Printer Friendly

Myofascial pain syndrome in chronic tension-type headache/Kronik gerilim tipi bas agrisinda miyofasial agri sendromu.

Giris

Gerilim tipi bas agrisi (GTBA) eriskinlerde en sik gorulen bas agrisi tipi olup, patogenezi tam olarak bilinmemektedir. Schwartz ve ark.'nin (1) yaptigi toplum bazli bir calismada epizodik GTBA'nin yillik prevalansi %38,3 iken, kronik GTBA'da bu oranin %2,2 oldugu tespit edilmistir. GTBA omuz-boyun kusagi kaslarinin etiyolojide onemli rol oynadigi hastaliklarin prototipi olarak gosterilebilir (2). Boyun fleksor ve ekstansor kaslarinin stimulasyonu ile olusan refere agri GTBA'da gorulen agri paterni ile benzerdir. Pek cok calismada GTBA'dan yakinan hastalarda perikranial dokulardaki artmis duyarliligin en onemli klinik bulgu oldugu gosterilmistir (3-7). Ayrica bazi calismalarda GTBA'si olan hastalarda basinc agri esigi seviyelerinin saglikli kontrollere gore daha dusuk oldugu belirtilmistir (8-10).

GTBA icin one surulen agri modellerinde, perikranial miyofasi-al dokulardan kaynaklanan uzamis nosiseptif inputun spinal dorsal boynuz/trigeminal nukleus seviyesinde santral sensitizasyona neden oldugu ileri surulmektedir. C1-C3 innervasyonlu kaslardaki ust trapezius (TR), sternokleidomastoideus (SKM), suboksipitalis (SO) veya trigeminal sinir innervasyonlu kaslardaki (temporal, masseter) tetik noktalarin periferal nosiseptif input girisinden sorumlu olabilecegi ve nukleus trigeminalis kaudalise surekli bir afferent bombardimanina neden olabilecegi savunulmustur (11).

Servikal kaslarda ve temporal kasta miyofasial tetik nokta varligi migren tipi bas agrisinda arastirilmis ve tetik noktalarin migrene katkida bulunan veya agrinin devamliligini saglayan bir faktor oldugu one surulmustur (12). Yapilan bir calismada TR kasin-daki tetik noktadan refere olan agriyla kronik gerilim tipi bas agrisinin benzer agri paternleri sergiledikleri gosterilmistir (13). Ayni arastirmacinin bir diger calismasinda ise ust TR, SKM ve tem-poralis kaslarindaki aktif tetik noktalarin GTBA'nin klinigiyle yakindan ilgili oldugu gosterilmistir (14). GTBA'si olan hastalarda daha genis kas grubunda, kaslarin basinc agri esiklerinin, servikal mo-bilitenin ve depresyonun da degerlendirildigi arastirma cok azdir.

Calismamizin birincil amaci, kronik GTBA olan hastalarda miyofasial tetik nokta varligini arastirmaktir. Calismanin bir diger amaci ise, bas pozisyonu, boyun mobilitesi, servikal kaslarin basinc agri esigi ve depresyon ile hastalik arasindaki iliskiyi degerlendirmektir.

Gerec ve Yontem

Bu calismaya kronik GTBA'si olan 27 hasta (24 kadin, 3 erkek) (grup 1) ve bas agrisi olmayan 19 saglikli kontrol (18 kadin, 1 erkek) (grup 2) dahil edildi. Hastalara GTBA tanisi hastanemiz noroloji klinigindeki deneyimli bir norolog tarafindan International Headache Society (IHS) tani kriterlerine gore konuldu (15). Hastalara ve kontrol grubuna bilgilendirilmis onam formu imzalatildi ve bu calisma icin hastane etik kurulundan onay alindi.

Grup 1'in bas agrisi suresi sorgulandi ve siddeti vizuel analog skala (VAS) ile belirlendi. Hastalarin hicbiri diger primer bas agrisi tani kriterlerini tamamlamiyordu. Calismaya alinan tum hastalarda bilateral lokalizasyon, sikistirici ve basinc yapici karakterde, hafif ve orta siddette agri (VAS'da 10 uzerinden 7'den fazla puan almamasi), rutin fiziksel aktivite esnasinda agrida artma olmamasi, bas agrisi esnasinda fotofobi, fonofobi, kusma veya bulanti olmamasi gibi GTBA'nin tipik karakteristik ozellikleri mevcuttu. Kronik GTBA hastalarinda 6 ay sureyle bir ayda en az 15 gun bas agrisi mevcuttu. IHS tarafindan tanimlanan ilac asiri kullanim bas agrisi olanlar calismaya alinmadi. Hastalarin hicbirinde genel saglik durumunu etkileyecek sistemik hastalik bulgusu yoktu.

Miyofasial Tetik Noktalarin Degerlendirilmesi

Her iki grubun SKM, TR, levator skapula (LS), multifidus (MF), splenius servisis (SS) ve SO kaslari bilateral olarak miyofasial agri sendromu konusunda deneyimli bir fiziyatrist tarafindan aktif ve latent tetik nokta acisindan degerlendirildi. Miyofasial tetik nokta tanisi; 1) iskelet kasinda palpabl gergin bant varligi, 2) gergin bant icinde hipersensitif tetik nokta varligi, 3) gergin bantin palpasyonu ile lokal seyirme cevabinin olusmasi, 4) tetik nokta'nin kompresyonuna cevap olarak refere agri olusumu kriterlerine gore konuldu. Tetik nokta; nokta kompresyonu ile hastanin bas agrisina benzer refere agri aciga cikiyorsa bu tetik nokta "aktif tetik nokta" olarak kabul edildi. Hastada olusan refere agri hastada daha onceki agrisina benzer agri olusturmuyorsa bu tetik noktada "latent tetik nokta" olarak kabul edildi (16,17).

Basin One Posturunun Degerlendirilmesi

Basin one posturunun objektif olarak degerlendirilmesi icin calismaya alinan tum bireylerin fotograf cekimleri yapildi. Kamera, bireylerin omuz hizasinda olacak sekilde yerlestirildi ve kulak tragusunun acik sekilde gorunmesi saglandi, plastik bir cubuk yedinci servikal vertebra (C7) spinoz cikintisi uzerindeki deriye yapistirildi. Fotograf cekimleri rahat bir oturma pozisyonunda ve rahat bir ayakta durus pozisyonunda olmak uzere lateral acidan iki farkli pozisyonda gerceklestirildi. Fotograf cekildikten sonra su sekilde kraniovertebral aci olculdu: C7 spinoz cikintisindan horizontal olarak gecen cizgi ile tragus ile C7 spinoz cikinti arasindan gecen cizgi arasindaki aci olculdu (Sekil 1) (18-20). Her iki pozisyonda da basin one posturu degerlendirildi. Kraniovertebral acinin kucuk olmasi basin one posturunde artisa isaret etmekteydi.

Basinc Agri Esiginin Degerlendirilmesi

Basinc agri esigi, belli bir noktada basinc duyusunun ilk olarak agri duyusuna degistigi minimal basinc miktari olarak tanimlanir (21). Calismamizda hasta ve kontrol grubunda SKM, TR, LS, SO kaslari uzerinden Fischer'in doku kompliansmetresi ile algometrik degerlendirme yapildi ve basinc agri esigi (kg/[cm.sup.2]) kaydedildi.

[ILLUSTRATION OMITTED]

Boyun Mobilitesinin Degerlendirilmesi

Boyun mobilitesinin degerlendirilmesi gonyometrik olarak yapildi. Boyun mobilitesi hasta rahat bir pozisyonda otururken degerlendirildi. Olcumler degisik hareket tipleri icin eklem hareket acikligi (EHA) olarak fleksiyon/ekstansiyon icin tek parametrede, lateral fleksiyon ve rotasyon icin ise sag ve sol seklinde ayri ayri olculerek iki degerin ortalamasi seklinde gerceklestirildi.

Psikolojik Durumun Degerlendirilmesi

Her iki grubun psikolojik durumlari Beck depresyon olcegi (BDO) ile degerlendirildi.

Istatistiksel Analizler

Istatistiksel analizler icin SPSS 10.0 for Windows paket programi kullanildi. Gruplar arasindaki farkin karsilastirilmasinda, normal dagilima uygunlugu arastirmak icin Kolmogorov Smirnov testi sonrasinda, dagilimin normal oldugu degerlerde parametrik student t-testi ve dagilimin normal olmadigi degerlerde nonparamet-rik Mann Whitney-U testi kullanildi. Korelasyonlar Spearman korelasyon analizi ile yapildi. p degeri <0,05 ise anlamli kabul edildi.

Bulgular

Grup 1'in yas ortalamasi 34,55[+ or -]10,65 (16-55) yil, grup 2'nin ise 33,63[+ or -]8,22 (24-53) yil idi. Grup 1'deki 24 hastanin 21'i (%87,5) kadin 3'u (%12,5) erkek iken, grup 2'deki 19 hastanin 18'i (%94,7) kadin 1'i (%5,3) erkekti. Her iki grup arasinda yas ve cinsiyet acisindan istatistiksel olarak anlamli farklilik yoktu (sirasiyla p=0,771, p=0,774).

Yirmi yedi hastanin 21'inde (%87,5) degerlendirilen kaslarin en az birinde aktif tetik nokta mevcuttu. Bes (%18,51) hastada ise kaslarin hicbirinde aktif tetik nokta tespit edilmezken latent tetik noktalari mevcuttu. Bir (%3,7) hastada ise hic tetik nokta tespit edilemedi. Kontrol grubunun ise hicbirinde aktif tetik nokta saptanmazken, 12 (%62,15) kiside degerlendirilen kaslarin en az birinde latent tetik nokta mevcuttu. Grup 1'in degerlendirmeye alinan kaslarindaki ortalama aktif tetik nokta sayisi 2,48[+ or -]2,2 (0-10) iken, grup 2'de hic aktif tetik nokta tespit edilmedi. Grup 1'in ortalama latent tetik nokta sayisi 3,51[+ or -]2,63 (0-11) iken, kontrol grubunda 1,52[+ or -]1,61 (0-4) idi. Grup 1'in aktif ve latent tetik nokta sayisi ortalama degerleri grup 2'den belirgin olarak yuksekti (p=0,0001) (Sekil 2). Grup 1'de en fazla aktif ve latent tetik nokta bulunduran kaslar SO ve TR kaslariydi.

Grup 1'in servikal fleksiyon (p=0,004), ekstansiyon (p=0,0001), lateral fleksiyon (p=0,0001) ve rotasyon (p=0,0001) EHA degerleri, kontrol grubundan dusuktu (Tablo 1).

Grup 1'in SKM (sag, sol p=0,0001), SO (sag p=0,001, sol p=0,0001), TR (sag p=0,001, sol p=0,011), LS (sag p=0,0001, sol p=0,004) kaslari uzerinden yapilan basinc agri esigi degerleri grup 2'ye gore belirgin olarak dusuktu (Tablo 1).

Grup 1'in BDO ortalama skoru 25,14[+ or -]2,25 (7-54) iken grup 2'nin BDO ortalama skoru ise 8,47[+ or -]3,38 (0-24) idi. Grup 1'in BDO ortalama skoru grup 2'den belirgin olarak yuksekti (p=0,0001) (Sekil 3).

Grup 1'in oturarak olculen kraniovertebral aci degerleri 39,74[+ or -]5,57[degrees] (18-56) iken grup 2'nin oturarak olculen kraniovertebral aci degerleri ise 46,47[+ or -]4,45[degrees] (40-58) idi. Grup 1'in ayakta olculen kraniovertebral aci degerleri 40,62[+ or -] 5,42[degrees] (20-54), Grup 2'nin ayakta olculen kraniovertebral aci degerleri ise 47,47[+ or -] 4,69[degrees] (40-54) idi. Grup 1'in oturarak ve ayakta olculen kraniovertebral aci degerleri, Grup 2'den belirgin olarak daha dusuktu (sirasiyla p=0,018, p=0,001) (Sekil 4). Dolayisiyla, Grup 1'in basin one postu-ru Grup 2'ye gore artmisti. Grup 1'in aktif ve latent tetik nokta sayisi, kraniovertebral aci, boyun EHA, basinc agri esigi ve BDO degerleri ile hastalik suresi ve VAS skorlari arasinda korelasyon bulunamadi (p>0,05).

Tartisma

Bu calismada, kronik GTBA'si olan hastalarin hemen hemen tumunde aktif tetik nokta saptanirken, kontrol grubunda aktif tetik nokta saptanamadi ve SKM, TR, SO, LS kaslari uzerinden yapilan basinc agri esigi degerlerinin GTBA hastalarinda kontrol grubuna gore belirgin olarak dusuk oldugu tespit edildi. Bu bulgular GTBA'da basinc agri esigi degerlerinin dusuk olarak saptandigi diger calismalar ile uyumlu idi (8- 10). Kronik GTBA hastalarinda artmis perikranial duyarliligin ve basinc agri esigi degerlerindeki dusmenin santral sinir sistemindeki veya periferdeki hipereksita-biliteye bagli oldugu one surulmus olmakla birlikte bu sekilde bir neden sonuc iliskisi kanitlanamamistir.

[GRAPHIC OMITTED]

Bendtsen ve ark. (22) GTBA'da ana problemin perikranial miyofasial hassas dokulardan perifere algojenik maddelerin salinmasi sonucu olusan uzamis nosiseptif inputlara bagli santral yollarin sensitizasyonu oldugunu vurguladiklari bir agri modeli one surmuslerdir. Bu one surulen model spinal dorsal boy-nuz/trigeminal nukleus seviyesindeki sensitizasyon, hafif artmis supraspinal hipersensivite, artmis kas aktivitesi ve kas sertligi, kronik agri ve GTBA'si olan ve perikranial duyarlilikta artma olan hastalardaki objektif periferal patoloji bulgularinin yoklugunu aciklamaktadir. Ancak bu model periferdeki nosiseptif im-puls kaynagi yapilari ve santral sensitizasyonu baslatan mekanizmayi aciklayamamistir.

Fernandez-de-las-Penas ve ark.'nin (11) one surdugu agri modelinde ise GTBA sadece perikranial kaslarin kendinden degil, ayni zamanda posterior servikal, kranial (ekstraokuler kaslari da icerir) ve omuz kusagi kaslarindaki tetik noktalardan kaynaklanan ve nukleus trigeminalis kaudalis ve spinal kord araciligi ile iletilen re-fere agri ile kismen de olsa aciklanabilir. Bu agri modelinde tetik noktalar kranial bolgede duyarlilikta artis ve basinc agri esiginde azalma gozlenen refere agri alanlari (sekonder hiperaljezik alan) olan primer hiperaljezik alanlar olarak kabul edilmektedir. Daha once Fernandez-de-las-Penas ve ark.'nin (12-14,23) cesitli calismalarinda ve Couppe C. ve ark.'nin (24) calismalarinda gosterdigi gibi kronik GTBA hastalarinda aktif tetik nokta sayisi daha fazladir ve bu bizim calismamizin sonuclari ile de uyumludur. Bu bulgular miyofasial tetik noktalarin santral sinir sistemi sensitizasyonuna neden olan uzamis nosiseptif uyari kaynagi olabilecegi gorusunu desteklemistir.

[GRAPHIC OMITTED]

[GRAPHIC OMITTED]

Simons ve ark. (16) servikal omurgadaki postural anomalilerin bu bolgedeki kaslarda tetik nokta aktivasyonundan sorumlu olabilecegini bildirmistir. Bu anormal posturlerden en sik goruleni basin one posturudur (25,26). Biz calismamizda kronik GTBA hasta-larinda kontrol grubuna gore daha dusuk kraniovertebral aci degerleri (artmis basin one posturu) saptadik (p=0,001). Servikal hi-perekstansiyon veya artmis servikal lordoz basin one posturune siklikla eslik eden bulgulardir. Basin one posturu siklikla posterior servikal ekstansor kaslarin (SO, SS ve ust TR lifleri) ve SKM kasinin kisalmasi ile iliskilidir (16). Bu durum artmis basin one postu-runde beklenen posterior servikal ekstansor kaslardaki ve SKM kasindaki asiri kontraksiyonun nukleus trigeminalis kaudalise daha fazla nosiseptif input girisine ve agri esiginde dusmeye neden olacagini, ve sonuc olarak santral sensitizasyonda artisla sonuclanacagini dusundurmustur.

Boyun mobilitesi ve GTBA arasindaki iliskiyi degerlendiren ilk calisma Zwart ve ark. (27) tarafindan yapilmistir. Bu calismada boyun mobilitesi acisindan GTBA hastalari ve kontrol grubu arasinda anlamli fark saptanmamistir. Buna karsilik Fernandez-de-las-Penas ve ark.'nin (28) calismasinda ise GTBA grubunda boyun mobilitesinin kontrol grubu ile karsilastirildiginda anlamli olarak azalmis oldugu tespit edilmistir. Bizim calismamizda da Fernandez-de-las-Penas ve ark.'nin calismasinda benzer sekilde boyun mobilitesinin GTBA hastalarinda anlamli olarak azalmis oldugu gozlemlenmistir. Boyun mobilitesindeki kisitlanma bas agrisina neden olan bir faktorden cok anormal bas posturu, agri veya her ikisine birden eslik eden bir bulgu olabilir. Boyun mobilitesi ve GTBA arasindaki iliskiyi degerlendirmek icin daha ileri arastirmalar gerekmektedir.

Calismamizda kronik GTBA hastalarinda BDO ortalama skorlarinda kontrol grubuna gore artma saptanmistir. Penacoba-puente ve ark.'nin (29) calismasinda depresyon ve GTBA birlikteligi olan hastalarin tedaviye cevabinin daha az oldugu ve yasam kalitesinin ilimli olarak azaldigi gosterilmistir. GTBA tedavisinde depresyonun da goz onunde bulundurulmasi onemli bir konudur.

Calismamizin sonuclari kronik GTBA'si olan hastalarin neredeyse tumunde miyofasial tetik nokta, kraniovertebral postur bozuklugu ve boyun mobilitesinde kisitlilik tespit edilmesi patoge-nezde ve/veya semptomlarin alevlenmesinde miyofasial agri sen-dromunun rol oynayabilecegini dusundurmektedir. Sonuc olarak kronik GTBA tedavisinde agrinin tedavi edilebilir komponenti olarak miyofasial agri sendromunun goz onunde bulundurulmasinin onemli oldugu dusuncesindeyiz.

Gelis Tarihi/Received: Ocak/January 2009 Kabul Tarihi/Accepted: Eylul/September 2009

Kaynaklar

(1.) Schwartz BS, Stewart WF, Simon D, Lipton RB. Epidemiology of tension-type headache. JAMA 1998;279:381-3. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(2.) Jensen R, Bendtsen L, Olesen J. Muscular factors are of importance in tension type headache. Headache 1998;38:10-7. [Abstract] / [PDF]

(3.) Jensen R, Olesen J. Initiating mechanism of experimentally induced tension-type headache. Cephalalgia 1996;16:175-82. [Abstract] / [PDF]

(4.) Lipchik GL, Holroyd KA, Talbot F, Greer M. Pericranial muscle tenderness and exteroceptive suppression of temporalis muscle activity: a blind study of chronic tension type headache. Headache 1997;37:368-76. [Abstract] / [PDF]

(5.) Metsahonkala L, Anttila P, Laimi K, Aromaa M, Helenius H, Mikkelsson M, et al. Extra cephalic tenderness and pressure pain threshold in children with headache. Eur J Pain 2006;10:581-5. [Abstract] / [PDF]

(6.) Langemark M, Olesen J. Pericranial tenderness in tension headache. A blind controlled study. Cephalalgia 1987;7:249-55. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(7.) Jensen R, Rasmussen BK, Pederken B, Olesen J. Muscle tenderness and pressure pain threshold in headache: a population study. Pain 1993;52:193-9. [Abstract] / [PDF]

(8.) Schoenen J, Bottin D, Hardy F, Gerard P. Cephalic and extra-cephalic pressure pain thresholds in chronic tension type headache. Pain 1991;47:145-9. [Abstract] / [PDF]

(9.) Bendtsen L, Jensen R, Olesen J. Decreased pain detection and tolerance thresholds in chronic tension type headache. Arch Neurol 1996;53:373-6. [Abstract] / [PDF]

(10.) Ashina S, Babenko L, Jensen R, Ashina M, Magerl W, Bendtsen L. Increased muscular and cutaneous pain sensitivity in cephalic region in patients with chronic tension-type headache. Eur J Neurol 2005;12:543-9. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(11.) Fernandez-de-las-Penas C, Cuadrado ML, Arendt-Nielsen L, Simons DG, Pareja JA. Myofascial trigger points and sensitization: an updated pain model for tension-type headache. Cephalalgia 2007;27:383-93. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(12.) Fernandez-de-las-Penas C, Cuadrado ML, Pareja JA. Myofascial trigger points, neck mobility and forward head posture in unilateral migraine. Cephalalgia 2006;26:1061-70. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(13.) Fernandez-de-las-Penas C, Ge HY, Arendt-Nielsen L, Cuadrado ML, Pareja JA. Referred pain from trapezius muscle trigger point shares similar characteristics with chronic tension type headache. Eur J Pain 2007:11:475-82. [Abstract] / [PDF]

(14.) Fernandez-de-las-Penas C, Alonso-Blanco C, Cuadrado ML, Gerwin RD, Pareja JA. Myofascial trigger points and their relationship with headache clinical parameters in chronic tension type headache. Headache 2006;46:1264-72. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(15.) IHS: Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society. The International Classification of Headache Disorders, 2nd edition. Cephalalgia 2004;24(suppl 1):9-160. [Full Text]

(16.) Simons DG, Travell J, Simons LS. Myofascial pain and dysfunction: the trigger point manual, Vol 1. 2nd ed. Baltimore: Williams&Wilkins; 1999. p. 237-472.

(17.) Gerwin RD, Shanon S, Hong CZ, Hubbard D, Gevirtz R. Interrater reliability in myofascial trigger point examination. Pain 1997;69:65-73. [Abstract] / [PDF]

(18.) Raine S, Twomey LT. Head and shoulder posture variations in 160 asymptomatic women and men. Arch Phys Med Rehabil 1997;78:1215-23. [Abstract] / [PDF]

(19.) Watson DH, Trott PH. Cervical headache: an investigation of natural head posture and upper cervical flexor muscle performance. Cephalalgia 1993;13:272-84. [Abstract] / [PDF]

(20.) Braun BL, Amundson LR. Quantitative assessment of head and shoulder posture. Arch Phys Med Rehabil 1989;70:322-9. [Abstract]

(21.) Fischer AA. Application of pressure algometry in manual medicine. J Man Med 1990;5:145-50.

(22.) Bendtsen L. Central sensitization in tension-type headache: possible patho-physiological mechanisms. Cephalalgia 2000;29:486-508. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(23.) Fernandez-de-las-Penas C, Alonso-Blanco C, Cuadrado ML, Gerwin RD, Pareja JA. Trigger points in the suboccipital muscles and forward head posture in tension type headache. Headache 2006;46:454-60. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(24.) Couppe C, Torelli P, Fuglsang-Frederiksen A, Andersen KV, Jensen R. Myofascial trigger points are very prevalent in patients with chronic tension-type headache: a double-blinded controlled study. Clin J Pain 2007;23:23-7. [Abstract]

(25.) Catlin PA, Coats PW, Green E, McDonald JJ, North C Greenfield B. Posture in patients with shoulder overuse injuries and healthy individuals. JOSPT 1995;21:287-95. [Abstract] / [PDF]

(26.) Griegel-Morris P, Larson K, Mueller-Klaus K, Oatis CA. Incidence of common postural abnormalities in the cervical, shoulder, and thoracic regions and their associations with pain in two age groups of healthy subjects. Phys Ther 1992;72:425-30. [Abstract] / [PDF]

(27.) Zwart JA. Neck mobility in different headache disorders. Headache 1997;37:6-11. [Abstract] / [PDF]

(28.) Fernandez-de-las-Penas C, Alonso-Blanco C, Cuadrado ML, Pareja JA. Forward head posture and neck mobility in chronic tension-type headache: a blinded, controlled study. Cephalalgia 2006;26:314-9. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(29.) Penacoba-Puente C, Fernandez-de-Las-Penas C, Gonzalez-Gutierrez JL, Miangolarra-Page JC, Pareja JA. Interaction between anxiety, depression, quality of life and clinical parameters in chronic tension-type headache. Eur J Pain 2008;12:886-94. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

Burcu DUYUR CAKIT, Hatice RANA ERDEM, Esin CETINKAYA, Baris NACIR, Meryem SARACOGLU Saglik Bakanligi Ankara Egitim ve Arastirma Hastanesi, 2. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klinigi, Ankara, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Baris Nacir, Saglik Bakanligi Ankara Egitim ve Arastirma Hastanesi, 2. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klinigi, Ankara, Turkiye Tel: +90 312 595 34 07 E-posta: bnacir@mynet.com
Tablo 1. Grup 1 ve 2'nin servikal eklem hareket acikligi (EHA)
ve basinc agri esigi degerleri ortalamalari.

Servikal EHA (derece) Grup 1

 ortalama [+ or -] standart sapma
 (en kucuk deger-en buyuk deger)

Fleksiyon 68,7 [+ or -] 13,41 (40-90)
Ekstansiyon 74,25 [+ or -] 10,44 (40-90)
Lateral Fleksiyon 77,03 [+ or -] 9,22 (55-90)
Rotasyon 142,22 [+ or -] 20,86 (90-180)

Kaslarin basinc agri esigi ortalama [+ or -] standart sapma
degerleri (kg/[cm.sup.2]) (en kucuk deger-en buyuk deger)

Sag Sternokleidomastoideus 2,30 [+ or -] 0,85 (1-4,1)
Sol Sternokleidomastoideus 2,37 [+ or -] 0,92 (1-4,5)
Sag Suboksipitalis 3,61 [+ or -] 1,07 (2,1-5,6)
Sol Suboksipitalis 3,66 [+ or -] 1,24 (1,5-7)
Sag Trapezius 5,13 [+ or -] 1,85 (1,9-8)
Sol Trapezius 5,79 [+ or -] 1,92 (2,2-8,6)
Sag Levator Skapula 5,90 [+ or -] 1,71 (3,2-8,5)
Sol Levator Skapula 6,12 [+ or -] 1,84 (2,5-9,2)

Servikal EHA (derece) Grup 2

 ortalama [+ or -] standart sapma
 (en kucuk deger-en buyuk deger)

Fleksiyon 79,1 [+ or -] 17,18 (40-90)
Ekstansiyon 85,0 [+ or -] 7,81 (60-90)
Lateral Fleksiyon 85,52 [+ or -] 7,61 (65-90)
Rotasyon 165,26 [+ or -] 31,77 (40-180)

Kaslarin basinc agri esigi ortalama [+ or -] standart sapma
degerleri (kg/[cm.sup.2]) (en kucuk deger-en buyuk deger)

Sag Sternokleidomastoideus 3,48 [+ or -] 0,83 (2,1-4,9)
Sol Sternokleidomastoideus 3,61 [+ or -] 0,86 (2,1-4,9)
Sag Suboksipitalis 5,4 [+ or -] 1,85 (2,9-9,8)
Sol Suboksipitalis 4,84 [+ or -] 1,74 (2,3-10,2)
Sag Trapezius 8,15 [+ or -] 2,93 (3,1-12,1)
Sol Trapezius 8,06 [+ or -] 2,79 (3,6-11,6)
Sag Levator Skapula 8,92 [+ or -] 2,54 (5,2-12,1)
Sol Levator Skapula 8,51 [+ or -] 2,49 (3,8-12,2)

Servikal EHA (derece) p

Fleksiyon 0,004
Ekstansiyon 0,0001
Lateral Fleksiyon 0,0001
Rotasyon 0,0001

Kaslarin basinc agri esigi
degerleri (kg/[cm.sup.2])

Sag Sternokleidomastoideus 0,0001
Sol Sternokleidomastoideus 0,0001
Sag Suboksipitalis 0,001
Sol Suboksipitalis 0,0001
Sag Trapezius 0,001
Sol Trapezius 0,011
Sag Levator Skapula 0,0001
Sol Levator Skapula 0,004
COPYRIGHT 2010 Galenos Yayincilik
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article / Orijinal Makale
Author:Cakit, Burcu Duyur; Erdem, Hatice Rana; Cetinkaya, Esin; Nacir, Baris; Saracoglu, Meryem
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Clinical report
Geographic Code:7TURK
Date:Mar 1, 2010
Words:3184
Previous Article:The association of presacral nodules with biomechanics of the lumbar region and lumbar discopaties in patients with low back pain/Bel agrili...
Next Article:Prevalance and risk factors of pressure ulcers in spinal cord injured patients/Omurilik yaralanmali hastalarda basi yarasi sikligi ve risk...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters