistometrik kapasitedeki ya da idrar kacirmaya yol acan herhangi bir detrusor kontraksiyonunun baslamasindan hemen onceki detrusor basinci ve buna karsi gelen mesane volumudur. Urodinamik bulgulara gore belirlenen norojenik mesane tipi; OD ve AD olmak uzere iki grupta (2) ve mesane bosaltma yontemi; daimi kateter, temiz aralikli kateterizasyon (TAK), spontan ve bez/kondom kateter olmak uzere dort grupta degerlendirilmistir. Uygulanacak mesane bosaltma yontemini belirlerken hasta tercihi ve TAK isleminin hasta veya hastaya bakim veren kisi tarafindan uygulanabilirligi goz onune alinmistir. Spontan idrar yapabilen hastalarda, spontan idrar yapmaya gecme kriterleri; hastanin istenilen zamanda ve yerde iseme baslatabilmesi, iseme sonrasi kabul edilebilir oranda rezidu idrar kalmasi (en fazla, isenen idrar/rezidu idrar=1/5 olacak miktarda) ve iseme esnasinda detrusor basinci erkeklerde 80 cm [H.sub.2]O'nun, kadinlarda 60 cm [H.sub.2]O'nun altinda olmasi olarak belirlenmistir (13).

OY'li hastalarda, yukaridaki kriterlere gore belirlenen urodinamik parametreler (norojenik mesane tipi, MCC ve kompliyans) ve mesane bosaltim yontemleri ile OY seviyesi ve ciddiyeti arasindaki iliski degerlendirilmistir.

Istatistiksel calismalar "SPSS for Windows 11.0" paket programi kullanilarak yapilmistir. Calismamizda, surekli degiskenleri karsilastirmak amaciyla degiskenlerin normal dagilima uygunlugu test edildikten sonra parametrik olmayan analizler yapilmistir. Surekli degiskenlerin ortalamalari arasindaki farkin analizi icin Mann-Whitney U ve Kruskall Wallis testi, niteliksel degiskenlerin karsilastirilmasinda ki-kare testi ve korelasyon analizleri icin Spearman testi kullanilmistir, istatistiksel anlamlilik duzeyi olarak p<0.05 kabul edilmistir.

Bulgular

Hastalarimizin yas ortalamasi 47,00 [+ or -] 17,28 yil olup, 34'u (%69,4) erkek, 15'i (%30,6) kadin idi. Basvuru suresi ortalama 116,79+128,85, hastalik suresi 170,06 [+ or -] 126,08 gundu. Hastalarin cogunun egitim duzeyi ilkogretim (%77,6) olup, yaralanma nedenleri arasinda trafik kazasi (%32,7) birinci siradaydi. Cogunlugu torakal (%44,9) ve inkomplet (%57,1) yaralanmali hastalar olusturmakta idi. Norojenik mesane tipi, 26 (%53,1) hastada OD, 23 (%46,9) hastada AD olarak belirlenmisti (Tablo 1).

Hastaneye kabulde mesane bosaltim yontemi olarak hastalarin %71,4'u daimi kateter, %16,3'u TAK uygularken, taburculukta TAK uygulayan hastalarin oraninin %75,5'e yukseldigi, spontan isemenin %18,4 hastada saglandigi ve daimi kateter kullaniminin %6,1'e dustugu gozlendi (Tablo 1). TAK, hastalarin %67,6'sinda (25/37) hastanin kendisi, %32,4'unde (12/37) ise hastaya bakim veren kisi tarafindan uygulanmaktaydi.

OY Ciddiyeti

Komplet yaralanmali 21 hastanin 14'unde (%66,7) OD, 7'sinde (%33,3) AD saptanmistir. Inkomplet yaralanmali 28 hastanin ise 12'sinde (%42,9) OD, 16'sinda (%57,1) AD saptanmistir. Komplet yaralanmali hastalarda, MCC (377,38 [+ or -] 145,44) ve kompliyans (20,56 [+ or -] 18,1 3), inkomplet yaralanmali hastalardan (sirasiyla 423,21 [+ or -] 126,66 ve 30,26 [+ or -] 21,89) daha dusuk bulunmustur. Buna karsin, komplet ve inkomplet yaralanmali hastalar arasinda; yas, cinsiyet, hastalik suresi, norojenik mesane tipi, MCC ve kompliyans acisindan istatistiksel anlamli fark bulunmamistir (p>0,05) (Tablo 2).

OY ciddiyeti ile taburculukta mesane bosaltim yontemi arasinda anlamli korelasyon saptanmistir (r:0,40, p<0,005) (Tablo 3). Komplet yaralanmali hastalarin %90,5'i taburculukta mesane bosaltim yontemi olarak TAK uygulamakta iken, inkomplet yaralanmali hastalarin %64,3'unun TAK ile, %32,Tinin spontan olarak idrar yaptigi belirlenmistir. Buna karsin komplet yaralanmali hastalardan hicbiri spontan idrar yapmamaktadir. Aradaki farkin anlamliligi vaka sayisinin az olmasi nedeniyle test edilememistir (Tablo 2).

OY Seviyesi

Servikal yaralanmali 12 hastanin 9'unda (%75) OD, 3'unde (%25) AD, torakal yaralanmali 22 hastanin 12'sinde (%54,6) OD, 10'unda (%45,4) AD ve LS yaralanmali 15 hastanin 9'unda (%60) OD, 6'sinda (%40) AD saptanmistir. Lezyon seviyelerine gore yas, cinsiyet, hastalik suresi, norojenik mesane tipi, MCC ve kompliyans acisindan istatistiksel olarak anlamli fark bulunmamistir (p>0.05) (Tablo 4).

OY seviyesi ile taburculukta mesane bosaltim yontemi arasinda anlamli korelasyon oldugu belirlenmistir (r:0,33, p<0,01) (Tablo 3). Taburculukta mesane bosaltim yontemi olarak servikal yaralanmali hastalarin %83,3'unun, torakal yaralanmali hastalarin %81,8'inin ve LS yaralanmali hastalarin %60'inin TAK uygulamakta oldugu saptanmistir. LS lezyonlu olgularda spontan idrar yapma orani (%40), servikal ve torakal yaralanmali hastalardan daha yuksek bulunmustur (sirasiyla %8,3 ve %9,1). Aradaki farkin anlamliligi vaka sayisinin az olmasi nedeniyle test edilememistir (Tablo 4).

Norojenik Mesane Tipi

Norojenik mesane tipi ile MCC (r:0,46, p<0,005) ve kompliyans (r:0,69, p<0,001) arasinda korelasyon saptanmistir (Tablo 3). MCC'nin, mesane tipi OD olan hastalarda ortalama 345,00 [+ or -] 138,30 ml oldugu ve AD olan hastalara gore (469,78 [+ or -] 98,44) istatistiksel olarak anlamli duzeyde dusuk oldugu saptanmistir (p<0,05). Benzer sekilde, kompliyansin da mesane tipi OD olan hastalarda 12,88 [+ or -] 6,81 ml/cm[H.sub.2]O oldugu ve AD olan hastalara (41,05 [+ or -] 21,10) gore istatistiksel olarak anlamli duzeyde dusuk oldugu gorulmustur (p<0,05). Hastalarin mesane tipine gore taburculuk mesane bosaltim yontemi dagilimlarinin birbirine yakin oldugu gorulmustur (Tablo 5).

Taburculuk mesane bosaltim yontemi ile OY seviyesi (r:0,33, p<0,01), OY ciddiyeti (r:0,40, p<0,005), MCC (r:0,33, p<0,01) ve kompliyans (r:0,34, p<0,01) arasinda anlamli korelasyon saptanmistir. Ayrica, MCC ile kompliyans (r:0,76, p<0,001) arasinda pozitif korelasyon oldugu da belirlenmistir (Tablo 3).

Tartisma

Sonuclarimiza gore; OY'li hastalarda, OY seviyesi ve ciddiyetine bagli olarak norojenik mesane tipi, MCC ve kompliyansin anlamli duzeyde degismedigi, ancak hem OY seviyesinin hem de OY ciddiyetinin taburculuk mesane bosaltim yontemi ile iliskili oldugu gozlenmistir. Taburculukta, spontan idrar yapma oranlarinin inkomplet yaralanmali hastalarda, komplet yaralanmali hastalardan ve LS lezyonlu hastalarda, torakal ve servikal lezyonlu hastalardan yuksek oldugu ortaya konulmustur. Taburculuk mesane bosaltim yontemi ile iliskili oldugu belirlenen diger iki faktorun, MCC ve mesane kompliyansi oldugu belirlenmistir.

Spinal sok doneminden sonra komplet suprasakral yaralanmalarda beklenen sonuc, OD'dir. Komplet sakral yaralanmalarda ise AD gorulur ve mesane kompliyansi artar (2,3). Lezyon seviyesi ile mesane davranisini iliskilendiren calismalarin (2,3,14) aksine bazi calismalarda, urodinamik incelemeler ile ortaya konan norojenik mesane fonksiyon bozukluklarinin, lezyon seviyesi ile her zaman uyumlu olmayabilecegi bildirilmektedir (4,9,15,16). Bu sonucu destekler sekilde; calismamizda, lezyon seviyesi ile norojenik mesane tipi, MCC ve mesane kompliyansi arasinda anlamli iliski olmadigi ortaya konulmustur. Ayrica calismalarda komplet lezyonlu hastalarda lezyon seviyesi ile mesane davranisi arasinda guclu bir korelasyon oldugu, inkomplet hastalarda bu korelasyonun zayif oldugu bildirilmektedir (5). Calismamizda, lezyon seviyesinin mesane davranislari uzerine etkisi degerlendirilirken, alt grup olarak lezyon ciddiyeti (komplet/inkomplet) acisindan degerlendirilememis olmasi sonuclarimizi karsilastirirken goz onunde bulundurulmalidir.

Suprasakral yaralanmali hastalarin cogunlugunda OD bulunmaktadir. Ancak yapilan bir calismada, bunun tek seviyeli OY'li hastalar icin gecerli olabilecegi, cok seviyeli OY'li hastalarda yaralanma seviyesi ile norojenik mesane tipinin birliktelik gostermedigi bildirilmistir (2). OY'li hastalardaki somatik norolojik bulgular ve urodinamik sonuclar arasindaki korelasyon genellikle dogru olmakla birlikte kesin degildir (7). Sacomani ve ark. (17) tarafindan yapilan bir calismada servikal ve torakal yaralanmali hastalarin cogunun OD tip mesaneye sahip oldugu fakat servikal yaralanmali hastalarin %4,5'inde ve torakal yaralanmali hastalarin %23,1'inde AD mevcut oldugu ortaya konulmustur. Calismamizda ise bu oranlarin daha yuksek (servikalde %25, torakalde %45,4) oldugu gozlenmektedir. Bu sonuclara aciklama getirmede birkac faktor goz onune alinmalidir. Oncelikle bir lezyonun komplet ya da inkomplet olup olmadigi bazen bir tanimlama konusudur, somatik olarak bilinen bir komplet lezyon otonomik olarak inkomplet lezyona donusmeyebilir veya tersi de dogru olabilir. Ayrica, somatik olarak degerlendirme tek seviyede yaralanmayi gosterse bile aslinda yaralanma farkli duzeylerde cok seviyeli olabilir (6,7).

Literatur taramamizda, OY seviyesi ile taburculuk mesane bosaltim yonteminin iliskisini degerlendiren bir calismaya rastlanilmamistir. Calismamizda ise, LS lezyonlu hastalarda spontan idrar yapma oraninin torakal ve servikal lezyonlu hastalardan daha yuksek oldugu gozlenmistir. Bradley ve ark'na (18) gore, OD veya AD oldugu halde normal isemenin olmasi mesane ve dis sfinkterin istemli olarak kontrol edilebilmesine baglidir. Ayni zamanda istemli sfinkter aktivitesinin sensorimotor korteks ve pudental nukleus arasindaki baglantilarla ve iseme kontrolunun kortikal (frontal korteks), subkortikal bolgeler ve beyindeki diger bolgelerin (mezensefalik-pontin-medullar retikuler formasyon) uyum icinde calismasi ile ilgili oldugunu belirtmislerdir.

ASIA siniflamasi somatik sinir sisteminin degerlendirildigi klinik bir skala olup, bu siniflamada otonom sinir sisteminin (OSS) fonksiyon durumu dikkate alinmamaktadir (10). Alt uriner sistemin OSS innervasyonu urodinamik inceleme ve elektrofizyolojik testler ile degerlendirilebilir (19). Calismamizda, alt uriner sistem fonksiyon bozuklugunun (OSS disfonksiyonu) belirlenmesinde yaralanmanin kompletya da inkomplet olmasinin, bir baska ifade ile duysal ve/veya motor korunmanin etkisinin degerlendirmesi de yapilmistir. Sonuclarimiz; OY'nin komplet ya da inkomplet olusunun, norojenik mesane tipi, MCC ve mesane kompliyansi uzerinde etkisi olmadigini gostermektedir. Ancak OY ciddiyetinin taburculuk mesane bosaltim yontemi ile orta derecede korele oldugu belirlenmistir. Spontan idrar yapma orani, inkomplet yaralanmali hastalarda, komplet yaralanmali hastalardan daha yuksek bulunmustur. Moslavac ve ark'nin (20) OD fonksiyonuna sahip OY'li hastalarda yaptiklari calismada, komplet ve inkomplet yaralanmali hastalarin MCC'Ieri arasinda fark saptanmamistir. Rapidi ve ark'nin (8) calismasinda, komplet ve inkomplet yaralanmali hastalar arasinda norojenik mesane tipi, mesane bosaltma yontemi ve kompliyans acisindan fark olmadigi ifade edilmistir. Weld ve ark'nin (2) calismasinda da yaralanmanin komplet olup olmamasinin norojenik mesane tipini etkilemedigi bildirilmistir. Bu calismalarin sonuclari sonuclarimizin cogu ile uyumlu olmakla birlikte, calismamizda mesane bosaltim yontemi olarak iki grup arasinda farkliliklar saptanmistir. Taburculukta, inkomplet grupta toplam TAK ve spontan mesane bosaltimi orani %96,4 olup daimi kateter kullanimi %3,6'lik dusuk bir oranda kalmistir. Komplet grupta ise spontan iseme saglanamamis daimi kateter orani %9,5 olmustur. Schurch ve ark'nin (21) torakolomber yaralanmali post-travmatik paraplejik 55 hasta uzerinde yaptiklari calismada, sakral duyunun korunmadigi (komplet) vakalarda mesane iyilesmesinin kotu oldugu bildirilmis olup, bu sonuc; calismamizda saptanan komplet yaralanmali hastalarda dusuk spontan idrar bosaltma oranlarini desteklemektedir.

Arastirmalarin cogu, norojenik mesanenin teshis ve tedavisinde urodinamik calismalarin sart oldugunu ve bu calismalarla elde edilen sonuclara gore mesane tipine karar vermenin daha dogru olacagini gostermektedir (3,5,9,14,21-24). Calismamizda, beklenenin disinda saptanan urodinamik bulgularin olasi patofizyolojisi icerisinde, lezyon distalinde olusan dejenerasyon veya reorganizasyon, desentralizasyon, subklinik lumbosakral lezyonun olmasi, detrusor kontraksiyonunun somatik refleks aktiviteden daha gec donmesi (suprasakral AD'de), mesane ve somatik yapilar arasindaki iliskinin bozulmasi yer almaktadir (9). Ayrica suprasakral lezyonlarda AD varliginda artefakt olusturabilecek iki durum unutulmamalidir. Ya urodinami sirasinda refleks detrusor kontraksiyonunu olusturacak kadar mesane doldurulmamistir ya da mesanenin asiri distansiyonuna bagli detrusor kasilamamaktadir (25). Bu iki durumun olmamasi icin calisma dizayninda dikkatli davranilmistir.

Calismamizda OD fonksiyonu olan norojenik mesaneye sahip hastalarda, AD fonksiyonuna sahip olanlara gore MCC ve mesane kompliyansinin daha dusuk oldugu belirlenmistir. Literaturde, OY'li hastalarda norojenik mesane tipi ile iliskili faktorlerin degerlendirildigi calisma sayisi az olup, veriler sonuclarimiz ile uyumludur (26). Ayrica, calismamizda MCC ile kompliyans arasinda pozitif korelasyon oldugu saptanmis olup, daha onceki calisma sonuclari ile uyumlu bulunmustur (26). Ayni calismada, dusuk mesane kompliyansi olan grupta MCC'nin daha dusuk oldugu da bildirilmistir.

Literaturde, OY'li hastalarda mesane bosaltim yontemini etkileyen faktorleri degerlendiren cok az calisma mevcuttur (8,26,27). Rapidi ve ark. (8)'nin calismasinda, OY'li hastalarda yaralanmanin ciddiyeti (komplet/inkomplet) ile mesane bosaltim yontemi arasinda iliski olmadigi bildirilmistir. Ku ve ark. (27)'nin arastirmasinda da OY'li hastalarda ne lezyon seviyesi ne de ciddiyetinin mesane bosaltma yontemini etkilemedigi ifade edilmistir. Shin ve ark. (26)'nin calismasinda, kompliyansin mesane bosaltim yontemini etkiledigi ortaya konulmustur. Calismamizda, taburculuk mesane bosaltim yonteminin MCC, mesane kompliyansi, yaralanma seviyesi ve ciddiyeti ile korelasyon gosterdigi saptanmistir.

Sonuc

OY'li hastalarda taburculuk mesane bosaltim yontemi ile MCC, mesane kompliyansi, yaralanma seviyesi ve ciddiyeti iliskili bulunarak LS lezyonlu ve inkomplet yaralanmali hastalarda spontan idrar yapma oranlarinin yuksek oldugu tespit edilmistir. Ancak lezyon seviyesinin ve ciddiyetinin saptanmasinin mesane davranisini belirlemede yetersiz oldugu, bu nedenle urodinamik degerlendirmenin gerekli olacagi sonucuna varilmistir.

DOI: 10.4274/tftr.49369

Cikar Catismasi:

Yazarlar herhangi bir cikar catismasi bildirmemislerdir.

Kaynaklar

(1.) Ku JH. The management of neurogenic bladder quality of life in spinal cord injury. BJU Int 2006;98:739-45.

(2.) Weld KJ, Dmochowski RR. Association of level of injury and bladder behavior in patients with post-traumatic spinal cord injury. Urology 2000;55:490-4.

(3.) Caglar SN, Yilmaz E, Cetinkaya B, Cultekin O, Ones K, Celik B, et al. The correlation of urodynamic findings with injury levels in patients with spinal cord injury. Turk J Phys Med Rehab 2007;53:50-3.

(4.) Schurch B, Schmid DM, Kartenty C, Reitz A. Can neurologic examination predict type of dertrusor sphincter- dyssynergia in patients with spinal cord injury? Urology 2005;65:243-6.

(5.) Weld KJ, Grancy MJ, Dmochowski RR. Clinical significance of detrussor sphincter diyssynergia type in patients with post-traumatic spinal cord injury. Urology 2000;56:565-8.

(6.) Wein AJ. Neuromuscular dysfunction of the lower urinary tract and its treatment. In: Walsh PC, Retik AB, Vaughen ED, Campbell ME editors. Campbell's Urology. Philadelphia: WB Saunders; 1998. p. 953-1006.

(7.) Akkoc Y. Neurogenic bladder dysfunction "Evaluation, urodynamic studies and classification". Turk J Phys Med Rehab 2005;51(Suppl A):A19-A25.

(8.) Rapidi CA, Petropoulou K, Galata A, Fragkaki M, Kandylakis E, Venireci M, et al. Neuropathic bladder dysfunction in patients with motor complete and sensory incomplete spinal cord lesion. Spinal Cord 2008;46:673-8.

(9.) Erol B, Kocak T, Kadioglu A, Muslumanoglu L, Karamehmetoglu S, Akinci M, et al. The relationship between level of injury and bladder behavior in patients with post-traumatic spinal cord injury. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg 2009;15:377-82.

(10.) Maynard FM Jr, Bracken MB, Creasey G, Ditunno JF Jr, Donovan WH, Ducker TB, et al. International standarts for neurological and functional classification of spinal cord injury. American Spinal Cord Injury Association. Spinal Cord 1997;35:266-74.

(11.) Ersoz M, Tunc H, Inanir M. Myelomeningosel olgularinda mesane kapasitesinin incelenmesi ve urodinamik bulgular. Fiziksel Tip 2002;5:17-21.

(12.) Abrams P, Cardozo L, Fall M, Griffiths D, Rosier R Ulmsten U, et al. The standardisation of terminology of lower urinary tract function: report from the standardisation sub-committee of the International Continence Society. Neurourol Urodyn 2002;21:167-78.

(13.) Yazicioglu K. Conservative approaches in neurogenic bladder. Turk J Phys Med Rehab 2005;51(1 Suppl A):A26-A32.

(14.) Chen Z, Sun S, Deng R, Cai D, Yuan X, Du G, et al. The assesment of bladder and urethral function in spinal cord injury patients. J Huazhong Univ Sci Technolog Med Sci 2009;29:609-13.

(15.) Chua HC, Tow A, Tan ES. The neurogenic bladder in spinal cord injury-pattern and management. Ann Acad Med Singapore 1996;25:553-7.

(16.) Pannek J, Greving I, Tegenthoff M, Nediat S, Botel U, May B, et al. Urodynamic and rectomanometric findings in patients with spinal cord injury. Neurourol Urodynam 2001;20:95-103.

(17.) Sacomani CA, Trigo-Rocha FE, Gomes CM, Greve JA, Barros TE, Arap S. Effect of the trauma mechanism on the bladder-sphincteric behavior after spinal cord injury. Spinal Cord 2003;41:12-5.

(18.) Bradley WE, Conway CJ. Bladder representation in the pontine-mesencephalic reticular formation. Exp Neurol 1966;16:237-41.

(19.) Schmid DM, Curt A, Hauri D, Schurch B. Clinical value of combined electrophysiological and urodynamic recordings to assess sexual disorders in spinal cord injured men. Neurourol Urodyn 2003;22:314-21.

(20.) Moslavac S, Dzidic I, Kejla Z. Neurogenic detrusor overactivity: Comparison between complete and incomplete spinal cord injury patients. Neurourol Urodyn 2008;27:504-6.

(21.) Schurch B, Schmid DM, Kaegi K. Value of sensory examination in predicting bladder function in patients with T12-L1 fractures and spinal cord injury. Arch Phys Med Rehabil 2003;84:83-9.

(22.) Crisp JC, Gren NA, Ashken MH. Urodynamic studies in the District General Hospital. Brit J Urol 1976;48:383-7.

(23.) Gunduz B, Erhan B. Omurilik yaralanmasi sonrasi gelisen noropatik mesanenin fizyopatolojisi. Turk Fiz Tip Rehab Derg 2003;49:3-5.

(24.) Kilinc S, Bayramoglu M, Peskircioglu L, Akman N. Klinik olarak spinal sok donemi sonlanan hastalarda detrusor ve ekstarnal uretral sfinkter aktivitesinin incelenmesi. Romatol Tip Rehab 1999;10:196-8.

(25.) Kaplan SA, Chancellor MB, Blaivas JG. Bladder and sphincter behavior in patients with spinal cord lesions. J Urol 1991;146:11 3-7.

(26.) Shin JC, Park CI, Kim HJ, Lee IY. Significance of low compliance bladder in cauda equina injury. Spinal Cord 2002;40:650-5.

(27.) Ku JH, Choi WJ, Lee KY, Jung TY, Lee JK, Park WH, et al. Complications of the upper urinary tract in patients with spinal cord injury: a long-term follow-up study. Urol Res 2005;33:435-9.

Necmettin YILDIZ, Hakan ALKAN, Nuray AKKAYA, Necdet CATALBAS, Fusun ARDIC

Pamukkale Universitesi Tip Fakultesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Denizli, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Necmettin Yildiz, Pamukkale Universitesi Tip Fakultesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Denizli, Turkiye Tel: +90 258 211 85 85 E-mail: necmi74tr@hotmail.com

Gelis Tarihi/Received: Ocak/January 2010 Kabul Tarihi/Accepted: Ekim/October 2010
Tablo 1. Omurilik yaralanmali hastalarin (n = 49) klinik ozellikleri.

                                                N (%)

Cinsiyet             Erkek                      34 (69,4)
                     Kadin                      15 (30,6)
Yas                  (yil) (Ort [+ or -] SS)    47,00 [+ or -] 17,28
Basvuru suresi       (gun) (Ort [+ or -] SS)    116,79 [+ or -] 128,85
Yatis suresi         (gun) (Ort [+ or -] SS)    52,65 [+ or -] 35,26
Hastalik suresi      (gun) (Ort [+ or -] SS)    170,06 [+ or -] 126,08
Egitim Duzeyi        Okur yazar degil           1 (2,0)
                     Ilkogretim                 38 (77,6)
                     Lise                       8 (16,3)
                     Universite                 2 (4,1)
OY nedeni            Trafik kazasi              16 (32,7)
                     Yuksekten dusme            15 (30,6)
                     Ameliyat sonrasi           9 (18,4)
                     Atesli silah yaralanmasi   4 (8,2)
                     Gocuk altinda kalma        3 (6,1)
                     Enfeksiyon                 1 (2,0)
OY seviyesi          Servikal                   12 (24,5)
                     Torakal                    22 (44,9)
                     Lumbosakral                15 (30,6)
OY ciddiyeti         Komplet (ASIA A)           21 42,9)
                     Inkomplet (ASIA B-D)       28 (57,1)
Kabulde mesane bosaltim yontemi
                     Daimi kateter              35 (71,4)
                     TAK                        8 (16,3)
                     Spontan                    4 (8,2)
                     Bez/Kondom kateter         2 (4,1)
Norojenik mesane tipi
                     OD                         26 (53,1)
                     AD                         23 (46,9)
Maksimum sistometrik kapasite (ml)              403,57 [+ or -] 135,51
  (Ort [+ or -] SS)
Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)                    26,10 [+ or -] 20,74
  (Ort [+ or -] SS)
Taburculuk mesane bosaltim yontemi
                     Daimi kateter              3 (6,1)
                     TAK                        37 (75,5)
                     Spontan                    9 (18,4)

OY: Omurilik yaralanmasi, ASIA: American Spinal Injury Association

TAK: Temiz aralikli kateterizasyon

OD: Over-aktif detrusor, AD: Akontraktil detrusor

Tablo 2. Omurilik yaralanmasinin ciddiyeti ile iliskili faktorler.

n = 49                                    Komplet n = 21

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)            41,90 [+ or -] 13,52

Cinsiyet, n (%)   Erkek                     15 (71,4)
                  Kadin                      6 (28,6)

Hastalik suresi (gun) (Ort [+ or -]   175,61 [+ or -] 99,43
  SS)

Kabulde mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                             17 (81,0)
  TAK                                        4 (19,0)
  Spontan                                       --
  Bez                                           --

Norojenik mesane tipi, n (%)
  OD                                        14 (66,7)
  AD                                         7 (33,3)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)    377,38 [+ or -] 145,44
  (Ort [+ or -] SS)

Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)           20,56 [+ or -] 18,13
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                              2 (9,5)
  TAK                                       19 (90,5)
  Spontan                                       --

n = 49                                   Inkomplet n = 28        P

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)            50,82 [+ or -] 18,98    0,077

Cinsiyet, n (%) Erkek                       19 (67,9)          0,520
                Kadin                        9 (32,1)

Hastalik suresi (gun) (Ort [+ or -]   165,89 [+ or -] 144,55   0,210
  SS)

Kabulde mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                             18 (64,3)           TE
  TAK                                        4 (14,3)
  Spontan                                    4 (14,3)
  Bez                                        2 (7,1)

Norojenik mesane tipi, n (%)
  OD                                        12 (42,9)          0,101
  AD                                        16 (57,1)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)    423,21 [+ or -] 126,66   0,350
  (Ort [+ or -] SS)
Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)           30,26 [+ or -] 21,89    0,138
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                              1 (3,6)            TE
  TAK                                       18 (64,3)
  Spontan                                    9 (32,1)

Tablo 3. Mesane ozellikleri ile korelasyon gosteren faktorler.

                          OY         OY          MCC      Kompliyans
                       Seviyesi   Ciddiyeti

Norojenik              0,252      0,236       0,461 **    0,688 ***
Mesane Tipi, r=

Taburculuk mesane      0,333 *    0,400 **    0,330 *     0,337 *
bosaltim yontemi, r=

Kompliyans, r=         0,211      0,214       0,765 ***   --

* P<0.01, ** P<0.005, *** P<0.001

OY: Omurilik yaralanmasi, MCC: Maksimum sistometrik kapasite

Tablo 4. Omurilik yaralanmasinin seviyesi ile iliskili faktorler.

n = 49                                 Servikal (S) n = 12

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)            45,16 [+ or -] 17,28

Cinsiyet, n (%)   Erkek                      8 (66,7)
                  Kadin                      4 (33,3)

Hastalik suresi (gun)                 167,08 [+ or -] 146,33
  (Ort [+ or -] SS)

Kabulde mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                             11 (91,7)
  TAK                                           --
  Spontan                                    1 (8,3)
  Bez                                           --

Norojenik mesane tipi, n (%)
  OD                                         9 (75,0)
  AD                                         3 (25,0)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)    340,00 [+ or -] 123,14
  (Ort [+ or -] SS)
Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)           20,85 [+ or -] 19,33
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim
    yontemi, n (%)
  Daimi kateter                              1 (8,3)
  TAK                                       10 (83,3)
  Spontan                                    1 (8,3)

n = 49                                  Torakal (T) n = 22

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)            44,77 [+ or -] 14,65

Cinsiyet, n (%)   Erkek                     17 (77,3)
                  Kadin                      5 (22,7)

Hastalik suresi (gun)                 189,95 [+ or -] 142,05
  (Ort [+ or -] SS)

Kabulde mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                             13 (59,1)
  TAK                                        7 (31,8)
  Spontan                                    1 (4,5)
  Bez                                        1 (4,5)

Norojenik mesane tipi, n (%)
  OD                                        12 (54,6)
  AD                                        10 (45,4)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)    421,59 [+ or -] 140,47
  (Ort [+ or -] SS)
Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)           26,02 [+ or -] 20,02
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim
    yontemi, n (%)
  Daimi kateter                              2 (9,1)
  TAK                                       18 (81,8)
  Spontan                                    2 (9,1)

n = 49                                Lumbo-sakral (LS) n = 15     P

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)             51,73 [+ or -] 20,81     0,352

Cinsiyet, n (%)   Erkek                       9 (60,0)           0,522
                  Kadin                       6 (30,0)

Hastalik suresi (gun)                  143.26 [+ or -] 77.54     0,627
  (Ort [+ or -] SS)

Kabulde mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                              11 (73,3)            TE
  TAK                                         1 (6,7)
  Spontan                                     2 (13,3)
  Bez                                         1 (6,7)

Norojenik mesane tipi, n (%)
  OD                                          9 (60,0)           0,180
  AD                                          6 (40,0)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)     428,00 [+ or -] 129,74    0,189
  (Ort [+ or -] SS)
Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)            30,42 [+ or -] 23,14     0,341
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim
    yontemi, n (%)
  Daimi kateter                                  --               TE
  TAK                                         9 (60,0)
  Spontan                                     6 (40,0)

TAK: Temiz aralikli kateterizasyon, OD: Over-aktif detrusor, AD:
Akontraktil detrusor, TE: Test edilemedi

Tablo 5. Norojenik mesane tipi ile iliskili faktorler.

n = 49                                  OD n = 26 Seviyesi

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)            42,61 [+ or -] 15,58

Cinsiyet, n (%)   Erkek                     15 (57,7)
                  Kadin                     11 (42,3)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)    345,00 [+ or -] 138,30
  (Ort [+ or -] SS)

Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)           12,88 [+ or -] 6,81
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                              3 (11,5)
  TAK                                       19 (73,1)
  Spontan                                    4 (15,4)

n = 49                                 AD n = 23 Ciddiyeti      P

Yas (yil) (Ort [+ or -] SS)           51,95 [+ or -] 18,10    0,058

Cinsiyet, n (%)   Erkek                     19 (82,6)         0,059
                  Kadin                     4 (17,4)

Maksimum sistometrik kapasite (ml)    469,78 [+ or -] 98,44   0,001
  (Ort [+ or -] SS)

Kompliyans (ml/cm[H.sub.2]O)          41,05 [+ or -] 21,10    0,000
  (Ort [+ or -] SS)

Taburculuk mesane bosaltim yontemi,
    n (%)
  Daimi kateter                                --              TE
  TAK                                       18 (78,3)
  Spontan                                   5 (21,7)

OD: Over-aktif detrusor, AD: Akontraktil detrusor, TAK: Temiz
aralikli kateterizasyon, TE: Test edilemedi
COPYRIGHT 2011 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Orijinal Makale
Author:Yildiz, Necmettin; Alkan, Hakan; Akkaya, Nuray; Catalbas, Necdet; Ardic, Fusun
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Dec 1, 2011
Words:4802
Previous Article:Determinants of balance performance in hemiparetic stroke survivors/Hemiparetik inmeli hastalarda denge performansi.
Next Article:Sacral dermatomal transcutaneous neurostimulation in patients with spinal cord injury and overactive detrusors/Detrusor asiri aktivitesi olan...
Topics:

Terms of use | Copyright © 2017 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters