Printer Friendly

Evaluation the cognitive functions in Parkinson's disease patients with neuropsychometric tests and to identify its clinical correlates/Parkinson hastalarinda kognitif fonksiyonlarin noropsikometrik testlerle degerlendirilmesi ve Parkinson hastaligi klinigi ile korelasyonu.

Giris

Parkinson hastalarinda demans gelisme riski normal yasli populasyona gore daha siktir ve bu hastalarda, normal populas-yona gore 6 kat daha fazla demans gorulmektedir. Yas, ve hastaligin baslangic yasinin demans gelisiminde prediktif faktorler olduklari bildirilmektedir (1).

Yurutucu islevler, amaca yonelik davranislarin beklenti, planlama, baslatma ve monitorizasyonuna yonelik yetenekleri iceren heterojen bir grup kognitif islevdir. Yurutucu islevlerde bozukluk Parkinson hastalarinin gunluk aktivitelerinde onemli sorunlara yol acmakta ve kognitif bozulmanin en erken belirtilerinden biri olabilmektedir (2).

Parkinson demansli hastalarda, gorsel-uzaysal islevlerde bozukluklar Alzheimer hastalarina gore daha sik gorulmektedir. Gorsel yapilandirma ile birlikte muhtemelen gorsel bellek de bozulmakta ve buna bagli olarak gorsel-uzaysal analiz ve yonelim etkilenmektedir (3,4). Parkinson hastalarinda bellek fonksiyonlari, AH'na gore daha hafif etkilenmistir. Bellek testlerinde yeni bilgileri ogrenme ve ozellikle yeni bilgileri cagirmada daha belirgin bozukluk saptanir. En tipik ozellik; ipucu verildiginde bellek performansinin duzelmesidir. Dikkat ve uyaniklik Lewy cisimcikli demanstakine benzer sekilde etkilenmistir ve dalgalanma gosterir. Reaksiyon suresi uzamistir ve dikkat yeni uyarana yoneltile-mez (5).

Parkinson hastaliginda (PH) depresyon %12-90 gibi degisen oranlarda bildirilmistir (6). PH'da depresyon ve demans kompleks bir iliski icindedir ve yanlis tani olasiligini arttirmaktadir, bu nedenle kognitif fonksiyonlarin degerlendirilmesinde depresyonun varligi mutlaka arastirilmalidir.

Kognitif bozukluk, demansi olmayan Parkinson hastalarinda bile siktir ve farkli kognitif profiller ile karsimiza gelebilir. Foltyni-e ve ark'nin calismasinda, yeni tani almis Parkinson hastalarinin %11'inde spesifik frontostriatal tip defisit, %8'inde spesifik temporal tip defisit, %18'inde de her iki alanda defisit oldugu gosterilmistir (7).

Parkinson demans tanisinda noropsikoloji ve goruntuleme yontemlerinin spesifik bir bulgusu yoktur. Bazi noropsikolojik testlerle AH ve Parkinson demansin ayrimi yapilabilse de spesifitesi belirlenmemistir (8).

Mini-Mental State Examination-Minimental test (MMSE), demans tanisinda klinik pratikte sik kullanilan bir testtir (9,10). Bu testte oryantasyon, tekrarlama, dikkat, hesaplama, dil manuplasyonu ve konstruksiyonel praksi degerlendirilir. Total maksimum puan 30'dur ve genellikle 24 puan alti demansi destekler. MMSE'nin kesme degerinin 24 puan olarak belirlendigi buyuk populasyon bazli bir calismada sensitivitesi %87, spesifitesi %82 olarak bulunmustur (11). Uluslararasi alanda yaygin olarak kullanilan mini mental testin Turk toplumunda hafif demans tanisinda gecerli ve guvenilir oldugu ve ideal eslik degerin 23/24 oldugu bildirlmistir (12).

Buna ragmen hafif demans icin bu test nonspesifiktir ve test skoru yas, egitim, dil, motor ve gorsel fonksiyon bozukluklarindan etkilenebilir (13). Bazi calismalarda, MMSE puaninin 24'un altinda olmasinin, hafif kognitif bozukluk tanisinda yol gosterici olabilecegi kabul edilmektedir. Fakat bu bulgularin bircok calisma ile desteklenmesi gerekmektedir (14,15). MMSE tek basina demans tanisi icin yeterli olmayabilir, MMSE puani 24 veya uzerinde olup ayni zamanda hastanin demansida olabilir. Bu ozellikle Parkinson hastalarinda gorulebilen bir durumdur. Bu nedenle Parkinson demansli hastalarda tarama testi olarak kullanilabilecegi de akilda tutulmalidir.

Yontemler

Bu calismaya Uludag Universitesi Tip Fakultesi Noroloji Anabilim Dali Hareket Bozukluklari Poliklinigi'nde PH tanisi almis 33 hasta ve 16 saglikli kontrol grubu alindi. Olgularin kognitif fonksiyonlari MMSE testi ile degerlendirilerek; MMSE skoru 24 ve uzeri olan Parkinson hastalari kognitif fonksiyonlari normal ve MMSE skoru 24'un alti olan hafif demans olgulari olmak uzere 2 gruba ayrildi. Hasta ve kontrol gruplarinin yas, cins ve egitim duzeyleri, degerlendirmedeki ana demografik ozellikler olarak belirlenmistir. Hasta ve kontrol grubundakiler en az ilkokul mezunu idi. Hastalikla iliskili degiskenlikler olarak PH'nin baslangic yasi, hastalik suresi, kognitif degerlendirme yapildigi siradaki hastalik evresi (Modifiye Hoehn-Yahr skalasina gore, H-R) ve UPDRS (Unified Parkinson's Disease Rating Scale) skorlari, baslangic tarafi ve baslangic sekli degerlendirmeye alindi.

UPDRS, Parkinson hastalarinda hastalik siddetinin klinik olarak degerlendirilmesi amaciyla kullanilir ve 4 ana basliktan olusur; 1. bolum; Mental-davranis ve ve ruhsal durumu, 2. Bolum gunluk yasam aktivitelerini, 3 bolum motor muayeneyi ve 4 bolumde tedaviye bagli komplikasyonlari degerledirmektedir.

Hastalarda demansa neden olabilecek risk faktorleri acisindan kan glukozu, hemoglobin, TSH, kolesterol, homosistein, Vit B12 ve folik asit degerleri arastirildi.

Tum olgulara uzman bir psikolog tarafindan Noroloji Anabilim Dali Noropsikoloji Laboratuari'nda kullanilan modifiye edilmis Wechsler bellek olcegi, Luria alternan cizim testi, Raven's standart Progressive Matrices test (RSPM), Stroop testi ayrica frontal lob fonksiyonlarini incelemeye yonelik; RUFF sekil akiciligi testi, KAS kelime akiciligi testi, hiz ve dikkati olcmeye yonelik Trail A ve Trail B testi, ileri ve geri sayi tekrari testleri uygulanmis ve Geriatrik Depresyon Olcegi ile depresyon tanisi dislanmistir.

Kullanilan Istatiksel Yontemler

Iki grup karsilastirmada Mann-Whitney Test tek yonlu var-yans analizi ve coklu karsilastirma testleri uygulandi. Uc grup karsilastirmada KruskalWallis Test, tek yonlu varyans analizi, ANOVA kullanildi. Kategorik degiskenlerin karsilastirilmasinda Pearson ki-kare ve Fisherin keskin Kikare testi kullanildi. Degiskenler arasi kasilastirmada degiskenin yapisina gore Pearson korelasyon katsayisi ve Spearman korelasyon katsayisi ile incelendi. Degiskenlik olcumlerinden ortalama ve standart sapmalari alindi. p<0.05 istatiksel olarak anlamli kabul edildi. Istatiksel program olarak SPSS 13.0 paket program uygulandi.

Bulgular

Demografik Bulgular

Calismaya katilan 49 hastanin 22'si kadindi. MMSE degeri 24 ve uzeri uzerinde olan Parkinson grubunda yas ortalamasi 61, 23'un altinda olan grupta 65.4, kontrol grubunda ise 58 idi. Gruplar arasinda yas ve cinsiyet acisindan istatistiksel olarak anlamli fark saptanmadi. Egitim durumunun gruplar arasi karsilastirilmasinda ilkogrenim ve yuksek ogrenim seklinde iki gruba ayrildi ve gruplar arasinda istatistiksel anlamlilik bulunmadi.

Gruplar arasinda olgularin UPDRS skorlari ve hastaligin baslangic yeri ve sekli acisindan incelendiginde, istatistiksel olarak anlamli bir fark olmadigi gozlendi (Tablo 1).

Hastaligin ortalama baslangic yasi, Parkinson normal grubunda 55; Phafif demans grubunda 59 idi. Hoehn-Yahr sklasina (H-Y) gore tum hastalarin %24'u Evre 1, %58'si Evre 2, %18'i Evre 3'du. Tum hastalarda ortalama UPDRS Mental Mood puani 2.3, gunluk yasam aktivitesi 7.1, motor muayene puani 12.1 olarak hesaplandi. On sekiz hastada hastaligin baslangic sekli tremordu. Iki grup arasinda sadece baslangic yeri acisindan istatiksel anlamlilik vardi. Parkinson normal grubunda hastalik baslangic yeri 11'inde sag, 3'unde sol tarafta idi (p=0.005) (Tablo 2).

Oryantasyon acisindan kontrol ve hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda istatistiksel olarak anlamli fark vardi (p=0.039).

Sozel bellek testlerinde uc grup arasinda da anlamli sonuclar bulundu (p=0.00025), Sozel bellek gecikmis hatirlamada, kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda p=0.035; sozel bellek, ogrenme de, kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda anlamlilik saptandi (p=0.001).

Gorsel bellek testlerinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu (p<0.0001); kontrol grubu ile hafif demansi olmayan grup (p=0.012) ve her iki Parkinson gruplari arasinda (p<0.0001) anlamli farkliliklar bulundu.

Mantiksal bellek testlerinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p=0.0018); mental kontrol testlerinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu (p=0.011) ve her iki Parkinson gruplari arasinda (p<0.0001) istatistiksel olarak anlamli sonuclar elde edildi.

Dusunce akisinda kontrol grubu ile MMSE skoru 24 ve uzeri olan Parkinson grubu (p=0.005); kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p<0.0001) istatistiksel acidan anlamlilik vardi. Soyut dusunme testlerinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu (p<0.0001) ve her iki Parkinson gruplari arasinda (p<0.0001) anlamli farkliliklar saptandi.

Gorsel-uzaysal testlerde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu (p<0.0001) arasinda buna ek olarak, planlama testlerinde kontrol grubu ile her iki Parkinson grubu arasinda da anlamli istatistiksel sonuclar bulundu (p<0.0001, p=0.037).

RAVEN testlerinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu (p<0.0001); her iki Parkinson gruplari arasinda (p<0.0001), hafif demansi olmayan Parkinson grubu ile kontrol grubu arasinda (p=0.005) anlamlilik saptanmistir.

STROOP testlerinde her iki Parkinson gruplari arasinda (p=0,031) ve kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p<0.0001), Luria cizim testlerinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu (p<0.00001); her iki Parkinson gruplari arasinda da (p=0.002) anlamli sonuclar bulunmustur (Tablo 3,4).

RUFF sekil akiciligi testinde dogru yapilan sekil sayisinda (Genel S) kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda p<0.0001 ve hafif demansi olmayan Parkinson grubu ile kontrol grubu arasinda anlamli fark vardi (p=0.007). Hata sayisinda (Genel H) gruplar hata yapanlar ve yapmayanlar olarak iki gruba ayrildi. Kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda istatistiksel olarak anlamlilik gosterildi (p=0.0029) (Tablo 5).

Kelime akiciligi testindeki kelime sayisinda (KASK) kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p=0.001) ve hafif demansi olmayan Parkinson grubu ile kontrol grubu arasinda istatistiksel farklilik vardi (p=0.002). Kelime akiciligi testindeki hata sayisinda (KASH) kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p=0.003) ve her iki Parkinson gruplari arasinda (p=0.035) anlamlilik mevcuttu (Tablo 6).

Dikkat ve hiz fonksiyonlarini degerlendiren Trail A sure, kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p<0.0001) ve her iki Parkinson gruplari arasinda anlamli fark vardi (p=0.002).

Trail B sure ve hatada kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p<0.0001, p=0.017); demansi olmayan Parkinson grubu ile kontrol grubu arasinda anlamli fark gozlendi (p=0.003, p=0.004).

Geri sayi tekrari testinde kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda anlamli fark vardi (p=0.004)

MMSE test skorlarinda, kontrol grubu ile hafif demansi olan Parkinson grubu arasinda (p<0.0001), demansi olmayan Parkinson grubu ile kontrol grubu arasinda ve her iki Parkinson gruplari arasinda da istatistiksel anlamlilik saptandi (p<0.0001) (Tablo 7).

Sonuc

Parkinson hastalarinda kognitif yetmezligin tipik klinik ozelligi, on planda bir yurutucu islev disfonksiyonu ile birlikte erken donemlerden itibaren gorsel-uzaysal yeteneklerde bozukluklarin olmasidir (18). Yurutucu disfonksiyonda ise, dikkat ve planlama defisitleri on planda gorulmektedir (19). Hastalarda demans gelismeden once noropsikolojik testlerle kognitif defisit sapta-nabilmektedir. Calismamizda hafif demansi olan ve olmayan her iki Parkinson grubunda, kontrol grubuna gore frontal lob fonksiyonlarini degerlendiren dusunce akisi ve ozellikle planlama testlerinde daha kotu performans oldugu gozlenmistir.

Erken Parkinson hastalarinda hafiza testlerinde performans bozuklugu seklinde kognitif bozukluk gosterilmistir (20-22). De-mansi olmayan PH'da bile bellegin bazi komponentlerinin bozuk olduguna iliskin cok sayida yayin mevcuttur. Bellek yeteneklerinde disosiyasyon, bellek depolarinin fonksiyonel kullaniminda bozukluk olmasina karsi kayit yeteneginin korunmus oldugu saptanmistir. Alzheimer hastalarinda hafiza defisiti belirginken Parkinson demansinda, visuyoperspektif, visuyokonstruktif ve dikkat defisitleri belirgindir (23-26).

Calismamizda MMSE degeri 24 ve uzeri olan Parkinson normal grubunda, kontrollerle karsilastirildiginda, sozel bellek, gorsel bellek, dusunce akisi ve planlama testlerinde performans dusuklugu saptanmistir. Sonuclarimiza benzer olarak, Parkinson hastalarinda, demans olmaksizin hem sozel hem de gorsel bellekte izole de-fisitler oldugunu bildiren cok sayida calisma mevcuttur (23-26).

Woods ve arkadaslarinin yaptigi calismada, demans kriterlerini karsilamayan 18 Parkinson hastasi normal kontrol grubu ile karsilastirilmis, Parkinson demansi olmayan grupta Wechler hafiza skalasinda kelime listesi ogrenme, tanimlama ve tekrarlamada hatalar, Kalifornia kelime ogrenme testi, Wisconsin kart siralama testinde de defisitler izlenmistir. Bu sonuclar, hafif frontal ve yurutucu disfonksiyonun, Parkinson demansi icin risk faktoru olarak belirlenmesinde prognostik degere sahip olabilecegini ve demansin prod-rom doneminde belirleyici bir ozellik olabilecegini gostermistir (28).

Muslimovic ve arkadaslarinin calismasinda, 115 yeni tani almis Parkinson hastasi, saglikli kontrollerle karsilastirilmistir ve hastalarin %24'unde yurutucu fonksiyon, hafiza, psikomotor hiz basta olmak uzere en az 3 noropsikometrik testte basarisiz performans goruldugu rapor edilmisitir (18). Bizim calismamizda da, hafif demansi olan ve olmayan her iki Parkinson gurubundaki hastalarin dikkat ve hiz fonksiyonlarini degerlendiren Trail A testini, kontrol grubuna gore daha uzun surede tamamladiklari ve daha fazla oranda hata yaptiklari goruldu. Benzer sekilde psikomotor hiz, dikkat ve bellegin beraber degerlendirildigi sayi geri testinde, hafif demansi olan grubun kontrollere gore daha kotu performans gosterdigi dikkati cekmistir.

Parkinson hastalarinda yapilan bircok calismada gosterilmistir ki; gorsel-uzaysal fonksiyonlarda bozulma diger demanslara gore daha sik ve erken donemde olusabilmektedir (2,29). Calismamizda da, hafif demansi olan Parkinsonlu hastalarda, oryantas-yon, mantiksal bellek ve gorseluzaysal fonksiyonlarin degerlendirildigi testlerde dusuk performans sonuclari dikkati cekmistir.

Girotti ve arkadaslarinin Parkinson hastalarinda vizuyospas-yal analiz, motor kontrol ve dikkat testlerini diger kognitif alanlara gore belirgin bicimde bozuk saptamislardi (30). Bizim calismamizda da Wechler hafiza testinde degerlendirilen dikkat testlerinde gruplar arasinda fark saptanmasa da dikkat ve hiz fonksiyonlarini degerlendiren Trail A, Trail B, RUFF sekil akiciligi ve kelime akiciligi testlerini hafif demansi olan ve olmayan Parkinson gurubundaki hastalarin kontrol grubuna gore daha uzun surede tamamladiklari ve daha fazla oranda hata yaptiklari goruldu.

Frontal lob fonksiyonlarindan cevap inhibisyonu, kategori degistirme, bilgi islem hizi, odaklanmis dikkat, tepki ketlemesi, bozucu etkiye direnc gibi bilissel ozelliklerin incelendigi STROOP testlerinde hafif demansi olan Parkinson grubunda; demansi olmayan Parkinson grubu ve kontrol grubuna gore daha kotu performans izlendi.

Jacobs ve arkadaslarinin yaptigi calismada, sozel akiciliktaki bozulma ile PH'da demans olusumu arasinda anlamli ve bagimsiz bir iliski oldugu rapor edilmistir. Bircok calismada da, frontal lob fonksiyonlarini degerlendiren kelime akicilik testlerinin demans gelisiminde prediktif degere sahip oldugu bildirilmistir (31-33). Bizim calismamizda da literatur sonuclarina benzer olarak, kelime akiciligi testlerinde, Parkinsonlu olgularda anlamli bozukluklar oldugu gosterildi.

Normal Parkinson grubunda da sozel akicilik testlerinde bozukluklarin saptanmasi Parkinson hastalarinda subklinik gelisen hafif kognitif bozuklugun tanimlanmasinda, noropsikolojik testlerin ne kadar onemli oldugunu bize gostermektedir. Bu nedenle biz bu yazida, Parkinson hastalarinda unutkanlik sikayeti olmasa da, ozellikle frontal lob fonksiyon bozuklugunun ortaya konmasinda, noropsikolojik testlerle degerlendirilmenin onemini vurgulamak istedik.

Longitudinal calismalarda, yas ve hastaligin siddeti ile demans gelisimi arasindaki iliski gosterilmistir (1,34-37). Bizim calismamizda da hafif demansi olan Parkinson grubunda hastanin yasi ve hastaligin baslangic yasi arttikca dikkat testlerinde kotulesme, Trail A ve B testlerinde sure uzunlugu ve RUFF sekil akiciligi testinde de kotu performans izlenmistir.

Parkinson hastalarinda kognitif fonksiyonlarin incelendigi bircok calismada, kognitif yetmezligin degerlendirilmesinde, MMSE kullanilmistir (38). Fakat, MMSE testi, PH'da daha az oranda etkilenen temporal lobda oryantasyon ve dil gibi alanlarin fonksiyonlarini degerlendirir (39). Bu nedenle MMSE skorlari normal olup hastanin demansida bulunabilir, sonuc olarak MMSE testi Parkinson hastalarinda tek basina demans tanisi koymada yeterli olmayabilir. Bununla birlikte bu tur hastalarda tarama testi olarak kullanilabilir.

Calismamizda hasta gruplarini belirlerken MMSE skorunu temel aldik. Parkinson grubunda MMSE skoru ile gorsel-uzaysal fonksiyonlar arasinda korelasyonu gosterdik. Mauro ve arkadaslarinin calismasinda, bizim sonuclarimiza benzer olarak, kelime akiciligi, kategori akiciligi ve saat cizme testlerinin, MMSE skorlari ile korele oldugu bildirilmisitr (40). Iki yildan uzun sureli Parkinson tanisi almis hastalarin, %36'sinda MMSE ve sozel akicilik testlerinde kognitif bozukluk izlenmis ve bu testlerle, Parkinson hastalarinda kognitif defisitlerin erken evrede saptanabilecegi yonunde sonuclar rapor edilmisitr (41).

Calismamizda MMSE skorlari ile bellek testlerindeki korelasyonun varligi bize, Parkinson hastalarinda demansin gruplandir-masinda MMSE testinin kullanilabilecegini dusundurmustur. Ote yandan MMSE skoru normal olan Parkinson hastalarinda da sozel bellek, gorsel bellek, dusunce akisi ve planlama testlerinde bozulmalarin saptanmasi nedeniyle kognitif disfonksiyonun tanimlanmasinda ileri evre testlere ihtiyac oldugu kanisindayiz.

Sonuc olarak ozetleyecek olursak;

1. MMSE skorlariyla bellek testlerinin korelasyon gostermesi nedeniyle Parkinson hastalarinda demans tanisinda MMSE testinin kullanilabilecegini; ancak MMSE skoru 23 ve uzeri olan Parkinson hastalarinda sozel-gorsel bellek, dusunce akisi ve planlama testlerinde farkliliklar saptanmasi nedeniyle PH'da subklinik gelisen kognitif disfonksiyonun ayrintili tanimlanmasinda noropsikolojik testlerin onemini gostermistir.

2. Hastanin yasi ve hastaligin baslangic yasi arttikca dikkat fonksiyonlarinda bozulma olmasi, hasta yasi ve hastalik suresinin kognitif fonksiyonlar uzerine etkili olabilecegini dusundurmustur.

Kaynaklar

(1.) Aarsland D, Andersen K, Larsen JP et al. Risk of dementia in Parkinson's disease: a community-based, prospective study. Neurology 2001; 56:730-6. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(2.) Levin BE, Llabre MM, Reisman S et al. Visuospatial impairment in Parkinson's disease. Neurology 1991; 41:365. [Abstract] / [PDF]

(3.) Stern Y, Richards M, Sano M et al. Comparison of cognitive changes in patients with Alzheimer's and Parkinson's disease. Arch Neurol 1993; 50:1040-5. [Abstract] / [PDF]

(4.) Huber SJ, Shuttleworth EC, Freidenberg DL. Neuropsychological differences between the dementias of Alzheimer's and Parkinson's diseases. Arch Neurol 1989; 46:1287-91. [Abstract] / [PDF]

(5.) Ballard CG, Aarsland D, McKeith I et al. Fluctuations in attention: PD dementia vs DLB with parkinsonism. Neurology 2002; 10;59:1714-20. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(6.) Cummings JL. Depression and Parkinson's disease: a review. Am J Psychiatry 1992; 149:443-54. [Abstract] / [PDF]

(7.) Foltynie T, Brayne CE, Robbins TW et al. The cognitive ability of an incident cohort of Parkinson's patients in the UK. The CamPaIGN study. Brain 2004; 127:550-60. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(8.) Bak TH, Crawford LM, Hearn VC et al. Subcortical dementia revisited: similarities and differences in cognitive function between progressive supra-nuclear palsy (PSP), corticobasal degeneration (CBD) and multiple system atrophy (MSA). Neurocase 2005; 11:268-73. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(9.) Folstein MF, Folstein SE, McHugh PR. Mini-mental state: A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. J Psychiatr Res 1975; 12:189-98. [Abstract] / [PDF]

(10.) Tangalos EG, Smith GE, Ivnik RJ et al. The Mini-Mental State Examination in general medical practice: Clinical utility and acceptance. Mayo Clin Proc 1996; 71:829-37. [Abstract]

(11.) Crum RM, Anthony JC, Bassett SS et al. Population-based norms for the Mini-Mental State Examination by age and educational level. JAMA 1993; 269:2386-91. [Abstract]

(12.) Gungen C, Ertan T, Eker E ve ark. Standardize Mini Mental Test'in Turk Toplumunda Hafif Demans Tanisinda Gecerlik ve Guvenilirligi Turk Psikiyatri Dergisi 2002; 13:273-81. [PDF]

(13.) Freidl W, Schmidt R, Stronegger WJ et al. Mini-Mental State Examination: Influence of sociodemographic, environmental and behavioral factors and vascular risk factors. J Clin Epidemiol 1996; 49:73-8. [Abstract] /[PDF]

(14.) Li G, Sokal I, Quinn JF et al. CSF tau/Abeta42 ratio for increased risk of mild cognitive impairment: a follow-up study. Neurology 2007; 69:631-9. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(15.) DeCarli C. Mild cognitive impairment: prevalence, prognosis, aetiology, and treatment. Lancet Neurol. 2003; 2:15-21. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(16.) Karlawish JH, Casarett DJ, James BD et al. The ability of persons with Alzheimer disease (AD) to make a decision about taking an AD treatment. Neurology 2005; 64:1514-9. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(17.) Pruchno RA, Smyer MA, Rose MS et al. Competence of long-term care residents to participate in decisions about their medical care: a brief, objective assessment. Gerontologist 1995; 35:622-9. [Abstract] / [PDF]

(18.) Muslimovic D, Post B Speelman JD et al. Cognitive profile of patients with newly diagnosed Parkinson disease. Neurology 2005; 65:1239-45. [ [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(19.) Raskin SA, Borod JC, Tweedy J. Neuropsychological aspects of Parkinson's disease. Neuropsychol Rev 1990; 1:185-221. [Abstract] / [PDF]

(20.) Hietanen M, Teravainen H. Cognitive performance in early Parkinson's disease. Acta Neurol Scand 1986; 73:151-9. [Abstract] / [PDF]

(21.) Levin BE, Llabre MM, Weiner WJ. Cognitive impairments associated with early Parkinson's disease. Neurology 1989; 39:557-61. [Abstract] / [PDF]

(22.) Taylor AE, Saint-Cyr JA, Lang AE. Memory and learning in early Parkinson's disease: evidence for a "frontal lobe syndrome." Brain Cogn 1990; 13:211-32. [Abstract]

(23.) Helkala EL, Laulumaa V, Soininen H et al. Riekkinen Different error pattern of episodic and semantic memory in Alzheimer's disease and Parkinson's disease with dementia. Neuropsycychologia 1989; 27:1241-8. [Abstract]

(24.) Levin BE, Tomer R, Rey GJ. Cognitive impairments in Parkinson's disease. Neurol Clin. 1992; 10:471-85. [Abstract]

(25.) Sagar HJ, Cohen NJ, Sullivan EV et al. Remote memory function in Alzheimer's disease and Parkinson's disease. Brain 1988; 111:185-206. [Abstract] / [PDF]

(26.) Noe E, Marder K, Bell KL et al. Comparison of dementia with Lewy bodies to Alzheimer's disease and Parkinson's disease with dementia. Mov Disord 2004; 19:67. [PDF]

(27.) Freedman M, Rivoira P, Butters N et al.Retrograde amnesia in Parkinson's disease. Can J Neurol Sci 1984; 11:297-301. [Abstract]

(28.) Woods SP, Troster AI. Prodromal frontal/executive dysfunction predicts incident dementia in Parkinson's disease. J Int Neuropsychol Soc 2003; 9:17-24. [Abstract]

(29.) Stern Y, Richards M, Sano M et al. Comparison of cognitive changes in patients with Alzheimer's and Parkinson's disease. Arch Neurol 1993; 50:1040-5. [Abstract] / [PDF]

(30.) Girotti F, Soliveri P, Carella F et al. Dementia and cognitive impairment in Parkinson's disease. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1988;51:1498-502. [Abstract] / [PDF]

(31.) Jacobs DM, Marder K, Cote LJ et al. Neuropsychological characteristics of preclinical dementia in Parkinson's disease. Neurology 1997; 48:546-7. [ [Abstract]

(32.) Jacobs DM, Marder K, Cote LJ et al. Neuropsychological characteristics of preclinical dementia in Parkinson'sdisease. Neurology 1995; 45:1691-6. [ [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(33.) Mahieux F, Fenelon G, Flahault A et al. Neuropsychological prediction of dementia in Parkinson'sdisease. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1998; 64:178-83. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(34.) Elizan TS, Sroka H, Maker H et al. Dementia in idiopathic Parkinson's disease. Variables associated with its occurrence in 203 patients. J Neural Transm 1986; 65:285-302. [Abstract]

(35.) Ebmeier KP, Calder SA, Crawford JR et al. Clinical features predicting dementia in idiopathic Parkinson's disease: a follow-up study. Neurology 1990; 40:1222-4. [Abstract] / [PDF]

(36.) Biggins CA, Boyd JL, Harrop FM et al. A controlled, longitudinal study of dementia in Parkinson's disease. Neurol Neurosurg Psychiatry 1992; 55:566-71. [Abstract] / [PDF]

(37.) Stern Y, Marder K, Tang MX et al. Antecedent clinical features associated with dementia Parkinson's disease. Neurology 1993; 43:1690-2. [Abstract] / [PDF]

(38.) Masur DM, Sliwinski M, Lipton RB et al. Neuropsychological prediction of dementia and the absence of dementia in healthy elderly persons. Neurology 1994; 44:1427-32. [Abstract] / [PDF]

(39.) Jefferson AL, Cosentino SA, Ball SK et al. Errors produced on the mini-mental state examination and neuropsychological test performance in Alzheimer's disease, ischemic vascular dementia, and Parkinson's disease. J Neuropsychiatry Clin Neurosci 2002;14:311-20. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(40.) Piovezan MR, Teive HA, Piovesan EJ et al. Cognitive function assesment in idiopathic parkinson's disease. Arq Neuropsiquiatr 2007;65:942-6. [Abstract] / [Full Text]

(41.) Foltynie T, Brayne CEG, Robbins TW et al. The cognitive ability of an incident cohort of Parkinson's patients in the UK. The CamPaIGN study. Brain 2004; 127:550-60. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

Demet YILDIZ, Sevda ERER OZBEK, Mehmet ZARIFOGLU, Mustafa BAKAR, Necdet KAR LI, Nevin TURKES

Uludag Universitesi Tip Fakultesi, Noroloji Anabilim Dali, Bursa, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Demet Yildiz, Uludag Universitesi Tip Fakultesi, Noroloji Anabilim Dali, Bursa, Turkiye E-posta: demetyildiz@gmail.com Gelis tarihi/Received: 04.06.2009 Kabul tarihi/Accepted: 17.12.2009
Tablo 1. Parkinsonlu olgularin UPDRS skorlari ve hastaligin
baslangic yeri ve sekline gore dagilimi

                    Toplam                                Hafif
                  Parkinsonlu                            demansli
                    hastalar      Parkinson normal       Parkinson
                     (n=33)            (n=14)             (n=19)

Baslangic
  yasi           57 [+ or -] 10     55 [+ or -] 10    59 [+ or -] 10
UPDRSMM         2.3 [+ or -] 1.3   2.1 [+ or -] 1    2.5 [+ or -] 1.4
UPDRSGYA        7.1 [+ or -] 4.2     7 [+ or -] 3    7.1 [+ or -] 5.1
UPDRS Motor
  M              12 [+ or -] 6.9  10.6 [+ or -] 5.4  12.8 [+ or -] 7.9
Baslangic
  yeri
  (sag/sol)          18/15              11/3               7/12
Baslangic
  sekli
  (Tremor/
  Bradikinezi)       18/15               8/6               10/9

(UPDRSMM: Mental Mood, GYA: Gunluk yasam aktivitesi, Motor M: Motor
muayene)

Tablo 2. Parkinsonlu olgularin Hoehn Yahr evrelerine gore dagilimi

               Toplam                    Hafif
             Parkinsonlu   Parkinson    demansli
Hoehn-Yahr    hastalar       normal     Parkinson
evre           (n=33)        (n=14)      (n=19)

1              8 (%24)       3 (%22)     5 (%26)
2             19 (%58)      10 (%71)     9 (%47)
3              6 (%18)       1 (%7)      5 (%27)

Tablo 3. Noropsikolojik testlerin gruplar arasi dagilimi

                 HDP-PH      HDP-K      PH-K      Hemisfer

Oryantasyon        --      p=0.039       --          --
Sozel bellek    p=0.024    p=0.0004      --       Sol temp
Gorsel bl.      p<0.0001   p<0.0001    p=0.012    Sag temp
Mantiksal bl       --      p=0.0018      --      Sol front.
Mental kont.    p<0.0001   p=0.011       --        Frontal
Dusunce ak.        --      p<0.0001    p=0.005   Sol frontal
Soyut dusn.     p<0.0001   p<0.0001      --        Frontal

HDP: Hafif demansli Parkinson, PH: demansi olmayan Parkinson,
K: kontrol

Tablo 4. Noropsikolojik testlerin gruplar arasi dagilimi

                [HDP.sup.-PH]   [HDP.sup.-K]  [PH.sup.-K]   Hemisfer

Visuyosps            --          p<0.0001         --        Frontal
Planlama             --          p=0.037       p<0.0001     Frontal
RAVEN              p<0,0001      p<0.0001      p=0.005      Frontal
STROOP             p=0.031       p<0.0001         --        Frontal
Luria              p=0.002       p<0.00001        --        Frontal
Genel S,H          p=0.007                     p<0.0001     Frontal
GenelH               --          p=0.0029         --          --
KASK                 --          p=0.001       p=0.002        --
KASK-H             p=0.035       p=0.003         --         Frontal
Trail A sure       p<0.002       p<0.0001         --        Frontal
Trail B sure       p=0.003       p<0.0001         --          --
Trail B hata         --           p=0.017      p=0.004        --
Sayi geri            --           p=0.004         --        Frontal

RUFF sekil akiciligi testi Genel S: dogru yapilan sekil sayisi,
Genel P: tekrar sayisi, Genel H: hata sayisi

Tablo 5. Noropsikolojik testlerin gruplar arasi dagilimi
(RUFF sekil akiciligi testi)

          Parkinson normal          HDP                Kontrol
               (n=14)              (n=19)              (n=16)

Genel S    45 [+ or -] 16      31 [+ or -] 18      60 [+ or -] 23
Genel P    15 [+ or -] 14      10 [+ or -] 11      12 [+ or -] 10
Genel H   0.7 [+ or -] 1.67     1 [+ or -] 1.2  0.006 [+ or -] 0.25

Genel S: dogru yapilan sekil sayisi, Genel P: tekrar
sayisi, Genel H: hata sayisi

Tablo 6. Noropsikolojik testlerin gruplar arasi dagilimi
(kelime akiciligi testi)

         Parkinson
           normal              HDP              Kontrol
           (n=18)            (n=19)             (n=14)

KASK   29 [+ or -] 11    19 [+ or -] 6       34 [+ or -] 13
KAST    3 [+ or -] 3      2 [+ or -] 2        1 [+ or -] 1
KASH    1 [+ or -] 1.5  2.6 [+ or -] 2.6   0.56 [+ or -] 1

KASH: kelime akiciligi testi hata sayisi, KASK: kelime akiciligi
testi kelime sayisi, KAST: kelime akiciligi testi tekrar sayisi

Table 7. Noropsikolojik testlerin gruplar arasi dagilimi

              Parkinson
                normal                HDP               Kontrol
                (n=18)              (n=19)               (n=14)

Trial A
  sure      67 [+ or -] 33     114 [+ or -] 43       53 [+ or -] 18
Trial B
  sure     204 [+ or -] 133    318 [+ or -] 252     127 [+ or -] 45
Trial A
  hata    0.67 [+ or -] 1.6    0.4 [+ or -] 0.6    0.06 [+ or -] 0.25
Trial B
  hata    0.94 [+ or -] 1.12  2.57 [+ or -] 1.6    2.63 [+ or -] 2.09
Sayi
  ileri      5 [+ or -] 1        5 [+ or -] 1         5 [+ or -] 1
Sayi
  geri       4 [+ or -] 1        3 [+ or -] 1         4 [+ or -] 1
MMSE        27 [+ or -] 1       22 [+ or -] 1        28 [+ or -] 1
COPYRIGHT 2010 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Research Article/Arastirma Makalesi
Author:Yildiz, Demet; Ozbek, Sevda Erer; Zarifoglu, Mehmet; Bakar, Mustafa; Karli, Necdet; Turkes, Nevin
Publication:Archives of Neuropsychiatry
Article Type:Case study
Date:Mar 1, 2010
Words:4174
Previous Article:Should the Western Aphasia Battery be translated into Turkish?/Western Afazi Bataryasi Turkce'ye cevrilmeli mi?
Next Article:The effects of home exercise program on balance and functional capacity in Parkinsonian patients/Parkinson hastalarinda ev programi egzersizlerinin...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters