Printer Friendly

Gollwng y cyfan pan fydd yr awen yn digwydd galw; Beth yw'r cysylltiad rhwng y Beatles a Beethoven? Pwy yw'r actores Hollywood sy'n perthyn iddo? Pam na fydd o'n sgwennu nawfed symffoni? Dim ond rhai o'r cyfrinachau a ddatgelwyd gan y cyfansoddwr rhyngwladol, Dafydd Bullock, wrth sgwrsio e Tudur Huws Jones.

ROEDD hi'n droaedigaeth o fath, ond yn wahanol i Paul ar y ffordd i Ddamascus, y radio oedd yn gyfrifol am droi meddwl Dafydd Bullock. Fel cyfansoddwr ac arweinydd o fri rhyngwladol, mae ei waith yn cael ei berfformio yn rhai o ganolfannau enwoca'r byd ers blynyddoedd bellach, ac yn y pythefnos dwytha roedd ei gerddoriaeth i'w glywed mewn llefydd mor wahanol e Sao Paulo, Brasil, a'r Tabernacl ym Machynlleth, lle cafodd ei Sonata i glarinet a phiano ei phremiAre.

Yn ddiweddar mae Dafydd wedi bod yn hel achau'r teulu, ac nid yw'n syndod o gwbl fod miwsig yn amlwg iawn yng ngwaed ei gyn-deidiau. Mae ei chwaer, Susan, yn soprano o safon byd-eang, ac roedd ei nain yn gantores enwog yma yng Nghymru yn ei dydd. Ond daeth hefyd o hyd i gysylltiad teuluol gydag un o ser Hollywood.

"Roedd fy nain yn gantores dda iawn," meddai Dafydd, a aned ar stad tai cyngor Maes Padarn yn Llanberis.

"Roedd hi'n adnabyddus fel Llinos Peris, ond Emily Williams oedd ei henw iawn, ac ymhlith nifer o lwyddiannau, fe enillodd hi'r Rhuban Glas yn yr Eisteddfod Genedlaethol.

"Roedd fy hen daid yn arwain Seindorf Arian Llanberis, ac mae'r teulu'n mynd yn Ol yn bell iawn yn yr ardal - yn ffermwyr a chwarelwyr gan fwyaf."

Daeth o hyd i un cysylltiad teuluol annisgwyl hefyd, oherwydd mae'r actores Hollywood, Sandra Bullock, yn perthyn iddo.

"Mae hi'n drydydd cyfnither i mi. Ond cefnder arall i mi yn Minneapolis sydd wedi gwneud y cysylltiad e hi. Doeddwn i'n gwybod dim cyn hynny, ond mae'n anhygoel a dweud y gwir," meddai.

Mae Dafydd yn briod ag Ulrike - athrawes gerdd o'r Almaen, ac mae'r ddau yn byw yn Luxembourg, er yn treulio rhannau helaeth o'r flwyddyn yn ardal Llanberis.

Mae'n gyd-ddigwyddiad rhyfeddol mai Almaenes a chantores opera oedd Helge, mam Sandra Bullock, tra roedd ei thad, John, yn hyfforddi cantorion, felly mae'r cysylltiad cerddorol yn amlygu ei hun ar yr ochr yna o'r teulu hefyd.

A dydi'r cyd-ddigwyddiadau ddim yn stopio yn fan'na chwaith. Enw ei ffilm ddiweddaraf, lle mae'n ymddangos gyda Keanu Reeves, yw "The Lake House", ac enw tEaA[cedilla] Dafydd, sy'n edrych dros Lyn Padarn, yw "SE[acute accent]n y Llyn".

Ond nid oedd ei rieni ef yn gerddorol o gwbl, meddai.

"Aelodau o'r heddlu oeddan nhw, felly mae'n rhaid fod cerddoriaeth wedi neidio cenhedlaeth."

Symudodd y teulu i Fanceinion pan oedd yn blentyn ifanc, ond dychwelodd i Lanberis pan oedd tua 11 oed, a dyna pryd y dysgodd Gymraeg.

"Roedd nain yn sel iawn ar y pryd, ac fe ddaethon ni yma i fyw am tua blwyddyn, ac mi ddysgais Gymraeg yn Ysgol Dolbadarn."

Yn ogystal e'i ddawn gerddorol, mae'n amlwg fod ganddo ddawn i ddysgu ieithoedd hefyd, oherwydd yn ogystal e Chymraeg a Saesneg, mae'n siarad Almaeneg a Ffrangeg yn rhugl, ac mae'n medru Rwsieg a Tsiec yn weddol, ac yn gallu cynnal sgwrs mewn Is- Almaeneg, a Sbaeneg.

Wrth chwilio am y Beatles ar y radio y daeth y foment a newidiodd ei fywyd.

"Fel llawer o blant oedd yn tyfu i fyny yn y 1960au, roeddwn i wrth fy modd efo'r Beatles. Roeddwn i'n chwilio ar y radio i drio clywed un o'i caneuon, pan ddois i ar draws Beethoven. Roedd hi fel y Ffordd i Ddamascus i mi, ac roeddwn i'n gwybod o'r eiliad honno - yn 14 oed - mai dyna oeddwn i isio'i wneud - bod yn gyfansoddwr."

Graddiodd mewn cerddoriaeth ym Mhrifysgol Manceinion a choleg cerdd y Royal Northern, yn y 1970au, ac ym 1983, cafodd swydd cyfarwyddwr cerdd yr Ysgol Ewropeaidd yn ninas Luxembourg, lle mae'n dal i fyw a gweithio.

"Dwi'n dod yn Ol i Gymru yn aml - bob chwe wythnos neu rhywbeth felly, ac rydan ni'n treulio pob haf yma. Mae'n ysbrydoliaeth, ac yn gyfle i weld ffrindiau a chadw cysylltiad, mynd i gerdded mynyddoedd a thraethau, cael peint bach, a siarad Cymraeg. Does 'na neb yn siarad Cymraeg yn Luxembourg, hyd y gwn i. Mae'n haws erbyn hyn achos dwi'n gallu cael Pobl y Cwm bob nos ar deledu lloeren!"

Dros y blynyddoedd mae wedi magu perthynas glos gyda cherddorion ym Mhreg, a thrwy Gerddorfa Philharmonig y Weriniaeth Tsiec, mae ei waith wedi dod i sylw byd-eang.

"Fe aethon nhw ar daith drwy'r byd ychydig flynyddoedd yn Ol, efo fy ngherddoriaeth i, ac felly mae wedi dod i sylw gwledydd fel China, Siapan, Korea, Brasil a'r Unol Daleithiau."

Mae Cymru a'r Gymraeg hefyd yn cael sylw yn ei sgAol, oherwydd mae llawer o'i ddarnau'n dwyn enwau o hanes neu lenyddiaeth Cymru, er enghraifft ei gylch o gerddi symffonig sy'n dwyn y teitlau: Meinir, Cilmeri, Dolbadarn, Y Chwarel, ac Owain GlyndE[acute accent]r.

Er ei fod yn gallu chwarae piano, clarinet, cello a thrombOn, fel arweinydd a chyfansoddwr y mae'n ystyried ei hun. Ac er ei fod yn cael pleser o glywed ei waith yn cael ei berfformio, nid oes dim yn cymharu e'r wefr o ysgrifennu, meddai.

"Mae'n "ego-trip" mawr cael eich gwaith wedi'i berfformio, ond 'does dim yn fwy pwysig na sgwennu. Dwi'n cascu'r broses pan mae'n dechrau, oherwydd mae syniadau'n dod ar adegau annisgwyl ac anghyfleus... pan dwi'n mynd am dro neu rywbeth. Dwi'n gallu'i adnabod o y munud mae'n dechrau erbyn hyn, mae gen i ddigon o brofiad ohono, ac mae'n rhaid mynd yn Ol a sgwennu'r syniad i lawr. Nid y byddwn wedi ei anghofio - mae'n aros yn y cof - ond mae o fel rhywbeth yn cosi neu bigo. Mae'n annioddefol ac mae'n rhaid i mi gael gwared arno. Roeddwn i'n cerdded ar y traeth yn Ninas Dinlle ychydig yn Ol, a dyma'r awen yn cyrraedd. 'O na! Yn Ol, yn Ol! Ac mi ddois i'n Ol adref a sgwennu pedwarawd llinynnol!"

Ychydig wythnosau'n Ol cyhoeddwyd CD, lle roedd Dafydd wedi cyd-weithio e hen gyfaill o Lanberis - Elwyn Wilson Jones, neu Elwyn Hogia'r Wyddfa - ar gasgliad o ganeuon ysbrydol, negro spirituals.

"Ar hyn o bryd dwi'n gweithio ar brosiect arall gyda Cherddorfa Philharmonig y Weriniaeth Tsiec, ond fedra i ddim dweud mwy am hwnnw am y tro!"

Mae'n debyg mai'r symffoni ydi'r datganiad mwyaf y mae'n bosib i unrhyw gyfansoddwr ei wneud. Mae'n ffordd o gyfleu syniadau cryf, yn Ol Dafydd, ac mae o eisoes wedi ysgrifennu wyth ohonyn nhw.

"Mi fyddai'n stopio yn fan'no, achos dwi ddim isio sgwennu nawfed symffoni. Pam? Wel, mae pawb yn marw ar Ol sgwennu eu nawfed symffoni - Dvorck, Mahler, Bruckner, Schubert... a Beethoven hefyd wrth gwrs."

Ymhlith ei gyfansoddiadau, mae Dafydd Bullock wedi ysgrifennu wyth symffoni, cylch o bum cerdd symffonig, dwy opera, Offeren dros y Meirw, dau osodiad ar gyfer Offeren, oratorio, naw pedwarawd llinynnol a cherddoriaeth siambr arall a nifer o ganeuon a darnau piano.

Cyfansoddodd y sgOr ar gyfer dwy ffilm, yng Nghanada a Ffrainc.

Hyd yma y mae wedi gwneud 21 o gryno-ddisgiau

MAE melltith y Nawfed Symffoni'n ofergoel gyffredin ymhlith cyfansoddwyr. Ar wahen i'r rhai a enwyd gan Dafydd, mae Kurt Atterberg, Alfred Schnittke, Roger Sessions, Ralph Vaughan Williams, Egon Wellesz a Malcolm Arnold yn cael eu dyfynnu'n aml fel esiamplau o "Felltith y Nawfed Symffoni". Ysgrifennodd Alexander Glazunov y symudiad cyntaf i'w nawfed symffoni ef, ond wnaeth o ddim gorffen y gwaith - er iddo fyw am 26 mlynedd ar Ol ei ddechrau!

CAPTION(S):

Dafydd Bullock ger un o'i hoff lefydd - pont Pen Llyn, Llyn Padarn
COPYRIGHT 2006 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2006 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Publication:Daily Post (Liverpool, England)
Date:Nov 15, 2006
Words:1220
Previous Article:Hanes yn hybu twristiaeth hefyd.
Next Article:Diffyg llefydd i gynnal gigs; Y CELFYDDYDAU.

Terms of use | Copyright © 2018 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters