Printer Friendly

Frequent injuries in adolescent athletes/Ergen sporcularda sik gorulen yaralanmalar.

Giris

Cocukluk ve ergenlik doneminde, ozellikle son 20 yilda spora katihminfazlalasmasi, yarisma yasinin dusmesi, atletik performansin sinirlarini zorlamak icin yapilan antrenmanlarin yogunlugunun ve siddetinin buyumesi bu donemde yasanilan sportif yaralanmalarin sayisini, siddetini ve hatta cesitliligini artirmistir (1-4). Ergenlik cagi sporcularinin ihtiyaclari ve ailelerinin ve antrenorlerinin onlardan beklentilerinin artmasi, bu yas grubu sporcularin yaralanma sikligini artiran bir baska sebep olarak gorulmektedir (2,3,5,6).

Uluslararasi spor hekimligi dernegi calismalarina gore bu yas grubunda en sik katilim olan spor dallari, Amerikan futbolu, futbol, beyzbol, basketbol, ragbi, tenis, kosu ve jimnastikken, ulkemizde futbol, basketbol, voleybol gibi takim sporlari ile tenis, jimnastik ve kosu gibi dallar basi cekmektedir (2-4). Bu yas grubu, eriskinlerle karsilastirildiginda gelismekte olan kas iskelet sisteminin cok sayida travmaya maruz kalmasi nedeniyle daha yuksek yaralanma riskine sahiptir (2).

Yaralanma mekanizmasi mercek altina alindiginda; genel olarak ya icsel ya da dissal kaynakli tek bir buyuk travmaya bagli (kemik kiriklari, kas yirtilmalari ve bag yaralanmalari vb.) ya da tekrarlayan mikro travmalara bagli gelisen yaralanma hizinin iyilesme hizindan fazla oldugu durumlarda karsilasilan asiri kullanim yaralanmasi olarak da isimlendirilen (apofizitis, stres kiriklari, tendonitis vb.) yaralanmalardir (6). Bu yas grubunda iki grup yaralanma siklik olarak neredeyse birbirine yakin oranda gorulur (1,7).

Asiri kullanim yaralanmasinda temel sebepler icsel ve dissal etkenlerdir. icsel etkenler anatomik yapi ve dizilim, cinsiyet, yas, endokrin sistem ve metabolizma gibi unsurlarken, spor dalina uygun teknik uygulamalar, kullanilan ekipman, antrenman bilesenleri ve saha, zemin ozellikleri ise dissal etkenleri olusturmaktadir (2).

Ergen sporcularda sik gorulen bir problem olan artmis ayak pronasyonu, orta ayak agrisi, plantar fasciitis ve stres kiriklarina sebep olur (2,6,8). Anatomik olarak metatars uzunluklarinin varyasyonu asiri kullanim yaralanmasina zemin hazirlamaktadir (2). Ozellikle 2. metatarsin uzun olmasi Morton's foot ve stres kiriklari icin hazirlayici etken olarak kabul edilir (2,9).

Ergenlik doneminde anatomik gelisim ve buyume sureci performansi olumsuz yonde etkilerken, sportif yaralanma yasanma riskini de artirmaktadir (2). Tekrarlayan antrenmanlar ve gelisen kas kuvvet dengesizlikleri nedeniyle kas gelisiminde de farkliliklar meydana gelebilir (3). En sik gorulen duzen artmis quadriceps, gastrocnemius-soleus kompleksi kuvveti ve zayif kalmis hamstring grubu dizilimidir. Bircok yaralanmaya zemin hazirlayabilecek bu kas kuvvet dengesizligi, asil tendon rupturune, kalkaneal apofizitise, hamstringte kas zorlanmasina, tuber ischiadicum avulsi-yonu ve 5. metatars bazisinde apofiz ayrismasina sebep olabilir (2,10,11).

Yaralanmalari ayrica kontakt (dis kaynakli travma) ve non-kontakt (dis kaynakli travma olmaksizin) meydana gelmis yaralanmalar olarak iki grupta degerlendirmek de mumkundur (12). Etkinlik sirasinda meydana gelen dusme, carpma, carpisma, vurma gibi islemler sirasinda meydana gelen kontakt yaralanmalar ile, kosma, atlama, ziplama, donme gibi etkinlikler sirasinda meydana gelen non-kontakt yaralanmalarin buyuk kismi minor yaralanma sinifinda degerlendirilir ve genellikle basit ilk yardim uygulamalari ve PRICES (P [Protect; koruma], R [Rest; istirahat], I [Ice; buz], C [Compression; kompresyon], E [Elevation; yukseltme], S [Support; destek]) protokolune uygun yaklasim ile bir haftayi asmayan surede cozumlenir (12-15).

Sik gorulen kontakt yaralanmalari cilt ablasyo ve laserasyonlari, kas kontuzyonlari ve kiriklardir. Ozellikle kemik yapinin maturasyonunu tamamlamamis olmasindan dolayi kiriklar sik ve ciddiyet gosteren patolojiler olarak karsimiza cikar. Non-kontakt yaralanmalardan avulsiyon kiriklari en sik pelvis bolgesinde guclu legen kavsagi kaslarinin yapistigi yerlerde gorulurken (Tablo 1), apofizitisler en sik dizde (Osgood Schlatter Hastaligi), topukta (Sever Hastaligi) ve dirsekte (Little Leaguer's Elbow) gorulur (16). Kikirdak yaralanmalarindan osteokondritis dissekans eklem kikirdagi yuzeyinde meydana gelen mikro kirik ve surece eslik eden odem dolasim bozuklugu sonucu subkondral kemikle ya da kemikten bagimsiz serbest parcanin ayrilmasi olayidir. Siklikla talusta ve dirsekte kapitulumda gorulur.

Yapilan spor daliina gore sik yaralanma gorulen bolgeler de cesitlilik gostermektedir. Raket sporlari ve voleybol ile ugrasanlarda siklikla omuz ve dirsek sorunlari gorulurken, futbol ve basketbol oynayanlarda alt ekstremite yaralanmalari birinci siradadir. Cocukluk ve ergenlik caginda ulkemizde en yaygin spor dali olan futbolda yasanan sportif yaralanmalarin %36-37,9'u dizde ve %24,5-29'u ayakbileginde gorulmektedir (17,19). Bunlari %9-22 ile uyluk, %5- 6 ile bacak ve %5 ile pelvis-kasik bolgesi yaralanmalari takip etmektedir (14,17,19).

Spor dalindan bagimsiz olarak ergenlik doneminde sik gorulen sportif yaralanmalar, Tablo-1 de bolgelere gore siniflandirilarak gosterilmistir.

DOI: 10.4274/tpa.46.32

Kaynaklar

(1.) Biber R, Gregory A. Overuse injuries in youth sports: is there such a thing as too much sports? Pediatr Ann 2010; 39: 286-92. (Abstract)

(2.) Kennedy JG, Hodgkins CW, Sculco P, et al. Sports injuries of the adolescent foot and ankle. International Sport Med Journal 2006; 7: 85-97.

(3.) Chambers HG. Ankle and foot disorders in skeletally immature athletes. Orthopedic Clinic North America 2003; 34: 445-59. (Abstract)

(4.) Lord J, Winell J. Overuse injuries in pediatric athletes. Curr Opin Pediatr 2004; 16: 47-50. (Abstract)

(5.) Adirim TA, Cheng TL. Overview of injuries in the young athlete. Sports Medicine 2003; 33: 75-81. (Abstract)

(6.) Hogan KA, Gross RH. Overuse injuries in pediatric athletes. Orthopedic Clinic North America 2003; 34: 405-15. (Abstract)

(7.) Dalton SE. Overuse injuries in adolescent athletes. Sports Med 1992; 13: 58-70. (Abstract)

(8.) Barr KP, Harrast MA. Evidencebased treatment of foot and ankle injuries in runners. Phys Med Rehabil Clin N Am 2005; 16: 779-99. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

(9.) Pentecost RI, Murray Ra, Brindley Hh. Fatigue, Insufficiency, and Pathologic Fractures. Jama 1964; 187: 1001-4. (Abstract)

(10.) Crosby LA, McMullen ST. Heel pain in an active adolescent: Consider calcaneal apophysitis. Physician and Sportsmedicine 1993; 21: 89-91.

(11.) Michelli LJ, Ireland ML. Prevention and management of calcaneal apophysitis in children: An overuse syndrome. J Pediatr Orthop 1987; 7: 34-8. (Abstract)

(12.) Koutures CG, Gregory AJ; American Academy of Pediatrics. Council on Sports Medicine and Fitness. Injuries in youth soccer. Pediatrics 2010; 125: 410-4. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

(13.) Wong P, Hong Y. Soccer injury in the lower extremities. Br J Sports Med. 2005; 39: 473-82. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

(14.) Le Gall F, Carling C, Reilly T. Injuries in young elite female soccer players: an 8-season prospective study. Am J Sports Med 2008; 36: 276-84. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

(15.) Emery CA, Meeuwisse WH, Hartmann SE. Evaluation of risk factors for injury in adolescent soccer: implementation and validation of an injury surveillance system. Am J Sports Med 2005; 33: 1882-91. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

(16.) Ergen E. Cocukluk ve ergenlik doneminde spor yaralanmalarinin nedenleri, epidemiyolojisi, risk faktorleri. Acta Orthop Traumatol Turc 2004; 38: 27-31. (PDF)

(17.) Kakavelakis KN, Vlazakis S, Vlahakis I, Charissis G. Soccer injuries in childhood. Scand J Med Sci Sports. 2003; 13: 175-8. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

(18.) Ulkar B, Guner R, Ergen E. Fiziksel olarak aktif cocuk ve ergenlerde yaralanma ozellikleri. 7. Uluslararasi Spor Bilimleri Kongresi; 27-29 Ekim 2002, Antalya, Turkiye.

(19.) Junge A, Rosch D, Peterson L, Graf-Baumann T, Dvorak J. Prevention of soccer injuries: a prospective intervention study in youth amateur players. Am J Sports Med. 2002; 30: 652-9. (Abstract) / (Full Text) / (PDF)

Bulent Bayraktar

Istanbul Universitesi Istanbul Tip Fakultesi, Spor Hekimligi Anabilim Dali, Istanbul, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Bulent Bayraktar, Istanbul Universitesi Istanbul Tip Fakultesi, Spor Hekimligi Anabilim Dali, 34390, Istanbul, Turkiye E-posta: bulent.bayraktar@gmail.com
Tablo 1. Ergenlik doneminde anatomik bolgelere gore sik yasanan sportif
yaralanmalar

Omuz
--Little Leaguer's Shoulder
--ACE patolojisi
--Biceps tendiriti
--Fraktur
--Glenohumeral instabilite
--Sikisma sendromu
--Labral patoloji
--Rotator manset patolojisi

Dirsek
--Kapitulum avaskuler nekrozu
--Osteokondritis dissekans
--Fleksor/Pronator kas zorlanmasi
--Little Leaguer's Elbow
--IYB yaralanmasi
--Medialepikondilit avulsiyonu
--Olecranon apofiziti
--Posterior sikisma send.
--Olecranon osteokondiriti
--Triceps/Olecranon avulsiyonu
--Eklem faresi
--Sinovit

Omurga
--Lomber spondilolizis
--Lomber spondilolistezis
--Lumbosakral kas zorlanmasi
--Vertebral osteokondritler (Scheuermann's disease)
--Skolyoz

Kalca
--Avulsiyon kiriklari
--SIAI
--Tuber ischiadicum
--SIAS
--Crista iliaca
--Symphysis pubica

Diz
--PFA sendromu
--Patellada traksiyon apofiziti
--Osgood-Schlatter Hastaligi
--Osteokondritis dissekans
--Patellar tendirit
--Quadriceps teniriti
--Patellar stres kirigi
--Bursitis (prepatellar ve infrapatellar bursalarda)

Ayakbilegi
--Bag yaralanmalari
--Kalkaneal apofizit
--Asil tendiniti
--Planter fasiitis
--Tibialis post. tendiniti
--Tarsal koalisyon
--5. metatars kirigi
--Freiberg hastaligi
--Stres kiriklari
--Sindezmoz yaralanmalari
--Talusta osteokondiris disekans

ACE: Akromioklavikuler eklem, IYB: ic yan bag, SIAI ve SIAS: Spina
iliaca anterior inferior ve superior, PFA: Patellofemoral agri
COPYRIGHT 2011 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Bayraktar, Bulent
Publication:Turkish Pediatrics Archive
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Mar 1, 2011
Words:1283
Previous Article:New vaccines for adolescents/Ergenlik caginda yeni asilar.
Next Article:Prevention of sports injuries in adolescent athletes/Ergen sporcularda spor yaralanmalarindan korunma.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters