Printer Friendly

Relationship between the severity of compression and clinical symptoms, physical, functional and quality of life findings in patients with carpal tunnel syndrome/Karpal tunel sendromlu hastalarda kompresyonun siddeti ile klinik semptomlar, fiziksel, fonksiyonel ve yasam kalitesi bulgularinin iliskisi.

Summary

Objective: In this study, the relationship between different intensities of compression levels and clinical symptoms, physical, functional and quality-of-life findings was investigated in patients with electrophysiologically diagnosed with carpal tunnel syndrome.

Materials and Methods: Sixty five patients who presented with paresthesia and pain in hands and diagnosed as having carpal tunnel syndrome with electroneuromyographic (ENMG) examination were included in our study. Demographic data of all patients and the present symptoms were recorded. The Boston Symptom Severity Scale (BSSS) was used to evaluate the severity of symptoms. In addition, tactile sensation, pain and temperature senses, cortical sensations using static and dynamic two-point discrimination tests, presence of thenar atrophy, Tinel sign and Phalen test, hand dexterity, grip strength, functionality of the hand and health-related quality of life were evaluated.

Results: Sixty five patients who were diagnosed with carpal tunnel syndrome were divided into three groups according to the electroneuromyography (ENMG) findings. Patients with mild, moderate and severe median nerve compression were included in group 1 (n=29), Group 2 (n=18) and Group 3 (n=18) respectively. Weakness and clumsiness symptoms, symptom severity scale scores, sensorial functions, grip and pinch strengths, presence of thenar atrophy, hand functions and quality of life except for pain showed a negative correlation with the severity of compression between the 3 groups. There was a significant difference between the group 1 and group 3 in terms of with to the prolonged symptom duration and the impairment of the hand dexterity. Positive of Tinnel's sign and Phalen test and pain subscale of quality of life did not differ between the groups.

Conclusion: Increase in levels of compression results in a decrease in functionality and deterioration in quality of life in patients with CTS. Turk J Phys Med Rehab 2011;57:193-200.

Key Words: Carpal tunnel syndrome, symptoms, clinical findings, functionality, quality of life

Ozet

Amac: Bu calismada, elektrofizyolojik olarak karpal tunel sendromu saptanan hastalarda farkli siddette kompresyon seviyeleri ile klinik semptomlar, fiziksel, fonksiyonel ve yasam kalitesi bulgulari arasindaki iliskinin arastirilmasi amaclandi.

Gerec ve Yontem: Calismamiza, klinigimize elde uyusma ve agri sikayeti ile basvuran ve elektronoromiyografik (ENMG) degerlendirme ile karpal tunel sendromu tanisi alan 65 hasta dahil edildi. Tum hastalarin demografik ozellikleri ve mevcut semptomlari kaydedildi. Semptomlarin ciddiyetini degerlendirmede Boston Semptom Ciddiyet Olcegi (BSCO) kullanildi. Ayrica hastalarin yuzeyel dokunma duyusu, agri, isi duyulari ile iki nokta diskriminasyon testi ile kortikal duyu, tenar atrofi varligi, Tinel ve Phalen testi, el becerileri, kavrama kuvvetleri, elin fonksiyonelligi ve saglikla iliskili yasam kalitesi degerlendirildi.

Bulgular: Karpal tunel sendromu saptanan 65 hasta ENMG degerlendirme sonuclarina gore hafif derecede sinir kompresyon bulgulari olanlar grup 1 (n=29), orta derece grup 2 (n=18) ve agir derece grup 3 (n=18) olarak uc gruba ayrildi. Her uc grup arasinda gucsuzluk, beceriksizlik semptomlari, semptom ciddiyet olcegi, duyu fonksiyonlari, kavrama kuvvetleri, tenar atrofi varligi, el fonksiyonlari ve agri haric yasam kalitesi degerlendirme parametreleri bakimindan kompresyon siddeti ile korele olarak olumsuz yonde degisim saptandi. Semptom suresinde uzama ve el becerisinde azalma bakimindan sadece grup 1 ve 3 arasinda anlamli farklilik bulundu. Tinel ve Phalen testi pozitifligi ve yasam kalitesinin agri alt olcegi bakimindan ise gruplar arasinda farkli bulunmadi.

Sonuc: Karpal tunel sendromlu hastalarda kompresyon siddeti arttikca hastalarin fonksiyonelligi azalmakta ve yasam kaliteleri kotulesmektedir. Turk Fiz Tip Rehab Derg 2011;57:193-200.

Anahtar Kelimeler: Karpal tunel sendromu, semptomlar, klinik bulgular, fonksiyonellik, yasam kalitesi

Giris

Karpal tunel sendromu (KTS), median sinirin el bilegi seviyesinde kompresyonu sonucu ortaya cikan ve en sik gorulen tuzak noropatidir (1). Kadinlarda ve 3. ile 5. dekatta daha fazla olmak uzere, yasam boyu olusma riski %10 oraninda bildirilmektedir (2,3).

KTS'ye neden olabilen pek cok hastalik bulunmasina ragmen genellikle idiyopatiktir. Tekrarlayici hareketler ile transvers karpal ligament altinda median sinirin kompresyonu sonucu iskemi gelismekte, bunu demiyelinizasyon takip etmektedir. Siddetli kompresyonda ise aksonal kayip ve Wallerian dejenerasyon olusmaktadir (4). Erken donemde siklikla duyusal sinir lifleri tutulmakta, hastalar en sik median sinirin dagilim alaninda olmak uzere, uyusukluk, sizi, karincalanma ve yanma hissi gibi parestezi ve agri yakinmasi bildirmektedir. Kompresyonun artmasi ile motor sinir tutulumu da tabloya eklenmekte ve elde gucsuzluk, beceriksizlik ve tenar kaslarda atrofi gelisebilmektedir (5). Semptomlar, ozellikle geceleri tekrarlayan el bilek fleksiyon ve ekstansiyon hareketlerine bagli olarak artmakta, el silkeleme hareketi ve el pozisyonunun degistirilmesi ile rahatlamaktadir (6).

KTS uzerinde cok arastirilan bir konu olmasina ragmen halen tani yontemleri tartismalidir. Tanida klinik semptom ve bulgularin daha onemli oldugunu bildiren calismalarin yani sira, elektrodiagnostik degerlendirmenin altin standart oldugunu bildiren yayinlar da bulunmaktadir (2,7,8). Son zamanlarda en yaygin gorus ise KTS tanisinda klinik semptomlar, fizik muayene bulgulari ve elektrodiagnostik calismalarin birlikte degerlendirilmesi gerektigidir (9,10).

Literaturde elektronoromyografi (ENMG) bulgulari ile klinik semptomlarin ve fizik muayene bulgularinin iliskisi bakimindan celiskili sonuclar bildirilmektedir (10,11).

Bu calismada; elektrofizyolojik olarak karpal tunel sendromu saptanan hastalarda farkli siddette kompresyon seviyeleri ile klinik semptomlar, fiziksel, fonksiyonel ve yasam kalitesi bulgulari arasindaki iliskinin arastirilmasi amaclandi.

Gerec ve Yontem

Calismaya poliklinigimize elde uyusma ve agri sikayeti ile basvuran ve ENMG inceleme yontemi ile karpal tunel sendromu tanisi alan 65 hasta dahil edildi. Mevcut inflamatuvar, otoimmun, endokrinolojik, bobrek hastaligi olan hastalar, santral sinir sistemi hastaligi, servikal disk hastaligi veya elde travma, osteoartrit, tenosinovit ve operasyon oykusu bulunan hastalar ile gebelik ve laktasyon oykusu olanlar calisma disi birakildi.

Tum hastalar calisma konusunda bilgilendirilerek sozel onaylari alindi.

Hastalar ENMG degerlendirme sonucunu bilmeyen farkli bir uygulayici tarafindan degerlendirilerek bilgileri kaydedildi ve fizik muayeneleri yapildi.

Bilateral semptomlari olan hastalarin sadece dominant elleri calismaya dahil edildi. Tum hastalarin demografik ozellikleri, mevcut semptomlari, semptomlarin suresi, gun icinde dagilimi, artiran ve azaltan faktorler kaydedildi. Hastalarin semptomlarinin ciddiyetini degerlendirmek icin Boston Semptom Ciddiyet Olcegi (BSCO) kullanildi (12). Degerlendirme 11 soru uzerinden, her soruya 5 cevapli olcek kullanilarak semptomlar 'yok ve cok siddetli' arasinda skorlandi. 11-55 arasinda elde edilen puanlamada yuksek skor artmis semptom ciddiyeti olarak yorumlandi.

Hastalarin yuzeyel dokunma duyusu degerlendirmesi Semmes Weinstein Monofilaman Testi (SWMT) ile yapildi. El bilegi sirt ustu pozisyonda iken monofilaman numara sirasina gore elin palmar yuzune, median sinir duyu alanina dik olarak basincla uygulandi, 2,83'un hissedilmemesi 'yuzeyel dokunma duyusunda bozukluk' olarak kabul edilerek sira ile diger 4 monofilaman ile duyu degerlendirildi. 3,61'in hissedilmemesi 'azalmis hafif dokunma', 4,31'in hissedilmemesi 'azalmis protektif duyu', 4,56'nin hissedilmemesi 'protektif duyu kaybi', 6,65'in hissedilmemesi durumunda da 'test edilemeyen' olarak degerlendirildi. Hissedilen en kucuk monofilaman numarasi kaydedildi (13).

Agri duyusunun degerlendiriminde toplu igne kullanildi. Median sinir duyu alanina ignenin kunt ve sivri ucu dokundurularak ayrim yapmasi istendi. On denemeden sekizine dogru yanit vermesi durumunda agri duyusu 'normal' kabul edildi (14).

Isi duyusunun degerlendirimi icin 10[degrees]C soguk su ve 40-45[degrees]C sicak su ile doldurulmus deney tupleri kullanildi. Sinirin duyu alanina uc saniye dokundurularak sicak veya soguk ayrimi yapmasi istendi. Sonuclar 'normal' ya da 'bozuk' olarak degerlendirildi (15).

Iki nokta diskriminasyon testi ile kortikal duyu; statik ve dinamik olarak toplu igne ile test edildi. Median sinir hasari icin 2. parmak ucuna longitudinal olarak basincla batirildi, hissedilen en dar alan olculerek kaydedildi (16).

Tenar atrofi varligi degerlendirildi, sonuclar 'var veya yok' olarak yorumlandi.

Tinel testi, hastanin avuc ici yukari bakacak sekilde tutularak karpal tunel uzerine refleks cekici vurulmasi sonucu, Phalen testi ise, her iki dirsek ve el bilegi 90[degrees] fleksiyonda olacak sekilde, el dorsal yuzleri karsilikli olarak birbirine bastirilip bu pozisyonun bir dakika sure ile devam ettirilmesi ile median sinirin duyu alaninda parestezi olmasi durumunda pozitif kabul edildi.

El becerileri Nine Hole Peg Test (NHPT) ile degerlendirildi. Hastalardan 9 tahta civiyi hizli bir sekilde saklama kutusundan alip, rasgele deliklere yerlestirmesi, sonra deliklerden toplayarak tekrar muhafaza bolumune koymasi istendi. Kronometre ile sure saniye olarak olculdu ve 20 saniye uzeri 'beceri kaybi' olarak degerlendirildi (17).

Kavrama gucleri Jamar el dinamometresi ile olculdu. Olcumler hastalar otururken, dirsek 90[degrees] fleksiyonda, el bilegi basparmak yukari bakacak sekilde semipronasyonda iken yapildi ve maksimal derecede istemli kavrama yapmalari istendi. Hasta ve saglam elde olcumler ard arda 3 kere yapilarak ortalama degerler kilogram (kg) cinsinden alindi (18). Parmak kavrama uc ayri pozisyonda (lateral, palmar, parmak ucu) pincmetre ile degerlendirildi (18).

Elin fonksiyonelligi Fonksiyonel Durum Olcegi (FDO) ile (12), saglikla iliskili yasam kalitesi degerlendirimi Kisa Form 36 (KF-36) degerlendirildi (19). FDO'de hastalara elin kullanildigi gunluk yasam aktivitelerini iceren 8 soru sorularak 'zorlanmadan yapiyorum' ile 'yapmak imkansiz' arasinda degerlendirme yapilmasi istendi. Sonuclar 8-40 arasinda skorlandi ve yuksek degerler el fonksiyonelliginde bozulma olarak yorumlandi. Yasam kalitesi degerlendirmesinde kullanilan, sekiz alt gruptan olusan olcek ile fiziksel fonksiyon, fiziksel rol guclugu, emosyonel rol guclugu, sagligin genel algilanmasi, enerji, agri, mental saglik ve sosyal fonksiyon degerlendirildi. Alt olceklere gore 0 kotu saglik durumunu, 100 iyi saglik durumunu gosterdi. 0-100 arasinda puanlama yapildi.

KTS tanisi ayni kullanici tarafindan Medelec Synergy 10 kanal ENMG (Oxford, U.K.) cihazi kullanilarak, Oh ve ark. (20) tarafindan tanimlanan protokole gore degerlendirilerek, 2. parmaktan kaydedilen median sinir pik duyu iletim hizinin 41,25 m/sn'den yavas olmasi, avuc ici bilek segmentinden kaydedilen mikst sinir pik duyu iletim hizinin 34 m/sn'den yavas olmasi ve/veya motor iletim calismasinda abduktor pollicis brevis kasindan kayitla median sinirin 5 cm'lik bilek segmentinden uyarilmasi ile distal motor latansin 3,6 msn'den uzun olmasi durumunda KTS olarak degerlendirildi. Median sinir duyu ve mikst iletim calismalarinda birlesik duyu aksiyon potansiyeli amplitud normal, iletim hizi yavaslamis ise hafif derecede KTS, bu bulgulara ek olarak median sinir distal motor latansinda uzama varsa orta derecede KTS olarak yorumlandi. Duyu iletim calismalarinda birlesik duyu aksiyon potansiyelinin saptanamamasi ve/veya amplitudunde azalma saptanmasi ve/veya motor iletim calismasinda birlesik kas aksiyon potansiyeli amplitudunde azalma varliginda ise agir derecede KTS olarak belirtildi.

Hastalar ENMG degerlendirme sonuclarina gore hafif derecede sinir kompresyon bulgulari olanlar grup 1, orta derece grup 2 ve agir derece grup 3 olarak uc gruba ayrildi.

Verilerin analizi SPSS for Windows 11.0 paket programinda yapildi. Tanimlayici istatistikler surekli degiskenler icin (yas, semptom suresi, BSCO, sabit ve hareketli iki nokta ayrimi, kavrama kuvveti, lateral, palmar ve parmak ucu kavrama kuvvetleri, FDO ve KF-36 alt olcekleri) ortalama [+ or -] standart sapma veya ortanca (minimum-maksimum) biciminde, nominal degiskenler icin (cinsiyet, dominant ve etkilenen el, semptomlar, semptomlarin gorulme zamani ve artiran-azaltan faktorler, yuzeyel dokunma, agri, isi duyulari, tenar atrofi, Tinel ve Phalen testleri ile NHPT) ise gozlem sayisi ve (%) seklinde gosterildi. Gruplar arasinda degiskenler yonunden farkin onemliligi ise surekli degiskenler icin Anova testi, nominal degiskenler icin Spearman Ki-kare testi ile arastirildi. Anlamli bulunan korelasyonlar icin grup Vdeki parametreler bagimli degisken olarak kullanilarak lojistik regresyon analizi uygulandi. Alt gruplarin iliskisi icin Tukey-HSD post-hoc analizi yapildi. p<0,05 icin sonuclar istatistiksel olarak anlamli kabul edildi.

Bulgular

Elektrofizyolojik olarak KTS saptanan 65 hastanin 57'si (%87,7) kadin, 8'i (%12,3) erkek, yas ortalamasi 43,12 [+ or -] 10,67 yil, semptom suresi 26,80 [+ or -] 20,44 ay, en sik semptom 63 hastada (%96,9) saptanan parestezi idi. Hastalarin tumunde dominant el sag (%100) el iken, 38'inde (%58,5) sag el, 27'sinde (%41,5) sol el tutulumu mevcuttu. Hastalar elektrofizyolojik degerlendirme sonuclarina gore hafif derecede sinir kompresyon bulgulari olanlar grup 1 (n=29), orta derece grup 2 (n=18) ve agir derece grup 3 (n=18) olarak uc gruba ayrildi. Gruplara gore demografik ozelliklerin ve klinik semptomlarin dagilimi Tablo 1'de, gruplar arasinda bu parametrelerin korelasyon analizinin sonuclari Tablo 2'de gosterildi.

Demografik ozellikler ve klinik semptomlarin karsilastirilmasinda gruplar arasinda gucsuzluk ve beceriksizlik sikayetleri ile BSCO skorundaki artislar, kompresyon siddeti ile korele olarak artmis bulundu. Kompresyon siddeti ile BSCO skoru arasinda cok kuvvetli korelasyon saptanirken, beceriksizlik semptomu ile orta, gucsuzluk semptomu ile zayif duzeyde iliski bulundu. Semptom suresi ise grup 1 ve 3 arasinda grup 3 lehine uzamis olarak saptandi.

Hastalarin fizik muayene bulgularinin gruplara gore dagilimi Tablo 3'de, gruplar arasinda bu parametrelerin korelasyon analiz sonuclari Tablo 4'de sunuldu.

Fizik muayene bulgularinin karsilastirmasinda, gruplar arasinda kompresyon siddeti ile korele olarak yuzeyel dokunma, agri, isi, statik ve dinamik kortikal duyularinda bozulma, kavrama gucu, lateral, palmar ve parmak ucu kavramalarda azalma ve tenar atrofi varliginda artis bulundu. Kompresyon siddetinin artmasi ile duyu muayene bulgularindan sirasiyla isi, agri ve yuzeyel dokunma duyularinda bozulma arasinda cok kuvvetli iliski saptanirken, tenar atrofi varligi, dinamik ve statik iki nokta ayriminda azalma ile kuvvetli, parmak ucu kavrama kuvveti ile orta, diger kavrama kuvvetleri ile zayif iliski saptandi. Grup 3'de el becerisi skoru grup 1'e gore anlamli olarak daha bozuktu. Phalen ve Tinel testi bakimindan ise gruplar arasinda farklilik bulunmadi.

Gruplara gore fonksiyonel durum ve saglikla iliskili yasam kalitesi degerlendirme bulgularinin dagilimi Tablo 5'de, gruplar arasinda bu parametrelerin korelasyon analizi sonuclari Tablo 6'da sunuldu.

Elin fonksiyonelligi ve fiziksel fonksiyon, fiziksel rol guclugu, emosyonel rol guclugu, sagligin genel algilanmasi, enerji duzeyi, mental saglik ve sosyal fonksiyon alt olcekleri ile degerlendirilen yasam kalitesi bakimindan gruplar arasinda kompresyon siddeti ile korele olarak bozulma saptandi. Kompresyon siddetinin artisi ile FDO skorundaki artis arasinda kuvvetli iliski bulunurken, sirasiyla mental fonksiyon, sagligin genel algilanmasi, sosyal fonksiyon ve enerji duzeyi ile orta, sirasiyla emosyonel ve fonksiyonel rol guclugu ve fiziksel fonksiyon ile zayif duzeyde iliski saptandi. Yasam kalitesi olceginin agri alt olcegi ile yapilan degerlendirmede ise gruplar arasinda farklilik bulunmadi.

Gruplar arasinda anlamli korelasyon bulunan parametrelerin grup 1 bagimli degisken, grup 2 ve 3 bagimsiz degisken olarak kullanilarak yapilan lojistik regresyon analizi sonuclari Tablo 7'de sunuldu.

Lojistik regresyon sonuclarina gore kompresyon siddetinin artisi ile iliskili oldugu saptanan gucsuzluk ve beceriksizlik semptomlari, BSCO, duyu degerlendirimi, kavrama kuvvetleri, tenar atrofi varligi, el fonksiyonlari ve yasam kalitesi degerlendirme parametrelerinin hafif kompresyon olan grup ile orta ve agir duzeyde kompresyon olan gruplari ayirmada yararli oldugu bulundu (p<0,005). Semptom suresi ve NHPT'nin ise sadece hafif ile agir duzeyde kompresyon olan gruplari ayirmada farklilik yarattigi saptandi (p<0,005).

Tartisma

KTS, tum tuzak noropatilerin %90'ini olusturmakta, gorulme sikligi kullanilan tani yontemlerine bagli olarak %0,6-3 arasinda degismektedir (21,22). KTS'de tani icin literaturde cesitli yontemler one surulmekle birlikte kesin bir gorus bulunmamakta, siklikla klinik semptomlar ve fizik muayene bulgulari ile elektrofizyolojik calismalarin birlikte degerlendirilmesi ile tani konulmaktadir (9,10). Fakat poliklinik sartlarinda ENMG degerlendirmesi siklikla mumkun olmamakta, klinik semptomlar ve fizik muayene bulgularinin kullanimi on plana cikmaktadir. KTS'de uygulanacak tedavi protokolu, kompresyon siddetinin duzeyi ile iliskili oldugundan KTS tanisinin konmasi kadar kompresyonun siddet duzeyi de onemlidir. Ayrica median sinirin kompresyonu fonksiyonel disabiliteye neden olarak el fonksiyonlarini ve yasam kalitesini olumsuz yonde etkilemektedir. Bu nedenle calismamizda kompresyon siddeti duzeyi ile klinik semptomlar, fiziksel, fonksiyonel ve yasam kalitesi bulgulari arasindaki iliskinin arastirilmasi amaclandi.

Yapilan calismalarda, klinik semptomlarin gorulmesindeki artis ile ENMG bulgularinin agirligi arasindaki iliski bakimindan celiskili sonuclar bulunmaktadir (23-25). Bizim calismamizdaki gibi semptomlarin ciddiyetinin BSCO gibi olcek kullanilarak degerlendirildigi calismalarda ise bu olcek skorlarindaki artisin ENMG bulgularinin agirligi ile daha cok korele oldugu bildirilmistir (5,21,25,26).

Bizim calismamiz sonucunda, KTS'de sik sorgulanan parestezi ve agri semptomlarinin kompresyonun siddetini yansitmadigi, motor liflerin tutulmasina bagli ortaya cikan gucsuzluk ve beceriksizlik semptomlarinin gorulmesinin ise kompresyon siddetinin artisi ile arttigi saptanmistir. Fakat bu iliski orta ve zayif duzeyde bulunmaktadir. Calismamizda BSCO ile yapilan karsilastirmada ise kompresyon siddetinin artmasi ile skorlardaki artisin cok kuvvetli duzeyde iliskili oldugu saptanmistir. Bu sonuclarimiza dayanarak motor lif tutulumuna bagli olarak gorulen gucsuzluk ve beceriksizlik semptomlari dahil olmak uzere semptomlarin varliginin kompresyon siddetini yeterli duzeyde yansitmayacagini, semptomlarin ayri ayri degerlendirilmesi yerine BSCO kullaniminin bu semptomlardan daha etkin olarak kompresyon siddeti duzeyi ile ilgili fikir verebilecegini dusunmekteyiz.

Literaturde kompresyon siddeti duzeyi ile fizik muayene bulgularinin degerlendirildigi cok cesitli calismalar bulunmaktadir. Yapilan calismalarda, duyu muayenesi ve kavrama kuvvetlerini kapsayan calismalar az sayida iken, tenar atrofi varligi ve provokatif testlerin kullanimi daha fazla bulunmaktadir.

Duyu fonksiyonlarinin degerlendirildigi calismalarda, SWMT ve statik iki nokta ayrimi testi ile degerlendirmenin agir KTS'li vakalarin ayriminda kullanilabilecegi (27), isi duyusundaki bozukluk ile ENMG kompresyonun siddeti arasinda ise pozitif yonde bir iliski oldugu bildirilmistir (25,28). Dinamik iki nokta ayrimi testi ve agri duyusunun degerlendirildigi bir calisma ise bulunmamaktadir.

Literaturde kavrama kuvvetlerinin ENMG bulgulari ile karsilastirildigi tek calisma bulunmaktadir (27). Bu calismada sadece palmar kavrama kuvvetinde agir olgularda hafif ve orta derecede bulunan olgulara gore anlamli azalma oldugu bildirilmistir (27).

Tenar atrofi ve provokatif testlerin degerlendirildigi calismalarda ise tenar atrofinin kompresyon siddeti ile gorulmesinde artis oldugu, provokatif testlerin ise kompresyonun siddetiyle orantili olarak artan duyu bozuklugu nedeni ile tanida yararli olmadiklari, ENMG bulgularini desteklemedikleri bildirilmektedir (23,27,29,30).

Bizim calismamizda sirasiyla isi, agri ve yuzeyel dokunma duyularinda azalmanin kompresyon siddet duzeyindeki artis ile cok kuvvetli, sirasiyla tenar atrofi varligi, dinamik ve statik iki nokta ayriminda bozulma ile kuvvetli duzeyde korelasyon gosterdigi bulunmustur. Kavrama kuvvetleri ile kompresyon siddeti duzeyi arasindaki iliski ise orta ve zayif duzeyde saptanmistir. Tinel ve Phalen testlerinin ise kompresyon siddeti ile iliskisi bulunmamistir.

Literaturde calismamizi karsilastirabilecegimiz benzer bir calisma bulunmamasina ragmen, bu sonuclarimiza gore KTS'deki kompresyon siddeti duzeyinin degerlendirilmesinde ozellikle isi, agri ve yuzeyel dokunma duyu muayene bulgularinin ve tenar atrofi varliginin saptanmasinin provokatif testlerden ve kavrama kuvvetlerinden daha dogru olarak bilgi verebilecegini ve poliklinik sartlarinda kullanilabilecegini dusunmekteyiz.

Calismamizda median sinir kompresyon siddet duzeyinin el fonksiyonlari ve yasam kalitesine etkisinin degerlendirilmesinde FDO ve KF-36'ya ait 8 alt skala kullanilmistir. Yapilan calismalarda kompresyon siddetinin artmasi ile FDO skorlarinda korele olarak artis oldugu, ozellikle motor fonksiyonlarda bozulmanin belirgin oldugu durumlarda bu iliskinin kuvvetlendigi bildirilmektedir (21,26,31).

Bizim calismamizda da FDO skorlarindaki artis ile kompresyon siddeti duzeyindeki artis arasinda kuvvetli bir iliski oldugu bulunmustur. Bu sonuclara gore KTS'de FDO'nin kullaniminin el fonksiyonlarinin degerlendirilmesi bakimindan kavrama kuvvetlerinden daha etkin olarak kompresyon siddet duzeyini yansitacagini dusunmekteyiz.

Literaturde kompresyon siddet duzeyi ile yasam kalitesi parametrelerinin degerlendirildigi tek calisma bulunmaktadir. Bu calismada fiziksel fonksiyon, fiziksel rol guclugu, agri ve genel saglik algilamasinin toplamindan olusan fiziksel fonksiyon skorunda agir ile hafif duzeyde KTS arasinda agir duzey KTS lehine bozuldugu bildirilmistir (27).

Bizim calismamizda ise agri alt skalasi haric tum parametrelerde olumsuz yonde degisim ile kompresyon siddeti artisi arasinda orta ve zayif duzeyde iliski oldugu saptanmistir. Agri alt skalasi ile iliskinin saptanmamasi, calismamizda agri semptomunun karsilastirmasinda kompresyon siddeti ile iliski bulunmamasi sonucu ile de uyumludur. Ayrica agri subjektif bir yakinma olup, anksiyete ve depresyon gibi pek cok durum algilanmasini etkileyebilmektedir. Agri alt olceginde degisim gorulmemesinin nedeni bu duruma bagli olabilir. Calismamizin eksik yonunun anksiyete ve depresyon gibi duygu durumu degerlendiren olceklerin kullanilmamasi oldugunu dusunmekteyiz.

Calismamizda diger yasam kalitesi parametreleri ile zayif ve orta duzeyde iliski saptanmasi ise kompresyon siddeti artisinin dusuk duzeylerde de olsa yasam kalitesini etkileyebilecegini gostermektedir.

Sonuc

Verilerimizin elde edildigi grup agirlikli olarak kadin cinsiyet ve yas grubu olarak orta yasli kisilerden olustugundan tum populasyon dusunuldugunde farkli sonuclar olabilecegi ongorulebilir. Yine de karpal tunel sendromlu hastalarda kompresyon siddeti arttikca hastalarin fonksiyonelligi azalabilecegi ve yasam kalitesinin olumsuz yonde etkilenebilecegi akilda tutulmalidir.

DOI: 10.4274/tftr.03064

Cikar Catismasi:

Yazarlar herhangi bir cikar catismasi bildirmemislerdir.

Kaynaklar

(1.) Katz JN, Simmons BR Carpal tunnel syndrome. N Eng J Med 2002;346:1807-12.

(2.) D'Arcy CA, McGee S. The rational clinical examination. Does this patient have carpal tunnel syndrome? JAMA 2000;283:3110-7.

(3.) Bongers FJ, Schellevis FG, van den Bosch WJ, van der Zee J. Carpal tunnel syndrome in general practice (1987 and 2001): incidence and the role of occupational and non-occupational factors. Br J Gen Pract 2007;57:36-9.

(4.) Palmer KT, Harris EC, Coggon D. Carpal tunnel syndrome and its relation to occupation: a systematic literature review. Occup Med (Lond) 2007;57:57-66.

(5.) You H, Simmons Z, Freivalds A, Kothari MJ, Naidu SH. Relationships between clinical symptom severity scales and nerve conduction measures in carpal tunnel syndrome. Muscle Nerve 1999;22:497-501.

(6.) Aroori S, Spence RAJ. Carpal tunnel syndrome. Ulster Med J 2008;77(1):6-17.

(7.) Storm S, Beaver SK, Giardino N, Kliot M, Franklin GM, Jarvik JG, et al. Compliance with electrodiagnostic guidelines for patients undergoing carpal tunnel release. Arch Phys Med Rehabil 2005;86:8-11.

(8.) Jablecki CK, Andary MT, So YT, Wilkins DE, Williams FH. Literature review of the usefulness of nerve conduction studies and electromyography for the evaluation of patients with carpal tunnel syndrome. AAEM Quality Assurance Committee. Muscle Nerve 1993;16:1392-414.

(9.) Chan L, Turner |A, Comstock BA, Levenson LM, Hollingworth W, Heagerty PJ, et al. The relationship between electrodiagnostic findings and patient symptoms and function in carpal tunnel syndrome. Arch Phys Med Rehabil 2007;88:19-24.

(10.) Rempel D, Evanoff B, Amadio PC, de Krom M, Franklin G, Franzblau A et al. Consensus criteria for the classification of carpal tunnel syndrome in epidemiologic studies. Am J Public Health 1998;88:1447-51.

(11.) Boland RA, Kiernan MC. Assessing the accuracy of a combination of clinical tests for identifying carpal tunnel syndrome. J Clin Neurosci 2009;16:929-33.

(12.) Levine DW, Simmons BP, Koris MJ, Daltroy LH, Hohl GG, Fossel AH, et al. A self-administered questionnaire for the assessment of severity of symptoms and functional status in carpal tunnel syndrome. J Bone joint Surg Am 1993;75:1585-92.

(13.) Bell-Krotoski JA. Sensibility testing: current concepts. In: Hunter JM, Mackin EJ, Callahan AD, editors. Rehabilitation of the hand surgery and therapy. 4th ed. St Louis: Mosby; 1995. p. 109-28.

(14.) Dutton M. The Nervous System. In: Dutton M, editors. Orthopaedic Examination, Evaluation & Invention. 1st ed. USA, Mc Graw-Hill Medical; 2004. p. 20-78.

(15.) O'Dell MW, Lin CD, Panagos A, Fug NQ. The Physiatric History and Physical Examination. In: Braddom RL, editors. Physical Medicine & Rehabilitation. Volume 1, 3rd ed. Philadelphia, Saunders Elsevier; 2007. p. 3-35.

(16.) Dellon A, Kalman CH. Evaluation of functional sensation in the hand. J Hand Surg Am 1983;8A:865-70.

(17.) Mathiowetz V, Weber K, Kashman N, Volland G. Adult norms for the nine hole peg test of finger dexterity. Occup Ther J Res 1985;5:24-38.

(18.) Mathiowetz V, Weber K, Volland G, Kashman N. Reliability and validity of grip and pinch strength evaluations.) Hand Surg Am 1984;9:222-6.

(19.) Ware JE, Sherbourne CD. The MOS 36-item short-form health survey (SF-36). I. Conceptual framework and item selection. Med Care 1992;30:473-83.

(20.) Oh S. Principles of clinical electromyography: Normal values for common nevre conduction tests. In: Oh S, editor. 2 nd ed. Baltimore: Williams and Wilkins Company; 1998. p. 84-105.

(21.) Mondelli M, Giannini F, Giacchi M. Carpal tunnel syndrome incidence in a general population. Neurology 2002;58:289-94.

(22.) Atroshi I, Gummesson C, Johnsson R, Ornstein E, Ranstam J, Rosen I. Prevalence of carpal tunnel syndrome in a general population. JAMA 1999;282:153-8.

(23.) Gunduz HO, Borman P, Bodur H, Ucan H. Karpal tunel sendromlu hastalarda el bilek boyutlari, klinik ve elektrodiagnostik ozellikler. Turk Fiz Tip Rehab Derg 2003;49:22-6.

(24.) Chang MH, Liu LH, Lee YC, Wei SJ, Chiang HL, Hsieh PE Comparison of sensitivity of transcarpal median motor conduction velocity and conventional conduction techniques in electrodiagnosis of carpal tunnel syndrome. Clin Neurophysiol 2006;11 7:984-91.

(25.) Tamburin S, Cacciatori C, Marani S, Zanette G. Pain and motor function in carpal tunnel syndrome: a clinical, neurophysiological and psychophysical study. J Neurol 2008;255:1636-43.

(26.) Lee JH, An JH, Lee SH, Hwang EY. Effectiveness of steroid injection in treating patients with moderate and severe degree of carpal tunnel syndrome measured by clinical and electrodiagnostic assessment. Clin J Pain 2009;25:111-5.

(27.) Keskin D, Ucan H, Babaoglu S, Akbulut L, Eser F, Bodur H, ve ark. Karpal tunel sendromlu hastalarda klinik, elektromiyografik bulgularin ve yasam kalitesinin degerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Med Sci 2008;28:456-61.

(28.) Westerman RA, Delaney CA. Palmar cold threshold test and median nerve electrophysiology in carpal tunnel compression neuropathy. Clin Exp Neurol 1991;28:154-67.

(29.) Ansari NN, Adelmanesh F, Naghdi S, Mousavi S. The relationship between symptoms, clinical tests and nerve conduction study findings in carpal tunnel syndrome. Electromyogr Clin Neurophysiol 2009;49:53-7.

(30.) El Miedany Y, Ashour S, Youssef S, Mehanna A, Meky FA. Clinical diagnosis of carpal tunnel syndrome: old tests-new concepts. Joint Bone Spine 2008;75:451-7.

(31.) Katz JN, Gelberman RH, Wright EA, Lew RA, Liang MH. Responsiveness of self- reported and objective measures of disease severity in carpal tunnel syndrome. Med Care 1994;32:1127-33.

Ebru UMAY, Zeliha Ozgur KARAAHMET, Ozlem AVLUK, Ece UNLU, Aytul CAKCI

Saglik Bakanligi Ankara Diskapi Yildirim Beyazit Egitim ve Arastirma Hastanesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Klinigi, Ankara, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Ebru Umay, Saglik Bakanligi Ankara Diskapi Yildirim Beyazit Egitim ve Arastirma Hastanesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Klinigi, Ankara, Turkiye Gsm: +90 505 643 30 82 E-posta: ebruumay@gmail.com Gelis Tarihi/Received: Nisan/April 2010 Kabul Tarihi/Accepted: Agustos/August 2010
Tablo 1. Gruplara gore demografik ozelliklerin ve klinik semptomlarin
dagilimi.

                                         Grup 1 (n = 29) n (%)
Degerlendirilen Parametreler             ort [+ or -] SS

Cinsiyet
  Kadin                                  25 (86,2)
  Erkek                                  4 (13,8)

Yas (yil)                                44,31 [+ or -] 10,05

Dominant el
  Sag                                    29 (100)
  Sol                                    0

Etkilenen el
  Sag                                    14 (48,3)
  Sol                                    15 (51,7)

Semptom suresi (ay)                      23,06 [+ or -] 24,39 *

Semptomlar
  Agri                                   23 (79,3)
  Parestezi                              28 (96,5)
  Gucsuzluk                              10 (34,5) ([dagger])
  Beceriksizlik                          7 (24,1) ([dagger])

Semptomlarin gorulme zamani
  Gece                                   24 (82,8)
  Gunduz                                 19 (65,5)

Semptomlari arttiran faktorler
  Kendine bakim aktiviteleri sirasinda   11 (37,9)
  Giyinme sirasinda                      15 (51,7)
  Ev isi sirasinda                       29 (100)
  Alisveris sirasinda                    28 (96,5)

Semptomlari azaltan faktorler
  Eli sallamak                           28 (96,5)
  El pozisyonunu degistirmek             19 (65,5)

BSCO (11-55)                             23,51 [+ or -] 6,87 ([dagger])

                                         Grup 2 (n = 18) n (%)
Degerlendirilen Parametreler             ort [+ or -] SS

Cinsiyet
  Kadin                                  14 (77,8)
  Erkek                                  4 (26,7)

Yas (yil)                                46,82 [+ or -] 10,74

Dominant el
  Sag                                    18 (100)
  Sol                                    0

Etkilenen el
  Sag                                    11 (61,1)
  Sol                                    7 (38,9)

Semptom suresi (ay)                      25,46 [+ or -] 16,87

Semptomlar
  Agri                                   14 (77,8)
  Parestezi                              18 (100)
  Gucsuzluk                              13 (72,2)
  Beceriksizlik                          11 (61,1)

Semptomlarin gorulme zamani
  Gece                                   16 (88,9)
  Gunduz                                 17 (94,4)

Semptomlari arttiran faktorler
  Kendine bakim aktiviteleri sirasinda   7 (38,9)
  Giyinme sirasinda                      8 (44,4)
  Ev isi sirasinda                       16 (88,9)
  Alisveris sirasinda                    18 (100)

Semptomlari azaltan faktorler
  Eli sallamak                           18 (100)
  El pozisyonunu degistirmek             13 (72,2)

BSCO (11-55)                             34,83 [+ or -] 5,57

                                         Grup 3 (n = 18) n (%)
Degerlendirilen Parametreler             ort [+ or -] SS

Cinsiyet
  Kadin                                  18 (100)
  Erkek                                  0

Yas (yil)                                43,47 [+ or -] 11,61

Dominant el
  Sag                                    18 (100)
  Sol                                    0

Etkilenen el
  Sag                                    13 (72,2)
  Sol                                    5 (27,8)

Semptom suresi (ay)                      34,18 [+ or -] 17,65

Semptomlar
  Agri                                   13 (72,2)
  Parestezi                              17 (94,4)
  Gucsuzluk                              18 (100)
  Beceriksizlik                          17 (94,4)

Semptomlarin gorulme zamani
  Gece                                   17 (94,4)
  Gunduz                                 16 (88,9)

Semptomlari arttiran faktorler
  Kendine bakim aktiviteleri sirasinda   8 (44,4)
  Giyinme sirasinda                      8 (44,4)
  Ev isi sirasinda                       18 (100)
  Alisveris sirasinda                    17 (94,4)

Semptomlari azaltan faktorler
  Eli sallamak                           16 (88,9)
  El pozisyonunu degistirmek             12 (66,7)

BSCO (11-55)                             46,58 [+ or -] 3,37

ort [+ or -] SS: ortalama [+ or -] standart sapma

BSCO: Boston Semptom Ciddiyet Olcegi

([dagger]) Karsilastinlan verilerde her us grup arasinda
istatistiksel farkhlik saptanmistir (p<0,05).

* Karsilastmlan verilerde grup 1 ve grup 3 arasinda istatistiksel
farkhlik saptanmistir (p<0,05).

Tablo 2. Gruplar arasinda demografik ozellikler ve klinik semptomlarin
korelasyon analizi sonuclari.

Degerlendirilen Parametreler       r        p

Cinsiyet                         0,149    0,237
Yas (yil)                        0,706    0,055
Etkilenen el                     0,129    0,308
Semptom suresi (ay)              0,306    0,013
Semptomlar
  Agri                           0,067    0,596
  Parestezi                      0,125    0,323
  Gucsuzluk                      -0,397   0,001
  Beceriksizlik                  -0,624   0,001
Semptomlarin gorulme zamani
  Gece                           0,254    0,053
  Gunduz                         0,055    0,661
Semptomlari arttiran faktorler   0,254    0,076
Semptomlari azaltan faktorler    0,397    0,091
BSCO (11-55)                     -0,803   0,001

BSCO: Boston Semptom Ciddiyet olcegi

r: Korelasyon katsayisi

p: korelasyon p degeri

Tablo 3. Hastalarin fizik muayene bulgularinin gruplara gore
dagilimi.

                                   Grup 1 n (%), ort [+ or -] SS

Yuzeyel duyu
  Normal                           14 (48,3) ([dagger])
  Azalmis hafif dokunma            13 (44,8) ([dagger])
  Azalmis protektif duyu           2 (6,9) ([dagger])
  Protektif duyu kaybi             0 ([dagger])
  Test edilemeyen duyu             0
Agri duyusu (bozuk)                0 ([dagger])
Isi duyusu (bozuk)                 0 ([dagger])
Sabit iki nokta ayrimi (mm.)       10,44 [+ or -] 4,53 ([dagger])
Hareketli iki nokta ayrimi (mm.)   10,44 [+ or -] 3,79 ([dagger])
Tenar atrofi (var)                 0 ([dagger])
Tinel testi (pozitif)              22 (75,9)
Phalen testi (pozitif)             18 (62,1)
NHPT (20 sn uzeri)                 6 (20,7) *
Kavrama kuvveti (kg.)              30,98 [+ or -] 6,80 ([dagger])
Lateral kavrama (kg.)              12,06 [+ or -] 4,66 ([dagger])
Palmar kavrama (kg.)               13,11 [+ or -] 4,16 ([dagger])
Parmak ucu kavrama (kg.)           8,71 [+ or -] 2,46 ([dagger])

                                   Grup 2 n (%), ort [+ or -] SS

Yuzeyel duyu
  Normal                           0
  Azalmis hafif dokunma            13 (72,2)
  Azalmis protektif duyu           5 (27,8)
  Protektif duyu kaybi             0
  Test edilemeyen duyu             0
Agri duyusu (bozuk)                7 (38,9)
Isi duyusu (bozuk)                 4 (22,2)
Sabit iki nokta ayrimi (mm.)       17,73 [+ or -] 5,41
Hareketli iki nokta ayrimi (mm.)   17,93 [+ or -] 5,53
Tenar atrofi (var)                 2 (11,1)
Tinel testi (pozitif)              16 (88,9)
Phalen testi (pozitif)             13 (72,2)
NHPT (20 sn uzeri)                 10 (55,6)
Kavrama kuvveti (kg.)              24,25 [+ or -] 2,34
Lateral kavrama (kg.)              8,65 [+ or -] 2,47
Palmar kavrama (kg.)               9,03 [+ or -] 3,45
Parmak ucu kavrama (kg.)           6,23 [+ or -] 1,48

                                   Grup 3 n (%), ort [+ or -] SS

Yuzeyel duyu
  Normal                           0
  Azalmis hafif dokunma            0
  Azalmis protektif duyu           8 (44,4)
  Protektif duyu kaybi             10 (55,6)
  Test edilemeyen duyu             0
Agri duyusu (bozuk)                16 (88,9)
Isi duyusu (bozuk)                 10 (55,6)
Sabit iki nokta ayrimi (mm.)       27,72 [+ or -] 5,58
Hareketli iki nokta ayrimi (mm.)   26,27 [+ or -] 3,13
Tenar atrofi (var)                 18 (100)
Tinel testi (pozitif)              15 (83,3)
Phalen testi (pozitif)             12 (66,7)
NHPT (20 sn uzeri)                 16 (88,9)
Kavrama kuvveti (kg.)              17,24 [+ or -] 4,32
Lateral kavrama (kg.)              5,01 [+ or -] 1,62
Palmar kavrama (kg.)               4,47 [+ or -] 2,31
Parmak ucu kavrama (kg.)           4,11 [+ or -] 0,65

ort [+ or -] SS: ortalama [+ or -] standart sapma, NHPT: Nine hole
peg testi, ([dagger]) Karsilastirilan verilerde her uc grup arasinda
istatistiksel farklilik saptanmistir (p<0,05).

* Karsilastirilan verilerde grup 1 ve grup 3 arasinda istatistiksel
farklilik saptanmistir (p<0,05).

Tablo 4. Hastalarin fizik muayene bulgularinin korelasyon analizine
gore dagilimi.

                               r        p

Yuzeyel duyu                 -0,822   0,001
Agri duyusu                  -0,845   0,001
Isi duyusu                   -0,868   0,001
Sabit iki nokta ayrimi       -0,757   0,001
Hareketli iki nokta ayrimi   -0,767   0,001
Tenar atrofi                 -0,778   0,001
Tinel testi                  0,438    0,083
Phalen testi                 0,274    0,075
NHPT                         0,379    0,002
Kavrama kuvveti              -0,358   0,008
Lateral kavrama              -0,214   0,009
Palmar kavrama               -0,236   0,042
Parmak ucu kavrama           -0,437   0,012

NHPT: Nine hole peg testi

r: Korelasyon katsayisi

p: korelasyon p degeri

Tablo 5. Gruplara gore fonksiyonel durum ve saglikla iliskili yasam
kalitesi degerlendirme verilerinin dagilimi.

                                   Grup 1 ort [+ or -] SS

FDO (8-40)                         13,51 [+ or -] 4,33 ([dagger])
Fiziksel fonksiyon (0-100)         63,93 [+ or -] 21,08 ([dagger])
Fiziksel rol guclugu (0-100)       68,96 [+ or -] 31,09 ([dagger])
Emosyonel rol guclugu (0-100)      62,86 [+ or -] 24,42 ([dagger])
Saglik genel algilanmasi (0-100)   59,48 [+ or -] 11,59 ([dagger])
Enerji duzeyi (0-100)              59,13 [+ or -] 16,20 ([dagger])
Agri degerlendirimi (0-100)        47,06 [+ or -] 20,23
Mental saglik durumu (0-100)       60,41 [+ or -] 10,38 ([dagger])
Sosyal fonksiyon (0-100)           69,82 [+ or -] 19,05 ([dagger])

                                   Grup 2 ort [+ or -] SS

FDO (8-40)                         24,13 [+ or -] 3,06
Fiziksel fonksiyon (0-100)         48,82 [+ or -] 17,97
Fiziksel rol guclugu (0-100)       43,33 [+ or -] 22,09
Emosyonel rol guclugu (0-100)      45,55 [+ or -] 15,25
Saglik genel algilanmasi (0-100)   48,66 [+ or -] 13,29
Enerji duzeyi (0-100)              46,66 [+ or -] 9,19
Agri degerlendirimi (0-100)        46,13 [+ or -] 18,28
Mental saglik durumu (0-100)       44,00 [+ or -] 13,85
Sosyal fonksiyon (0-100)           56,50 [+ or -] 13,52

                                   Grup 3 ort [+ or -] SS

FDO (8-40)                         34,90 [+ or -] 2,46
Fiziksel fonksiyon (0-100)         33,32 [+ or -] 17,21
Fiziksel rol guclugu (0-100)       20,45 [+ or -] 21,84
Emosyonel rol guclugu (0-100)      25,15 [+ or -] 17,40
Saglik genel algilanmasi (0-100)   36,81 [+ or -] 9,02
Enerji duzeyi (0-100)              37,72 [+ or -] 8,47
Agri degerlendirimi (0-100)        37,66 [+ or -] 20,79
Mental saglik durumu (0-100)       32,00 [+ or -] 7,15
Sosyal fonksiyon (0-100)           40,90 [+ or -] 10,73

ort [+ or -] SS: ortalama+standart sapma

FDO: Fonksiyonel Durum Olcegi

([dagger]) Karsilastirilan verilerde her uc grup arasinda
istatistiksel farklilik saptanmistir (p<0.05).

Tablo 6. Gruplara gore fonksiyonel durum ve saglikla iliskili yasam
kalitesi degerlendirme verilerinin korelasyon analizi sonuclari

                             r        P

FDO                        -0,734   0,001
Fiziksel fonksiyon         -0,302   0,010
Fiziksel rol guclugu       -0,347   0,025
Emosyonel rol guclugu      -0,387   0,012
Saglik genel algilanmasi   -0,473   0,027
Enerji duzeyi              -0,446   0,001
Agri degerlendirimi        0,064    0,610
Mental saglik durumu       -0,491   0,045
Sosyal fonksiyon           -0,452   0,024

FDO: Fonksiyonel Durum Olcegi

r: Korelasyon katsayisi

p: korelasyon p degeri

Tablo 7. Korelasyon degerlendirmesinde anlamli bulunan parametrelerin
lojistik regresyon analizi sonuclari.

Parametreler                 Grup 1-2 OR   Grup 1-2 % 95CI   P

Semptom suresi               1,00          0,97-1,03         0,356
Semptomlar
  Gucsuzluk                  0,13          0,02-0,74         0,005
  Beceriksizlik              2,71          0,51-6,31         0,027
BSCO                         1,14          0,95-1,35         0,001
Yuzeyel duyu                 1,43          0,22-9,31         0,001
Agri duyusu                  2,65          0,85-3,47         0,001
Isi duyusu                   1,67          0,87-3,51         0,043
Sabit iki nokta ayrimi       1,35          0,34-1,56         0,039
Hareketli iki nokta ayrimi   1,44          2,90-9,71         0,040
Tenar atrofi                 0,78          0,56-1,08         0,023
NHPT                         0,96          0,94-0,99         0,095
Kavrama kuvveti              1,28          10,19-35,69       0,023
Lateral kavrama              1,97          1,28-3,31         0,031
Palmar kavrama               6,10          0,00--            0,003
Parmak ucu kavrama           1,22          0,95-1,57         0,001
FDO                          1,36          0,91-2,04         0,001
Fiziksel fonksiyon           2,48          1,84-3,85         0,045
Fiziksel rol guclugu         0,99          0,94-1,03         0,018
Emosyonel rol guclugu        2,23          1,57-4,78         0,027
Saglik genel algilanmasi     1,05          0,92-1,20         0,012
Enerji duzeyi                0,91          0,85-0,98         0,001
Mental saglik durumu         0,99          0,89-1,09         0,017
Sosyal fonksiyon             0,42          0,56-1,22         0,016

Parametreler                 Grup 1-3 OR   Grup1-3 % 95CI   P

Semptom suresi               1,02          0,99-1,06        0,018
Semptomlar
  Gucsuzluk                  0,15          0,03-0,82        0,005
  Beceriksizlik              1,22          0,78-1,32        0,034
BSCO                         15,41         0,00--           0,001
Yuzeyel duyu                 1,97          0,20-1,07        0,001
Agri duyusu                  1,11          0,41-1,71        0,014
Isi duyusu                   0,56          0,12-2,54        0,003
Sabit iki nokta ayrimi       1,23          0,037-1,61       0,041
Hareketli iki nokta ayrimi   1,97          1,13-6,67        0,042
Tenar atrofi                 1,11          0,87-1,40        0,003
NHPT                         13,83         1,14-167,85      0,013
Kavrama kuvveti              0,95          0,90-1,00        0,004
Lateral kavrama              0,45          0,00-5,80        0,001
Palmar kavrama               10,01         0,00--           0,003
Parmak ucu kavrama           0,95          0,90-1,01        0,036
FDO                          25,79         0,00--           0,001
Fiziksel fonksiyon           1,78          1,58-2,76        0,047
Fiziksel rol guclugu         1,11          0,65-1,48        0,003
Emosyonel rol guclugu        2,45          0,044-1,45       0,040
Saglik genel algilanmasi     1,09          0,02-1,17        0,001
Enerji duzeyi                1,02          0,86-1,08        0,003
Mental saglik durumu         0,78          0,65-1,12        0,010
Sosyal fonksiyon             0,89          0,75-1,13        0,003

NHPT: Nine hole peg testi

FDO: Fonksiyonel Durum Olcegi

OR: odds ratio, CI: guvenilirlik sinirlari
COPYRIGHT 2011 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Orijinal Makale
Author:Umay, Ebru; Karaahmet, Zeliha Ozgur; Avluk, Ozlem; Unlu, Ece; Cakci, Aytul
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Dec 1, 2011
Words:5874
Previous Article:The presence of upper extremity problems and the effect on quality of life in breast cancer patients who undergone breast surgery and axillary...
Next Article:Determinants of balance performance in hemiparetic stroke survivors/Hemiparetik inmeli hastalarda denge performansi.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters