Printer Friendly

Pregnancy associated osteoporosis/Gebelik ile iliskili osteoporoz.

Tanim

Gebelik ile iliskili osteoporoz (GIO), gebeligin son uc ayinda veya erken postpartum donemde ortaya cikan oldukca nadir bir durumdur (1). Ilk kez Nordin ve Roper (2) tarafindan 1955'te tanimlanmistir. Calismalar kisitli sayidaki bildirilen olgular ile sinirli oldugundan prevalansi bilinmemektedir. Literaturde 100 civarinda olgu tanimlanmistir. Gebeligin gec donemi veya laktasyon donemi boyunca ozellikle vertebral kirik(larin) olusumu ile karakterizedir (1). Nadir olarak pelvis, sakral ve el bilegi kiriklari bildirilen olgular da mevcuttur. Etiyolojisi kesin belli degildir ve olusum mekanizmasi kismen aciklanabilmistir.

Gebelik ile iliskili osteoporozun risk faktorleri arasinda genetik faktorler, fiziksel inaktivite, kotu beslenme aliskanliklari, dusuk vucut agirligi, aile bireylerinde osteoporotik kirik oykusu ve ikincil osteoporoz nedenlerinin varligi sayilabilir (3). Yapilan calismalarda GIO tanisi alan hastalarin annelerinde yuksek kirik prevalansi olmasi altta yatan bir genetik komponentin oldugunu dusundurmektedir (4,5). Diger bir calismada GIO tanili hastalarin akrabalarinda kemik kutle analizi yapilmis ve hastalarin kendi yas grubuna gore dusuk kemik kitlesi degerleri saptanmistir (6). Literaturde GIO tanisi alan bazi hastalarin ozgecmislerinde klomifen ile infertilite tedavisi, tip 1 osteogenezis imperfekta, gluten enteropatisi, kortikosteroid tedavisi, heparin kullanimi gibi ikincil osteoporoza yol acabilecek sebepler tespit edilmistir (Tablo 1) (7,8). Bazi olgularda anoreksi veya oligomenore oykusune rastlanmistir. Bu gibi durumlar gebelik oncesi kemik kutle kaybina neden olurken gebelik degisikliklerinin eklenmesiyle kayip artmis kabul edilir. Benzer sekilde erken menarsin eriskin donemde yuksek kemik yogunlugu ile iliskisi dusunuldugunde gec menarsin GIO acisindan bir risk faktoru oldugu dusunulebilir (9). Ancak hastalarin buyuk cogunlugunun premenopozal genc hastalar olmasi nedeniyle bazal KMY degerleri genellikle yoktur;bu nedenle de olayin osteopeni zemininde mi yoksa osteoporoz zemininde mi oldugu ayirt edilememektedir. Dolayisi ile gebeligin bir sonucu olarak mi oldugu yoksa gebelikle rastlantisal olarak mi goruldugu halen yanitlanmasi gereken sorulardandir.

Gebelikte Kas Iskelet Sistemi Degisiklikleri

Gebelik doneminde gorulen cogu kas iskelet sistemi sorunu ciddi degildir ve herhangi bir spesifik tani konmaksizin konservatif yontemlerle tedavi edilebilir. Gebelikte %65-72 oraninda bel ve sirt agrisina rastlandigi ve agriya ligaman laksitesi, postural degisiklikler ve biyomekanik yuklenmenin neden oldugu bilinmektedir (10,11). Gebelige bagli bel agrisi genellikle gebeligin 6. ayinda baslar ve postpartum 6. ay civarinda sona erer. Major belirleyiciler, daha onceki gebelikte bel agrisi oykusu olmasi ve multiparitedir (12). Bu agri gebelikle iliskili pelvik eklemler, ligamanlar ve kaslarin biyomekanik ve fizyolojik degisikliklerine bagli olup genellikle "relaksin" uretimindeki artis da bu degisikliklere katkida bulunur. Relaksin; korpus luteum ve plasenta tarafindan salinir, ozellikle 1. trimesterde pik yapar. Bu sayede miyometriyum gevser, serviks yumusar, eklemlerde laksite meydana gelir ve simfiz pubis ayrisir. Gebelik doneminde abdominal kaslar gerilmis ve tonuslari azalmis oldugundan notral posturu korumaya yonelik gorevlerini tam yapamazlar. Gebelikteki kas iskelet sistemindeki degisiklikler; artmis lordoz, anterior ve posterior longitudinal ligaman degisikliklerine bagli eklem laksitesinde artis, sakroiliak eklemde ve simfiz pubiste genisleme ve mobilite artisi seklinde olup bu degisiklikler ayni zamanda dogum kanalini hazirlar. Gebelik boyunca her uc ayda bir ve dogum sonrasi erken donemde yapilan laboratuvar incelemeleri; kalsitropik hormonlar ve kemik rezorpsiyonunu gosteren belirteclerin etkilendigini gostermektedir. Ozellikle gebeligin son uc ayinda kemik kutlesinde hafif bir azalma mevcuttur. Lomber ve femoral bolgeden yapilan kemik yogunlugu olcumlerinde yaklasik %2-5 oraninda dusus ve kemik yikim belirteclerinde artis dikkati cekmektedir (13,14). Gebelikteki postural degisiklikler uzerine kemik kutlesindeki dusus eklendiginde agri hatta kirik gorulebilir (15).

Gebelikle Iliskili Degisiklikler

Gebelik, "fizyolojik hiperkalsiurik durum" olarak da isimlendirilmektedir. Bu donemde bagirsaktan kalsiyum emilimi normalin iki katina cikar (16). Bunun nedeni; ostrojenin direk intestinal etkisi ve 1,25 OH vitamin D degerinde artisa bagli etkidir (ozellikle son uc ayda belirginlesir). Gebelikte 1,25 OH vitamin D bobrekte 1 alfa hidroksilaz enzimi ile reaksiyona girerken plasenta da ayni islevi ustlenir. Sonucta bagirsaktan kalsiyum emiliminin artmasi ile kalsiyum aciginin karsilanmasi hedeflenir. Ayni zamanda parathormonun etkisi ile serumda iyonize kalsiyum artar, diger taraftan glomeruler filtrasyon hizi yukselir. Bu ikisinin sonucu olarak gebelikte filtre edilen kalsiyum yuku artar ve sonucta hiperkalsiuri olusur.

Normal gebelikle iliskili degisiklikler kalsiyumun fetuse gecmesine izin verir. Gebelik sirasinda fetus, en buyuk kismini son uc ayda olmak uzere toplam kalsiyum rezervinin %3'u olan tahmini 30 gr kalsiyuma ihtiyac duyar. Ortalama olarak 55 kg agirligindaki bir annenin 1000 gr olan kalsiyum rezervinin 40 gr'i 6 aylik laktasyon suresindeki total kayip iken yaklasik 30 gr'i gebelik sirasinda fetuse gecen miktardir. Annenin deposundan toplamda %7 oraninda kalsiyum, 15 aylik periyod icinde cocuga transfer olur (17). Buradan da anlasilacagi uzere fetus, bir bakima "kalsiyum hirsizi" olarak gorev yapmaktadir. Bircok gebe ve emziren kadinin gunluk ihtiyaci olan kalsiyum (1000-1300 mg) ve D vitamini (600-800 IU) diyetle karsilanamamaktadir. Sonuc olarak; gebelik ve laktasyon suresince kemiklerden devam edecek olan bu mineral transferi iskelette belirgin rezorpsiyona yol acar.

Osteoprotegerin (OPG), diger adi osteoklastogenez inhibitor faktoru (OCIF) olup tumor nekroz faktor ailesindendir. Osteoklastlarin potent bir inhibitoru olup gebelikte artar ve anneden fetuse kalsiyum gecisini sinirlar, bu sayede maternal iskeletin korunmasinda onemli rol oynar (18).

Laktasyon ile Iliskili Degisiklikler

Bu evrede maternal kalsiyum bobrekler tarafindan koruma altina alinmistir ve uriner kalsiyum atilimi azalmistir. Bununla birlikte; gebelikle iliskili osteoporoz tanisi genellikle kadinlarin emzirme surecinde konur. Laktasyon surecindeki kayiptan bazi fizyolojik mekanizmalarin sorumlu oldugu bilinmektedir. Maternal iskeletteki kalsiyum aciginin fazlaligi, artan prolaktin duzeyine bagli hipoostrojenik durum ayrica 1,25 OH vitamin D duzeyinde olusan acigi karsilayamayacak oranda kayip olmasi, bununla baglantili olarak intestinal kalsiyum emiliminde belirgin bir artis gorulmemesi sayilabilir. Kemik kutle kaybi bu donemde emziren anneden salinan parathormon ile iliskili peptid (PTHrP) ile de baglantilidir (19). PTHrP, memeden salinarak maternal kan dolasimina karisir ve prolaktin tarafindan sentezi uyarilir. Ancak PTHrP, 1 a-hidroksilaz enzimini PTH kadar guclu uyaramaz. Dolayisiyla 1,25 OH vitamin D duzeyi duser. Eslik eden hipoostrojenemi kemik kutle kaybini ve kemik rezorpsiyon belirteclerinin artisini siddetlendirir. Kisaca kemik kutle kaybi; primer olarak sut uretimi ile artan kalsiyum ihtiyaci ve ostrojen yetmezligi (laktasyon amenoresi) ile iliskili olup PTHrP de bu kayipta rol oynar.

Laktasyon suresince diyetle kalsiyum alimi yeterli olsa da kalsiyum ihtiyacinin onemli bir kismi maternal iskeletten saglanir. Bu nedenle uzun sureli laktasyon, annede daha fazla kemik kaybina sebep olur (18). Buna paralel olarak laktasyon sureci biter bitmez tekrar gebe kalan kadinlarda KMY kaybi, gebelik donemleri arasinda uzun sure olan kadinlara gore daha belirgindir (20). Bazi calismalarda saglikli genc kadinlarda alti aylik laktasyon doneminin omurga ve kalca kemik kutlesinde %5-7 kayipla beraber oldugu gosterilmistir (19,21). Ayrica genel olarak vertebral KMY belirgin olarak etkilenirken vertebra disi kemik kaybi tespit edilememistir. Mekanizmasi net olarak bilinmemekle beraber kemik kaybinin emzirmeyi sonlandirdiktan sonra 6-12 ayda normale dondugu gozlenmistir (21,22). Yapilan bir calismada birden fazla gebeligin veya uzamis laktasyon suresinin annelerin postmenopozal donemdeki kemik yogunlugu uzerine olumsuz etkisinin olmadigi gosterilmistir (23). Bununla birlikte uzamis laktasyonun diyetle yuksek kalsiyum alimina karsin akut mineral kaybi ile iliskili oldugu bazi calismalar da mevcuttur (24). Gebelik sonrasi menstrual siklusu erken baslayan kadinlarda laktasyon boyunca toplam mineral kaybinin daha az oldugu ve emzirmenin sonlandirilmasi ile kemik mineral yogunlugu (KMY) degerlerinin onceki degerlerine daha hizli dondugu bildirilmektedir (25).

Goruntuleme-Tani

Gebelikle iliskili osteoporozda kabul edilmis tani kriterleri yoktur, ancak olaylarin progresyonu ve diger nedenlerin ekarte edilmesi taniya ulasmada onemli yol gostericidir. Radyolojik goruntuleme osteoporoz, osteopeni veya kirigi gostermede yardimcidir. Ailede osteoporotik kirik oykusu olmasi, gebelik ve laktasyon sureci icerisinde sirt, bel ve/veya kalca agrisi, boyda belirgin kisalma meydana gelmesi tani koydurucu bulgulardir ve hekimi bu konuda suphelendirmelidir. Etiyolojisi her ne kadar heterojen olsa da GIO dusunulen tum olgularda ikincil osteoporoz nedenleri oncelikle detayli incelenerek dislanmalidir.

Semptom ve Bulgular

Genellikle basvuru yakinmasi gebeligin son uc ayinda veya erken postpartum donemdeki bel agrisidir. Gebelikte fizyolojik degisiklikler nedeniyle sirt, bel ve kalca agrisi yakinmasi sik oldugu icin bazi olgular normal gebelik degisiklikleri sanilarak gozden kacabilir. Bu donemde olan siddetli, gecmeyen, inatci sirt, bel ve/veya kalca agrisi veya gecirilmis kiriga bagli boyda 3 cm uzerinde kisalma olmasi ozellikle ailesinde osteoporoz veya dusuk enerjili kirik oykusu olan primigravid kisilerde GIO acisindan uyarici olmalidir. Agri bazi olgularda gurultulu seyredip hastalarin gunluk islerini kisitlayacak hatta bebegini kucagina almasina engel olacak duzeyde siddetli olabilir. Bazi olgularda hiperkalseminin eslik ettigi gosterilmis ise de genellikle hafif yukselmis ALP degerleri disinda bir laboratuvar anormallik gozlenmez (26,27). Bu hastalarda erken tani konmasi ve tedaviye hemen baslanmasi KMY'de artis saglamak, hastayi olusabilecek kiriklardan korumak ve agrinin kroniklesmesini onlemek acisindan onemlidir. Gebelikle iliskili osteoporoza bagli semptomlar, postpartum depresyonun somatik bulgulari ile karisabilir ve hastanin bulgulari bu depresif yakinmalarin icinde maskelenebilir (28).

Ayrica osteoporoz risk faktorleri her hastada detayli olarak sorgulanmalidir, eger ikincil osteoporoz nedeni saptanir ise once altta yatan nedene yonelik tedavi planlanmalidir.

Ayirici Tani

Gebelik suresince kadinlarin buyuk cogunlugu bel ve kalca agrisindan yakinir. Ayirici tanida gecici osteoporoz, osteonekroz ve simfiz pubis disfonksiyonu gibi tanilar dislanmali ve altta yatan nedeni atlamamak icin dikkatli olunmalidir. Gebelikte kalcanin gecici osteoporozu nadir bir tutulum olup siklikla oncesinde saglikli olan kadinlarin gebeliginin son uc aylik doneminde ortaya cikar (Tablo 2) (29,30). En tipik bulgusu travma oykusu olmaksizin ani baslangicli tek tarafli veya bilateral kalca agrisidir. Literaturde diz, talus tutulumlu olgular tanimlanmis olsa da genellikle tutulan bolge kalcadir (31, 32). Hasta yurume guclugu veya yurume esnasinda agrinin ortaya cikmasi hatta topallama ile basvurabilir. Hastalarda eklem hareket acikligi tam olmasina karsin kalca rotasyonlari agrilidir. Manyetik rezonans goruntuleme (MRG) T1 agirlikli kesitlerde dusuk sinyal yogunlugu, T2 agirlikli kesitlerde ise yuksek sinyal yogunlugu kemik iligi odemini gostermektedir (33). MRG bu olgularin avaskuler nekrozdan ayiriminin yapilmasinda onemlidir (34). Olgularin cok kucuk bir kisminda femoral kirik gelisse de hemen hemen hepsinde kiriksiz spontan iyilesme gozlenir (30). Femur basinin avaskuler nekrozu (osteonekroz) nadir rastlanan bir durum olup ilk kez Pfeifer tarafindan 1957 yilinda tanimlanmistir ve kortikal duzensizlik on plandadir (35). Simfiz pubis disfonksiyonu gebelikle iliskili pelvik kusak agrilarindandir. Gebelik suresince olusan hormonal degisikliklere bagli simfiz pubiste genisleme ve mobilite artisi sonucu pubis etrafinda lokalize hassasiyet ile karakterizedir.

Gebelerde direkt grafiden mumkun oldugunca kacinilmalidir. Bilindigi gibi, osteopeni disinda direkt grafinin tani degeri dusuktur. MRG'nin zararli etkisi oldugu gosterilememisse de gebelikte tamamen guvenilirligi de kanitlanmamistir (36). Ancak gerekli oldugu durumlarda 3. trimesterde kullanimi yaygindir ve genel olarak guvenli kabul edilir (37).

Tedavi

a) Farmakolojik Tedavi

Gebelikle iliskili osteoporozda primer korunma esastir. Primer korunma amaciyla dengeli beslenme, duzenli fiziksel aktivite ve profilaktik kalsiyum (600-1500 mg/gun), D vitamini (800-880 IU/gun) takviyesi onerilir. Bu hastalarda antirezorptif tedavi ve uzun donem sonuclarina yonelik yayinlar sinirlidir. Bu hastalara genellikle emzirmeyi kesmeleri onerilir ve kalsiyum, D vitamini replasmani yapilir. Sadece emzirmeyi kesme, kalsiyum ve D vitamini takviyesi yapilarak tedavi edilen olgularda 8-18 ayda %6; 2-4 yillik sure de ise %9,5 oraninda lomber KMY'de artis gosterilmistir (7). Tedavi hakkinda henuz bir rehber olmadigi gibi herhangi bir ortak gorus de saglanabilmis degildir. Bu konudaki bilgiler olgularda uygulanan tedaviler ve onlarin sonuclari ile sinirlidir (38).

Yakin donemde bifosfonatlar ile yapilmis calismalar hastalarin klinik bulgularinda ve KMY degerlerinde anlamli duzelme kaydedildigini gostermekte ve su an icin ilk tedavi secenegi gibi gorulmektedir (39, 40). Fakat premenopozal kadinlarda etkinligi ve emziren veya tekrar gebelik istemi olan kadinlarda prenatal yan etkileri bilinmediginden ve kemikteki birikici etkisi nedeniyle uzun donem guvenirligi ile ilgili calismalara gereksinim vardir (41,42). Bununla birlikte Semler ve ark. (43)'nin yaptigi calismada 10 yili askin gozlemde pediatrik yas grubunda osteoporoz tedavisinde bifosfonatlar kullanilmis ve yan etki gorulmedigi bildirilmistir. Bifosfonatlardan hem etidronat disodyum 400 mg hem de pamidronat 30 mg kullaniminin KMY'de artis sagladigi degisik calismalarda gosterilmistir (44, 45). O'Sullivan ve ark. (39), bifosfonatlarla tedavi edilen dokuz hastada iki yillik tedavi sonrasi erken donemde emzirmeyi kesen ve D vitamini--kalsiyum destegi alanlara gore lomber KMY olcumunde %23 artis saptamistir. Ortak gorus; bifosfonat tedavisine erken baslandiginda KMY'deki artisin daha anlamli oldugu ve artisin lomber bolgede belirginlestigi yonundedir. Sonuc olarak GIO tedavisinde bifosfonatlar, kalsiyum ve aktif D vitamini ilk tedavi secenekleridir.

Stronsiyum ranelat yeni bir tedavi secenegi olarak gorulmekle birlikte bir olgu sunumu disinda henuz net bir uzun donem sonuc bildirilmemistir. Tanriover ve ark. (9) tarafindan bildirilen olguda, kalsiyum ve D vitamini preparati ile stronsiyum ranelat'in birlikte uygulandigi bir hastada bifosfonata gore lomber KMY'de daha belirgin artis sagladigi bildirilmisse de bu hastanin ayni donemde kullanmis oldugu oral kontraseptifin icindeki ostrojenin de KMY artisina katki saglayabilecegi belirtilmistir. Bu bilgiler isiginda; stronsiyum ranelat'in, KMY'de gorulen duzelme ve eslik eden bel agrisinda tam iyilesme nedeniyle, GIO hastalarinda bifosfonatlara alternatif tedavi secenegi olabilecegi one surulmustur.

Anabolik tedavi olarak teriparatid (1,34 rhPTH 1-34) ozellikle gelecekte gebelik dusuncesi olan hastalarda, bifosfonatlar gibi kemik matriksinde yillarca birikmedigi icin secenek olarak onerilebilir. Hastalarda KMY'de artis ve olusabilecek vertebral kiriklardan koruyuculuk saglamasinin yani sira agrida da azalma oldugunu gosteren calismalar mevcuttur (38).

K2 vitamini, normalde bagirsaklardaki bakteriler tarafindan uretilir ve yetersizligi oldukca nadirdir. Kemik homeostazindaki onemi cesitli calismalarda gosterilmekle birlikte, gunumuzde osteoporoz tedavisinde yaygin kullanilmamaktadir (46,47). Tsuchie ve ark. (48) coklu vertebral kirigi olan GIO tanili dort olguda gunde 45 mg K2 vitamini uygulamasi sonrasinda hem KMY degerlerinde hem de hastanin semptomlarinda duzelme rapor etmisler ve gelecekte uygun bir tedavi olarak dusunulebilecegini ileri surmuslerdir. Yenidoganda bagirsak florasi henuz tam gelismemis oldugundan K vitamini eksikligine karsin profilaktik olarak yaygin kullaniminin olmasi guvenilirligi acisindan onemlidir. Gebelik doneminde de kemik uzerine koruyucu etkisi nedeniyle kullaniminin uygun olabilecegi dusunulmektedir.

b) Vertebral Kirikta Cerrahi

Cerrahi tedavi secenegi cerrahinin riskleri de goz onune alinarak hastanin yakinmalari ile birlikte bir butun halinde degerlendirilmelidir. Vertebral kifoplasti veya vertebroplasti akut agrili donemde uygulanabilse de ozellikle bu islemin yapilacagi segmentin bir alt ve ust seviyelerinde basinc artisina bagli yeni vertebra kirigi gibi komplikasyon olasiliginin belirlenebilmesi acisindan randomize kontrollu calismalara ihtiyac vardir (49). Ayrica geciken vertebra kiriklarindaki faydasinin kisitli olmasi nedeniyle oncesinde MRG ile akut-subakut ayiriminin yapilmasi onem tasir (50).

c) Korse Kullanimi

Akut evrede omurga immobilizasyonu ve agri ile mucadele acisindan kisa sureli korse kullanimini oneren calismalar mevcuttur (51). Bununla birlikte akut donemde agri kontrolunun korse yerine zayif opioidler eklenerek yapilmasi daha cok onerilmektedir. Bu konuda yapilmis olan kontrollu calismalarin azligi ve yeni kirik riski acisindan uzun sureli korse kullaniminin immobilizasyona neden olmasindan kaynaklanabilecek olumsuz etkisi goz onune alindiginda yarari tartismalidir.

Prognoz

Gebelikle iliskili osteoporozun prognozu genellikle iyidir, bel agrisi aylar icinde spontan olarak iyilesir. Radyolojik anormalliklerin normale donmesi daha uzun sure gerektirir. Kisaca KMY kaybi tek basina gebelik degisikliklerinden kaynaklandiysa dogum sonrasi normale doner; gebelik oncesi ikincil bazi nedenlere bagli dusuk KMY degeri olan kadinlarda ise postpartum belirgin duzelme olmayabilir (7). Uzamis laktasyon suresi bu duzelmeyi geciktirir ve emzirmenin kesilmesini takiben kalsiyum takviyesi ile KMY de anlamli duzelme gozlense de cogunlukla normal degerlerine ulasamaz (39).

Sonuc

Gebelikle iliskili osteoporoz; agri ile iliskili disabilite nedeni olarak karsimiza cikmaktadir. Bel agrisi ve boyda kisalma olmasi klinisyeni uyarmalidir. Bu hastalik etiyolojisi ve prognozu ile bir kompleks teskil etse de ayrintili inceleme ve ikincil osteoporoz nedenlerinin dislanmasi onemlidir ve her hastada yapilmalidir. Osteoporoz risk faktorleri gozden gecirilmeli ve altta yatan neden saptandiginda tedavi edilmelidir. Muteakip gebeligin kontrendike olmadigi bilinmektedir. Kirigin tekrarlama riskinin dusuk oldugu ongorulmekle beraber gozardi da edilmemelidir. Gebelik ve laktasyon kemik mineral kaybi icin major risk faktorleri degildir. Rutin KMY olcumu onerilmez ve KMY bulgulari genellikle bir yil icinde duzelir. Bu hastalara duzenli kalsiyum, D vitamini takviyesi yapilmali, egzersizler ve emzirmeyi kesme onerilmelidir. Antirezorptif tedavinin etkileri ve uzun donem sonuclari ile ilgili bilgiler sinirlidir. Bu hastalarda duzelmenin spontan mi yoksa tedavi sonucu mu oldugu sorusu halen yanitlanmamistir. Tedavide en onemli nokta, tedavinin hastaya ozgu olmasidir. Medikal tedavinin guvenilirligi ve etkinligi ile ilgili kontrollu, randomize calismalara gereksinim vardir.

DOI: 10.4274/tftr.92259

Cikar Catismasi

Yazarlar herhangi bir cikar catismasi bildirmemislerdir.

Kaynaklar

(1.) Smith R, Athanasou NA, Ostlere SJ, Vipond SE. Pregnancy associated osteoporosis. QJM 1995;88:865-78.

(2.) Nordin BE, Roper A. Post-pregnancy osteoporosis; a syndrome? Lancet 1955;1:431-4.

(3.) Di Gregorio S, Danilowicz K, Rubin Z, Mautalen C. Osteoporosis with vertebral fractures associated with pregnancy and lactation. Nutrition 2000;16:1052-5.

(4.) Dunne F, Walters B, Marshall T, Heath DA. Pregnancy associated osteoporosis. Clin Endocrinol (Oxf) 1993;39:487-90.

(5.) Carbone LD, Palmieri GM, Graves SC, Smull K. Osteoporosis of pregnancy: long-term follow-up of patients and their offspring. Obstet Gynecol 1995;86:664-6.

(6.) Peris P, Guanabens N, Monegal A, Pons F, Martinez de Osaba MJ, Ros I, et al. Pregnancy associated osteoporosis: the familial effect. Clin Exp Rheumatol 2002;20:697-700.

(7.) Phillips AJ, Ostlere SJ, Smith R. Does the skeleton recover? Osteoporos Int 2000;11:449-54.

(8.) Smith R, Phillips AJ. Osteoporosis during pregnancy and its management. Scand J Rheumatol Suppl 1998;107:66-7.

(9.) Tanriover M, Oz SG, Sozen T, Kilicarslan A, Guven GS. Pregnancy and lactation associated osteoporosis with severe vertebral deformities: can strontium ranelate be a new alternative for the treatment? Spine J 2009;9:20-4.

(10.) Wang SM, Dezinno P, Maranets I, Berman MR, Caldwell-Andrews AA, Kain ZN. Low back pain during pregnancy: prevalence, risk factors and outcomes. Obstet Gynecol 2004;104:65-70.

(11.) Kovacs CS. Calcium and bone metabolism during pregnancy and lactation. J Mammary Gland Biol Neoplasia 2005;10:105-18.

(12.) Colliton J. Managing back pain during pregnancy. Medscape Womens Health 1997;2:2.

(13.) Black AJ, Topping J, Durham B, Farquharson RG, Fraser WD. A detailed assessment of alterations in bone turnover, calcium homeostasis and bone density in normal pregnancy. J Bone Miner Res 2000;15:557-63.

(14.) Yamaga A. A case of post-pregnancy osteoporosis. Eur J Obstet Repro Biol 2000;88:107-9.

(15.) Rizzoli R, Bonjour JP. Pregnancy-associated osteoporosis. Lancet 1996;347:1274-6.

(16.) O'Brien KO, Nathanson MS, Mancini J, Witter FR. Calcium absorption is significantly higher in adolescents during pregnancy than in the early postpartum period. Am J Clin Nutr 2003;78:1188-93.

(17.) Eisman J. Relevance of pregnancy and lactation to osteoporosis? Lancet 1998;352:504-5.

(18.) Yano K, Shibata O, Mizuno A, Kobayashi F, Higashio K, Morinaga T, et al. Immunological study on circulating murine osteoprotegerin/ osteoclastogenesis inhibitory factor (OPG/OCIF): possible role of OPG/OCIF in the prevention of osteoporosis in pregnancy. Biochem Biophys Res Commun 2001;288:217-24.

(19.) Sowers MF, Hollis BW, Shaphiro B, Randolph J, Janney CA, Zhang D, et al. Elevated parathyroid hormone-related peptide associated with lactation and bone density loss. JAMA 1996;276:549-54.

(20.) Sowers M, Randolp L, Shaphiro B, Jannaush M. A prospective study of bone density and pregnancy after an extended period of lactation with bone loss. Obstet Gynaecol 1995;85:285-9.

(21.) Lopez JM, Gonzalez G, Reyes V, Campino C, Diaz S. Bone turnover and density in healthy women during breastfeeding and after weaning. Osteoporos Int 1996;6:153-9.

(22.) Laskey MA, Prentice A, Hanratty LA, Jarjou LM, Dibba B, Beavan SR, et al. Bone changes after 3 mo of lactation; influence of calcium intake, breast milk output, and vitamin D receptor genotype. Am J Clin Nutr 1998;67:685-92.

(23.) Lenora J, Lekamwasam S, Karlsson MK. Effects of multiparity and prolonged breast-feeding on maternal bone mineral density: a community-based cross-sectional study. BMC Womens Health 2009;9:19.

(24.) Sowers MF. Premenopausal reproductive and hormonal characteristics and the risk for osteoporosis. In: Marcus R, Feldman D, Kelsey J, eds. Osteoporosis. 1st ed. San Diego, CA: Academic press; 1996. p. 529-50.

(25.) Kalkwarf HJ, Specker BL. Bone mineral changes during pregnancy and lactation. Endocrine 2002;17:49-53.

(26.) Tran HA, Petrovsky N. Pregnancy-associated osteoporosis with hypercalcaemia. Intern Med J 2002;32:481-5.

(27.) Reid IR, Wattie DJ, Evans MC, Budary AA. Post-pregnancy osteoporosis associated with hypercalcaemia. Clin Endocrinol (Oxf) 1992;37:298-303.

(28.) Ozcelik B, Ozcelik A, Debre M. Postpartum depression co-occurring with lactation-related osteoporosis. Psychosomatics 2009;50:155-8.

(29.) Kohlmeier L, Marcus R. Osteoporosis associated with pregnancy. In: Marcus R, Feldman D, Kelsey J, editors. Osteoporosis. 1st ed. San Diego, CA: Academic Press; 1996. p. 959-65.

(30.) Sweeney AT, Blake M, Holick MF. Transient osteoporosis of hip in pregnancy. J Clin Densitom 2000;3:291-7.

(31.) Daniel RS, Farrar EK, Norton HR, Nussbaum AI. Bilateral transient osteoporosis of the talus in pregnancy. Osteoporos Int 2009;20:1973-5.

(32.) Ververidis AN, Drosos GI, Kazakos KJ, Xarchas KC, Verettas DA. Bilateral transient bone marrow edema or transient osteoporosis of the knee in pregnancy. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2009;17:1061-4.

(33.) Takatori Y, Kokubo T, Ninomiya S, Nakamura T, Okutsu I, Kamogawa M. Transient osteoporosis of the hip. Magnetic resonance imaging. Clin Orthop Relat Res 1991;271:190-4.

(34.) Malizos KN, Zibis AH, Dailiana Z, Hantes M, Karachalios T, Karantanas AH. MR imaging findings in transient osteoporosis of the hip. Eur J Radiol 2004;50:238-44.

(35.) Pfeifer W. A case of unusual form and origin of bilateral symmetrical osteonecrosis of the femoral & humerus heads. Fortschr Geb Rontgenstr Nuklearmed 1957;86:346-9.

(36.) Nagayama M, Watanabe Y, Okumura A, Amoh Y, Nakashita S, Dodo Y. Fast MR imaging in obstetrics. Radiographics 2002;22:563-80.

(37.) De Wilde JP, Rivers AW, Price DL. A review of the current use of magnetic resonance imaging in pregnancy and safety implications for the fetus. Prog Biophys Mol Biol 2005;87:335-53.

(38.) Stumpf UC, Kurth AA, Windolf J, Fassbender WJ. Pregnancy associated osteoporosis: an underestimated and undersiagnosed severe disease. A review of two cases in short and long term follow up. Adv Med Sci 2007;52:94-7.

(39.) O'Sullivan SM, Grey AB, Singh R, Reid IR. Bisphosphonates in pregnancy and lactation associated osteoporosis. Osteoporos Int 2006;17:1008-12.

(40.) Hellmeyer L, Kuhnert M, Ziller V, Hadji P The use of i.v. bisphosphonate in pregnancy associated osteoporosis case study. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2007;115:139-42.

(40.) Hellmeyer L, Kuhnert M, Ziller V, Hadji P The use of i.v. bisphosphonate in pregnancy associated osteoporosis case study. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2007;115:139-42.

(41.) Ornoy A, Wajnberg R, Diav-Citrin O. The outcome of pregnancy following pre-pregnancy or early pregnancy alendronate treatment. Reprod Toxicol 2006;22:578-9.

(42.) Bone HG, Hosking D, Devogelaer J, Tucci JR, Emkey RD, Tonino RP, et al. Alendronate Phase III Osteoporosis Treatment Study Group. Ten years' experience with alendronate for osteoporosis in postmenopausal women. N Engl J Med 2004;350:1189-99.

(43.) Semler O, Land C, Schonau E. Bisphosphonate therapy for children and adolescents with primary and secondary osteoporotic diseases. Orthopade 2007;36:146-51.

(44.) Blanch J, Pacifici R, Chines A. Pregnancy associated osteoporosis: report of two cases with long term bone density follow-up. Br J Rheum 1994;33:269-72.

(45.) Reid I, Watlie DJ, Budayrt AA. Post-pregnancy osteoporosis associated with hypercalcemia. Clin Endocrinol 1992;37:298-303.

(46.) Tabb MM, Sun A, Zhou C, Grun F, Errandi J, Romero K, et al. Vitamin K2 regulation of bone homeostasis is mediated by the steroid and xenobiotic receptor SXR. J Biol Chem 2003;278:43919-27.

(47.) Shiraki M, Shiraki Y, Aoki C, Miura M. Vitamin K2 (menatetrenone) effectively prevents fractures and sustains lumbar bone mineral density in osteoporosis. J Bone Miner Res 2000;15:515-21.

(48.) Tsuchie H, Miyakoshi N, Hongo M, Kasukawa Y, Ishikawa Y, Shimada Y. Amelioration of pregnancy-associated osteoporosis after treatment with vitamin K2: a report of four patients. Ups J Med Sci 2012;117:336-41.

(49.) Bayram S, Ozturk C, Sivrioglu K, Aydinli U, Kucukoglu S. Kyphoplasty for pregnancy-associated osteoporotic vertebral fractures. Joint Bone Spine 2006;73:564-6.

(50.) Ofluoglu O, Ofluoglu D. A case report: pregnancy-induced severe osteoporosis with eight vertebral fractures. Rheumatol Int 2008;29:197-201.

(51.) Pfeifer M, Begerow B, Minne HW. Effects of a new spinal orthesis on posture, trunk strength, and quality of life in women with postmenopausal osteoporosis: a randomized trial. Am J Phys Med Rehabil 2004;83:177-86.

Gulseren AKYUZ, Ozun BAYINDIR

Marmara Universitesi Tip Fakultesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Istanbul, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Gulseren Akyuz, Marmara Universitesi Tip Fakultesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Istanbul, Turkiye

Tel.: +90 216 657 06 15 E-mail: gulserena@gmail.com

Gelis Tarihi/Received: Subat/February 2013 Kabul Tarihi/ Accepted: Mart/March 2013
Tablo 1. Gebelik ile iliskili osteoporoz risk faktorleri ve medikal
tedavi ajanlari.

Risk faktorleri:          Medikal tedavi ajanlari:

Anoreksiya nervosa        Glukokortikoidler
D vitamini ve/veya        Immunosupressanlar
kalsiyum yetmezligi       (siklosiporin)
Malabsorpsiyon            Antiepileptikler
sendromlari               (fenobarbital, fenitoin)
(colyak hastaligi)        GnRH agonistleri
Osteogenezis imperfekta   Heparin
Hipertirodi               Tiroksin
Hiperparatiroidi          Depo
Cushing sendromu          medroksiprogesteron
Depresyon                 asetat
Alkolizm

Tablo 2. Gebelikle iliskili osteoporoz ile kalcanin gecici
osteoporozunun karsilastirilmasi (29,30,44).

Klinik       Gebelikle iliskili osteoporoz

Baslangic    Gec gebelik veya postpartum (Primigravid)

Semptomlar   -Uzamis bel a?risi
             -Boyda kisalma

Prognoz      Spontan duzelme

Tekrar       Beklenmez

Etiyoloji    -PTHrP
             -Monositlerden artan interlokin-1
             salinimi (44)

Klinik       Gebelikte kalcanin gecici osteoporozu

Baslangic    3. trimester

Semptomlar   -Eklem etrafinda agri
             -Kalca hareketlerinde kisitlilik

Prognoz      Spontan duzelme
             (kalca agrisi 6 ay devam edebilir)
             Hemen her zaman kiriksiz

Tekrar       Nadir

Etiyoloji    -Dusuk 1,25[(OH).sub.2] vitamin D
             -Kemik iligi odemi
             -Lokal iskemi
             -Pelvik sinir kompresyonu (30)
             -Gebelikteki fibrinolitik sistem degisiklikleri (30)
COPYRIGHT 2013 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2013 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Akyuz, Gulseren; Bayindir, Ozun
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Jun 1, 2013
Words:4008
Previous Article:The effect of aerobic exercise program on pulmonary function and cardiorespiratory capacity in obese women/Obez kadinlarda aerobik egzersiz...
Next Article:Microscopic polyangiitis histopathologically confirmed by lung biopsy and rheumatoid arthritis: a case report/ Akciger biopsisi ile histopatolojik...
Topics:

Terms of use | Copyright © 2018 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters