Printer Friendly

Lorraine Code (Ed.) (2003). Feminist Interpretations of Hans-Georg Gadamer (Hans-Georg Gadamer'in Feminist Yorumlari).

Lorraine Code (Ed.) (2003). Feminist Interpretations of Hans-Georg Gadamer (Hans-Georg Gadamer'in Feminist Yorumlari) (407 sayfa) The University Park: Pennsylvania State University Press. ISBN: 0271022442.

Gadamer, Feminizm ve Hermeneutik

19. yuzyilda esitlik arayisi ve kadin haklari talebi olarak ortaya cikmis olan feminist dusunce ve hareket, 20 yuzyilda kendisini gelistirmis, yeniden konumlandirmis, cesitlendirmis, kavram yaratmadaki basarisi ve elestirel atilimlyla basla sosyal bilimler olmak uzere pek cok akademik disiplini etkilemis, bir calisma perspektifi, hatta paradigmasi haline gelmistir. Bu paradigma felsefi duzlemde tum bir felsefe tarihini, problemlerini ve felsefe tarihinin bas aktorleri olan filozoflari feminist perspektiften yeniden okuma tesebbusunde bulunmus, kendine ozgu feminist bir epistemoloji ve metafizik gelistirmis, politik ve sosyolojik hareketlere burunmus, etik ve estetik bir bakis acisi uretme cabasi haline gelmistir. Bu uretimin bir parcasi olarak Bati felsefenin basat filozof ve yapitlarini feminist yonden yeniden okuma cabasi ortaya cikmistir. Feminist Interpretations of Hans-Georg Gadamer (Hans-Georg Gadamer'in Feminist Yorumlari) adli yapit boyle bir cabanin urunu olarak ortaya cikmistir.

Kisaca hakkinda bilgi vermek gerekirse, Gadamer son donem hermeneutik felsefenin onde gelen simalarindan biri olup hermeneutik gelenege getirdigi onemli acilimlar bugun edebiyattan siyasete, teolojiden egitime pek cok alanda tartisilmakta ve yorumlanmaktadir. Gadamer'in hermeneutiginin sosyal bilimlerin pek cok alaninda bu kadar ilgi gormesinin sebeplerinden biri belki de hermeneutigin sosyal bilimlerin icinde bulundugu krizleri yeniden anlama ve asma noktasinda ortaya koydugu ufuktur. Zira hermeneutik felsefe, sosyal bilimleri yontem tahakkumunu ve inceledigi konubri nesnellestirme patolojisini ciddi bicimde sorgulamakta ve sosyal bilimlerinin temel sorunsallarini tarihselligin ve goreceliligin otantik formu icinde anlama, yorumlama, kesfetme temelinde sorgulamaktadir. Bu baglamda son donemde sosyal bilimlerin en fazla ilgi duydugu konulardan olan Feminizme hermeneutik bir perspektiften bakmak feminizmin daha iyi anlasilmasinda ve yeniden dusunulmesinde onemli acilimlar getirecektir. Editorlugunu Lorraine Code'nin yaptigi Feminist Interpretations of Hans-Georg Gadamer adli calisma hem cagdas hermeneutik felsefenin en onemli filozoflarindan Gadamer'in feminist perspektiften yeniden yorumlanmasina hem de feminizmin hermeneutik acidan yeniden anlasilmasina katki bulunacak bir calisma. Giriste editor ironik, ironik oldugu kadar da ilginc soylemlerde bulunmaktadir. "Elinize herhangi bir felsefe tarihi kitabi aldiginizda orda tamamlanmis klasik bir modern felsefeyle karsilasirsiniz. Alt yapisinda sinifsal tasarimlarin oldugu bu felsefe tarihi metinlerinde kadin konusu cogu zaman dogrudan gecmez. Ama dolayli olarak kadin satir aralarinda hep vardir ve bu yerlerde de kadinlarla ilgili uc ozelligin alti cizilir: Duygusallik, Akildisilik ve Aldaticilik." Kadinin bu tarz bir tanimlanma sureci editore gore onunla erkek arasindaki ince farklari belirgin kilmaktadir. Yani aslinda kadinin tanimi tersinden erkegi tanimlamaktadir. Bu durumda erkek; akilli, mantikli ve kendisine guvenilir bir kisidir.

Editorlugunu Lorraine Code'nin yaptigi Feminist Interpretations of Hans Georg Gadamer adli calisma hermeneutik faaliyetin merkezindeki bir filozofu Gadamer'i feminist perspektiften yeniden anlama ve yorumlamaya dayali elestirel ve yaratici bir etkinligin urunudur. Kitap iki ana bolume ayrilir. Birinci bolum "Hermeneutik Proje, Feminist Mudahale: Gadameryan Muhafazakarligin Cinsiyetciligi" basligini tasir. Bu bolumde farkli disiplinlerden arastirmacilar cesitli makalelerle konuyu ele almislardir. Bu bolumun birinci makalesinde Kathleen Roberts Wright, (-En-gendering Dialogue Between Gadamer's Hermeneutics and Feminist Thought) "Feminist dusunce ve Gadamer hermeneutigi arasinda Cinsiyet Diyalogu" basligini tasiyan makalesinde Gadamer'le Derrida arasindaki bir takim karsilastirmalar uzerinden otekini anlamanin, onunb diyabga girmenin anlami uzerinde durmus, otekiyle iliskide ben-siz mi yoksa ben-o temelinde mi bir iliski kurulacagi tartisilmistir.

Bu bolumun ikinci makalesi ise Georgia Warnke'ye ait olan (Hermeneutics and Constructed Identities) "Hermeneutik ve Insa Edilmis Kimlikler". Bu makalede Warnke kadinlik uzerinden kimlik icat etmenin anbmini sorgulamis ve hermeneutik perspektifin cinsiyet ve kimlik insasini ne derecede mumkun kildigini arastirmistir. Anlamanin ve yorumlanin temelde bir insa sureci oldugunun altini cizen Warnke kimliklerin nasil insa edildiginin hermeneutik analizini yapar. Warnke yine bu baglamda cinsiyet ve toplumsal cinsiyet yorumlarinin altinda ister toplumsal ister tibbi nedenler olsun onemli olanin bu yorumlarin kamuoyunda nasil tartisildigi ve muzakereci demokrasiye ne gibi katkilarinin oldugunun altini cizer.

Susan-Judith Hoffmann, (Gadamer's Philosophical Hermeneutics and Feminist Projects) "Gadamer'in Felsefi Hermeneutigi ve Feminist Proje" adli makalesinde Gadamer'in felsefi hermeneutigi cercevesinde doga bilimleri icin evrensel bir aciklama modeli yerine insan bilimleri icin getirdigi anlama modelinin onemine dikkat ceker. Pek cok feministin su anda lam bir hermeneutik kriz icinde oldugunu iddia eden Hoffmann, bu krizden ancak hermeneutik bir bilincle cikmanin mumkun oldugunu iddia eder.

Marie Fleming, (Gadamer's Conversation: Does the Other Have a Say?) "Gadamer'in Muhafazakarligi: Otekilerin Soyleyecek Bir Seyi Var mi?" adli makalesinde hem muhafazakar perspektiften bir Gadamer yorumu yaparak Gadamer'in hermeneutiginin muhafazakar icerimlerini serimler ve Gadamer'in otekiler hakkinda konusma modelinin muhafazakar yonlerini ortaya cikarmaya calisir.

Bu bolumde dikkat ceken bir diger makale ise Susan Hekman'in, (The Ontology of Change: Gadamer and Feminism), "Donusumun Ontolojisi: Gadamer ve Feminizm" adli makalesidir. Hekman makalesinde Gadamer-Habermas ve GadamerDerrida tartismalarinin icerimlerinde dolayli veya dogrudan yer alan feminist vurguya dikkatleri ceker. Habermas'in elestirel hermeneutigi ile Derrida'nin Bati metafiziginin soz merkezciligine yonelik elestirilerinin Gadamer baglaminda ele alindigi bu makalede Bati dusuncesindeki farklilik, cinsiyet ve feminist bakis acisina dair tartismalar Gadamer, Derrida ve Habermas'la ilsikili olarak yeniden ele alinir. Bu bolumden diger onemli makaleleri ise sunlardir; Gemma Corradi Fiumara, (The Development of Hermeneutic Prospects) "Hermeneutik Rehberligin Gelisimi", Veronica Vasterling, (Postmodern Hermeneutics? Toward a Critical Hermeneutics), "Postmodern Hermeneutik mi? Elestirel Bir Hermeneutige Dogru", Robin Pappas and William Cowling, (Toward a Critical Hermeneutics) "Elestirel Bir Hermeneutige Dogru".

Kitabin ikinci bolumu ise feminist konularda Gadameryan hermeneutigin imkanbrini sorgulamak gibi bir amac guduyor. Bu bolumun ilk makabsi Linda Martin Alcoff'in (Gadamer's Feminist Epistemology) "Gadamer'in Feminist Epistemobjisi" adli makalesi. 1960'li yillardan itibaren elestirel feminist teorisyenler tarafindan sosyoloji, sosyolojik teori ve epistemolojiye yoneltilen teori insasinda ve arastirmalarda kadin deneyiminin dikkate alinmadigi yonundeki elestiriler 1980'lerden basindan itibaren bilginin insasini kapsayacak sekilde, daha fazla epistemobjik konulara sevk etmeye, cinsiyetler arasindaki iliskinin bilginin uretimindeki etkisini incelemeye odaklanarak feminist bir epistemobjinin imkani sorgulanmaya baslanmistir. Bu baglamda Alcoff, AngbAmerican felsefe dunyasinda Lynn Hankinson Nelson, Sandra Harding, Hebn Longino, Elizabeth Potter, Naomi Scheman, Lorraine Code, and Genevieve Lloyd gibi felsefecilerin feminist bir epistemobji gelistirmeye calistiklarini ancak hepsinin ortak ozelliginin ise analitik felsefe gelenegi icinden geldikleri obugunu soyler. Analitik felsefe gebnegi ile Kita Avrupasi felsefe geleneklerinin epistemolojiye bakislarindaki farklilar uzerinde duran yazar daha sonra Gadamer'in hermeneutiginin epistemobjiye yaklasimini analiz eder.

Silja Freudenberger, (The Hermeneutic Conversation as Epistemological Model) "Epistemolojik Model Olarak Hermeneutik Muhafazakarlik" adli makalesinde hermeneutigin epistemobjik bir bilme etkinliginden daha cok bir anbma etkinligi obugu tespitini yapar. Anlama etkinliginin ise nesnel ve evrensel degil, ozne ve tarihsel oldugunun altini cizen yazar bu baglamda anlamada onyargibrin rolune deginir. Gadamer'in hermeneutiginde onemli bir kavram olan anlamada onyargilar ozellikle bir varlik alani olarak kadini ve kadinligi anlamada onyargilarin nasil bir isbv gordugunu anlatir.

Grace M. Jantzen, (The Horizon of Natality: Gadamer, Heidegger, and the Limits of Existence) "Dogurganligin Ufku: Gadamer, Heidegger ve Varligin Sinirlari" adli makalesinde dogma ve olmenin bir sonluluk tecrubeleri olmalari baglaminda kadin fenomeninin anlamini uzerinde durmus. Gadamer'in sonluluk ufku icinde cinsiyet ve irk gibi unsurbr uzerinde degil ama Heideggerci anlamda olume dogru giden varliklar olarak insan uzerinde yogunlastigini soyleyen yazara gore Gadamer- feminizm iliskileri ancak boyle bir baglamda anlasilabilir.

Laura Duhn Kapbn ise (Three Applications of Gadamer's Hermeneutics: Philosophy-Faith-Feminism) "Gadamer'in Hermeneutiginin Uc Uygubnisi: Felsefe-Iman-Feminizm" adli makalesinde kendi felsefesi, imani ve feminizmine Gadamer'in hermeneutik anlayisinin nasil uygulandigini gostermeye calismistir. Kaplan Gadamer'in anlama ancak bir kendini anlamadir tezinden yola cikarak felsefe, iman ve feminizme kendisinin onlardan ne anladigini merkeze alarak onlara Gadamer'in hermeneutiginin uygubma alani olarak degerlendirmektedir. Felsefe, iman ve feminizmin icinde bulundugumuz gelenegin uc temel unsuru obugunu belirten yazar kendi geleneksel anlamasina yon veren unsurbrdan yola cikarak Gadamer'i anlamaya calisiyor, bu bolumun diger onemli makaleleri ise sunlar; Patricia Altenbernd Johnson, (Questioning Authority) "Otoritenin Sorgubnmasi", Robin May Schott (Gender, Nazism, and Hermeneutics) "Cinsiyet, Nazizm ve Hermeneutik", Meili Steele (Three Problematics of Linguistic Vulnerability: Gadamer, Benhabib, and Butler) "Dilbilimsel Kirilganlik Problemi: Gadamer, Benhabib, ve Butler".

Kitap hem Gadamer'le hem de feminizmle ilgilenenler icin alaninda onemli bir basvuru niteligi kazaniyor. Genebe sosyal bilimlerde ozelde ise feminist paradigmanin daha iyi anbsilmasi ve yorumlanmasinda hermeneutik perspektif dikkate deger acilimlar getirmebedir. Son olarak sunu ifade etmeliyiz ki feminist paradigma felsefi duzlemde tum bir felsefe tarihini, problemlerini ve felsefe tarihinin bas aktorleri olan filozoflari feminist perspektiften yeniden okuma tesebbusunde bulunmustur. Bu tesebbusun geldigi yeri ve seviyesini daha iyi anlamak icin asagida listeye goz gezdirmeniz yeterlidir;

Nancy Tuana, (Ed.), Feminist Interpretations of Plato (1994); Margaret Simons, (Ed.), Feminist Interpretations of Simone de Beauvoir (1995); Bonnie Honig, (Ed.), Feminist Interpretations of Hannah Arendt (1995); Patricia Jagentowicz Mills, (Ed.), Feminist Interpretations of G. W. F. Hegel (1996); Maria J. Falco, (Ed.), Feminist Interpretations of Mary Wollstonecraft (1996); Susan J. Hekman, (Ed.), Feminist Interpretations of Michel Foucault (1996); Nancy J. Holland, (Ed.), Feminist Interpretations of Jacques Derrida (1997); Robin May Schott, (Ed.), Feminist Interpretations of Immanuel Kant (1997); Celeine Leon & Sylvia Walsh, (Eds.), Feminist Interpretations of Soren Kierkegaard (1997); Cynthia Freeland, (Ed.), Feminist Interpretations of Aristotle (1998); Kelly Oliver & Marilyn Pearsall, (Eds.), Feminist Interpretations of Friedrich Nietzsche (1998); Mimi Reisel Gladstein & Chris Matthew Sciabarra, (Eds.), Feminist Interpretations of Ayn Rand (1999); Susan Bordo, (Ed.), Feminist Interpretations of Rene Descartes (1999); Julien S. Murphy, (Ed.), Feminist Interpretations of Jean-Paul Sartre (1999) ; Anne Jaap Jacobson, (Ed.), Feminist Interpretations of David Hume (2000) ; Sarah Lucia Hoagland & Marilyn Frye, (Eds.), Feminist Interpretations of Mary Daly (2000); Tina Chanter, (Ed.), Feminist Interpretations of Emmanuel Levinas (2001); Nancy J. Holland & Patricia Huntington, (Eds.), Feminist Interpretations of Martin Heidegger (2001); Charlene Haddock Seigfried, (Ed.), Feminist Interpretations of John Dewey (2001); Naomi Scheman & Peg O'Connor, (Eds.), Feminist Interpretations of Ludwig Wittgenstein (2002); Lynda Lange, (Ed.), Feminist Interpretations of Jean-Jacques Rousseau (2002).

Mehmet Ulukutuk

Arastirma Gorevlisi

Felsefe Bolumu

Fen-Edebiyat Fakultesi

Mus Alparslan Universitesi

Mus-Turkiye

E-posta: ulukutuk27@hotmail.com
COPYRIGHT 2011 Eastern Mediterranean University
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Ulukutuk, Mehmet
Publication:Kadin/Woman 2000
Article Type:Book review
Date:Jun 1, 2011
Words:1537
Previous Article:Aysen Akpinar, Gonul Bakay, Handan Dedehayir (Der.) (2010). Kadin ve Mekan. Tutsaklik mi? Sultanlik mi?
Next Article:From the Editors!/ Editorden.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters