Printer Friendly

Met 'n ystergreep.

Meyer, Deon. 2004. Infanta. Pretoria: LAPA Uitgewers. 378 p. Prys: R139,95. ISBN: 0 7993 3314 X.

Wanneer 'n Afrikaanse skrywer in dieselfde asem as lan Rankin, Ruth Rendell en Michael Connelly genoem word en hy boonop 'n indrukwekkende versameling nasionale en internasionale toekennings op sy kerfstok het, is die verwagtings ten opsigte van sy nuwe roman uiteraard besonder hoog. En met Infanta stel Meyer, bekroonde skrywer van wegholtreffers soos Feniks, Orion en Proteus, beslis nie teleur nie. Aanhangers sal met vreugde verneem dat Infanta die "tipiese" kenmerke van 'n Deon Meyer-roman vertoon: die eenwoord-titel (alhoewel die keer nie 'n semimitologiese naam nie), 'n tergende reeks vrae wat eers teen die einde beantwoord word, die herverskyning van karakters uit vorige boeke en 'n spanningslyn wat 'n mens laat duisel. Hiermee word egter nie geimpliseer dat Infanta resepmatig Of voorspelbaar is nie--inteendeel. Meyer is bykans eiehandig besig om die genre van die speurroman of spanningsriller in Afrikaans te herdefinieer en te verruim. Ook wat sy eie skryfwerk betref, is daar duidelike tekens van vernuwing en groei. Meer as in enige van sy vorige romans toon Meyer in Infanta 'n doelbewuste bemoeienis met die moontlikhede wat sy medium bied. Hierdie bemoeienis blyk veral uit die afwisseling van tydsvlakke en verhaallyne, 'n doelbewuste ontginning van die psigiese kante van sy karakters, 'n hiperrealistiese inkleding van die agtergrond (met die gevolg dat kommentaar op die eietydse Suid-Afrikaanse samelewing gelewer word), en uitgebreide en noukeurige navorsing (waarvan die erkenningslys agterin 'n aanduiding gee).

Aan die hand van drie protagoniste en drie verhaallyne wat parallel ontplooi, vertel Infanta die verweefde verhaal van 'n alkoholis-speurder, 'n sekswerker en 'n verontregte pa wat sy kind se dood probeer wreek. Thobela (Tiny) Mpayipheli, met wie lesers reeds in Proteus kennis gemaak het, sweer wraak nadat sy aangenome seun in die kruisvuur tydens 'n mislukte rooftog sterf. Hy word 'n vigilante wat die wapen opneem teen alle misdadigers wat kinders kwaad aandoen, veral die wat tot dusver daarmee weggekom het. Soos in Proteus maak hy sy "teikens" met die kort steekassegaai van sy voorsate dood en staan weldra bekend as die geheimsinnige Artemis. Op sy spoor is speurder-sersant Bennie Griessel, 'n randkarakter uit Feniks, wat tussendeur ook sy eie lewe en drankprobleem probeer uitsorteer. Sy vrou het hom uit die huis gegooi en aan hom 'n ultimatum gestel: bly hy vir ses maande nugter, kan hy haar en die kinders terugkry. En dan is daar Christine van Rooyen, 'n sekswerker, wat tydens haar openhartige gesprek met 'n predikant die storie van haar lewe vertel--'n verhaal wat op 'n toevallige, maar noodlottige, wyse met die van Thobela en Bennie vervleg raak. Met die media wat skree, die politici wat druk toepas, 'n span onervare jong speurders en verskeie kollegas wat hom verraai, stel Bennie 'n lokval. Hy het egter nie rekening gehou met sy eie vooroordele, Christine se liefde vir haar dogter, Sonia, of die invloed van die Sangrenegro-dwelmsindikaat nie. Uiteindelik loop al die verwikkelinge uit op 'n bloedige konfrontasie naby die kusdorpie Infanta.

Soos in Meyer se vorige romans word die verskillende verhaallyne in Infanta deur 'n eietydse vraagstuk saamgebind, naamlik geweld en wreedheid teenoor kinders. Aan die ander kant belig die roman ook die uiterstes waartoe die liefde vir 'n kind 'n ouerfiguur kan dryf. Dit is veral die drie hoofkarakters se verbete pogings om hul kinders te beskerm wat uiteindelik daartoe aanleiding gee dat hulle by gebeure betrek word waaroor hulle min beheer het. Anders as in ander formule-gedrewe narratiewe, waar 'n duidelike onderskeid tussen goed en kwaad getref word, problematiseer Meyer in Infanta die grens tussen die goeie en die bose, liefde en haat, geregsdienaar en misdadiger, skuld en onskuld. Nadat hy 'n oproep van die Sangranegra-dwelmkartel ontvang, kom Bennie Griessel byvoorbeeld tot die skokkende ontdekking dat hy tot dieselfde optrede as Thobela, die assegaai-moordenaar Artemis, in staat is. Alhoewel Bennie by die beginsel hou dat as jy die regsproses verloor, jy alles verloor het, word hy uiteindelik deur 'n ontstellende sameloop van gebeure daartoe gedryf om te doen "wat almal uiteindelik graag sou wou doen", met ander woorde, soos Philip John dit stel, "om kindermishandelaars te behandel op 'n manier waarvoor die strukture van reg en geregtigheid nie meer ruimte of kapasiteit het nie".

Sommige resensente meen dat die verhoogde aandag aan die teks as sodanig die pas van die intrige vertraag, met die gevolg dat Infanta effens moeisamer as van Meyer se vorige romans lees. Myns insiens bring die afwisseling van verhaallyne, 'n duideliker omlyning van karakters en die fokus op newe-intriges eerder mee dat nuwe vrae telkens opduik, die spanning geleidelik opbou en die verhaal sodoende sy "ystergreep" op die leser verstewig Meyer se vernuf as skrywer blyk veral uit die wyse waarop hy in die roman karakters skep waarmee die leser kan vereenselwig--hulle unieke omstandighede, beroepe en idiolekte (Bennie laat Flip Lochner soms na 'n sondagskoolonderwyser klink) ten spyt--en die verrassende, maar oortuigende, manier waarop hy die verskillende verhaallyne uiteindelik bymekaar uitbring, en terselfdertyd ook die moontlikheid van 'n "opvolgroman" lewendig hou.

Of jy nou 'n Meyer-aanhanger, 'n gretige leser van formuleliteratuur of 'n (siniese) resensent is, een ding is seker: Infanta is 'n roman wat hom nie sommer laat neersit nie. Deon Meyer bewys opnuut dat hy as storieverteller min gelykes het!

Resensent: Thys Human

Departement Afrikaans, Universiteit van Johannesburg
COPYRIGHT 2005 Literator Society of South Africa
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2005, Gale Group. All rights reserved. Gale Group is a Thomson Corporation Company.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Infanta
Author:Human, Thys
Publication:Literator
Article Type:Book review
Date:Nov 1, 2005
Words:888
Previous Article:'n Waardevolle naslaanbron oor Afrikaanse kinder- en jeugliteratuur.
Next Article:'n Heerlike leeservadng--ten spyte van die oorbekende.
Topics:


Related Articles
Albert and Isabella: Essays.
Doogie Dork Meets Trouble.
Meet the beetles.
I Can't Wait To Meet My Daddy.
Molly Meets Mona and Friends.
Appelt, Kathi: Bubba and Beau Meet the Relatives.
Carolrhoda Books.
Wrede, Patricia C. & Stevermer, Caroline. The grand tour.
Bunnicula Meets Edgar Allan Crow.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters