Printer Friendly

RHYFEDD yw'r adroddiadau am [...].

Byline: GAIR I GALL Lefi Gruffudd

RHYFEDD yw'r adroddiadau am yr ad-drefnu siroedd sydd ar y gweill a'r trafod y gallai Ceredigion orfod uno gyda Sir Benfro. Mor rhyfedd yw llawer o'r awgrymiadau nes 'mod i'n hanner disgwyl clywed David Moffet yn cynnig ei enw i ddatrys yr holl gymhlethdod (petaen nhw'n gallu ei fforddio fe).

Dw i'n siwr y gallem gael ein hysbrydoli gan lwyddiant rhyfeddol uno Castell-nedd ac Abertawe i greu tim rygbi Gweilch Tawe-nedd (fel oedden nhw'n wreiddiol), ac wedyn Pontypridd a Phen-y-bont i greu'r datrysiad gwych o'r enw'r Celtic Warriors.

Ma' uno Ceredigion a Sir Benfro yn gwneud tua'r un faint o synnwyr neu falle lai, fel tase chi am uno clybiau pel-droed Abertawe a Chaerdydd (neu uno'r FAW a'r FUW fel ma'r hollwybodus Alun Davies am ei wneud). Falle bod angen newid pethau, ac ma' rhyw synnwyr cyffredin i gael llai o gynghorwyr, ond fydde fe ddim yn lot o hwyl ymuno 'da Sir Benfro, yn arbennig i ni yma yn y Canolbarth ym mhen pella stribed o sir ddigon rhyfedd.

Dyna'r sir sydd newydd anfon y neges nawddoglyd, neu efallai un hollol gywir, yn nodi nad yw'r Gymraeg yn rhan flaenllaw o'u gwasanaethau cymdeithasol.

Ma' siwr gewn ni hwyl yn trio perswadio'r cyngor i gynnal cyfarfodydd a gweinyddiaeth drwy'r Gymraeg - rhywbeth sydd wedi bod yn amhosib hyd yn oed o dan arweinyddiaeth Plaid Cymru yn y Geredigion bresennol. Beth bynnag am hynny, does dim amheuaeth y byddai uno gyda Sir Benfro yn newydd go drychinebus i'r Gymraeg. Yn ogystal a hynny mae'r holl doriadau ag oblygiadau go ddifrifol i rhywle fel Aberystwyth.

Dw i'n sylwi nad yw Henebion Cymru sydd yn Aberystwyth ddim wedi uno gyda Cadw fel yr ofnwyd ac y bygythiwyd gan Huw Lewis - gall hynny o leia gadw 50 o swyddi yn y dref, am y tro beth bynnag.

Ond mae'r uno gyda Phenfro neu Ddyfed yn debyg o fod yn golledus iawn i'r dref. Ydi'r comisiwn 'ma wedi gweld yr adeilad crand newydd sydd gan Geredigion ar bwys adeilad y Cynulliad? Falle dyle rhywun ddweud wrth Tesco, Marks & Spencer neu'r bobl sy'n codi maes parcio aml-lawr newydd fod safle parod ar gael.

Ond mae gorddibyniaeth Aber ar y cyngor a'r sector gyhoeddus yn mynd i daro'r dre'n eitha drwg ddweden i, gyda 40% yn gweithio yn y sector gyhoeddus, a phawb yn wynebu toriadau (a chynnydd yn nhreth y cyngor).

Falle fod lle i wneud arbedion wrth uno ambell sefydliad arall? Beth am uno'r Cyngor Llyfrau a Llenyddiaeth Cymru a chael un sefydliad llyfrau yn Aberystwyth? Byddai hynny o leia'n rhoi gobaith i ni gael cynnal gwobr Llyfr y Flwyddyn yn Aber am newid.

Beth am uno'r Urdd gyda'r Cubs a'r Guides o dan rhyw nawdd brenhinol, a symud pencadlys y sefydliad hwnnw nol i Aberystwyth? Dw i'n ofni y bydd hi'n dod at y math yna o feddylfryd yn fuan. Rydyn ni eisoes wedi gweld bwyty yr Eidal Fach yn uno gyda thafarn Scholars.

Mae 'na son hefyd am fynd nol at yr hen Ddyfed.

Dw i ddim yn gweld hynny'n gweithio chwaith, er rhai o'r atgofion melys (mae gen i gap pel-droed Dyfed yng ngwaelod rhyw wardrob). Ma' popeth yn anochel yn mynd i ganoli yng Nghaerfyrddin, ac mae'r cynghorwyr Llafur ac Annibynnol lawr fanna'n waeth nag yng Ngheredigion hyd yn oed.

Neu oes opsiwn arall? Mae Mike Parker yn nodi mewn pol y posibilrwydd o uno gogledd Ceredigion i greu sir y Canolbarth, gyda Meirionnydd a Phowys, lle byddai rhannau o Ddyffryn Teifi yn uno gyda Sir Benfro. Neu falle mai'r cynllun gorau yw uno Ceredigion gyda rhannau o Orllewin a Gogledd Caerdydd - fydde digon o Gardis wedyn i gael un sir ddeche, a falle bydde bach mwy o Gymraeg nag sydd yno ar hyn o bryd, o bosib.

@LefiGruffudd

Ma'n gwneud synnwyr i gael llai o gynghorwyr, ond fydde fe ddim yn lot o hwyl ymuno 'da Sir Benfro
COPYRIGHT 2014 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2014 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Features
Publication:Western Mail (Cardiff, Wales)
Geographic Code:4EUUK
Date:Feb 1, 2014
Words:653
Previous Article:O Ddinbych y Pysgod i'r byd.
Next Article:In praise of the poet; He's influenced everyone from Bob Dylan to Terry Jones and just like the man himself, those who love him speak eloquently and...

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters