Printer Friendly

Otjina tjovakazona oovangu nomarumbi!

Ekwamo renu epame rouzapamwe otjovangu nomarumbi enahepero Pu pe ta pi? Mwe kura vi otjovanatje hambombari, oviwa novivi?

Umbi: (a yoro) Seuaa, uta.

Seuaa: Me munu kutja, tji wa tara komatundu ngu tu muna 'aruhec nge novanatje vetatu, pe novikanena mbya zikamisiwa vyomuatje ngwi otjiveri, outja-vari na ingwi ongero. Nambano mena rokutja ami owami omuatje outjahambondatu, mbi kumwa kut-ja mba pvvire okukara novikanena vine otjomuatje outjahambondatu. Momatundu wovandu ovengi, mu kura moumbumba outiti womapanga--ngatu tje imba ovetatu ovatenga ovapamwe, ve nyanda pamwe nu otjingetjo ku varwe vetatu mbu mave kongorere mbo.

U: Ovo ozondekurona zemwe, orondu nao pe kara ozondekurona pekepeke metundu rimwe, tjimuna Seuaa tji ma heye.

S: Komaandero weyuva, ngunda pe kara ekwamo rouzapamwe ku na indi etunolu arihe. Ove ko tooro-ra etunclu roye okutja u sokuvesuvera avehe; nu kutja u suvere etunOu enene nao kutja mu hupe pamwe otjotjimbumba otjinene nao, u sokurihonga okuvesuvera.

U: Nu wina u rihonga okuyandja nokuharjasana orondu tjandje mo tjiwa kutja kaove erike. Nu kaari ete imba omurongo na umwe (11) porwavo, mama wina we kurisa ovanatje varwe, nu ete opu twe rihongera okutara omuano warwe kovandu peke-peke, na kwete oveni.

S: Namabano otjia hi tja kakatera kwete

Patty: Ami owami ngu mbi ri ongero yovakazona, nu owami outja 10 morutanga, ami otji mba ri omurfingandu orondu otja ngu mba ri omutiti ee munu orusuvero rwovanatje imba ovarwe, tjinene Umbi na Seuaa.

Rukuru, nangarire nai wina, ovandu ve vara ovanatje imba ovazandu komeho waimba ovakazona, otjina hi tjokutja ovakazona omba ri 7 novazandu 4 aatji rundurura vi omavarero nga? Ovazandu ngunda omba su-vererwe povakazona?

S: Kako... (Umbi a hitire mbo)

U: Ii ovazandu omba suvererwe povakazona. Tate aa karere kokatena kwandje Paul, mena rokutja eye wa ri omutiti nu omuzandu. Nu nangarire Fon-nie, omuzandu otjiveri wamama aa varwa otjotjiuru tjonganda nangarire kutja ponganda pa ri ovaka-zona ovanene Pu ye. Imbwo oouatjiri ozoperesende esere.

S: Mo munu, pe ri nao mombazu, posi yokutja ami mba ri omuingona ku tate komeho waimba ovazan-du, nu tji wa pura epuriro ndo ami opu mba zu okut-ja kako tjimanga. Nungwari mo sokuripurirako kutja ete twa ri ovakazona hambombari ovapikapike nu rumwe aatu uru tate--ami kee munu kutja tate wa suvera ovazandu povakazona. Munda mbwi owarwe Umbi wa ri omuingona ku mama.

U: Imbwi oukare ami mba ri omuatje wamama, posi yokutja tate kaa ri nongarera, pendje na kongero Paul, omuzandu. Parwe na parwe ovo kava ri nongarera popengi.

Omekurisiro wegu ya tuna vi kekwamo rent' roupamwe otjovakazona oovangu nomarumbi?

U: Otja Ovaherero mbe kurira mokati kovandu mbe hungira Otjitakume/Otjikwena, okutjiwa ozongaro novitjitwa vyavarwe ngwi ngwa tuna kekwamo retu roupamwe tjimuna komuano mbu tu hungira kumwe. Tji matu tara kekwamo retu roupamwe, tu kara kamwaha okuhungamasana ohunga notjia ngamwa atjihe tji matji tu kende nu mongaro yOvaherero omundu ko i kerumbi roye o tja, 'ami hi nohange na ihi.' Nungwari mena rokuhakaena nozongaro pekepeke, tu yenena okuhungamasana tji pe nomapitasaneno.

S: Tji matu hungire ohunga nongaro novitjitwa vyomuhoko ngatu tjiwe kutja oviia mbi hupa, nungwari ombazu oonclengu yetu nozongamburiro zetu otjovandu. Nu ami mbi kambura mombazu yOvaherero, posi yokutja mbi kambura mozongaro novitjitwa vyomuhoko omingi pekepeke wina. Ovanene vetu aave tu raere kutja ngatu karire ovakwatera vouye mouparanga wawo, ngatu kambure mwete oveni na mozongaro nondengu yetu. Otjoovangu nomarumbi, tu rimuna otja ovandu mbu tu a pamwe, kape notjirondero kutja wokombanda eye ngwi wokehi eye ngwi. Nu momuano mbu tu vanga okuvarasana otjoovangu nomarumbi ombu tu vara ovandu varwe motjiwaQa atjihe mouparanga watjo.

Auhe wenu epanga romukwao?

S: Tjinene

[ILLUSTRATION OMITTED]

U: Nokuhina omakeyakeyero. Ete tjiri twa suverasana nu tu itaverasana natu pitasana nu aye ha rire omaandero wouye. Omarumbi wandje avehe ovihorera kwami, nu oopovatena kwandje. Tji mbi nouzeu mbi yenena okuyenda komarumbi wandje nu ova ave ndji vatere okuzengurura imbwi ouzeu, tjandje van i mape zu ku imbwi ouzeu mbu mbi na wo. Tjaatu kuru rumvve aatu tye kutja matu i kotuveze kaani hwo motjimbumba nu mama otjaa tira, orondu rumwe tji pa kara oumba wotjihauto, eye aa tira kutja ovanatje ve avehe mave koka. Nu tu karerasana--omuhihamo ku umwe omuhihamo vvaavehe! (a yoro)

S: Nai matu yandja okaperendero okawa ketunclu retu, posi yokutja mu paratisa aruhe mu kara omurore. Mbi nomarumbi wandje vevari mbu mbi ha hungirisa nu mbu mba suvera tjinene, orondu pe ya kutja tu panguke nu ami e zu ko. Ami mba suvera omarumbi wandje nga ngaaruhe...

U: Ingo omasa ngu u hi na moo teya

S: Ii, komoo isa okusuvera omundu, nu omuhoko omuhoko nangarire kutja ouvi poo ouzeu aruhe opu mau kara. Ngahino eyuva rimwe tji mba kurupa tji mba hara ozoncii matu hangana, nungwari ngunda eyuva ndo an hi ye ya, ovina mavi kara omuano mbwi mbu vi ri nai.

U: Nangarire otjomunene komoo suvere ovanatje voye pu pe ta tjinga ova ave ha tu pamwe. Ove we ve suvera avehe nungwari momiano pekepeke, nu mena ranai tji mo ve hungire, u ve hungira momiano pekepeke. Ovandu mba panguka ye hepa okutjindwa pekepeke nu oopomuhoko ovangu, omarumbi novatena kwoye.

P: Pe novina vivari oviwa okukurira pu novangu, omarumbi novatena ovengi. Okwo ku ku honga okuungura ku novandu mba panguka mozongaro, otja imba ave pu mo ungura nomuhoko woye nokuvesuvera nangarire mokupanguka kwavo, nu momuano otjingewo opu u rihonga okuungura ku novandu vozongaro nu maze hitasana mouye ouparanga. Ete twa ri ovarfingandu okukara novanene tjimuna mbu twa ri na vo.

U: Ovanene vetu kaku tja kava ri nouvi, va ri ovandu uriri. Nungwari va ri nozongaro ete nu twa serere okuriyamekako. Tjimuna okuungura otja komazeva--komoo munu otjina otjari, ete twa za momuhoko omuungure nu ootjihorera tji twa kambura kovanene vetu. Otja ku imba ovanene, ete twa ri novanene omundu mbu mo yenene okutja ovoturoto poo ovazerwa. Twa ri noruwano otjetundu nu rumwe atu hungamasana nouye. Kamaatu sokuharisika otjetundu

Mena rekwamo epame rouzamumwe ndi mu na ro ku nomarumbi wenu nomuhoko--ongaro yenu ku novandu varwe mouye i ri vi?

S: Ya nyangatara! (a yoro) Pe nomunda omuvi mena rokutja ete twe kurira pamwe tjinene nu rumwe omundu otji u zemba kutja u sokuuta oupanga mbwa hahika ku novandu varwe mouye ouparanga mbwi.

U: Rumwe tji tu ri popati otji tu haama pamwe nu ovandu otji vet u pura kutja ongwaye tji tu hi na okuwana na ihi otjimbumba atjihe (a yoro)

P: Ami hi tjiwa kutja ihi otjiha otjiwa poo otjivi, posi yokutja okukara novangu nomarumbi omengi u vyara nu o ha paha omapanga warwe omengi. Mbi muna kutja Seuaa ongu nomayovi womapanga, ami hi na mapanga omengi. Oko ngwi okutja omapanga omasembasemba ngu mo yenene okukara na wo ovangu nomarumbi woye, ko tjivisa komurungu woruveze okukeveryangera, nu aruhe ovo opu ye ri kove.

Okupamisa ekwamo pokati kovakazona oovangu nomarumbi ohepero. Seuaa, Umbi na Patty Karuaihe va serekarere ohunga norusuvero, omuinyo, okukura nokurira oovangu nomarumbi.

Ovo mave tja komoo toorora etunclu roye, nungwari ourfingandu omapanga wetu tu yenena okutoorora. Ovandu tjiva ovarfingandu orondu ngunda ave ri oyetunciu rimwe nao ve rira omapanga wina. Vemwe mbe ri nao ovakazona va Karuaihe oovangu nomarumbi imba ooSeuaa, Umbi na Patty. Ovo va za metuncju rovandu ovengi ovakazona hambombari novazandu vane, nu otji ve nekwamo epame rouzapamwe ndi mave tjiwa oveni otjovangu nomarumbi. Sheena Magenya wa hakaena ku na vo aveetatu, ooSeuaa (S), Umbi (U) na Patty (P) nu e ye kundu ohunga nokurira ovakazona oovangu nomarumbi nokutja ongwaye tje ri ohepero okukara nekwamo epame rouzapamwe.
COPYRIGHT 2012 Sister Namibia
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:ONGA RAMUINYO
Publication:Sister Namibia
Article Type:Interview
Date:Jul 1, 2012
Words:1222
Previous Article:Loving myself true.
Next Article:Saudi women allowed at the Olympics.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |