Printer Friendly

FUNCTIONAL ASSESSMENT OF PATIENTS WITH VERTIGO AND DIZZINESS IN OCCUPATIONAL MEDICINE/ BADANIE CZYNNOSCIOWE OSOB Z ZAWROTAMI GLOWY I ZABURZENIAMI ROWNOWAGI DLA POTRZEB MEDYCYNY PRACY.

WSTEP

Badanie ukladu rownowagi przeprowadzane jest w oparciu o przepisy prawne dotyczace badan profilaktycznych [1], Ustawe z dnia 20 czerwca 1997 r. o transporcie drogowym [2] (kierowcy wykonujacy przewoz drogowy) lub przepisy prawa dotyczace uzyskiwania prawa jazdy [3] (kierujacy w ramach obowiazkow zawodowych samochodem sluzbowym). Przy tym szczegolowy sposob przeprowadzania badan zostal podany jedynie w przepisach dotyczacych uzyskiwania prawa jazdy [3]. Nalezy jednak zwrocic uwage, ze potrzeba oceny ukladu rownowagi moze wynikac nie tylko z wymogow wynikajacych scisle z obowiazujacych aktow prawnych, ale takze z opisu stanowiska pracy i wiedzy medycznej wskazujacej, ze przy wykonywaniu danych czynnosci w sposob istotny zaangazowany jest uklad rownowagi.

Rownowaga jest zmyslem wieloukladowym i kompleksowym. Oznacza to, ze w utrzymaniu rownowagi bierze udzial nie tylko uklad przedsionkowy (bledniki, drogi przedsionkowe), lecz rowniez wzrok i uklad kontroli ruchu. Reakcje sa skoordynowane na roznych poziomach ukladu nerwowego, zarowno w sposob odruchowy (odruchy przedsionkowo-okoruchowe (vestibular ocular reflex--VOR) i przedsionkowo-rdzeniowe (vestibular spinal reflex--VSR), osrodki podkorowe), jak i swiadomy z zaangazowaniem kory mozgowej. Uklad rownowagi odpowiada za:

* utrzymanie stabilnosci spojrzenia podczas ruchow glowy i ciala,

* utrzymanie srodka ciezkosci w granicach podstawy podparcia zarowno przy staniu, jak i chodzeniu,

* okreslenie przestrzennych zaleznosci konczyn i glowy wzgledem siebie oraz otaczajacego swiata.

Obiektywna ocena ukladu rownowagi polega na ocenie pobudliwosci ukladu przedsionkowego (VOR) w probie kalorycznej, ocenie ruchow oka w badaniach nystagmograficznych i odruchow przedsionkowo-rdzeniowych w badaniu posturografii.

Uszkodzenia przedsionkowe sa odpowiedzialne za wystepowanie takich objawow jak zaburzenia widzenia przy ruchach glowy, zawroty glowy czy uczucie niestabilnosci, ktorych nasilenie zalezy od stopnia kompensacji statycznej i dynamicznej. Kompensacja statyczna-zachodzaca samoistnie tuz po wystapieniu uszkodzenia blednika--pozwala w ciagu stosunkowo krotkiego czasu na przyjecie postawy stojacej. Kompensacja dynamiczna zachodzi wolniej i pozwala na bezpieczne wykonywanie ruchow o dosc znacznej zlozonosci i przyspieszeniach, jednak zwykle nie osiaga pelnego stopnia [4]. Z tego powodu w codziennym zyciu osob z uszkodzeniami przedsionkowymi istotne sa strategie, ktore polegaja na unikaniu niektorych ruchow czy zmian pozycji ciala. Takie zachowania pozwalaja na niewyzwalanie zawrotow glowy, jednak moga kolidowac z bezpiecznym wykonywaniem pracy. Ocena stopnia kompensacji nie jest znormalizowana. Posrednich informacji dostarczaja: posturografia (statyczna i dynamiczna) i testy na fotelu obrotowym z zapisem wideonystagmografii (videonystagmography--VNG).

Pelna ocena mozliwa jest jedynie na podstawie ankiet objawow i obserwacji pacjenta podczas wykonywania przez niego zadan wymagajacych utrzymania stabilnego spojrzenia, prowokujacych zawroty glowy i zaburzenia rownowagi. Istotna role odgrywa wiec badanie kliniczne, szczegolnie przeprowadzone z zastosowaniem znormalizowanych skal i oceny punktowej. Do testow czynnosciowych stosowanych do oceny ukladu rownowagi naleza m.in. dynamiczny indeks chodu (dynamic gait index--DGI), Skala Rownowagi Berg (Berg Balance Scale--BBS) i test Tinetti [5]. Pierwotnie testy czynnosciowe opracowano do oceny ogolnej sprawnosci ukladu rownowagi u osob starszych, natomiast ich przydatnosc u osob z chorobami neurologicznymi i przedsionkowymi nadal jest badana.

Istotne zaburzenia czynnosciowe ukladu rownowagi obserwowano u osob, ktore uzyskaly nie wiecej niz 45 pkt w skali BBS, w badaniach u osob starszych [6,7] i z uszkodzeniami przedsionkowymi [8-10]. Zarowno DGI, jak i BBS stosowano takze do oceny ryzyka upadkow. U osob starszych stwierdzono, ze ryzyko upadkow zalezy od 2 zmiennych--punktacji BBS i wywiadu w kierunku upadkow w przeszlosci, przy czym istotny jest wynik BBS < 51 pkt przy dodatnim wywiadzie lub BBS < 41 pkt przy braku wywiadu w tym kierunku [9]. Dla skali DGI ustalono, ze u osob z zawrotami glowy pochodzenia osrodkowego i obwodowego, ktore uzyskuja wynik DGI = 0-19 pkt, ryzyko wystapienia upadkow jest 2,58-krotnie wieksze niz u osob z wyzsza punktacja [11]. Skala ta zostala oceniona jako bardziej czula do oceny ryzyka upadku u osob z uszkodzeniami blednika niz Skala Rownowagi Berg [12].

Wiekszosc danych literaturowych dotyczacych testow czynnosciowych pochodzi z badan nad ocena jakosci zycia lub skutecznosci rehabilitacji. Zastosowanie znormalizowanych, ilosciowych skal oceny ukladu rownowagi moze byc istotne w populacji osob pracujacych w zawodach o podwyzszonych wymaganiach funkcjonalnych. Z tego powodu celem niniejszej pracy bylo okreslenie wzajemnych relacji miedzy kwestionariuszami i skalami czynnosciowymi a obiektywnymi, aparaturowymi wynikami badan ukladu rownowagi.

Badana grupa

Badaniami objeto grupe 131 osob w wieku (srednio) 59 [+ or -]14 lat, w tym 101 kobiet i 30 mezczyzn. Byli to pacjenci zglaszajacy sie do poradni audiologicznej w latach 2013-2014 z powodu przewleklych zawrotow glowy i/lub zaburzen rownowagi, ktorzy wyrazili zgode na udzial w projekcie.

Kazda z osob przeszla dokladne badanie otorynolaryngologiczne i otoneurologiczne, miala tez wykonana pelna diagnostyke sluchu (audiometrie tonalna, impedancyjna, ze wskazan: emisje otoakustyczne i potencjaly wywolane z pnia mozgu) oraz ukladu rownowagi.

Kryterium wykluczenia byly schorzenia narzadu ruchu uniemozliwiajace chod bez zaopatrzenia ortopedycznego, istotne schorzenia neurologiczne uniemozliwiajace samodzielne chodzenie lub znaczace ograniczenie rozumienia polecen. Przeprowadzona diagnostyka sluchu, otoneurologiczna, ortopedyczna, neurologiczna i (w razie potrzeby) obrazowa (rezonans magnetyczny)-pozwolila na zdiagnozowanie pacjentow. Kliniczne rozpoznania ustalone u pacjentow podano w tabeli 1.

Badania kwestionariuszowe przeprowadzono w calej grupie badanej, natomiast czesc osob nie wyrazila zgody na przeprowadzanie wszystkich testow czynnosciowych ze wzgledu na dlugi (wynoszacy ok. 1 godz.) czas trwania calego badania. Badanie z wykorzystaniem BBS przeprowadzono u 126 osob, a z wykorzystaniem TUG--u 98 osob.

MATERIAL I METODY

Badanie ukladu rownowagi obejmowalo ocene kliniczna na podstawie kwestionariuszy i skal czynnosciowych oraz obiektywnych aparaturowych badan ukladu rownowagi. Narzedzia do oceny objawow:

* Nasilenie zawrotow glowy oceniano z zastosowaniem kwestionariusza dotyczacego cwiczen rehabilitacyjnych opracowanych wedlug cwiczen Cawthworne'aCookseya (CC) [13]. Zestaw zadan obejmowal ruchy oka, glowy, calego ciala (sklony, obroty) i zmiany polozenia ciala w stosunku do wektora grawitacji. Kazde cwiczenie pacjent wykonywal pod nadzorem lekarza, a nasilenie objawow wywolanych przez poszczegolne ruchy i pozycje ciala okreslal w 10punktowej skali analogowej oraz ocene wpisywal do kwestionariusza. Za nieprawidlowy w niniejszej pracy przyjeto wynik > 0 pkt, ktory oznaczal zgloszenie przez pacjenta jakichkolwiek zawrotow glowy prowokowanych cwiczeniami.

* Ogolny stan zdrowia pacjenta i postrzeganie przez niego niepelnosprawnosci spowodowanej zawrotami glowy i zaburzeniami rownowagi oceniano na podstawie kwestionariusza DHI (Dizziness Handicap Inventory). W badaniu zastosowano laczny wskaznik niepelnosprawnosci, bez podzialu na podskale. Uzyskanie przez pacjenta 60 pkt oznaczalo granice znacznej niepelnosprawnosci, a 30 pkt--wynik istotny klinicznie.

* Ocene stanu psychicznego oparto na przesiewowej Skali Leku-Depresji Duke'a--za wartosc prawidlowa przyjeto 6 pkt, zgodnie z zaleceniami autorow skali [14].

Skale czynnosciowe

Do badania wybrano testy, w ktorych zadania wykonywane przez pacjenta prowokuja pobudzenie blednikow i ktore byly stosowane w populacji osob z zaburzeniami przedsionkowymi:

* Skale Rownowagi Berg (BBS) [15]--sklada sie ona z 14 zadan obejmujacych utrzymanie rownowagi i ocene ogolnej sprawnosci podczas siedzenia, zmiany pozycji na stojaca, stania z oczami otwartymi i zamknietymi, schylania sie, obracania, stania w pozycji stopa za stopa i na jednej nodze oraz wchodzenia na stopien. Niektore zadania oceniane sa w sposob ilosciowy, np. czas utrzymania rownowagi czy liczba powtorzen. Maksymalnie pacjent uzyskuje w tej skali 56 pkt, za wynik nieprawidlowy przyjmuje sie 0-45 pkt [6].

* Dynamiczny indeks chodu (dynamic gait index--DGI) [16]--sklada sie on z 8 zadan, obejmujacych chod na plaskiej powierzchni ze stala, a potem zmienna predkoscia, z ruchami glowy w plaszczyznie poziomej i pionowej, przechodzenie ponad przeszkoda i jej omijanie oraz wchodzenie po schodach. Oceniane sa predkosc i plynnosc chodu, zaburzenia rownowagi i koniecznosc stosowania pomocy. Maksymalna liczba punktow w skali wynosi 24. Za wyniki wskazujace na zwiekszone ryzyko upadkow z powodu zawrotow glowy przyjmuje sie 0-19 pkt [8,11].

* Test "wstan i idz" (Timed Up and Go test--TUG) [17]--wynikiem w nim jest czas, jaki zajmuje osobie badanej wstanie z krzesla, przejscie 3 m, obrot, powrot do krzesla i ponowne zajecie pozycji siedzacej. W tescie za wynik istotny dla przewidywania ryzyka upadkow przyjmuje sie 11 s [10].

* Test dynamicznej ostrosci wzroku (DOW) [18]--mozna przeprowadzac go za pomoca tablic Snellena. Po ustaleniu odleglosci dobrego widzenia prowadzacy badanie porusza glowa badanego z czestotliwoscia ok. 2 Hz z niewielka amplituda ruchu, tak Zeby czytane litery pozostawaly w polu widzenia plamkowego. Pacjent powinien przeczytac bez pomylki te sama linie, ktora jest w stanie przeczytac bez ruchow glowy. Pogorszenie ostrosci o 1 linie jest uznawane za norme, natomiast pogorszenie o 2 linie--za wynik nieprawidlowy [5].

* Test Tinetti [19]-sklada sie z 2 podskal. W pierwszej czesci pacjent wykonuje 8 zadan, takich jak siedzenie, wstawanie, stanie, proba popchniecia (wytracania z pozycji rownowagi) i obracanie sie. W drugiej czesci w sposob szczegolowy oceniany jest chod, jego ciaglosc, symetria i postawa ciala. Do analizy stosowano laczna punktacje (maks. 28 pkt) z obu podskal [19].

Obiektywne badania aparaturowe

Wideonystagmografia (VNG)

Badanie VNG przeprowadzono z zastosowaniem zestawu komputerowego firmy Synapsis, do zapisu oczoplasu wykorzystano maske jednooczna.

Przeprowadzano pelne badanie VNG, ktore obejmuje ocene sakkad, oczoplasu samoistnego i spojrzeniowego, optokineze, proby sledzenia i probe kaloryczna. Probe kaloryczna bitermiczna przeprowadzano w ciemnosci, z oczami otwartymi, stosujac fiksacje wzrokowa po osiagnieciu maksymalnej odpowiedzi pobudzen. Wartosc normatywna niedowladu kanalowego (canal paresis--CP), obecnie stosowana w Klinice Audiologii i Foniatrii Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w todzi, wynosi [less than or equal to] 19%.

Z testow fotela obrotowego (kinetycznych) wykorzystano badania z zakresu niskich czestotliwosci z zastosowaniem sinusoidalnych wychylen fotela--tzw. test sinus malejacy (o malejacej amplitudzie i czestotliwosci = 0,04 Hz) oraz testy o stalych amplitudach (o czestotliwosci = 0,04-0,1 Hz). Oceniano nastepujace parametry: wzmocnienie (stosunek szybkosci ruchu fotela do szybkosci ruchow oka) i przesuniecie w fazie ruchu oka w stosunku do wychylen fotela. Przesuniecie fazowe powinno byc bliskie zeru, jezeli nie wystepuje oczoplas np. spojrzeniowy, wrodzony ani fiksacyjny.

Posturografia statyczna

Badania przeprowadzono z zastosowaniem klinicznej posturografii statycznej firmy Neurocom Inc. W badaniu oceniano szybkosc wychylen srodka ciezkosci z pozycji rownowagi w 4 testach:

test 1--na stabilnym podlozu, z otwartymi oczami,

test 2--na stabilnym podlozu, z zamknietymi oczami,

test 3--na niestabilnym podlozu (gabka), z otwartymi oczami,

test 4--na niestabilnym podlozu, z zamknietymi oczami.

Do oceny wynikow zastosowano normy aparatu uwzgledniajace wiek, wzrost i wage pacjenta (BMI-body mass index, wskaznik masy ciala). Wyniki oceniano dla poszczegolnych prob oddzielnie i jako wynik zbiorczy, jesli nieprawidlowa wartosc stwierdzono dla co najmniej 1 proby u danej osoby.

Statystyka

Srednie wartosci parametrow w grupach porownywano testem t-Studenta dla grup niezaleznych lub ANCOVA przy uwzglednianiu wieku i plci. Do wyznaczenia zaleznosci zmiennych nieparametrycznych stosowano korelacje Spearmana, a liczebnosci porownywano w tescie [Chi.sup.2] z wprowadzona poprawka Yatesa dla malych grup. Zgodnosc wynikow oceniano, stosujac nieparametryczny test ANOVA Friedmana i wspolczynniki zgodnosci Kendalla.

WYNIKI

Ocena skal objawow vs wyniki badan obiektywnych

U badanych pacjentow wyniki kwestionariusza wedlug protokolu cwiczen Cawthworne'a-Cookseya (CC) byly skorelowane z wynikami CP i DP (directional preponderance--przewaga kierunkowa) proby kalorycznej badania VNG (tab. 2). Sredni wynik w kwestionariuszu CC byl istotnie wiekszy u osob z rozpoznanymi uszkodzeniami blednika niz u osob bez uszkodzen (33,2 pkt vs 19 pkt, p = 0,03174). Zawroty glowy stwierdzono u 74 osob, w tym u 68% osob z uszkodzeniami przedsionkowymi i u 51% osob bez tych uszkodzen (p = 0,0025). Dodatnia wartosc predykcyjna kwestionariusza CC wynosila 44%, a ujemna--72%. Wyniki kwestionariusza CC byly skorelowane z wielkoscia wychylen w badaniu posturografii statycznej dla testow 1. i 3. (tab. 2).

Znaczny poziom niesprawnosci wedlug DHI (> 60 pkt) stwierdzono u 84 osob, w tym u 17 z nieprawidlowa proba kaloryczna, uzyskujac w tescie [Chi.sup.2] istotnosc statystyczna (p = 0,0000), lecz bardzo niska dodatnia wartosc predykcyjna 20%. U 27 osob stwierdzono wynik < 30 pkt, oznaczajacy brak dolegliwosci istotnych klinicznie, przy czym u 12 z tych pacjentow zaobserwowano uszkodzenie blednikow. Zaleznosc nie byla istotna statystycznie (p = 0,0725). Nie stwierdzono istotnych statystycznie zaleznosci miedzy punktacja > 60 a nieprawidlowymi wynikami posturografii u pojedynczych prob, jednak obserwowano zaleznosc przy zbiorczej ocenie posturografii (tab. 3).

Wspolczynnik zgodnosci Kendalla miedzy wynikami kwestionariuszy a wynikami testow obiektywnych wynosil: 0,08 dla CC, DHI, CP oraz 0,11 dla CC, DHI i posturografii.

Wyniki testow czynnosciowych vs wyniki badan obiektywnych

Skala Rownowagi Berg (BBS)

Stwierdzono istotna statystycznie zaleznosc miedzy skalami BBS a wynikami proby kalorycznej (CP i DP) oraz wielkoscia przesuniecia fazy w testach kinetycznych dla niskich czestotliwosci (tab. 2). Nie zaobserwowano istotnych statystycznie roznic srednich punktacji skali miedzy grupami z uszkodzeniami blednika (CP > 19%) i bez uszkodzen (49 pkt vs 48 pkt). Nie stwierdzono zaleznosci miedzy liczba osob z nieprawidlowymi wynikami BBS (28 osob) a nieprawidlowymi wynikami proby kalorycznej. U 12 osob nieprawidlowe wyniki obserwowano w obu badaniach (p = 0,4288). Czulosc testu w stosunku do proby kalorycznej wynosila 26%, swoistosc--80%, a wartosc predykcyjna dodatnia--42%.

Stwierdzono istotne statystycznie zaleznosci miedzy wynikami skali BBS a wynikami posturografii dla pojedynczych prob (tab. 2 i 4). Zauwazono rowniez istotna zaleznosc miedzy czestoscia wystepowania nieprawidlowych wynikow posturografii a wynikami na skali BBS (tab. 3). Czulosc testu w stosunku do badania posturografii wynosila 34%, swoistosc--86%, a wartosc predykcyjna dodatnia--62%.

Dynamiczny indeks chodu (DGI)

Stwierdzono istotna statystycznie zaleznosc miedzy skalami DGI a wynikami proby kalorycznej (CP i DP), a takze wielkoscia przesuniecia fazy w testach kinetycznych dla czestotliwosci 0,04-0,1 Hz (tab. 2). Nieprawidlowe (< 19 pkt) wyniki skali DGI zanotowano u 52 badanych osob, z czego 24 osoby (46%) mialy nieprawidlowy wynik proby kalorycznej. Zaleznosc miedzy wynikami proby kalorycznej a nieprawidlowymi wynikami DGI byla istotna statystycznie (tab. 3).

Czulosc w stosunku do proby kalorycznej wynosila 54%, swoistosc--65%, a wartosc predykcyjna dodatnia-46%. Stwierdzono istotne statystycznie korelacje miedzy wynikami skali a wynikami posturografii dla prob 2. i 3. (tab. 2 i 4). Wartosc predykcyjna dodatnia w stosunku do zbiorczego wyniku posturografii wynosila 57%.

Test "wstan i idz" (TUG)

Nie stwierdzono istotnych statystycznie korelacji miedzy wynikami testu a wynikami proby kalorycznej i posturografii (tab. 2). Nie wykazano istotnych roznic srednich wartosci wynikow testu u osob z uszkodzeniami przedsionkowymi w porownaniu z osobami bez takich uszkodzen (9 s vs 9,2 s). Nie stwierdzono rowniez zaleznosci miedzy wynikami testu [greater than or equal to] 11 s a uszkodzeniami blednikow (p = 0,1592). Nieprawidlowe wyniki testu TUG byly istotnie skorelowane z nieprawidlowymi wynikami posturografii (tab. 3).

Test dynamicznej ostrosci wzroku (DOW)

Stwierdzono istotne korelacje miedzy czestoscia nieprawidlowych wynikow DOW a wynikami proby kalorycznej (tab. 3). Swoistosc testu DOW w stosunku do proby kalorycznej wynosila 86%, czulosc--52%, a dodatnia wartosc predykcyjna--67%.

Test Tinetti

Nie stwierdzono istotnych statystycznie korelacji miedzy wynikami testu a wynikami proby kalorycznej (tab. 2). Srednie wyniki w tej skali nie roznily sie u osob z uszkodzeniami blednikow w porownaniu z osobami bez takich uszkodzen (26 pkt vs 26 pkt).

Wspolczynniki zgodnosci Kendalla miedzy wynikami testow czynnosciowych a wynikami testow obiektywnych wynosily: 0,29 dla DGI, TUG, CP oraz 0,33 dla DGI, TUG, DOW i posturografii.

Zaleznosci miedzy wynikami skal objawow a wynikami skal czynnosciowych

Wykazano istotna statystycznie zaleznosc miedzy wynikami ilosciowymi i jakosciowymi kwestionariusza CC a testami czynnosciowymi BBS, DGI i DOW (tab. 2 i 3). Stwierdzono rowniez istotna statystycznie zaleznosc miedzy liczba osob z zawrotami glowy (74 osoby) a nieprawidlowymi wynikami w skali DGI (52 osoby) (w obu skalach u 43 osob; p = 0,00000).

Ogolny poziom niepelnosprawnosci, oceniany w kwestionariuszu DHI, byl skorelowany z wynikami Skali Leku-Depresji Duke'a, wynikami kwestionariusza CC oraz wynikami testow czynnosciowych--BBS, DGI i Tinetti (tab. 2 i 3). Stwierdzono istotna statystycznie zaleznosc miedzy wynikami DHI wskazujacymi na znaczna niepelnosprawnosc (> 60 pkt) a nieprawidlowymi wynikami skali BBS (p = 0,0035) i DGI (p = 0,0000).

OMOWIENIE

Podstawowym kryterium bezpiecznego wykonywania pracy jest brak zawrotow glowy i zaburzen rownowagi. Zawroty glowy sa objawem licznych schorzen o etiologii obwodowej (przedsionkowej) i osrodkowej. Najczestsze wsrod rozpoznawanych chorob u osob zglaszajacych sie do poradni audiologicznej byly lagodne polozeniowe zawroty glowy. Podobnie jak w przypadku zawrotow psychogennych wynik proby kalorycznej byl u tych osob prawidlowy--mimo zaburzen rownowagi obserwowanych w testach czynnosciowych i niejednokrotnie w badaniu posturografii statycznej.

Podobna czestosc wystepowania chorob stwierdzono w duzych badaniach epidemiologicznych populacji niemieckiej [20]. Najliczniejsze byly w nich lagodne polozeniowe zawroty glowy, a po nich--migrena przedsionkowa i zawroty pochodzenia psychogennego. Wyniki te powinny byc brane pod uwage przy orzekaniu o zdolnosci do pracy.

Uszkodzenia blednika--niezaleznie od etiologii--zwykle sa powodem zawrotow glowy i zaburzen rownowagi. W przypadku jednostronnego uszkodzenia obiektywna weryfikacja polega na wykonaniu proby kalorycznej. W niniejszym badaniu wykazano zaleznosc miedzy uszkodzeniem blednika w probie kalorycznej a wystepowaniem zawrotow glowy ocenianych wedlug kwestionariusza CC, wynikami testow czynnosciowych i wystepowaniem zwiekszonego ryzyka upadkow w skali DGI.

Cwiczenia Cawthworne'a-Cookseya zostaly opracowane na potrzeby rehabilitacji zawrotow glowy pochodzenia blednikowego [13]. Cwiczenia maja na celu prowokowanie zawrotow glowy poprzez odpowiednio dobrane ruchy oczu, glowy i calego ciala, dlatego moga byc uzywane w klinicznej ocenie pacjenta. Opracowany na ich podstawie kwestionariusz wypelniany przez pacjenta, w ktorym stosowana jest ilosciowa ocena nasilenia wywolanych zawrotow glowy z zastosowaniem skali analogowej (0-10 pkt), pozwala na skuteczne monitorowanie postepow rehabilitacji [21]. W niniejszej pracy wsrod osob z uszkodzeniami przedsionkowymi prowokowane zawroty glowy zglaszalo ok. 70%, co oznacza, ze jedynie u 30% procesy kompensacji byly wystarczajace do bezobjawowego wykonywania dosc zlozonych ruchow. Ponadto 28% osob z prawidlowa praba kaloryczna zglaszalo zawroty glowy prowokowane ruchami glowy czy ciala, co jest istotne z orzeczniczego punktu widzenia. Jednoczesnie w niniejszej pracy nie stwierdzono zaleznosci miedzy wystepowaniem zawrotow glowy a badaniami posturografii statycznej, co moze wynikac z odrebnych mechanizmow powrotu funkcji rownowagi i stabilnosci odruchu przedsionkowo-okoruchowego u osob z uszkodzeniami przedsionkowymi, opisywanych przez Alluma i Honeggera [22].

Innym kwestionariuszem oceny jakosci zycia u osob z zawrotami glowy i zaburzeniami rownowagi jest Dizziness Handicap Inventory (DHI). Jacobson i wsp. [23] obserwowali u osob z uszkodzeniami przedsionkowymi zaleznosc miedzy wynikami DHI a testem organizacji sensorycznej (Sensory Organisation Test-SOT) posturografii dynamicznej. Z kolei Gill-Body i wsp. [24] potwierdzili slaba korelacje i stwierdzili jedynie 13-procentowa zgodnosc miedzy tymi badaniami.

W niniejszym badaniu w posturografii statycznej nie obserwowano zaleznosci istotnych statystycznie. Zgodnosc kwestionariusza z wynikami proby kalorycznej wynosila tylko 20%, choc zaleznosc byla istotna statystycznie, co jest zgodne z obserwacjami innych autorow [25].

Obserwowane rozbieznosci miedzy poczuciem niesprawnosci a wynikami badan obiektywnych mozna wyjasnic struktura DHI, ktorego pytania dotycza nie tylko charakteru zawrotow, ale rowniez ich wplywu na codzienne zycie, prace i stan psychiczny pacjentow. Wysoka korelacja miedzy wynikami DHI a depresja, niepokojem, objawami somatycznymi i strategiami zachowania u osob z zawrotami glowy byla opisywana wczesniej [26]. Ponadto w niniejszej pracy wyniki kwestionariusza byly skorelowane z wynikami testow czynnosciowych, choc zgodnosc miedzy poczuciem niepelnosprawnosci a nieprawidlowymi wynikami skal wynosila 73% dla DGI i jedynie 39% dla BBS. Istotna zaleznosc miedzy narastajacym poziomem niepelnosprawnosci, wyrazonym progami skali DHI (030-60 pkt), a wzrostem punktacji skali DGI wykazali Whitney i wsp. [27].

W niniejszej pracy do oceny funkcjonalnej wybrano 4 najbardziej popularne narzedzia do oceny rownowagi-Skale Rownowagi Berg (BBS), dynamiczny indeks chodu (DGI), test Tinetti oraz test "wstan i idz" (TUG). Jedynie BBS i DGI wykazywaly slabe korelacje z wynikami proby kalorycznej i posturografii statycznej. Zarowno Cohen i Kimball [28] u osob z uszkodzeniami przedsionkowymi, jak Matsuda i wsp. [29] w duzej grupie (ok. 800) osob z zaburzeniami rownowagi wykazali, ze zaden z wymienionych testow nie ma znaczenia w roznicowaniu chorob pod wzgledem ich etiologii.

W pracach odnoszacych sie do czulosci i swoistosci prob za normy testow przyjmowano najczesciej wartosci uzyskane z badan nad wzrostem ryzyka upadkow [6,10]. Opisywana w literaturze czulosc i swoistosc najpopularniejszych skal BBS i DGI dla wykrywania uszkodzen blednika byla umiarkowana i wynosila ok. 75% [8], a wedlug Whitney i wsp. prawidlowy wynik testu DGI wskazywal w 70% na prawidlowy wynik proby kalorycznej i posturografii statycznej [9]. W badaniu autorow niniejszej publikacji obserwowano zaleznosc miedzy wzrostem ryzyka upadkow a nieprawidlowymi wynikami proby kalorycznej (DGI) i posturografii statycznej (TUG, BBS); ujemna wartosc predykcyjna testu DGI w stosunku do proby kalorycznej rowniez wynosila 70%. Przy niskich wartosciach czulosci swoistosc testu BBS w stosunku do posturografii wynosila 86%.

Nastepnym, powszechnie stosowanym narzedziem do oceny rownowagi jest test "wstan i idz" (TUG). GillBody i wsp. [24] stwierdzili slaba korelacje miedzy wynikami TUG a wynikiem posturografii u osob z jednostronnym uszkodzeniem ukladu przedsionkowego, niepotwierdzona w niniejszym badaniu. Wyniki TUG byly jednak skorelowane z wynikami DHI i znacznie silniej z wystepowaniem zawrotow glowy wskazanym przez pacjentow w kwestionariuszu CC. W niniejszej pracy, przyjmujac dla testu TUG wartosc graniczna 11 s--ktora w literaturze uznaje sie za graniczna dla wzrostu ryzyka upadkow w grupie osob z zaburzeniami przedsionkowymi [8]--wykazano istotna zaleznosc testu od wynikow posturografii statycznej i 88-procentowa swoistosc przy czulosci 30% w odniesieniu do tego badania.

Ostatnim narzedziem stosowanym w ocenie czynnosciowej i skorelowanym z wynikiem badan obiektywnych jest test dynamicznej ostrosci wzroku DOW. W niniejszym badaniu wykazal on dosc wysoka (88%) swoistosc dla uszkodzen przedsionkowych, jednak niska czulosc (45%) zwiazana z prawidlowa kompensacja zaburzen u czesci osob. Test dynamicznej ostrosci wzroku jest stosowany do oceny funkcji odruchu przedsionkowo-okoruchowego (VOR) i stabilnosci spojrzenia podczas ruchow glowy. Za nieprawidlowe przyjmuje sie zwykle pogorszenie ostrosci widzenia podczas ruchow glowy o minimum 2 linie.

Longridge i Mallinson [30] stwierdzili, ze u 94% zdrowych osob podczas ruchow glowy nie wystapilo zadne pogorszenie widzenia, a u pozostalych 6% wystapilo pogorszenie tylko o 1 linie [25]. Wyniki badan sugeruja rowniez przydatnosc testu DOW do oceny ryzyka upadkow. Honaker i Shepard [31] wykazali 92-procentowa czulosc testu w stosunku do DGI przyjetego za "zloty standard" szacowania ryzyka upadkow u osob starszych. Nalezy przyjac, ze nieprawidlowe wyniki testu DOW moga swiadczyc o istotnych, nieskompensowanych zaburzeniach czynnosciowych--szczegolnie u osob z uszkodzeniami przedsionkowymi.

WNIOSKI

1. Stwierdzono istotna statystycznie zaleznosc miedzy wynikami kwestionariusza CC a wynikami proby kalorycznej i pojedynczymi probami posturografii. Wyniki DHI nie sa skorelowane z wynikami proby kalorycznej ani posturografii, a oba narzedzia (kwestionariusz CC i DHI) lacznie maja bardzo niska zgodnosc z wynikami badan obiektywnych.

2. Wyniki testow czynnosciowych BBS, DGI, DOW i TUG wykazuja istotna statystycznie zaleznosc od badan obiektywnych, zarowno proby kalorycznej, jak i posturografii statycznej. Niskie war tosci czulosci tych badan nie pozwalaja na zastosowanie ich jako testow screeningowych w zaburzeniach przedsionkowych.

3. Wyniki oceny funkcjonalnej sa skorelowane z nasileniem zawrotow glowy i subiektywnym poczuciem niepelnosprawnosci.

4. W testach czynnosciowych jedynie polowa osob z zaburzeniami funkcji ukladu rownowagi miala nieprawidlowe wyniki proby kalorycznej, a 60%-nieprawidlowe wyniki posturografii statycznej. Przy kwalifikowaniu do pracy, opieranym na wynikach badan obiektywnych, u czesci pracownikow pomijane sa zaburzenia funkcjonalne, ktore w istotny sposob moga wplywac na zdolnosc do wykonywania pracy.

PODZIEKOWANIA

Autorki dziekuja pani Joannie Bartosiak, technikowi w Klinice Audiologii i Foniatrii Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w todzi, za pomoc w wykonywaniu badan.

https://doi.org/10.13075/mp.5893.00645

PISMIENNICTWO

[1.] Wskazowki metodyczne w sprawie przeprowadzania badan profilaktycznych pracownikow. Zalacznik nr 1 do Rozporzadzenia Ministra Zdrowia i Opieki Spolecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badan lekarskich pracownikow, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczen lekarskich wydawanych do celow przewidzianych w Kodeksie pracy. DzU z 2016 r., poz. 2067

[2.] Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r.--Prawo o ruchu drogowym. DzU z 2005 r. nr 108, poz. 908 z pczn. zm.

[3.] Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2015 r. zmieniajace rozporzadzenie w sprawie badan lekarskich osob ubiegajacych sie o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowcow. DzU z 2015 r., poz. 2247

[4.] Halmagyi G.M., Curthoys I.S., Cremer C.J., Henderson M.J., Todd MJ., Staples M.J. i wsp.: The human horizontal vestibulo-ocular reflex in response to high-acceleration stimulation before and after unilateral vestibular neurectomy. Exp. Brain Res. 1990;81:479-490

[5.] Szostek-Rogula S., Zamyslowska-Szmytke E.: Przeglad skal i testow dla oceny czynnosciowej pacjenta z zawrotami glowy i zaburzeniami rownowagi. Otorynolaryngol. Przegl. Klin. 2015;14(3):141-149

[6.] Berg K.O., Maki B.E., Williams J.I., Holliday P.J., WoodDauphinee S.L.: Clinical and laboratory measures of postural balance in an elderly population. Arch. Phys. Med. Rehabil. 1992;73(11):1073-1080

[7.] Kornetti D.L., Fritz S.L., Chiu Y.P., Light K.E., Velozo C.A.: Rating analysis of the Berg balance scale. Arch. Phys. Med. Rehabil. lipiec 2004;85(7):1128-1135, https:// doi.org/10.1016/j.apmr.2003.11.019

[8.] Cohen H.S., Kimball K.T.: Usefulness of some current balance tests for identifying individuals with disequilibrium due to vestibular impairments. J. Vestib. Res. 2008; 18(5):295-303

[9.] Whitney S., Wrisley D., Furman J.: Concurrent validity of the Berg Balance Scale and the Dynamic Gait Index in people with vestibular dysfunction. Physiother. Res. Int. 2003;8(4):178-186, https://doi.org/10.1002/pri.288

[10.] Shumway-Cook A., Gruber W., Baldwin M., Liao S.: The effect of multidimensional exercises on balance, mobility, and fall risk in community-dwelling older adults. Phys. Ther. 1997;77(1):46-57, https://doi.org/10.1093/ptj/ 77.1.46

[11.] Whitney S.L., Hudak M.T., Marchetti G.F.: The dynamic gait index relates to self-reported fall history in individuals with vestibular dysfunction. J. Vestib. Res. 2000; 10(2):99-105

[12.] Hall C.D., Herdmann S.J.: Reliability of clinical measures used to assess patients with peripheral vestibular disorders. J. Neurol. Phys. Ther. 2006;30(2):74-81, https://doi. org/10.1097/01.NPT.0000282571.55673.ed

[13.] Cawthorne T.: The physiological basis for head exercises. J. Chartered Soc. Physiother. 1944;3:106-107

[14.] Parkerson G.R. Jr, Broadhead W.E.: Screening for anxiety and depression in primary care with the Duke Anxiety-Depression Scale. Fam. Med. marzec 1997;29(3): 177-181

[15.] Berg K., Wood-Dauphine S., Williams J.I., Gayton D.: Measuring balance in elderly: Preliminary development of an instrument. Physiother. Canada 1989;41(6):304-311, https://doi.org/10.3138/ptc.4L6.304

[16.] Shumway-Cook A., Woolacott M.: Motor control: Theory and practical applications. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 1995

[17.] Podsiadlo D., Richardson S.: The timed "Up and Go": A test of basic functional mobility for frail elderly persons. J. Am. Geriatr. Soc. 1991;39(2):142-148

[18.] Goebel J.A.: The ten-minute examination of the dizzy patient. Semin. Neurol. 2001;21(4):391-398

[19.] Tinetti M.E., Williams T.F., Mayewski R.: Fall risk for elderly patients based on number of chronic disabilities. Am. J. Med. 1986;80(3):429-434, https://doi.org/10.1016/ 00029343(86)90717-5

[20.] Neuhauser H.K.: The epidemiology of dizziness and vertigo. Handb. Clin. Neurol. 2016;137:67-82, https://doi. org/10.1016/B978-0-444-63437-5.00005-4

[21.] Zamyslowska-Szmytke E., Marynowski A., SliwinskaKowalska M.: Rehabilitacja zawrotow glowy pochodzenia obwodowego. Otorynolaryngologia 2009;8(3): 136-141

[22.] Allum J.H., Honegger F.: Recovery times of stance and gait balance control after an acute unilateral peripheral vestibular deficit. J. Vestib. Res. 2016;25(5-6):219-231, https:// doi.org/10.3233/VES-150561

[23.] Jacobson G.P., Hunter L., Newman C.W., Balzer G.K.: Balance function test correlates of the dizziness handicap inventory. J. Am. Acad. Audiol. 1991;2(4):253-260

[24.] Gill-Body K.M., Beninato M., Krebs D.E.: Relationship among balance impairments, functional performance, and disability in people with peripheral vestibular hypofunction. Phys. Ther. 2000;80(8):748-758

[25.] Mandala M., Nuti D.: Long-term follow-up of vestibular neuritis. Ann. N. Y. Acad. Sci. maj 2009;1164:427-429, https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2008.03721.x

[26.] Piker E.G., Jacobson G.P., McCaslin D.L., Grantham S.L.: Psychological comorbidities and their relationship to selfreported handicap in samples of dizzy patients. J. Am. Acad. Audiol. 2008;19(4):337-347, https://doi.org/10.3766/ jaaa.19.4.6

[27.] Whitney S.L., Wrisley D.M., Brown K.E., Furman J.M.: Is perception of handicap related to functional performance in persons with vestibular dysfunction? Otol. Neurotol. 2004;25(2):139-143, https://doi.org/10.1097/00129492200403000-00010

[28.] Cohen H.S., Kimball K.T.: Usefulness of some current balance tests for identifying individuals with disequilibrium due to vestibular impairments. J. Vestib. Res. 2008; 18(5):295-303

[29.] Matsuda P.N., Taylor C.S., Shumway-Cook A.: Evidence for the validity of the modified dynamic gait index across diagnostic groups. Phys. Ther. 2014;94(7):996-1004, https:// doi.org/10.2522/ptj.20130294

[30.] Longridge N.S., Mallinson A.I.: The Dynamic Illegible E-test: A technique for assessing the vestibulo-ocular reflex. Acta Otolaryngol. 1987;103(5-6):273-279, https:// doi.org/10.3109/00016488709107283

[31.] Honaker J. A., Shepard N.T.: Use of the Dynamic Visual Acuity Test as a screener for community--Dwelling older adults who fall. J. Vestib. Res. 2011;21:267-276

Ewa Zamyslowska-Szmytke (1) Sylwia Szostek-Rogula (2) Mariola Sliwinska-Kowalska (1)

(1) Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera / Nofer Institute of Occupational Medicine, Lodz, Poland Klinika Audiologii i Foniatrii / Audiology and Phoniatrics Clinic

(2) Gornoalaskie Centrum Rehabilitacji "Repty" / Upper-Silesian Centre of Rehabilitation "Repty", Tarnowskie Gory, Poland

Finansowanie / Funding: praca sfinansowana przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w todzi (projekt nr STRATEGMED2/2662 99/19/NCBR/2016 pt. "Nowatorski system do oceny i rehabilitacji zaburzen ukladu rownowagi", kierownik projektu: prof. dr hab. med. Mariola Sliwinska-Kowalska).

Autorka do korespondencji / Corresponding author: Ewa Zamyslowska-Szmytke, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Klinika Audiologii i Foniatrii, ul. sw. Teresy 8, 91-348 Lodz, e-mail: ewa.zamyslowska@imp.lodz.pl Nadeslano: 23 maja 2017, zatwierdzono: 28 wrzesnia 2017

Ten utwor jest dostepny w modelu open access na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa--Uzycie niekomercyjne 3.0 Polska / This work is available in Open Access model and licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 3.0 Poland License--http://creativecommons.org/ licenses/by-nc/3.0/pl.
Tabela 1. Rozpoznania kliniczne w badanej grupie pacjentow poradni
audiologicznej*

Table 1. Major diseases diagnosed in the study group of the
audiology outpatient clinic patients*

                                                         Badani
Rozpoznanie kliniczne                                  Respondents
Clinical diagnosis                                      (N = 131)
                                                           [%]

Lagodne polozeniowe zawroty glowy /Benign paroxysmal       34
positional vertigo

Zawroty psychogenne /Psychological conditions,             24
including phobic vertigo

Inne, w tym zawroty osrodkowe, zaburzenia krazenia         12
podstawnego i zawroty o niepewnej etiologii /Other
conditions, including central vertigo, ischaemic
attacks and dizziness of unrecognised etiology

Zapalenie neuronu przedsionkowego /Neuritis                12
vestibularis

Migrena z zawrotami glowy / Migrainous vertigo              6

Choroba Menierea / Meniere's disease                        5

Obustronne oslabienie pobudliwosci blednikow,               4
idiopatyczne lub polekowe /Bilateral vestibular
impairement, toxic or idiopathic

Konflikt naczyniowo-nerwowy / Vestibular paroxysmia         3

* W przypadku wspolistniejacych kilku zaburzen w kalkulacji
uwzgledniono rozpoznanie choroby glownej / In patients sufferring
from several diseases, the major disease was included into
calculation.

Table 2. Correlation coefficients between the test results of the
audiology outpatient clinic patients (N = 131)*

Tabela 2. Wspolczynniki korelacji miedzy wynikami badan pacjentow
(N = 131) poradni audiologicznej*

                               Wspolczynnik korelacji Spearmana
Test                           Spearman correlation coefficient

                               wiek pacjenta   DHI     CC     TUG
Posturografia statyczna /      patient's age
Static posturography
  test 1                                              0,20
  test 2
  test 3                           0,30               0,19
  test 4                                                     0,28
VNG refleksywnos? /
VNG reactivity
CP                                                    0,38
DP                                                    0,26
Testy kinetyczne: sin mal. /
Kinetic tests: sin mal. (a)
  0,04 Hz                          0,26                      0,41
  0,08 Hz
  0,10 Hz
DHI                                            1,00   0,20   0,23
CC                                                    1,00   0,33
Duke                                           0,40          -0,53

                               Wspolczynnik korelacji Spearmana
Test                           Spearman correlation coefficient

                                BBS     DGI    test Tinetti
Posturografia statyczna /                      Tinetti test
Static posturography
  test 1
  test 2                               -0,21
  test 3                       -0,31   -0,35      -0,32
  test 4                       -0,29   -0,29      -0,31
VNG refleksywnos? /
VNG reactivity
CP                             -0,25   -0,30
DP                             -0,21   -0,31
Testy kinetyczne: sin mal. /   -0,19   -0,21      -0,19
Kinetic tests: sin mal. (a)
  0,04 Hz                      -0,30   -0,24      -0,36
  0,08 Hz                              -0,32
  0,10 Hz                              -0,26
DHI                            -0,36   -0,23      -0,21
CC                             -0,45   -0,50      -0,22
Duke

* W tabeli podano jedynie wyniki istotne statystycznie (p < 0,05) /
The correlation coefficients meeting the criterion of statistical
significance were included (p < 0.05).

Test 1--na stabilnym podlozu, z otwartymi oczami / on the firm,
with opened eyes.

Test 2--na stabilnym podlozu, z zamknietymi oczami / on the firm,
with closed eyes.

Test 3--na niestabilnym podlozu (gabka), z otwartymi oczami / on
the foam, with opened eyes.

Test 4--na niestabilnym podlozu (gabka), z zamknietymi oczami / on
the foam, with eyes closed.

VNG--wideonystagmografia / videonystagmography, CP--niedowlad
kanalowy / canal paresis, DP--przewaga kierunkowa / directional
preponderance.

(a) Testy kinetyczne: sin mal.--test "sinus
malejacy", przesuniecie fazy dla testu sinusoidalnego o malejacej
amplitudzie i predkosci; testy sinusoidalne o czcstotliwosciach
0,04 Hz, 0,08 Hz i 0,10 Hz / Kinetic test--phase lead in tests: sin
mal.--sinusoidal test with diminished frequency and amplitude;
sinusoidal tests of 0.04 Hz, 0.08 Hz i 0.1 Hz frequencies.

DHI--Dizziness Handicap Inventory, CC--kwestionariusz wedlug
cwiczen Cawthworne'a-Cookseya, w ktorym pacjenci oceniaja objawy w
10-stopniowej skali / the questionairee based on
Cawthworne-Cooxey's exercises while vertigo intensity is assessed
in a 10-point scale, Duke--Skala Leku-Depresji Duke'a / Duke
Anxiety-Depression Scale, TUG--test "wstan i id[]" / Timed Up and
Go test, BBS--Skala Rownowagi Berg / Berg Balance Scale,
DGI--dynamiczny indeks chodu / / dynamic gait index.

Tabela 3. Wspolczynniki korelacji (ANOVA dla zmiennych
nieparametrycznych) miedzy nieprawidlowymi wynikami badan pacjentow
(N = 131) poradni audiologicznej *

Table 3. Correlation coefficients (non-parametric one-way ANOVA)
between abnormal tests results of the audiology outpatient clinic
patients (N = 131) *

                              Wspolczynnik korelacji Kendalla
Zmienna                       Kendall correlation coefficient

Variable                   CC dodatni      DHI        Duke      TUG
                            > 0 pkt      > 59 pkt   > 7 pkt    > 11 s
                           CC positive   > 59 pts   > 7 pts
                             > 0 pts
CP > 19%
Posturografia--min.           0,23         0,31                 0,64
1 proba nieprawidlowa --
Posturography--min.
1 test failed
DHI                                                   0,36
TUG > 11 s                    0,30         0,30
BBS < 45 pkt / pts            0,23         0,33       0,18      0,64
DGI < 19 pkt / pts            0,41         0,21                 0,46
DOW > 1 linia / 1 line        0,33

                              Wspolczynnik korelacji Kendalla
Zmienna                       Kendall correlation coefficient

Variable                     BBS                    DGI
                           < 45 pkt   [less than or equal to] 19 pkt
                           < 45 pts   [less than or equal to]  19 pts

CP > 19%                                           0,18
Posturografia--min.                                0,50
1 proba nieprawidlowa --
Posturography--min.
1 test failed
DHI
TUG > 11 s                   0,64                  0,46
BBS < 45 pkt / pts                                 0,50
DGI < 19 pkt / pts           0,50
DOW > 1 linia / 1 line       0,23                  0,34

Zmienna

Variable                      DOW
                           > 1 linia
                           > 1 line

CP > 19%                     0,37
Posturografia--min.
1 proba nieprawidlowa --
Posturography--min.
1 test failed
DHI
TUG > 11 s
BBS < 45 pkt / pts
DGI < 19 pkt / pts
DOW > 1 linia / 1 line

* Podano tylko wspolczynniki, ktore byly istotne statystycznie (p <
0,05). Zacienione pola oznaczaja korelacje miedzy tymi samymi
testami / There are only presented statistically significant
coefficients (p < 0.05). The correlations between the same tests
are marked with grey.

Szary kolor--powtarzane analizy / repeated analyses.

Inne skroty jak w tabeli 2 / Other abbreviations as in Table 2.

Tabela 4. Czestosc (test [Chi.sup.2]) wystepowania nieprawidlowych
wynikow skal czynnosciowych w porownaniu z nieprawidlowymi wynikami
posturografii statycznej pacjentow (N = 131) poradni audiologicznej

Table 4. Frequency ([Chi.sup.2] test) of abnormal functional tests
results as compared to abnormal static posturography results of the
audiology outpatients clinic patients (N = 131)

               Posturografia *
               Posturography *

Test                             BBS
               0-45 pkt        > 45 pkt
               0-45 pts        > 45 pts          p

                  1       0       1       0

Test 1            7       21      8       90   0,0153
Test 2            17      11      39      59   0,0495
Test 3            7       21      6       92   0,0110
Test 4 **         2       26      1       97   0,2415

             Posturografia *
             Posturography *

Test                           DGI
             0-19 pkt        > 19 pkt
             0-19 pts        > 19 pts          p

                1       0       1       0

Test 1          11      36      4       80   0,0034
Test 2          28      19      27      59   0,0023
Test 3          9       38      4       80   0,0194
Test 4**        3       44      0       84   0,0830

* Wyniki: 1--nieprawidlowe, 0--prawidlowe / Results: 1--false,
0--normal.

** W tescie z zamknietymi oczami na niestabilnym podlozu (gabce)
uzyskano nieprawidlowe wyniki jedynie u 3 osob / Only 3 persons
failed test with the eyes closed on the foam.

Inne skroty jak w tabeli 2 / Other abbreviations as in Table 2.
COPYRIGHT 2018 Nofer Institute of Occupational Medicine
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2018 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:PRACA ORYGINALNA
Author:Zamyslowska-Szmytke, Ewa; Szostek-Rogula, Sylwia; Sliwinska-Kowalska, Mariola
Publication:Medycyna Pracy
Article Type:Report
Date:Mar 1, 2018
Words:5765
Previous Article:HUMOR AT WORK QUESTIONNAIRE--POLISH ADAPTATION OF HUMOR CLIMATE QUESTIONNAIRE (HCQ)/ KWESTIONARIUSZ HUMOR W PRACY--POLSKA ADAPTACJA HUMOR CLIMATE...
Next Article:FACTORS AFFECTING THE MAINTENANCE OF OCCUPATIONAL ACTIVITY OVER A 2-3-YEAR PERIOD AFTER TOTAL HIP REPLACEMENT/ CZYNNIKI WPLYWAJACE NA UTRZYMANIE...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters