Printer Friendly

Middeleeuse gravin veg in Afrikaans.

Van Rijckeghem, Jean-Claude & Van Beirs, Pat. 2011. Jonkvrou. Pretoria: Protea Boekhuis. 254 p. Prys: R140,00. ISBN: 978-1-86919-501-4.

Jonkvrou is 'n historiese roman wat, hoewel dit ook as 'n jeugroman geklassifiseer is, toeganklik is vir lesers van aile ouderdomme.

Dit is die verhaal van Marguerite van Dalen, 'n meisie wat eintlik die lang verwagte seun van die Graaf van Vlaandere moes wees. Die leser neem reeds heel aan die begin van die verhaal deeglik kennis van haar karakter as sy 'n breedvoerige beskrywing van haar eie geboorteproses en van haar vader se teleurstelling oor haar geslag gee.

Marguerite is deurgaans die verteller van die verhaal en die leser leer haar ken as 'n eiesinnige meisiekind wat haarself in 'n wereld waar vroue as "nuttelose aanhangseis" beskou is, deeglik kon handhaaf; veral ook teenoor haar formidabele pa wat, getrou aan die tyd waar diskriminasie teenoor vroue in 'n patriargale stelsel die algemene praktyk was, telkens sy wil op haar wou afdwing en feitlik keer op keer bedroe daarvan afkom. Haar pa kon haar selfs nie eers in die huwelik wat hy vir haar gereel het, indwing nie. Nadat sy haar toekomstige eggenoot ontmoet het en in sy "bosbessieoe wat gemeen lyk, soos 'n wolf wat sy prooi beskou" gekyk het, maneuvreer sy haarself op 'n onverskrokke manier uit die voorgenome huwelik--tot haar pa se verdere misnoee. Sy is vreesloos, uitgesproke en huiwer nie om af en toe 'n kragwoord te gebruik as sy dit nodig ag nie. Sy dwing die kortaf en onwillige skermmeester wat vele ridders en "snotneus" jonkers onderrig het in die swaardgevegkuns om haar te leer skerm en kry hom uiteindelik, met dreigemente en omkoopgeld sover. Sy span later hierdie aangeleerde vaardigheid ook teenoor haar pa in om hom finaal te oortuig dat sy, al is sy 'n vrou, 'n waardige opvolger vir hom sal wees.

Jonkvrou is gebaseer op die ware verhaal van die karakter Marguerite van Dalen. Omdat daar nie veel oor hierdie fassinerende karakter bekend is nie, is die verhaal aangevul en ingekleur met fiktiewe gebeure, maar altyd teen die agtergrond van historiese feite. Geskiedkundige gebeure word op 'n boeiende wyse geskets. Twyfelagtige mediese praktyke ("... in die kasteel word deure en kaste oopgemaak om die opening in my moeder se buik groter te maak--die opening waardeur ek [Marguerite] in die lewe moet kom" p. 14); die verskrikking van oorloe ("... daar was soveel pyle, dit het gelyk of die son verduister is", p. 55); die kasteel van Vlaandere se goed toegeruste biblioteek met sy sewentien boeke waarvan die blaaie van lamsvelletjies gemaak is en waarop daar geskryf is met die suur sap van eikebome wat swart gekleur is met die poeier van fyngestampte insekte (p. 101), is alles voorbeelde van die knap en kleurryke manier waarop die feite weergegee is.

Die verhaal, wat met talle pryse bekroon is, is uit Nederlands vertaal. Aanspreekvorms wat gebruik word soos Vader, Moeder en Grootmoeder is ironies genoeg, vars, juis omdat huile lank reeds in onbruik verval het en goed in die konteks van die verhaal pas.

Jonkvrou word as 'n toonaangewende Nederlandse literere werk beskou en die vertaling daarvan deur Daniel Hugo is dus 'n waardevoile toevoeging tot die Afrikaanse boekeskat.

Resensent: B. Oberholzer

Buro vir Wetenskaplike Tydskrifte, Potchefstroom

COPYRIGHT 2011 Literator Society of South Africa
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:'Jonkvrou'
Author:Oberholzer, B.
Publication:Literator: Journal of Literary Criticism, comparative linguistics and literary studies
Article Type:Book review
Date:Aug 1, 2011
Words:540
Previous Article:Die vedaling 'n waardevolle bydrae.
Next Article:Die filosofiese drawwer.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters