Printer Friendly

Okul Cocuklari da Hayat Kurtarabilir/School Children Save Lives.

Giris

Endustrilesmis ulkelerde kanser ve kardiyovaskuler hastaliklardan sonra ani kardiyak arrest hastane disinda gelisen (HDKA) olum nedenleri arasinda ucuncu sirada yer almaktadir (1). Avrupa ve Amerika Birlesik Devlederi birlikte degerlendirildiginde, her yil 700,000 kisinin HDKA nedeniyle hayatini kaybettigi bilinmektedir. Hastane disi kardiyak arrest sonrasi genel olarak sagkalim oranlari %2-10'dur (2-4). Ani kalp durmasina tanik olan egitimli kisiler derhal kardiyopulmoner resusitasyon baslatabilirse sagkalim oranlari artirilabilir (2).

Trafik kazalarinda olumleri azaltmak amaciyla milyarlarca euro, dolar ve diger para birimleriyle yatirim yapilmaktayken, ani kardiyak arresti onleme ve boyle bir durumda uygulanacak kardiyopulmoner resusitasyon (KPR) ve halkin bu konuda egitimine yonelik arastirmalara ayrilan butce cok sinirlidir. Halbuki HDKA gelisen kisilere derhal KPR yapilmamasi nedeniyle trafik kazalarina gore 20 kat daha fazla olum gerceklesmektedir. Hastane disinda ani kardiyak arrest gecirenlerin cok azi hayatini onceki yasam kalitesinde surdurebilmektedir (5).

Kouwenhoven, Jude ve Knickerbocker 1960 yilinda, KPR hakkindaki ilk yayinlarinda "Herkes, her yerde, derhal kardiyopulmoner resusitasyon baslatabilir. Bunun icin tum gereken iki eldir" demislerdir (6). Ancak bunun icin toplumda farkindalik yaratmak ve egitim uygulamak gerekir. Avrupa Parlamentosunun 400 uyesi, 2013 yilinda, ERC tarafindan duzenlenen "Restart a heart day" etkinligine destek vermistir (www.erc.edu).

Ani kalp durmasi sonrasinda, beyin hucreleri oksijensizlige sadece 3-5 dakika dayanabilir. Bu hemen hemen tum durumlarda acil tibbi hizmetin ulasmasi icin gereken zamana gore cok daha az bir zamandir. Hastane disinda gecirilen kardiyak arreste tanik olanlar tarafindan temel yasam desteginin derhal baslatilmasindan sonra sag kalimin 2-4 kat arttigina iliskin guclu bilimsel kanitlar vardir (7-9). Taniklar tarafindan yapilan KPR orani sadece birkac ulkede %60-80'dir (8-10), cogu ulkede bu oran %20'nin cok altindadir (10).

HDKA'lerin %70 kadarinda aile uyeleri, arkadaslar ve diger ucuncu kisiler olaya tanik olmaktadir (2, 9). Bilindigi gibi 3-5 dakikalik anoksik donem sonunda beyinde norolojik hasar baslamaktadir. Dolayisiyla, acil tip personeli hastaya ulasana kadar gecen ve kaliteli sag kalim icin cok onemli olan bu dakikalarda cogu zaman hic bir sey yapilmamaktadir. Halbuki cagirilan acil saglik hizmederi gelene kadar cevrede bulunan kisilerin yapacagi kalp masaji hayat kurtarici olabilir (11). Etkin KPR oldukca kolaydir ve dusunulenin aksine yanlis KPR uygulamasi ile o kisiye zarar verme olasiligi cok dusuktur. KPR uygulanmadiginda ise kisinin olme olasiligi cok yuksektir (12). Ulkemizde yapilan bir anket calismasinda toplumun KPR uygulama ile ilgili endiseleri sorgulandiginda %77,2 oraninda yanlis bir sey yapmak, %19,3 oraninda calisan bir kalbi durdurmak ve %11,8 oraninda da organlara zarar vermek olarak yanitlandigi tespit edilmistir (13). Bu endiselerin azaltilabilmesi icin toplumun erken yaslarda bilinclendirilmesi ve egitilmesi gerekmektedir. Ulke capinda okul cocuklarina zorunlu KPR egitimi verilmesinin en buyuk etkisi taniklar tarafindan yapilan KPR oranini arttirmaktir. (5, 11, 14-18).

Bottiger bir yazisinda "Okul cocuklari domino etkisi yaratir: evde kendi kardeslerine, anne babalarina, buyukanne ve buyukbabalarina ve ailelerindeki bircok baska kisiye de ogretirler" diyerek konunun onemini vurgulamistir (5). Ogretmenler, cocuklara KPR ogretmenin eglenceli oldugunu ve ogrencilerini KPR egitimi sirasindaki kadar hevesli olarak pek nadir gorduklerini belirtmislerdir. Okullarda yapilan KPR egitiminin bir diger yonu de baskalarina yardim etmeyi ogrenen ve bunun mutlulugunu duyan cocuklar kazanilmasidir (5).

Okul cocuklarinin KPR icin egitilmesi birkac ulkede zorunludur ve pek cok ulkede, yerel, bolgesel ve ulusal girisimler baslatilmistir (5). Avrupa Resusitasyon Konseyi (ERC), Amerikan Kalp Dernegi (AHA) ve resusitasyon ile ilgili diger kurumlar bu yaklasima onemli duzeyde caba harcamis ve oncu olmustur. Okullarda KPR egitimi icin detayli mufredat gelistirilmistir (www.grc-org.de). Avrupa Resusitasyon Konseyi (ERC), Avrupa Hasta Guvenligi Vakfi (EPSF), Resusitasyonda Uluslararasi Isbirligi Komitesi (ILCOR) ve Anesteziyoloji Dernekleri Dunya Federasyonu (WFSA) tarafindan yapilan ortak bir bildiri olan "Cocuklar Hayat Kurtarir" beyanati 2015 yilinda Dunya Saglik Orgutu (WHO) tarafindan kabul edilmistir (5, 12, 16). Bu bildiride butun dunyada, okullarda 12 yasindan itibaren her yil 2 saadik KPR egitimi verilmesi onerilmistir (15).

Amerikan Kalp Dernegi, 2011 yilindaAmerikan okullarinda zorunlu resusitasyon egitimini desteklemistir (19). Resusitasyonun okullardaki egitim programlarina entegre edildigi ulkeler anlamli olcude daha yuksek resusitasyon oranlan bildirmistir (7, 9).

Klinik ve Arastirma Etkileri

Okul cocuklarina KPR egitimin on yildan daha fazla bir suredir zorunlu tutuldugu bazi Iskandinav ulkelerinde taniklar tarafindan baslatilan KPR orani cok yuksektir. Danimarka'da okullara zorunlu KPR egitimi eklendikten bes yil sonra cevredekilerin yaptigi resusitasyon oraninin neredeyse iki katina ciktigi, hastane disinda gecirilen kardiyak arrest sonrasinda sag kalimin on yilda uc kat arttigi gosterilmistir (9, 11).

Okul caglarinda resusitasyon egitimine baslamak onemlidir. Cunku boylece toplumdaki tum gruplara ulasilabilir. Resusitasyon sonuclarinda istatistiksel olarak anlamli bir artis elde etmek icin, populasyonun en azindan %15'inin egitim almis olmasi gerektigi tahmin edilmistir ve bu sayilara gonullu kurslar acarak ulasilamamaktadir (5). Kucuk yaslarda sorumluluk duygusunun gelistirilmesi daha kalici ve sosyal engellerin asilmasi daha kolay olmaktadir (5). Sosyal yaklasimi inceleyen arastirmalar henuz ergenlige girmemis, yani prepubertal donemde olan cocuklarin resusitasyon egitimine daha az cekingen bir yaklasim gosterdiklerini saptamistir. Gercek hayatta karsilasilan durumda eyleme gecilmesini engelleyen en guclu faktor hata yapma korkusudur. Eyleme gecmenin bu yonu de okul cocuklari ile daha rahat ve dogal iletisim kurularak cozumlenebilmektedir. Biyoloji, spor veya saglik egitimi gibi iliskili okul konulari icine resusitasyon egitiminin de eklenmesi anlamli olacaktir (5).

Ulkemizde ilkogretim egitim mufredatinda "Trafik ve Ilk Yardim Dersi Ile Ilgili Aciklamalar" basliginda verilen bir egitim bulunmaktadir. Bu bir resusitasyon egitimi degildir. Liselere bakildiginda, Anadolu ve Fen Liselerinin egitim mufredatinda da bu egitim yer almamaktadir. Meslek Liseleri icinde ise sadece Saglik Meslek Liseleri'nde "Ilk Yardim ve Acil Bakim" basligi altinda teorik ve pratik uygulamali KPR egitimi bulunmaktadir (https://www.smlogretmenleri.com/ilk-yardimve-acil-bakim-yillik-plan).

Her ulkede Milli Egitim Bakanliklari ve/veya okullarda sorumlu kisiler ve diger onde gelen politikacilar okul cocuklarina KPR egitimi icin ulusal boyutta bir program yurutmelidir (20). Olusturulan bir program cercevesinde okullardaki resusitasyon egitiminde gorev alacak olan kisiler saglik hizmetleri profesyonelleri, KPR ogretmek icin egitim gormus beden egitimi ve biyoloji ogretmenleri olabilir (21).

Geleneksel resusitasyon egitimi bir kilavuz esliginde, video ve/veya egitmen gosterimi ve bir egitim mankeni ile pratik uygulamali ogretimi icermektedir. Calismalar cocuklarda ikisi arasinda zayif bir korelasyon oldugunu gostermesine ragmen test yazili ve/veya pratik olarak yapilmaktadir (23, 24). Pratik uygulamali egitim resusitasyon egitiminde onemli bir yer almaktadir. Bazi calismalar sadece teorik egitim alan cocuklarin pratik uygulama sinavinda zayif performans gosterdiklerini bildirmislerdir (25). Bir baska calismada, okul cocuklarina egitim olarak bir gruba sadece bir egitim videosu izletilmis diger gruba ise egitmen tarafindan bir egitim ve manken uzerinde uygulamali egitim verilmis. Sonucta gruplar karsilastirildiginda, pratik uygulama testinden gecme oranlari sadece egitim videosu izletilen grupta %37, iken egitim videosu ile birlikte manken uzerinde uygulamali egitim alan grupta %73 olarak bulunmustur (26). Kilavuzlar resusitasyon egitimine gogus kompresyonlari ve ventilasyonlari dahil ederken, sadece surekli gogus kompresyonlari uygulamasinin cevredekilerin KPR baslatmasinda gonullulugu arttirabilecek alternatif bir yaklasim oldugunu onermektedir. Cocuklar tarafindan yapilan gogus kompresyonlari-solunum dongusunun sadece kompresyonlara gore daha etkili olup olmadigi henuz net degildir (27).

Egitim araclari olarak bakildiginda resusitasyon egitiminde egitim kideri (30 dakikalik bir DVD ve sisirilebilir bir manken) de yer almaktadir. Kendikendine egitim kitinin bir avantaji bu sekilde cok sayida cocugun egitilebilmesidir. Bir Norvec projesinde 54,000'den fazla cocugun bu sekilde egitildigi bildirilmistir (28). Bir baska avantaji KPR egitiminin evde eriskinlere veya akranlara verilmesidir. Norvec'de yapilan calismalarda bir kit ile 2,9 ila 3,8 arasinda kisinin egitildigi bildirilmistir (28, 29). Italyan calismasi, kizlarda onemli olcude daha yuksek olan, 1,77'lik bir domino etkisini gostermistir (30). Danimarka grubu her bir kiti kullanan ortalama 2.5 kisi oldugunu bildirmistir (31).

Egitimden sonra anlamli duzeydeki genel iyilesmelere ragmen, test edildiginde KPR kalitesi hala kotu olabilmektedir. Test edilen diger alanlarda elde edilen iyi sonuclara ragmen bir calismada 9-12 yasindaki Amerikali cocuklarin yaptigi gogus kompresyonlarinin ancak %29 oraninda 'etkili' oldugu gosterilmistir (32). Baska bir calismada ise, egitimli cocuklarin %17'sinden azi egitimden bes ay sonra temel yasam destegi test senaryosu sirasinda hava yolu, solunum veya dolasim degerlendirmesini yapabilmistir, ki bu oranin bile egitim almamis kontrollere gore anlamli olarak daha yuksek duzeyde oldugu saptanmistir (33).

Resusitasyon egitiminde pratik egitimin onemli bir yeri vardir. Tek basina teorik egitim gerekli olan zamani ve kaynaklari azaltabilirken, sadece teorik egitim alan cocuklar beceri sinavinda zayif performans gosterirler. Arastirmacilar pratik egitim almamis olanlar ile online egitim almis olan gruplar arasinda bir fark olmadigini gostermislerdir (34). Bir baska arastirmada online ve pratik egitim alan cocuklarin sadece online egitim alan cocuklara kiyasla, temel KPR eylemleri konusunda daha ustun performans gosterdikleri saptanmistir (32). Sadece teorik egitim alan 8-11 yasindaki cocuklar ayrica pratik egitim de alanlara kiyasla coktan secmeli degerlendirme testinde daha basarisiz olmuslardir (35). Baska calismalarda da pratik egitimin de eklendigi egitimlerde cocuklarin KPR ile ilgili pratik becerilerinin daha iyi duzeyde oldugu saptanmistir (36).

Okul cocuklarina en uygun Temel Yasam Destegi (TYD) egitiminin nasil verebilecegini saptamak amaciyla konuyla ilgili literatur taramasi yapilarak, yayinlanmis cesitli bilimsel makalelerin derlenmesi ve ozedenmesi ile ilgili yapilan bir calisma sonucunda (18); kardiyopulmoner resusitasyon egitimi vermek icin en uygun yas araliginin 12-13 oldugu bildirildigi belirtilmis. En iyi egitim yonteminin de; oncesinde anket uygulama, teorik ve teorik egitim ve pratik uygulama kapsayan interaktif egitim verme, egitimden hemen sonra ve daha sonra da (2 ay ve/veya 6 ay sonra) ayni anketin tekrarlanmasi ile bilgi olcumu ve degerlendirmesinin uygun oldugu ileri surulmektedir.

Bilgisayara dayali egitim; Okul cocuklarinin KPR egitiminde bilgisayara dayali egitimin kullanildigi cesitli calismalar vardir. Ayrica, 16-20 yas grubu icin 'sanal dunya' (internet ortami) ya da 'cok oyunculu online simulasyon'u inceleyen calismalar, genclerin haftada bir ile ayda bir kez KPR senaryolarini iceren video oyunlari izlediklerini bildirmisler ve programin kullanimin kolay ve surukleyici oldugunu saptamislardir (37). Bu calismalar, bu yas grubunda kullanmak icin bunun ilgi cekici bir egitim ve/veya ogrendiklerini akilda tutma araci olabilecegini dusundurmektedir.

Kisa egitimin etkinligi; Kisa ve uygulamaya odaklanmis egitim basariyla sonuclanabilir. Elli dakikalik yogunlastirilmis egitim programindan sonra 12-14 yasindaki cocuklarin %87,5'unda KPR becerilerinde yeterlilik elde edilmistir (38). 20 dakikalik egitimden sonra, 13-14 yasindaki cocuklarin %30'u surekli gogus kompresyonlarini dogru hizda, %45'i uygun kompresyon derinliginde ve %31'i ellerini surekli duzgun yerlestirerek yapabilmistir (39). Ventilasyon becerileri ogretildikten sonra yapilan degerlendirmede, verilen egitimden 10 dakika sonra, 17 yasindaki cocuklarin %23'unun optimal volumde (700-1000 mL) solunum saglayabildikleri saptanmis ve saglanan ortalama dakika ventilasyonunun 7,5 ve 10.93 l/dak arasinda oldugu olculmustur (40). Bir baska calismada egitimden 30 dakika sonra 10 yasindaki cocuklarin %81.5 ve 14 yasindaki cocuklarin hepsinin 5 ventilasyonu basarili bir sekilde gerceklestirebildigini saptanmistir (41). Bu calismada ventilasyon degerlendirilmesi pratik uygulamanin yapildigi, bilgisayar donanimli egitim mankeninde (Laerdal Megacode Platz HeartSim 4000, Laerdal Medical AS, Stavanger, Norway) yer alan yazilim programi ile kaydedilen Tidal volumlerin (mL) olcumu ile yapilmistir.

Bilgiyi koruma stratejileri; Ogrendiklerini 2 ay ila 5 yila kadar akilda tutmayi inceleyen calismalar egitimden hemen sonra yapilan testlerde onemli gelismeler oldugunu, sonra baslangic noktasina dogru gerileme oldugunu gostermistir (33, 42-44). Bir calismada 265 cocuga yonelik bir video programi ve pratik bir uygulama, ardindan egitim mankenlerinde bireysel uygulama seklinde ve toplam suresi 100 dakika olan egitim oturumlari gerceklestirilmistir. Egitim verilenlerin yarisina 6 ay sonra egitimin tekrari yapilmis. Son egitimden birkac ay sonra yapilan testlerde temel becerilerle ilgili performans iki kez egitim alanlarda anlamli duzeyde daha iyi bulunmustur (45). Dort yil suren baska bir calismada, standart bir bilgisayar sunumu ile anlatilan 1 saadik teorik egitim ardindan ve 2 saatlik pratik uygulamayi kapsayan bir egitim programi verilmistir. Sonucta, pratik uygulamada ise ozellikle agizdanagiza solunum olmaksizin sadece gogus kompresyonlannin dogru ve kaliteli olmasi uzerine odaklanildigi vurgulanmistir. Bu calismada; yillik veya alti aylik donemlerde (ayni egitimin tekrarlandigi) yilda iki kere egitim alan gruplar yillik olarak (tekrar egitiminden once ve son egitimden en az 7 ay sonra) incelenmis; yilda iki kez yapilan egitimde belirgin bir avantaj bulunmamis ve yazarlar bu sekilde sik egitimler nedeniyle sikilma ve motivasyon eksikligi sikayetleri oldugunu kaydetmistir (46).

Genel olarak, KPR egitmenleri saglik profesyonelleri ve okul ogretmenleri olmustur. Egitim verilmesinde ogretmenlerin bransi degerlendirildiginde birinin digerine karsi basarisi genel olarak cok farkli degildir. Bununla birlikte, okul ogretmeni olan egitmenlerin faydalan arasinda: saglik calisanlarinin daha az kullanilmasi nedeniyle, maliyet ve programlama zorluklarinin azaltilmasi sayilabilir. Ogretmenlerin saglik egitmenleri tarafindan egitilmesi ile daha uzun vadeli yatirim yapilmis olur. Ogretmenler uygun egitimi aldiklari surece gonullu egitmenlerdir. Yuksek puan verilen ogretmenler tarafindan egitim alan ogrenciler dusuk puan verilen ogretmenlerin ogrencilerine kiyasla "anlamli duzeyde" daha iyi performans gosterirler (47). Bir baska potansiyel egitmen havuzu, birkac calismada okul cocuklarina egitim vermis olan tip fakultesi ogrencileridir. Bu ogrenciler "Basic Life Support; (BLS)" sertifikasi olan 1. siniftan 5. sinifa kadar degisen tip fakultesi ogrencileridir. Bir calismada egitmen olarak belirlenmis 1. sinif tip fakultesi ogrencileri anesteziyoloji bolumunde, o bolumun ogretim gorevlileri tarafindan, 3 gun boyunca, gunde 2.5 saat olmak uzere toplam 7.5 saatlik bir egitim verildikten sonra egitmen olarak calisma periyoduna katilmislardir. Bir diger calismada KPR icin okul cocuklarinin (ortalama 17 yasinda) egitilmesinde tip ogrencisi egitmenler kullanilmis, basarinin kismen egitmenler ve ogrenciler arasindaki yas benzerligi nedeniyle ogretmenin kolaylasmasina bagli oldugu ileri surulmustur (48-51).

Calismalar bir cocugun basarili bir sekilde OED (Otomatik Eksternal Defibrilator) kullanmasi icin ne kadar az egitim gerekebilecegini ortaya koymustur. Daha once egitim almamis 11-12 yaslarindaki 15 cocuga OED hakkinda sozlu talimatlar verilmis ve hepsi mankeni defibrile etmek icin pedleri uygun sekilde yerlestirerek OED kullanmis, senaryo girisinden sok verilmesine kadar gecen sure ortalama 90 saniye olmustur. Ozetle hicbir pratik egitim almaksizin, sadece "bilgisayara dayali egitim" alan cocuklarin %81-95'i testte temel OED uygulamalarini yapmistir. Egitimden sonra 6-7 yasindaki cocuklar OED simulasyonu yapmis, cocuklarin OED'yi acma dugmesini kullanarak acmalari, egitim mankenleri uzerine yapiskan pedleri yapistirmalari ve OED komutlarini uygulamalari ile sok vermeleri "basarili" olarak tanimlanmistir. Yazarlar bu cocuklar icin "OED kullanmak TV kumandasini kullanmak kadar basit" oldugu sonucuna varmistir (52).

Sonuc

Ozetle okul cocuklarina ideal bir resusitasyon egitimi yilda 2 saat ve her yil bunun tekrarlanmasi ile yapilabilir. Bu egitim onceden hazirlanmis bir video sunusu ile teorik 15-20 dk'lik ders seklinde anlatildiktan sonra cocuklara manken uzerinde pratik uygulamali egitim ile yani toplam pratik ve teorik egitim suresi 50-70 dk olacak sekilde gerceklestirilebilir. Egitim oncesi ve sonrasi cocuklara bir anket doldurtularak KPR bilgi ve becerileri degerlendirilmesi ile "egitimin ogrenilebiliri igi" ve daha sonra belli araliklarla bu anketin tekrarlanarak "egitimin kaliciligi" degerlendirilebilir. Okul caginda verilen KPR egitimi topluma bu konuda egitimli bireyler kazandiracaktir ve binlerce hayatin kurtarilmasina yardimci olacaktir.

Avrupa Resusitasyon Konseyinin Okullarda resusitasyon egitimi ile ilgili 10 temel ilkesi:

1. Herkes bir hayat kurtarabilir-cocuklar da hayat kurtarabilir (5, 9, 15-17, 21, 27, 51)

2. Okul cocuklari icin bir egitim yili icinde iki saate kadar KPR egitimi verilmesi yeterlidir (5, 15, 16, 21, 27).

3- Egitim mutlaka uygulamali olmalidir, uygulamali egitim sanal ve teorik egitimler ile desteklenebilir. Bunun icin cok ozel donanima gereksinim yoktur.

4. Okul cocuklarinin yillik egitimlerine 12 yasinda veya daha erken baslanmalidir (5, 15, 16, 21).

5. Egitim almis cocuklar baskalarini da egitmeleri konusunda cesaretlendirilmelidir. Ornegin boyle bir egitimden sonra butun cocuklara ev odevi olarak iki hafta icinde 10 kisiye daha egitim vermeleri ve bunu ogretmene bildirmeleri istenebilir.

6. Bu egitimler cesitli kisiler tarafindan, cesitli yerlerde yapilabilir: Anestezisder kardiyologlar, acil servis hekimleri, hemsireler, paramedikler, tip ve diger saglik hizmetleri ogrencileri, egitim almis ogretmenler ve egitim almis cok sayida baska gonulluler okullarda, hastanelerde veya baska uygun mekanlarda okul cocuklarina KPR ogretebilir (11, 21, 27, 36).

7. Her ulkede Milli Egitim Bakanliklari ve/veya diger onde gelen politikacilar okul cocuklarina KPR egitimi icin ulusal boyutta bir program yurutmelidir (9).

8. Her ulusun kendi Resusitasyon Dernegi ve/veya konu ile iliskili kurum ve dernekler bu konudaki ulusal girisimleri ve "Cocuklar Hayat Kurtarir" kampanyasini desteklemelidir.

9. "Cocuklar Hayat Kurtarir" kampanyasiyla, cocuklar ayni zamanda ilgili sosyal sorumluluklari ve sosyal becerileri edinecektir (5, 15, 21, 27).

10. Okul cocuklarinin KPR konusunda egitilmesini saglayan ulusal programlar daha cok hayat kurtarilmasina, toplumsal ve saglik hizmetlerinin maliyetinin azaltilmasina katkida bulunabilir (9, 53).

Hakem degerlendirmesi: Dis bagimsiz

Yazar Katkilari: Fikir - B.K; Tasarim - B.K., S.O.; Denedeme - B.K.; Kaynaklar - S.O. Malzemeler - S.O.; Veri toplanmasi ve/veya Islemesi - S.O.; Analiz ve/veya yorum - B.K.; Literatur taramasi - S.O., B.K.; Yaziyi yazan - B.K, S.O.; Elestirel Inceleme - B.K; Diger - B.K.

Cikar Catismasi: Yazarlar cikar catismasi bildirmemislerdir.

Finansal Destek: Yazarlar bu caksma Icin linansal destek almadiklarim beyan etmislerdir.

Peer-review: Externally peer-reviewed.

Author Contributions: Concept - B.K.; Design - B.K, S.O.; Supervision - B.K.; Funding - S.O.; Materials - S.O.; Data Collection and/or Processing - S.O.; Analysis and/or Interpretation - S.O.; Literature Review - S.O., B.K.; Writer - B.K., S.O.; Critical Review - B.K.; Other -B.K.

Conflict of Interest: No conflict of interest was dedared by the authors.

Financial Disclosure: The authors declared that this study has received no financial support.

Kaynaklar

(1.) Taniguchi D, Baernstein A, NIchol G. Cardiac arrest: a public health perspective. Emerg Med Clin North Am 2012; 30: 1-12. [CrossRef]

(2.) Bottiger BW, Grabner C, Bauer H, Weber T, Motsch J, Martin E. Long term outcome after out-of- hospital cardiac arrest with physician staffed emergency medical services: the Utstein style applied to a midsized urban/suburban area. Heart 1999; 82: 674-9. [CrossRef]

(3.) Monsieurs KG, Nolan JP, Bossaert LL, Maconochie IK Nikolaou NI, Perkins GD, et al. ERC Guidelines 2015 Writing Group. European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2015: Section 1. Executive summary. Resuscitation 2015;95:1-80. [CrossRef]

(4.) Nolan JP, Hazinski MF, Aickin R, Bhanji F, Billi JE, Callaway CW, et al. Part 1: Executive summary: 2015 International Consensus on Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care Science with Treatment Recommendations. Resuscitation 2015; 95: e1-31.

(5.) Bottiger BW, Van Aken H. Kids save lives--Training school children in cardiopulmonary resuscitation worldwide is now endorsed by the World Health Organization (WHO). Resuscitation 2015; 94: A5-7.

(6.) Kouwenhoven WB, Jude Jr, Knickerbocker GG. Closed-chest cardiac massage. JAMA 1960; 173: 1064-7. [CrossRef]

(7.) Holmberg M, Holmberg S, Herlitz J. Effect of bystander cardiopulmonary resus-citation in out- of-hospital cardiac arrest patients in Sweden. Resuscitation 2000; 47: 59-70. [CrossRef]

(8.) Herlitz J, Bang A, Gunnarsson J, Engdahl J, Karlson BW, Lindqvist J, et al. Factors associated with survival to hospitaldischarge among patients hospitalised alive after out of hospital cardiac arrest:change in outcome over 20 years in the community of Goteborg, Sweden. Heart 2003; 89:25-30. [CrossRef]

(9.) Wissenberg M, Lippert FK, Folke F, Weeke P, Hansen CM, Christensen EF, et al. Association of national initiatives toimprove cardiac arrest management with rates of bystander intervention andpatient survival after out-of-hospItal cardiac arrest. JAMA 2013; 310: 1377-84. [CrossRef]

(10.) Grasner JT, Bossaert L. Epidemiology and management of cardiac arrest: whatregistries are revealing. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2013; 27: 293-306. [CrossRef]

(11.) Bottiger BW. 'A Time to Act"--AnaesthesIologists In resuscitation help save 200,000 lives per year worldwide: school children, lay resuscitation, telephone- CPR, IOM and more. Eur J Anaesthesiol 2015; 32: 825-7. [CrossRef]

(12.) Stiell I, Nichol G, Wells G, De Maio V, Nesbitt L, Blackburn J, et al.; OPALS Study Group. Health-related quality of life is better for cardiac arrest survivors who received citizen cardiopulmonary resuscitation. Circulation 2003; 108: 1939-44. [CrossRef]

(13.) Ozbilgin S, Akan M, Hana V, Aygun C, Kuvaki B. Evaluation of Public Awareness, Knowledge and Attitudes about Cardiopulmonary Resuscitation: Report of Izmir. Turk J Anaesthesiol Reanim 2015;43: 396-405.

(14.) Perkins GD, Handley AJ, Koster RW, Castren M, Smyth MA, Olasveengen T, et al. Adult basic life support and automated external defibrillation section Collaborators. European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2015: Section 2. Adult basic life support and automated external defibrillation. Resuscitation 2015; 95: 81-99.[CrossRef]

(15.) Bohn A, Lukas RP, Breckwoldt J, Bottiger BW, Van Aken H. 'Kids save lives': why schoolchildren should train in cardiopulmonary resuscitation. Curr Opin Cri Care 2015; 21: 220-5. [CrossRef]

(16.) Bottiger BW, Van Aken H. Training children in cardiopulmonary resuscitation worldwide. Lancet 2015; 385: 2353. [ Cross Ref

(17.) Greif R, Lockey AS, Conaghan P, Lippert A, De Vries W, Monsieurs KG, Education and implementation of resuscitation section Collaborators. European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2015: Section 10. Education and implementation of resuscitation. Resuscitation 2015; 95: 288-301. [Cross Ref

(18.) Yildiran F, Tanriover S, Sengul M, Oncel C, Cayirli O, Ozbil gi S, ve ark. Okullarda Etkili KPR Egitimi: "Cocuklar da Hayat Kurtarir". Ozel Calisma Modulleri (OCM) Sempozyumu 2016; 41.

(19.) Cave DM, AufderheIde TP, Beeson J, Ellison A, Gregory A, HaziskiMF, et al. Importance and implementation of training in cardiopulmonary resuscitation and automated external defibrillation i schools: a science advisory from the American Heart Association. Circulation 2011; 123: 691-706. [Cross Ref]

(20.) Bottiger BW, Bossaert LL, Castren M, Cipoesu D, Georgiou M, Grei R, et al. Kids Save Lives - ERC position statement on school children education in CPR.: "Hands that help-Training children is training for life". Resuscitation 2016: pii: S0300-9572(16)30100-9.

(21.) Lukas RP, Van Aken H, Molhoff T, Weber T, Rammert M, Wild E, et al. Kids save lives: a six- year longitudinal study of schoolchildren learning cardiopulmonary resuscitation: Who should do the teaching and will the effects last? Resuscitation 2016; 101:35-40.

(22.) Schultz A, Rosenblum E, Skipper B. Alyce annie: a new CPR home practice manikin. J School Health 1981; 51: 507-11. [Cross Ref]

(23.) Lester C, Donnelly P, Weston C, Morgan M. Teaching schoolchildren cardiopulmonary resuscitation. Resuscitation 1996; 31:33-8. [CrossRef]

(24.) Parashar AK. Effective planned teaching programme on knowledge & practice of basic life support among students in Mangalore. Nurs J India 2010; 101:40-1.

(25.) Reder S, Cummings P, Quan L. Comparison of three instructional methods for teaching cardiopulmonary resuscitation and use of an automatic external defibrillator to high school students. Resuscitation 2006; 69: 443-53. [CrossRef]

(26.) Lind B. Teaching mouth-to-mouth resuscitation in primary schools. Acta Anaesthesiol Scand Suppl 1961; (Suppl 9): 63-81.

(27.) Plant N, Taylor K How best to teach CPR to schoolchildren: A systematic review. Resuscitation 2013; 84:415-21. [CrossRef]

(28.) Lorem T, Palm A, Wik L. Impact of a self-instruction CPR kit on 7th graders' and adults' skills and CPR performance. Resuscitation 2008; 79: 103-8. [CrossRef]

(29.) Lorem T, Steen PA, Wik L. High school students as ambassadors of CPR-a model for reaching the most appropriate target population? Resuscitation 2010; 81: 78-81.

(30.) Corrado G, Rovelli E, Beretta S, Santarone M, Ferrari G. Cardiopulmonary resuscitation training in high-school adolescents by distributing personal manikins. The Como-Cuore experience in the area of Como, Italy. J Cardiovasc Med (Hagerstown) 2011; 12: 249-54. [CrossRef]

(31.) Isbye DL, Rasmussen LS, Ringsted C, Iippert FK. Disseminating cardiopulmonary resuscitation training by distributing 35,000 personal manikins among school children. Circulation 2007; 116: 1380-5. [CrossRef]

(32.) Reder S, Cummings P, Quan L. Comparison of three instructional methods for teaching cardiopulmonary resuscitation and use of an automatic external defibrillator to high school students. Resuscitation 2006; 69: 443-53. [CrossRef]

(33.) Frederick K, Bixby E, Orzel MN, Stewart-Brown S, Willett K. An evaluation of the effectiveness of the injury minimization programme for schools (IMPS). Injury Prevent 2000; 6: 92-5. [CrossRef]

(34.) Teague G, Riley RH. Online resuscitation training. Does it improve high school students' ability to perform cardiopulmonary resuscitation in a simulated environment? Resuscitation 2006; 71:352-7.

(35.) Lubrano R, Romero S, Scoppi P, Cocchi G, Baroncmi S, Elli M, et al. How to become an under 11 rescuer: a practical method to teach first aid to primary schoolchildren. Resuscitation 2005; 64: 303-7. [CrossRef]

(37.) Youngblood P, Hedman L, Creutzfeld J, Fellander-Tsai L, Stengard K, Hansen K, et al. Virtual worlds for teaching the new CPR to high school students. Stud Health Technol Inform 2007; 125:515-9.

(38.) Kelley J, Richman PB, Ewy GA, Clark L, Bulloch B, Bobrow BJ. Eighth grade students become proficient at CPR and use of an AED following a condensed training programme. Resuscitation 2006; 71: 229-36. [CrossRef]

(39.) Jones I, Whitfield R, Colquhoun M, Chamberlain D, Vetter N, Newcombe R. At what age can schoolchildren provide effective chest compressions? An observational study from the Heart-start UK Schools Training Programme. BMJ 2007; 334: 1201. [CrossRef]

(40.) Paal P, Falk M, Sumann G, Demetz F, Beilkircher W, Gruber E, et al. Comparison of mouth-to- mouth, mouthto-mask and mouth-to-face-shield ventilation by lay persons. Resuscitation 2006; 70: 117-23. [CrossRef]

(41.) Sherif C, Erdos J, Sohm M, Schonbauer R, Rabitsch W, Schuster E, et al. Effectiveness of mouth-to-mouth resuscitation performed by young adolescents on a mannequin. Am J Emerg Med 2005; 23: 51-4. [CrossRef]

(42.) Bollig G, Wahl HA, Svendsen MV Primary school children are able to perform basic life-saving first aid measures. Resuscitation 2009; 80: 689-92. [CrossRef]

(43.) Plotnikoff R, Moore PJ. Retention of cardiopulmonary resuscitation knowledge and skills by 11- and 12-year-old children. MedJAust 1989; 150:296-302.

(44.) Connolly M, Toner P, Connolly D, McCluskey DR. The ABC for life' programme-teaching basic life support in schools. Resuscitation 2007; 72:270-9. [CrossRef]

(45.) Van Kerschaver E, Delooz HH, Moens GFG. The effectiveness of repeated cardiopulmonary resuscitation training in a school population. Resuscitation 1989; 17:211-22. [CrossRef]

(46.) Bohn A, Van Aken HK, Mollhoff T, Wienzek H, Kimmeyer P, Wild E, et al. Teaching resuscitation in schools: annual tuition by trained teachers is effective starting at age 10. A four-year prospective cohort study. Resuscitation 2012; 83: 619-25. [CrossRef]

(47.) McCluskey D, Moore P, Campbell S, Topping A. Teaching CPR in secondary education: the opinions of head teachers in one region of the UK. Resuscitation 2010; 81: 1601. [CrossRef]

(48.) Toner P, Connolly M, Laverty L, McGrath P, Connolly D, McCluskey DR. Teaching basic life support to school children using medical students and teachers in a peer-training' model-results of the ABC for life' programme. Resuscitation 2007; 75: 169-75. [CrossRef]

(49.) Breckwoldt J, Beetz D, Schnitzer L, Waskow C, Arntz HR, Weimann J. Medical students teaching basic life support to school children as a required element of medical education: a randomised controlled study comparing three different approaches to fifth year medical training in emergency medicine. Resuscitation 2007; 74: 158-65. [CrossRef]

(50.) Mowbray A, McCulloch WJ, Conn AG, Spence AA. Teaching of cardiopulmonary resuscitation by medical students. Med Educ 1987; 21: 285-7. [CrossRef]

(51.) De Buck E, Van Remoortel H, Dieltjens T, Verstraeten H, Clarysse M, Moens O, et al. Evidence-based educational pathway for the integration of first aid training in school curricula. Resuscitation 2015; 94: 8-22. [CrossRef]

(52.) Uray T, Lunzer A, Ochsenhofer A, Thanikkel L, Zingerle R, Lillie P, et al. Feasibility of life-supporting first aid (LSEA) training as a mandatory subject in primary schools. Resuscitation 2003; 59:211-20. [CrossRef]

(53.) Kragholm K, Wissenberg M, Mortensen RN, Fonager K, Jensen SE, Rajan S, et al. Return to work in out-of-hospital cardiac arrest survivors: a nationwide register-based follow-up study. Circulation 2015; 131: 1682-90. [CrossRef]

Bahar Kuvaki, Sule Ozbilgin

Dokuz Eylul Universitesi Tip Fakultesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dali, Izmir, Turkiye

Cite this article as: Kuvaki B, Ozbilgin S. School Children Save Lives. Turk J Anaesthesiol Reanim 2018; 46: 170-5.

Sorumlu Yazar/Correspondiug Authon Sule Ozbilgin E-mail: sozbilginmd@gmail.com

Gelis Tarihi / Received : 02.06.2017

Kabul Tarihi / Accepted : 06.02.2018

DOI: 10.5152/TJAR.2018.25986
COPYRIGHT 2018 AVES
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2018 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Kuvaki, Bahar; Ozbilgin, Sule
Publication:Turkish Journal of Anaesthesiology and Reanimation
Article Type:Report
Date:Jun 1, 2018
Words:4646
Previous Article:The European Medicines Agency and the Authorization for Hydroxyethyl starch Containing Solutions--Killing the Cow to Get Rid of Ticks?
Next Article:Experienced Use of Dexmedetomidine in the Intensive Care Unit: A Report of a Structured Consensus/Yogun Bakim Biriminde Deksmedetomidin Kullanimi...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters