Printer Friendly

Evaluation of anger, anger expression style and mood profile in tension-type headache/Gerilim tipi basagrilarinda ofke duzeyi, ofke ifade tarzi ve duygu durum profilinin degerlendirilmesi.

ABSTRACT

Objective: In this study, we aimed to compare anger, anger expression style and mood profiles between patients with frequent episodic tension-type headache (TTH) and chronic TTH, based on the International Headache Society (IHS) 2004 classification criteria, and control subjects.

Methods: Patients diagnosed with frequent episodic (n=28) and chronic TTH (n 42) according to the criteria of IHS 2004 and volunteers as control group (n=50) were enrolled in the study. The participants completed the State Trait Anger Scale (STAS) and the Profile of Mood States (POMS). Subscale scores of participants were calculated separately. Age, educational level, and subscale scores of the STAS and the POMS were analyzed to observe whether differences exist between the three groups with one-way analysis of variance (ANOVA). Post hoc evaluation was made with Tukey's test. Categorical variables were compared using the chi-square test. p< 0.05 was considered statistically significant.

Results: There was no significant difference between the patient groups with respect to mean scores of trait-anger, anger in and anger out of the STAS. On the other hand, in both patient groups, trait-anger and anger in scores were significantly higher than those in the control group (p<0.001), while anger out scores were significantly lower than those in the control group (p<0.001). In mood profile evaluation, although there was no difference in scores of confusion, fatigue, anxiety, depression and anger subscales between both patient groups, all were significantly higher than in the controls (p=0.014, p<0.001, p=0.011, p<0.001 and p=0.003, respectively).

Conclusion: These findings suggest that patients with TTH cannot express outward their anger, which is increased due to psychological or physical factors, so that inward anger can be increased in these patients; accordingly, the level of headache can be increased through somatization. (Archives of Neuropsychiatry 2011; 48:171-4)

Key words: Tension type headache, anger, mood

OZET

Amac: Bu calismada Uluslararasi Basagrisi Toplulugu (UBT) 2004 siniflamasi kriterlerine gore sik epizodik gerilim tipi basagrisi (GTBA) ve kronik GTBA tanisi konan hastalar ve kontrol grubu arasinda ofke, ofke ifade tarzlari ve duygudurum profillerinin karsilastirilmasi amaclanmistir.

Yontemler: Calismaya UBT 2004 kriterlerine gore sik epizodik (n=28) ve kronik GTBA (n=42) tanisi konan hastalar ve kontrol grubu (n=50) olarak da gonulluler alindi. Katilimcilara Surekli Ofke-Ofke Tarz Olcegi (SOOTO) ve Duygudurum Profili Olcegi (DDPO) uygulandi. Katilimcilarin alt olceklerden aldiklari puanlar ayri ayri hesaplandi. Uc grubun yas, egitim duzeyi ve SOOTO ve DDPO alt olcek puanlari arasinda farklilik olup olmadigi tek yonlu varyans analizi (ANOVA) ile arastirildi. Post hoc degerlendirme Tukey testi ile yapildi. Kategorik degiskenler karsilastirilmasinda ki-kare testi kullanildi. p<0.05 istatistiksel anlamlilik kabul edildi.

Bulgular: Hasta gruplarinin SOOTO'de surekli ofke, ofke-ic ve ofke-dis puan ortalamalari arasinda anlamli fark yoktu. Ancak her iki grupta surekli ofke ve ofke-ic puanlari kontrol grubuna gore anlamli derecede yuksekti (p<0.001), ofke-dis puanlari ise kontrol grubuna gore anlamli derecede dusuktu (p<0.001). Duygudurum profili degerlendirilmesinde; saskinlik, yorgunluk, anksiyete, depresyon ve ofke alt olceklerinden alinan puanlar her iki hasta grubu arasinda farkli degilken kontrollere gore istatistiksel olarak anlamli derecede yuksekti (sirasiyla p=0.014, p<0.001, p=0.011, p<0.001 ve p=0.003).

Sonuc: Bu bulgular GTBA hastalarinda psikolojik ya da bedensel etkenlere bagli olarak artmis olan ofkenin disa yansitilamadigini, bu nedenle ice donuk ofkenin artmis oldugunu, buna bagli olarak da somatizasyon araciligiyla basagrisi duzeyinin artabilecegini dusundurmektedir. (NoropsikiyatriArsivi 2011; 48:171-41

Anahtar kelimeler: Gerilim tipi basagrisi, ofke, duygudurumu

Giris

Gerilim Tipi Basagrisi (GTBA), primer bas agrilari icerisinde en sik gorulen bas agrisi tipidir. Uluslararasi Basagrisi Toplulu-gu'nun (UBT) 2004 siniflamasina gore 4 baslik altinda ele alinmaktadir. Seyrek epizodik GTBA, sik epizodik GTBA, Kronik GTBA ve olasi GTBA (1). Seyrek epizodik GTBA'da ayda 1 gunden daha seyrek (yilda 12 gunden az) basagrisi gorulur. Sik epizodik GTBA'da ise en az 3 aydir olan ayda bir gun veya daha cok, fakat 15 gunden daha az (yilda 12 gun veya daha fazla ve 180 gunden az) basagrilari vardir. Kronik GTBA'da ayda 15 gun veya daha fazla gun gorulen basagrisi (yilda 180 veya daha fazla gun) vardir.

Basagrilarinda negatif duygudurumlar degisik calismalarda incelenmistir. Kronik basagrilarinda depresyon ve gunlukyasam problemleri arasinda iliski bulunmustur (2). Gerilim tipi basagrisi olan hastalarin kontrollere gore daha yuksek ofke duzeylerine sahip oldugu gosterilmistir (3). Kronik GTBA'li ve migrenle iliskili GTBA'si olan hastalarda ofke kontrolunde anlamli bir bozulma oldugunu ortaya konmus ve ofke ile basagrisina maruziyet suresi arasinda iliski olabilecegi bildirilmistir (4).

Literaturde basagrilari ve psikiyatrik komorbidite ile iliskili bircok calisma vardir. Ancak GTBA'li hastalarda ofke ve duygu-durumu degerlendiren calismalar sinirli sayidadir. Ulasabildigimiz verilerde, son UBT basagrisi siniflamasinda ayri tanilar olarak degerlendirilen sik epizodik GTBA ve kronik GTBA'yi ofke ve duygudurum profilleri yonunden karsilastiran calismaya rastlanilmamistir. Bu calismada UBT 2004 siniflamasi kriterlerine gore sik epizodik GTBA ve kronik GTBA tanisi konan hastalar ve kontrol grubu arasinda ofke, ofke ifade tarzlari ve duygudurum profillerinin karsilastirilmasi amaclanmistir.

Gerec ve Yontem

Mayis-Temmuz 2010 tarihlerinde Noroloji poliklinigine basagrisi sikayeti ile basvuran ve noroloji uzmani tarafindan 2004 UBT tani kriterlerine gore sik epizodik ve kronik GTBA tanisi konulan hastalar ardisik olarak calismaya alindi. Sonuclari etkileyebilecegi dusunulerek son 3 aydir profilaktik tedavi alanlar, sistemik, norolojik ve psikiyatrik hastaligi olanlar dislandi. Hastalarin fiziksel, norolojik ve ruhsal muayeneleri yapildi. Psikiyatri uzmaninca eksen I tanisi konulan 8 hasta ile norolojik degerlendirmesinde migren komorbiditesi olan 12 hasta, multipl skleroz hastaligi olan 2 hasta, iskemik inme oykusu olan 2 hasta ile kronik hastalik oykusu (diabet, hipertansiyon, koroner arter hastaligi) olan 6 hasta calisma disi birakildi. Psikometrik testleri kolayca doyurabilmeleri icin ogrenim duzeylerinin en az bes yil olmasi sarti arandi. Belirlenen kriterleri karsilayan 28 sik epizodik GTBA ve 42 kronik GTBA hastasi calismaya kabul edildi. Bedensel veya psikiyatrik yakinmasi olmayan, daha once norolojik ve psikiyatrik tedavi gormemis, fizik ve ruhsal muayene sonucunda patoloji saptanmayan 50 gonullu de kontrol grubu olarak alindi. Kurumsal etik onayi ve deneklerin bilgilendirilmis yazili onamlari alindi. Deneklerin demografik ozelliklerinin kaydedilmesinin ardindan hastalara ve kontrollere iyi aydinlatilmis ve sessiz bir odada tek bir oturumda Surekli Ofke-Ofke Tarz Olcegi (SOOTO) ve Duygudurum Profili Olcegi (DDPO) uygulandi.

Surekli Ofke-Ofke Tarz Olcegi: Spielberger ve ark. (5) tarafindan gelistirilen uygulamasinda zaman kisitlamasi olmayan, ofke duygusu ve ifadesini olcen bir testtir. Ozer ve ark. (6) tarafindan gecerlilik ve guvenilirlik calismasi yapilmistir. Otuz dort maddeden olusmaktadir. Surekli ofke, ofke-ice, ofke-disa ve ofke-kon-trol alt olcekleri vardir. Verilen tumcelerin kisiyi ne kadar tanimladigi belirtilir; "4" tumuyle tanimliyor, "3" oldukca tanimliyor, "2" biraz tanimliyor ve "1" hic tanimlamiyor seklinde yanitlar verilir. Ofke-ice, ofke-disa ve ofke-kontrol alt olceklerinden 8 ile 32 arasinda puan alinabilirken; surekli ofke alt olceginden 10 ile 40 arasinda puan alinir. Surekli ofke alt olceginden alinan yuksek puanlar ofke duzeyinin yuksek oldugunu, ofke-kontrol alt olcegindeki yuksek puanlar ofke kontrol duzeyinin yuksekligini, ofke-disa alt olcegindeki yuksek puanlar ofkenin kolayca ifade edilir oldugunu ve ofke-ice alt olcegindeki yuksek puanlar ofkenin bastirilmis oldugunu gostermektedir.

Duygudurum Profili Olcegi: McNair ve ark. (7) tarafindan farkli duygusal durumlari degerlendirmek icin gelistirilmistir. Katilimcilarin, son bir haftayi dusunerek toplam 65 niteleyiciyi ne derecede hissediyor olduklarini oyladiklari bir olcektir. Her bir niteleyici asla, cok az, orta derecede, oldukca fazla ve asiri arasinda degerlendirilir. Saskinlik, Yorgunluk, Anksiyete, Depresyon, Ofke ve Dinclik seklinde 6 alt olcegi vardir. Ayrica diger 5 alt olcegin toplamindan pozitif olarak degerlendirilen Dinclik alt olcegi skorunun cikarilmasi ile toplam duygudurum rahatsizliginin hesaplandigi bir yedinci skor vardir. Agargun ve ark (8) tarafindan gecerlilik ve guvenilirlik calismasi yapilmistir.

Katilimcilarin SOOTO ve DDPO'deki alt olceklerinden aldiklari puanlar ayri ayri hesaplandi. Uc grubun yas, egitim duzeyi ve SOOTO ve DDPO alt olcek puanlari arasinda farklilik olup olmadigi tek yonlu varyans analizi (ANOVA) ile arastirildi. Post hoc degerlendirme Tukey testi ile yapildi. Kategorik degiskenler karsilastirilmasinda ki-kare testi kullanildi. Iki degisken arasindaki baginti Pearson korelasyon testi ile arastirildi. 0.05'e esit ve daha kucuk p degerlerinin istatistiksel olarak anlamli oldugu degerlendirildi.

Sonuclar

Her iki hasta grubu ve kontrol grubu arasinda yas, egitim duzeyi ve cinsiyet dagilimi acisindan fark saptanmadi. Hastalik suresi ise kronik GTBA grubunda sik epizodik GTBA grubuna gore daha uzun olma egiliminde olmakla birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamli degildi (Tablo 1).

Sik epizodik GTBA'li ve kronik GTBA'li hastalarin surekli ofke ve ofke-ic puan ortalamalari arasinda fark saptanmadi ancak bu alt olcek puanlari kontrol grubundan yuksekti (p<0.001). Her iki hasta grubundaki Ofke-dis puanlari arasinda fark olmamakla birlikte bu alt olcek puani kontrol grubundan dusuktu (p<0.001). Ofke-kontrol alt olceginden puani yonunden uc grup arasinda fark saptanmadi (p= 0.74) (Tablo 2).

Duygudurum profili degerlendirilmesinde; sik epizodik ve kronik GTBA hasta gruplarinda dinclik skor yonunden fark saptanmadi. Bununla birlikte; saskinlik, yorgunluk, anksiyete, depresyon ve ofke alt olceklerinden alinan puanlar her iki hasta grubu arasinda farkli degilken kontrol grubundan yuksek bulundu. DDPO toplam puani hasta gruplari arasinda farkli degilken kontrol grubundan yuksek olarak bulundu (Tablo 3).

Tartisma

Gorulme sikligi toplumlara ve yas gruplarina gore degismekle birlikte yasam boyu GTBA prevalansi kadinlarda yaklasik olarak %90, erkeklerde %67 olarak bildirilmektedir (9). Bu yonuyle maluliyet ve tedavi maliyeti acisindan onemli bir sorundur. Bu zamana kadar yapilan bircok calisma GTBA'li hastalarin cesitli psikopatolojik durumlara yatkin olduklarini ortaya koymustur. Bu hastalarin ozellikle olumsuz duygularini ifade etmede guclukler yasadiklari ve artmis irritabilite, hostilite ve kisilerarasi zorluklar gosterdikleri bildirilmistir (10). Ofke, kaygi, karsitlik gibi negatif duygudurumlarin agrinin duygusal deneyimi ile iliskili oldugu gosterilmistir (11). Basagrilarinin yaninda esansiyel hipertansiyon ve fibromiyalji gibi bircok baska kronik hastalikta da ofke duzeyinde yukseklik bildirilmistir. Hastalara ofkelerini tanima ve bas etme konusunda beceri kazandirilmasinin tedaviye katkida bulunabilecegi one surulmustur (12,13).

Hatch ve ark. (3) yaptiklari calismada epizodik GTBA olan hastalarda ofke kontrolunun azalmis oldugunu gostermislerdir. Ayni zamanda Perozzo ve ark (4) hem epizodik hem de kronik GTBA'li hastalarda kontrollere gore ofke kontrolunu dusuk bulmuslardir ancak epizodik bas agrilarini tek grup olarak degerlendirmisler seyrek veya sik olmasi konusunda ayrim yapmamislardir. Bizim calismamizda ise GTBA hastalarinin ofke kontrolu yonunden saglikli kontrol grubundan farkli olmadigi saptanmistir. Ofke kontrolu bakimindan calismalar arasindaki bu farklilik kulturel ozelliklerden kaynaklaniyor olabilir. Yani toplumlar arasi kulturel farkliliklarin etkisiyle ofkenin algilanmasi ve kontrolunde farkliliklar ortaya cikabilir.

Perozzo ve ark (4) GTBA'li hastalarin ofke-ic ve ofke-dis alt olceklerinden aldiklari puanlarin kontrol grubuna gore farklilik gostermedigini bildirmislerdir. Ote yandan bu calismada oldugu gibi basagrisi hastalarinin saglikli kontrollere gore ofkelerini ifade etmede kisitlilik yasadigini bildiren (3,14) calismalar da vardir. Bizim calismamizda basagrisi grubunun surekli ofke ve ice donuk ofke duzeyinin kontrol grubundan yuksek oldugu, ayrica disa donuk ofke duzeyinin ise kontrol grubundan dusuk oldugu saptanmistir. Bu bulgular basagrisi hastalarinda psikolojik ya da bedensel etkenlere bagli olarak artmis olan ofkenin disa yansitilmadigini, bu nedenle ice donuk ofkenin artmis oldugunu, buna bagli olarak da somatizasyon araciligiyla basagrisi duzeyinin artabilecegini dusundurmektedir Ayni zamanda artmis olan ofke basagrisini da artirabilir. Yani kiside bir kisir dongu ortaya cikabilir. Bu durum hastaligin fizyopatolojisinde onemli rol oynayabilecegi gibi tedavide de goz ardi edilmemelidir.

Calismamizda DDPO'de hem sik epizodik hem de kronik GTBA'li hastalarin kontrol grubuna gore depresyon ve ofke alt olceklerinden yuksek puan aldigi saptandi. Bu bulgu saglikli kontrollere gore GTBA'li hastalarin daha yuksek ofke ve depre-sif semptom duzeyi ve oldugunu bildiren onceki calismalar ile uyumludur (3,15).

Kronik basagrisi olan hastalarda gunluk yasam problemleri ve depresyon arasinda bir iliski oldugu bulunmustur. Ayni zamanda baskilanmis ofke ve depresyon arasinda dogrudan bir iliski oldugu ileri surulmustur (2). Calismamizda hem sik epizodik hem de kronik GTBA'li hastalarda SOOTO'de ofke-ic skorunun yuksekligi ve ofke-dis skorunun dusuklugu, DDOO'de depresyon alt olceginden elde edilen yuksek skorla uyusmaktadir. Bu da Tschannen ve ark.'nin (2) kronik basagrisi olan hastalarda baskilanmis ofke ile depresyon arasinda bir iliski olabilecegi goruslerinin hem sik epizodik hem de kronik GTBA'li hastalar icin de gecerli olabilecegini dusundurmektedir. Calismamizda yorgunluk, anksiyete ve depresyon skorlarinin GTBA'li hastalarda yuksek bulunmasi artmis islev bozuklugu ile iliskilendirilebilir.

Ofke evrensel bir duygudur ancak yasanmasi konusunda kulturler arasinda farkliliklar olabilmektedir. Ofke; kisa sureli, orta siddette ve kisiye faydali olabildigi gibi siddetli, yogun, surekli ve tahrip edici de olabilir (16). Ofkenin disavurumunun kabul edilmedigi durumlarda bastirildigi ve depresyon veya anksiyete duygulari ile yer degistirdigi bildirilmektedir. Bastirilan ofke ank-siyetenin hem nedeni, hem de surmesinde bir etken olarak tanimlanmistir (17). Bizim verilerimizde de SOOTO'den elde edilen puanlarin GTBA'li hastalarin ofkelerini disa vurmada sikintilar yasadiklarini ve bastirdiklarini ortaya koymaktadir. Eszamanli olarak DDPO'de GTBA'li hastalarda depresyon ve anksiyete skorlari daha yuksekti. Bu veriler bastirilmis ofkenin depresyon ve anksiyete ile yer degistirebilecegi gorusunu desteklemektedir. Gercekten de bu calismada sik epizodik ve kronik GTBA'li hastalarin DDPO ofke alt olcegi puaninin depresyon alt olcegi puani ile bagintili oldugu saptanmistir (r=0.73, p<0.001).

Calismamizin bazi kisitliliklari vardir. Oncelikle olgu sayimizin azligi sonuclarimizin genellenmesini guclestirebilir. Ayrica ofke ve duygu-durumu ile iliskili olabilecek kisilik ozelliklerinin degerlendirilmemis olmasi da bir kisitlilik olarak degerlendirilebilir. Sik olmayan epizodik GTBA ve diger primer basagrilarinda da ofke, ofke ifade tarzi ve duygu-durum profilinin degerlendirilmis olmasi ve birbirleri ile karsilastirilmis olmasi calismamizi daha degerli kilabilirdi. Daha cok olgu sayisi ile kisilik ozelliklerinin de degerlendirildigi ve diger primer basagrilari ile karsilastirmali olarak yapilacak daha ileri calismalara ihtiyac vardir.

Verilerimizi genel olarak degerlendirdigimizde 2004 UBT siniflamasinda ayri tanilar olarak ele alinan sik epizodik GTBA ve kronik GTBA hastalari arasinda ofke, ofke ifade tarzi ve duygudurum profili acisindan farklilik olmadigi saptanmistir. Ancak basagrisi grubunda kontrol grubuna gore onemli farkliliklar tespit edilmistir. Basagrisi hastalarinin tedavisinde ofkenin azaltilmasi ya da saglikli bir sekilde yonetilmesi tedaviye katki saglayabilir. Ofke yonetiminin bas agrisi tedavisindeki etkisini arastiran calismalara gereksinim bulundugu dusunulmektedir.

Doi: 10.4274/Npa.Y5744

Kaynaklar

(1.) Headache Classification Committee of the International Headache Society. The International Classification of Headache Disorders 2nd Edition. Cephalalgia 2004; 24 (Suppl 1):1-160.

(2.) Tschannen TA, Duckro PN, Margolis RB et al. The relationship of anger, depression, and perceived disability among headache patients. Headache 1992; 32:501-3.

(3.) Hatch JP, Schoenfeld LS, Boutros NN et al. Anger and hostility in ten-siontype headache. Headache 1991; 31:302-4.

(4.) Perozzo P, Savi L, Castelli L et al. Anger and emotional distress in patients with migraine and tension-type headache. J Headache Pain. 2005; 6:392-9.

(5.) Spielberger CD, Jacobs G, Russel F. Assessment of anger: the state trait anger scale. Butcher JN, Spielberger CD (eds). Advances in Personality Assessment. Vol 2. Hillsdale: LEA 1983; 159-87.

(6.) Ozer AK. Surekli ofke (SL-Ofke) ve ofke ifade tarzi (Ofke-Tarz) olceklerinin on calismasi. Turk Psikoloji Dergisi 1994; 9:26-35.

(7.) McNair D, Lorr M, Droppleman L. Profile of Mood States Manual. Educational and Industrial Testing, San Diego, CA, 1981.

(8.) Agargun MY, Ozcan C, Kiran UK ve ark. POMS (Mizac Durumlari Profili): gecerlik ve guvenirlik calismasi., 39.Ulusal Psikiyatri Kongresi, 557559, Antalya, 2003.

(9.) Silberstein SD. Tension-type headaches. Headache 1994; 34:2-7.

(10.) Wise TN, Mann LS, Jani N et al. Illness beliefs and alexithymia in headache patients. Headache 1994; 34:362-5.

(11.) Fernandez E, Turk DC. The scope and significance of anger in the experience of chronic pain. Pain 1995; 61:165- 75.

(12.) Celik C, Ozdemir B, Cayci T ve ark. Esansiyel hipertansiyonda ofke duzeyi ve ofke ifade tarzi. Gulhane Tip Dergisi 2009; 51:158-61.

(13.) Gulec H, Sayar K, Topbas M ve ark. Fibromiyalji sendromu olan kadinlarda aleksitimi ve ofke. Turk Psikiyatri Dergisi 2004; 15:191-8.

(14.) Okifuji A, Turk DC, Curran SL. Anger in chronic pain: investigations of anger targets and intensity. J Psychosom Res 1999; 47:1-12.

(15.) Materazzo F, Cathcart S, Pritchard D. Anger, depression, and coping interactions in headache activity and adjustment: a controlled study. J Psychosom Res 2000; 49:69-75.

(16.) Balkaya F, Sahin NH. Cok boyutlu ofke olcegi. Turk Psikiyatri Dergisi 2003; 14:192-202.

(17.) Erdem M, Celik C, Yetkin S ve ark. Yaygin anksiyete bozuklugunda ofke duzeyi ve ofke ifade tarzi. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2008; 9:203-7.

Oguzhan OZ, Murat ERDEM *, Mehmet YUCEL, Ibrahim DURUKAN **, Hakan AKGUN, Umit Hidir ULA, Zeki ODABASI

Gulhane Askeri Tip Akademisi, Noroloji Anabilim Dali, Ankara, Turkiye

* Gulhane Askeri Tip Akademisi, Psikiyatri Anabilim Dali, Ankara, Turkiye

** Gulhane Askeri Tip Akademisi, Cocuk Psikiyatrisi Anabilim Dali, Ankara, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Oguzhan Oz, Gulhane Askeri Tip Akademisi, Noroloji Anabilim Dali, Ankara, Turkiye Gsm: +90 555 713 77 38 E-posta: oz_oguzhan@yahoo.com Gelis tarihi/Received: 31.07.2010 Kabul tarihi/Accepted: 12.12.2010
Tablo 1. Hasta ve kontrol grubunun sosyodemografik ve
klinik ozellikleri

 Epizodik Kronik Kontrol ?statistiksel
 (n=28) (n=42) (n =50) Degerlendirme

Yas 29.29 [+ 26.0 [+ 29.14 [+ p= 0.11
 or -] 11.77 or -] 7.60 or -] 4.86

Cinsiyet
(n, %)

Erkek 12(42.9) 19(45.2) 25 (50) X2= 0.13,

Kadin 16(57.1) 23 (54.8) 25(50) p= 0.94

Egitim 9.21 [+ 10.38 [+ 9.65 [+ p= 0.16
duzeyi (yil) or -] 2.91 or -] 3.27 or -] 1.51

Yakinma 16.7 [+ 27.6 [+ -- p= 0.07
Suresi (ay) or -] 14.6 or -] 18.3

Tablo 2. Hasta ve kontrol grubunun surekli ofke duzeyi ve
ofke tarzi puanlari

SOOTO Alt Olcegi Epizodik (1) (n=28) Kronik (II) (n=42)

Surekli ofke 25.71 [+ or -] 5.74 25.48 [+ or -] 7.0
Ofke-ic 17.79 [+ or -] 2.94 18.81 [+ or -] 4.53
Ofke-dis 18.0 [+ or -] 4.79 16.81 [+ or -] 5.20
Ofke-kontrol 18.93 [+ or -] 4.88 19.67 [+ or -] 4.56

SOOTO Alt Olcegi Kontrol (III) (n =50) F

Surekli ofke 15.57 [+ or -] 4.0 49.18
Ofke-ic 15.63 [+ or -] 2.53 10.34
Ofke-dis 22.94 [+ or -] 3.81 23.23
Ofke-kontrol 19.37 [+ or -] 2.57 0.30

SOOTO Alt Olcegi P Karsilastirma *

Surekli ofke < 0.001 I= II > III
Ofke-ic < 0.001 I= II>III
Ofke-dis < 0.001 I= II>III
Ofke-kontrol 0.74 --

F: ANOVA testi degeri, * : Post hoc degerlendirme, Tukey testi.

Tablo 3. Hasta ve kontrol grubunun Duygu-durum profili puanlari

Duygudurum Epizodik (I) Kronik (II)
Profili Alt Olcegi (n=28) (n=42)

Saskinlik 12.29 [+ or -] 5.45 11.71 [+ or -] 6.84
Yorgunluk 15.93 [+ or -] 4.24 17.76 [+ or -] 6.37
Anksiyete 19.79 [+ or -] 5.47 19.0 [+ or -] 6.42
Depresyon 27.50 [+ or -] 8.33 27.2 [+ or -] 15.32
Ofke 19.93 [+ or -] 7.49 20.14 [+ or -] 10.25
Dinclik 17.14 [+ or -] 4.88 16.14 [+ or -] 7.82
Toplam 78.29 [+ or -] 27.73 79.67 [+ or -] 47.29

Duygudurum Kontrol (III)
Profili Alt Olcegi (n=50) F

Saskinlik 9.16 [+ or -] 2.83 4.44
Yorgunluk 12.28 [+ or -] 4.18 14.12
Anksiyete 16.33 [+ or -] 4.27 4.72
Depresyon 18.96 [+ or -] 8.12 8.22
Ofke 15.02 [+ or -] 5.21 6.16
Dinclik 17.26 [+ or -] 4.09 0.47
Toplam 54.49 [+ or -] 16.94 8.34

Duygudurum
Profili Alt Olcegi P Karsilastirma *

Saskinlik 0.014 I= II > III
Yorgunluk < 0.001 I= II > III
Anksiyete 0.011 I= II > III
Depresyon < 0.001 I= II > III
Ofke 0.003 I= II > III
Dinclik 0.63
Toplam < 0.001 I= II > III

F: ANOVA testi degeri, * : Post hoc degerlendirme, Tukey testi
COPYRIGHT 2011 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Research Article/Arastirma Makalesi
Author:Oz, Oguzhan; Erdem, Murat; Yucel, Mehmet; Durukan, Ibrahim; Akgun, Hakan; Ulas, Umit Hidir; Odabasi,
Publication:Archives of Neuropsychiatry
Article Type:Report
Date:Sep 1, 2011
Words:3116
Previous Article:Rediscovering the bipolar spectrum/Bipolar spektrumunun yeniden kesfi.
Next Article:Development of nurse's attitude towards forensic psychiatric patients scale/Psikiyatri hastalarina yonelik hemsire tutum olcegi gelistirme.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters