Printer Friendly

Firat Universitesi Hastanesinde Takip Edilen P.falciparum Sitmali Olgularin Epidemiyolojik, Klinik ve Laboratuvar Bulgularinin Degerlendirilmesi: Alti Yillik Retrospektif Analiz/Epidemiological, Clinical, and Laboratory Evaluation of Plasmodium falciparum Malaria Cases Followed in Firat University Hospital: A 6-Year Retrospective Analysis.

GIRIS

Sitma, dunyada tropikal ve subtropikal bolgelerde, Turkiye'de ise daha cok Guneydogu Anadolu ve Dogu Akdeniz Bolgesi'nde endemik olarak gorulen paraziter bir hastaliktir. Dunya Saglik Orgutu'nun 2015 yili verilerine gore her yil 300-500 milyon sitma olgusu gorulmekte ve 1,5-2,7 milyon insan bu hastaliktan kaybedilmektedir (1).

Sitma insana infekte disi anofel cinsi sivrisinegin isirmasiyla bulasir. P. vivax, P. ovale, P. malariae, P. falciparum ve P. knowlesi insanda hastalik olusturan turleridir. P. falciparum ve P. vivax en buyuk tehdidi olusturmaktadir. P. falciparum, Afrika kitasinda en yaygin sitma parazitidir. Sitma ile iliskili olumlerin cogundan kuresel olarak sorumludur. P. vivax, Sahra alti Afrika disindaki ulkelerde baskin sitma parazitidir (2). Turkiye'de en sik P. vivax gorulur, ancak son yillarda importe P. falciparum sitmasi olgulari da artmistir (3-5). P. falciparum'a bagli sitma olgularinda titreme, ates, terleme nobetleri 36-48 saatte bir meydana gelir (2). P. falciparum sitmasinda komplikasyon oranlari diger sitma etkenlerine gore daha yuksektir ve bu durum mortaliteyi de etkiler. Serebral sitma, akut bobrek yetmezligi, hipoglisemi, agir anemi, spleno-megali ve akciger odemi daha sik olarak saptanir (2).

Bu calismada Firat Universitesi Hastanesi'nde 2011-2017 yillari arasinda P. falciparum sitmasi tanisi alip, tedavi verilen olgularin, epidemiyolojik, klinik, laboratuvar bulgulari ve prognozlari ret-rospektif olarak incelenmistir.

YONTEMLER

Ocak 2011-Mart 2017 tarihleri arasinda Firat Universitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastaliklari ve Klinik Mikrobiyoloji Klinigi'nde, P. falciparum sitmasi tanisi ile izlenen 15 eriskin hasta retrospektif olarak degerlendirilmistir. Epidemiyolojik ozellikleri, klinik, laboratuvar bulgulari, tani, tedavi ve prognozlari incelenmistir. Tani, hastalardan atesli donemde yapilan kalin damla ve ince yayma preparatlarinda parazitin gorulmesiyle konulmustur. Calisma icin hastalarin demografik bilgileri, klinik ve laboratuvar degerlerinin yer alacagi bir form olusturulmustur. Hastalara ait bilgilere dosya ve epikrizler incelenerek ulasilmistir.

Istatistiksel Analiz

Calismanin istatistiksel analizleri, Statistical Package for Social Science for Windows (SPSS) surum 15,0 (SPSS Inc. Chicago, IL, USA) ile yapildi. Olculebilir degiskenlerin dagilimi, ortalama ve standart sapma olarak, siniflandirilmis veriler siklik ve yuzde olarak verildi. Calisma icin Firat Universitesi Klinik Arastirmalar Etik Kurulu'ndan onay alindi.

BULGULAR

Alti yillik surecte klinigimizde total 17 hasta sitma tanisiyla takip edilmistir ve hepsi yurtdisi kaynakli sitmadir. Bu olgularin 15'i (%88) P. falciparum, 2'si (%12) ise P. vivax kaynakli sitma olgularidir. Iki hasta P. vivax kaynakli olmasi nedeniyle calisma disi birakilmistir. Hastalarin yas ortalamasi 35,6[+ o -]9,6 olarak bulundu. Bir (%6,7) hasta bayan, 14 (%93,3) hasta erkekti. Iki (%13) hasta egitim amacli, 13 hasta mevsimlik isci olarak yurt disina seyahat etmisti. Hastalarin 1'i (%6,7) Etiyopya'ya, 1'i (%6,7) Pakistan'a, 2'si (%13,3) Nijerya'ya, 2'si (%13,3) Afganistan'a, 3'u (%20) Ekvator Ginesi'ne, 6'si (%40) Sudan'a seyahat etmisti. Sikayetlerinin basladiktan sonra hekime basvurma suresine bakildiginda ortanca deger 4 (min:2, max:20 gun) olarak saptandi.

Bes (%33,3) hastaya seyahat oncesi danismanlik hizmeti verilip sitma profilaksisi baslanmisti. Ancak hastalar profilaksiyi erken birakmislardi. On (%67,7) hasta ise hic sitma profilaksisi almamisti. Hastalara ait belirti ve bulgular Tablo 1'de verilmistir.

Hastalarin 8'i (%53,3) daha once seyahat ettikleri bolgede sitma tanisi almis ve bu sebeple tedavi gormustu. Hipoglisemi ve hiperpotasemi yonunden takip edilen hastalarda, her iki durumla da karsilasilmadi. Hastalarin 1'inde (%6) lokositoz, 2'sinde (%13,3) lokopeni saptandi. On iki (%80) hastada trombositopeni vardi. Hastalarin 1'inde (%6,7) sadece aspartat aminotrasferaz (AST), 6'sinda (%40) AST/ alanin aminotransferaz (ALT) birlikte yuksek saptandi. On (%66,6) hastada total biluribin, 9 (%60)'unda direkt biluribin yuksek saptandi. Iki (%13,3) hastanin kreatin degerleri yuksekti. On dort (%93,3) hastada CRP yuksek bulunurken, eritrosit sedimentasyon hizi 4 (%26,7) hastada artmisti. Hastalarin basvurusunda saptanan cesitli laboratuvar parametreleri Tablo 2'de verilmistir.

Hastalarin tumune kalin damla ve ince yayma preparati hazirlanarak tani konuldu (Resim 1, 2).

Hastalardan 14'une (%93,3) artemether+lumefantrine (Coartem, Novartis, Basel, Switzerland), 1'ine (%6,7) ise artemether+ lume-fantrine+ doksisiklin (Monodoks, Deva Ilac, Istanbul, Turkiye) tedavisi baslandi.

Takiplerde 1 (%6,7) hastada komplikasyon gelisti. Platelet degerleri takibinin 3. gununde 13.000'e kadar dustu ve subkonjunktival kanama gelisti, sekel kalmadan iyilesti. Sadece bu hastaya trom-bositopeni nedeniyle trombosit suspansiyonu ve taze donmus plazma replasmani yapildi. Uc (%20) hastanin idrar tetkikinde albuminuri saptandi.

Hastalar ortalama 6,6[+ o -]3,1 gun hastanede yatirilarak takip edildi. Tum hastalar sifa ile taburcu oldu.

TARTISMA

Sitma tedavi edilmezse olumcul seyredebilen bir hastaliktir. Dunya Saglik Orgutu'nun 2015 yili raporuna gore sitma enfeksiyon hastaliklari kaynakli olumlerde dunyada besinci, Afrika'da ise ikinci sirada yer almaktadir (1). 2010 ile 2015 yillari arasinda risk altindaki nufuslardaki sitma insidansi kuresel olarak %21 dusmustur. Ayni donemde, risk altindaki populasyonlardaki sitma mortalite oranlari, tum yas gruplarinda kuresel olarak %29 dusmustur. Afrika Bolgesi, kuresel sitma yukunde orantisiz olarak yuksek bir paya sahiptir. 2015 yilinda bolge sitma vakalarinin %90'i, sitma olumunun %92'si Afrika kitasindadir.

Sitma gecmiste ulkemizin en onemli enfeksiyonlarindan biri iken, 1926 yilinda baslatilan mucadele sonucunda olumlu gelismeler yasanmistir. Dunya Saglik Orgutu'nun 1955 yilinda baslattigi sitma eradikasyon programi kapsaminda faaliyetler daha da yogunlastirilmistir. Turkiye'de 2000 yilinda 11381 vaka saptanmisken, 2010 yilinda olgu sayisi dokuza dusmustur. Bu mucadeleler sayesinde sitma olgularinda %99 azalma saglanmis ve Dunya Saglik Orgutu tarafindan eliminasyon fazinda kategorize edilmistir (6). Yerli sitma vakalarindaki dramatik bir dususe ragmen, 2010 yilinda 78, 2011 yilinda 128, 2013 yilinda ise 285 yurt disi kaynakli sitma olgusu bildirilmistir. Kocaeli'nde yapilan bir calismada 2008-2010 yillari arasinda sadece dort sitma vakasina rastlanirken, 2011-2013 yillari arasinda 23 hastaya sitma tanisi konmus, bu olgularin %70'inin yurt disi seyahatinin oldugu tespit edilmistir (7). Seyahatlerin artisi, ulkeler arasi is gucu hareketliligindeki artis, Suriye'den ulkemize goc nedeniyle sitma ulkemizde hala onemini korumaktadir. Elazig'da 1996-2004 yillari arasinda yapilan calismaya gore toplam 200 sitma vakasi tanimlanmistir. 200 vakanin biri haric hepsi P. vivax'a bagli sitma olgusudur ve bu olgularda yurt ici riskli bolgelere seyahat oykusu vardir. Bir hastada ise P. malaria saptanmis olup, bu hastanin Afrika'ya seyahat oykusu vardir (8). 2005-2008 yillari arasinda yapilan calismada ise 9 sitma vakasi saptanmistir. Bir onceki calismayla uyumlu olarak Elazig kaynakli sitma olgusu saptanmamis olup, 9 olguda da etken P. vivax'tir ve bu olgularinda yurt ici riskli bolgelere seyahat oykusu vardir (9). Bizim calismamizda da ilimizde daha once yapilan calismalarla uyumlu olarak Elazig kaynakli sitma olgusu saptanmamistir. Ancak onceki olgular yurt ici kaynakliyken, son 6 yilda saptanan olgularin tamami import olgulardir. import olgularda saptanan tur 15 (%88) olguda P. falciparum, 2 olgu ise yine yurt disi kaynakli P. vivax'tir. Yillar icinde yerli olgularimizin azalip, rastlanmamasi sitma eradikasyon calismalarinin basarisini gostermektedir. import sitma olgularimizin artisi ise is ve seyahat imkanlarinin artmasi, mevsimlik isciler ve egitim faaliyetlerinin uluslararasi boyut kazanmis olmasi ile aciklanabilir. Bizim olgularimizin 13 tanesi mevsimlik isci olarak, 2 tanesi ise egitim amacli seyahat etmisti.

Sitma her iki cinste de gorulen bir enfeksiyon hastaligi olmasina ragmen bizim olgularimizin 14'u (%93,3) erkekti. Bu durum erkeklerde seyahat ve uluslararasi isgucu hareketliliginin daha fazla olmasi ile aciklanabilir.

Sitma olgulari her yas grubunda gorulebilir, ancak calismalarda vakalarin cogu 15 yas uzeri hastalardir (5, 10, 11). Bu durum yetiskinlerin egitim, turistik ya da is amacli daha fazla seyahat etmeleri nedeniyle olabilir. Klinigimizde takip edilen vakalarin yas ortalamasi 35,6[+ o -]9,6'dir.

Ates sitmanin en temel klinik bulgusudur. Klasik olarak P. falciparum enfeksiyonlarin da 36-48 saatte bir ates nobetleri olmaktadir (2). Calismamizda olgularin tumunde (%100) ates saptandi ve buyuk oranda usume, titreme ve terleme de eslik etmekteydi. Periyodik ates ise 5 (%33,3) hastada vardi.

Bazi olgularda sitmanin tipik periyodik nobetleri gorulmemistir. Bu durum olgularin immunitesinin zayif olmasina veya parazitle birden fazla inokule olmasina bagli olabilir. P. falciparum olgularinin ilk ataklarinda da bu durumun gorulebilecegi bildirilmistir (2).

Hastalarin fizik muayenesinde splenomegali, hepatomegali, ikter, abdominal hassasiyet saptanabilir. Splenomegali, eritrosit yikiminin artmasi nedeniyle olup, hastaligin suresini gosteren bir olcudur. Ulkemizde yapilan calismalarda Mert ve arkadaslari hastalarin %91'inde splenomegali, %55'inde hepatomegali, inan ve arkadaslari %72'sinde splenomegali, Gul ve arkadaslari %67 splenomegali, %46 hepatomegali saptamislardir (3, 4, 11). Bizim calismamizda ise %86,7 splenomegali, %26,7 hepatomegali saptanmistir.

Sitmada laboratuvar bulgusu olarak anemi, lokopeni ve trombositopeni gorulebilir. Yapilan calismalarda, sitma olgularinin %67-70'inde anemiye, %32-40'inda lokopeniye ve %48-70'inde trom-bositopeniye rastlanildigi bildirilmistir (3). Bizim calismamizda anemi %26,7, lokopeni %13,3, trombositopeni %80 saptandi. Sitma serilerinde AST/ALT yuksekligi %30-62 oraninda saptanmistir (12). Bizim hastalarimizda %40 AST/ALT yuksekligi saptandi.

Sitmada standart tani yontemi, isik mikroskobunda yapilan incelemede hazirlanan ince yayma ve kalin damla preparatlarinda parazitin gosterilmesidir. ilk yayma negatif olarak degerlendirilse bile, klinik olarak sitma suphesi varsa, 12 saat arayla hazirlanan preparatlarda parazit aranmalidir (2). Gunumuzde gelistirilmis hizli testlerde olup, kullanim oranlari giderek artmaktadir. Bizim hastalarimizin hepsinde tani kalin damla ve ince yayma preparati hazirlanarak tani konmustur.

Sitma tedavisinde, parazit turu ve bolgenin olasi direnc durumu goz onune alinarak hizli bir sekilde tedavi baslanmalidir. Komplike olmayan P. falciparum sitmasi tedavisinde secilecek ilac artemeter+ lumefantrin, artesunat+amodiaquine, artesunat+meflokin, dihidroartemisinin+ piperaquin, artesunat+sulfadoxin/primeta-min'dir (13). Bizim olgularimizin 14'une (%93,3) artemeter+lume-fantrin, 1 (%6,7) hastaya ise artemeter+lumefantrin+doksisiklin tedavisi baslandi. Tum hastalar sifa ile taburcu edildi.

Dunya Saglik Orgutu tarafindan hazirlanan malaria tedavi kilavuzunda ciddi/agir falciparum sitmasi icin kriterler bilinc bulanikligi veya koma, yardimsiz ayaga kalkamama, 24 saatte ikiden fazla konvuzyon gecirme, asidoz, hipoglisemi (kan sekeri <40 mg/dL), ciddi malarial anemi, renal yetmezlik, sarilik, pulmoner odem, anormal spontan kanama, sok ve hiperparazitemi bulgulari olarak bildirilmistir (13). Bizim olgularimiz komplike olmayan P. falciparum sitmali olgulardi. Ozellikle ciddi/ agir olgularda erken tani ve etkili tedavi hayati oneme sahiptir.

Sitmanin endemik olarak goruldugu bolgelere seyahat edecek kisilere uygulanan kemoprofilaksi, morbidite ve mortaliteyi azaltir (14). Sitmada kemoprofilaksisinin yeterliligi ilac direncine bagli olarak degismektedir. Kisilerin kemoprofilaksinin onemi ve suresi hakkinda aydinlatilmasi gerekir. Olgularimizin %33,3'une profilaksi baslanmis ancak sure hakkinda bilgi verilmemisti ve yetersiz profilaksi almislardi.

SONUC

Son yillarda seyahat imkanlarinin gelismesiyle birlikte ulkemizde yurt disi kaynakli sitma olgularinda artis gorulmektedir. Son 20 yilin verilerine gore ilimiz kaynakli sitma olgusu saptanmamistir. 1996-2010 yillari arasi ilimizde 212 hastada sitma tespit edilmis, hastalarin birinin yurt disi, 211'inin ise yurt ici seyahat oykusu saptanmistir. Yurt disindan gelen olguda P. malaria saptanmisken, diger olgularin hepsinde etken P. vivaxolarak tespit edilmistir. Calismamizda olgularin hepsinin yurt disi kaynakli oldugu goz onune alindiginda son 6 yilda bu verilerin dagiliminin degistigi soylenebilir. import P. falciparum sitmasina ilimizde ilk kez rastlanmistir. Seyahat sonrasi erken donemde saptanan atesin en sik nedeni sitmadir. Ozellikle sitmanin endemik goruldugu bolgelere seyahat oykusu olan atesli hastalarda sitma dusunulmelidir. Yurt disina seyahat plani olan kisilere mutlaka seyahat oncesi danismanlik hizmeti verilmeli, asi ve profilaksi uygulamalarinin dogru sekilde yapilmasi saglanmalidir. P. falciparum sitmasinda tanidaki gecikme olumcul komplikasyonlara neden olabilir. Dolayisiyla bu olgularin acil tedavi edilmeleri gerekir. Riskli bolgelere seyahat edecek bireylere kemoproflaksi baslanmasi ve kisisel korunma onlemleri hakkinda aydinlatmak icin seyahat oncesi egitim programlari olusturulmalidir.

Etik Komite Onayi: Bu calisma icin etik komite onayi Firat Universitesi Girisimsel Olmayan Arastirmalar Etik Kurulu'ndan (Tarih 06.07.2017, Karar No: 9) alinmistir.

Hasta Onami: Retrospektif calisma oldugundan alinamadi.

Hakem Degerlendirmesi: Dis bagimsiz.

Yazar Katkilari: Fikir - A.S.T.; Tasarim - A.S.T.; Denetleme - A.A.; Veri

Toplanmasi ve/veya Islemesi - A.S.T.; Analiz ve/veya Yorum - A.A.; Literatur Taramasi - A.S.T.; Yaziyi Yazan - A.S.T.; Elestirel Inceleme - A.A.

Cikar Catismasi: Yazarlar cikar catismasi bildirmemislerdir.

Finansal Destek: Yazarlar bu calisma icin finansal destek almadiklarini beyan etmislerdir.

Ethics Committee Approval: Ethics committee approval was received for this study from the ethics committee of Firat University Non-interventional Clinical Researches Ethics Committee (Decision Date: 6.07.2017, Decision Number: 9).

Informed Consent: Informed consent is not necessary due to the retrospective nature of this study

Peer-review: Externally peer-reviewed.

Author Contributions: Concept - A.S.T.; Design - A.S.T.; Supervision -A.A.; Data Collection and/or Processing - A.S.T.; Analysis and/or Interpretation - A.A.; Literature Search - A.S.T.; Writing Manuscript -A.S.T.; Critical Review - A.A.

Conflict of Interest: No conflict of interest was declared by the authors.

Financial Disclosure: The authors declared that this study has received no financial support.

KAYNAKLAR

(1.) WHO, World Malaria Report 2015 Geneva: World Health Organization; 2015.

(2.) Fairhurst RM. Wellems TE. Plasmodium Species (Malaria). In: Mandell GL, Bennet JE, Dolin R (eds). Principles and Practice of Infectious Diseases. 7th ed. Philadelphia: Churchill Livingstone; 2015. p. 3437-62.

(3.) Sengoz Inan A, Erdem I, Ozturk Engin D, Hitit G, Ceran N, Senbayrak S, ve ark. Sitma: 40 Olgunun Degerlendirilmesi. Turkiye Parazitol Derg 2010; 34: 147-51.

(4.) Gul O, Sevgi DY Gunduz A, Hamidi AA, Oncul A, Konuklar A.S, ve ark. Klinigimizde Yatarak Takip Edilen Sitma Olgularinin Retrospektif Degerlendirilmesi. S.E.E.A.H. Tip Bulteni 2016; 50: 142-6.

(5.) Yalcin M, Sevim E, Duran A. Treated with Artemether-Lumefantrine Five Evaluation of P. Falciparum Malaria Cases in Terms of Hyponatremia and Thrombocytopenia. Turkiye Parazitol Derg 2015; 39: 155-8. [CrossRef]

(6.) Ozbilgin A, Topluoglu S, Es S, Islek E, Mollahaliloglu S, Erkoc Y. Malaria in Turkey: Successful Control and Strategies for Achieving Elimination. Acta Trop 2011; 120: 15-23. [CrossRef]

(7.) Tamer SG, Yilmaz M, Akcer B. Evaluation of Malaria Cases that Were Detected in Kocaeli Province During 2008 Through 2013. Turkiye Parazitol Derg 2015; 39: 1-4. [CrossRef]

(8.) Kuk S, Ozden M. Kaplan A. Elazig'da 1996-2004 yillari arasinda sitma epidemiyolojisi. Turkiye Parazitol Derg, 2006; 30: 265-7.

(9.) Erensoy A, Kuk S. Elazig ve Bingol illerinde 2005-2008 arasi sitma epide-miyolojisi, Turkiye Parazitol Derg 2010; 34: 152-4.

(10.) Kuscu F, Ozturk DB, Gul S, Babayigit ML. The Epidemiology of Malaria in Adana between 2002 and 2012. Turkiye Parazitol Derg 2014; 38: 14750. [CrossRef]

(11.) Mert A, Tabak F, Ozaras R, Ozturk R, Aktuglu Y. Sitma: 33 olgunun degerlendirilmesi. Flora Derg 2001; 6: 118-25.

(12.) Oh HML, Kong PM, Snodgrass I. Imported malaria in a Singapore Hospital: Clinical presentation and outcome. Int J Infect Dis 1999; 3: 136-9. [CrossRef]

(13.) Guidelines for the Treatment of Malaria. 3nd Edition. World Health Organization. Geneva; 2015. Available from: http://whqlibdoc.who. int/publications/2015.

(14.) Amin NM. Prophylaxis for malaria. Helping world travelers come home healthy. Postgrad Med 1992; 92: 161-8. [CrossRef]

Ayse Sagmak Tartar [iD], Ayhan Akbulut [iD]

Firat Universitesi Tip Fakultesi, Enfeksiyon Hastaliklari ve Klinik Mikrobiyoloji Bolumu, Elazig, Turkiye

Cite this article as: Sagmak Tartar A, Akbulut A. Epidemiological, Clinical, and Laboratory Evaluation of Plasmodium falciparum Malaria Cases Followed in Firat University Hospital: A 6-Year Retrospective Analysis. Turkiye Parazitol Derg 2018; 42:1-5.

Yazisma Adresi / Address for Correspondence: Ayse Sagmak Tartar E.posta: dr.ayse01@gmail.com

Gelis Tarihi: 19.06.2017 Kabul Tarihi: 13.12.2017

Received: 19.06.2017 Accepted: 13.12.2017

DOI: 10.5152/tpd.2018.5426
Tablo 1. Hastalarin belirti ve bulgulari

Belirti ve bulgular   Hasta sayisi, n (%)

Ates                  15 (100)
Usume-titreme         14 (93,3)
Terleme               13 (86,7)
Bulanti- kusma         8 (53,3)
Ishal                  5 (33,3)
Kabizlik               0 (0)
Periyodik ates         5 (33,3)
Oksuruk- balgam        2 (13,3)
Hepatomegali           4 (26,7)
Splenomegali          13 (86,7)

Tablo 2. Basvuru aninda saptanan cesitli laboratuvar degerleri

Laboratuvar testi         Ortalama deger (*)

Lokosit (/[mm.sup.3])       5266,66[+ o -]1986,25
Hemoglobin (gr/dL)            13,22[+ o -]2,85
Trombosit (/[mm.sup.3])   113000[+ o -]83743,65
Sedimentasyon (mm/saat)       27,8[+ o -]31,3
CRP (normal<5 mg/L)           55,93[+ o -]54,09
AST (U/lt)                    51,60[+ o -]36,31
ALT(U/lt)                     57,26[+ o -]53,52
Total biluribin (mg/dL)        1,59[+ o -]1,03
Direkt biluribin (mg/dL)       0,64[+ o -]0,49
Ure (mg/dL)                   28,8[+ o -]6,44
Kreatinin (mg/dL)              0,88[+ o -]0,33
Potasyum (meq/L)               4,01[+ o -]0,5

Laboratuvar testi         Minimum-maksimum deger

Lokosit (/[mm.sup.3])      2080-10060
Hemoglobin (gr/dL)            8,6-17
Trombosit (/[mm.sup.3])   32000-372000
Sedimentasyon (mm/saat)       4-106
CRP (normal<5 mg/L)           4-157
AST (U/lt)                   18-145
ALT(U/lt)                    13-205
Total biluribin (mg/dL)       0,28-4,3
Direkt biluribin (mg/dL)      0,1-2
Ure (mg/dL)                  17-37
Kreatinin (mg/dL)             0,1-1,5
Potasyum (meq/L)              3,4-5,0

Laboratuvar testi         Referans araligi

Lokosit (/[mm.sup.3])       3800-8600
Hemoglobin (gr/dL)            11,1-17,1
Trombosit (/[mm.sup.3])   140000-360000
Sedimentasyon (mm/saat)        0-20
CRP (normal<5 mg/L)            0-5
AST (U/lt)                     5-40
ALT(U/lt)                      5-40
Total biluribin (mg/dL)        0-1,10
Direkt biluribin (mg/dL)       0-0,35
Ure (mg/dL)                   10-50
Kreatinin (mg/dL)              0,6-1,2
Potasyum (meq/L)               3,5-5,5

(*) Ortalama+standart sapma. CRP: C-reaktif protein; AST: aspartat
aminotransferaz; ALT: alanin
COPYRIGHT 2018 AVES
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2018 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Ozgun Arastirma / Original Investigation
Author:Tartar, Ayse Sagmak; Akbulut, Ayhan
Publication:Turkish Journal of Parasitology
Date:Mar 1, 2018
Words:2885
Previous Article:Detection of Toxoplasma gondii in a Eurasian Badger (Meles meles) Living in Wildlife Areas of Izmir, Turkey/Izmir Dogal Hayatinda Yasayan bir Avrasya...
Next Article:Use of Internal Transcribed Spacer Sequence Polymorphisms as a Method for Trichomonas vaginalis Genotyping/Internal Transcribed Spacer (ITS) Sekans...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |