Printer Friendly

Early and late outcomes of carotid artery stenting/Karotis arter stentlerinin erken ve gec sonuclari.

Early and late outcomes of carotid artery stenting

OZET

Amac: Karotis artere stent koyma islemi cerrahi endarterektomiye alternatif olarak kullanilan yeni bir yontemdir. Serebral koruma sistemlerinin gelismesi ile bu islemin uygulanabilirligi artmistir. Bu calismada, karotis artere perkutan anjiyoplasti-stent uygulanan hastalarda bu girisimin uygulanabilirligi, guvenilirligi ile erken ve gec donem klinik sonuclari arastirildi.

Yontemler: Mart 2002 ile Aralik 2004 tarihleri arasinda Kadir Has Universitesi Radyodiagnostik Anabilim Dali Girisimsel Radyoloji bolumunde (Florence Nightingale Hastanesi) 28 internal karotis arter darligina farkli cins ve boyutta balon ve stent uygulanan 26 hasta (15 kadin, 11 erkek yas 70 [+ or -] 16 yil prospektif olarak incelendi. Basvurulari sirasinda 10 hasta asemptomatik idi. Hastalardan 1'i amarozis fugaks, 4'u son 6 ay icinde gecici iskemik atak tariflemekte idi. Bir hasta dusme ataklari, bir hasta bas agrisi nedeni ile hastaneye basvurmus, ileri tetkiklerde internal karotis darligi tespit edilmisti. Uc hastada hemipleji, 7 hastada hemiparezi bulgulari vardi.

Bulgular: Darlik oranlari Kuzey Amerika Semptomatik Karotis Endarterektomi Calisma Grubuna gore hesaplandi. Ortalama darlik %85 olup, %60 ile %95 arasinda degismekteydi. Yirmi sekiz primer internal karotis arter darligi balon dilatasyon ve stent yerlestirilmesiyle tedavi edildi (teknik basari orani %100). Islem sonrasinda ortalama reziduel stenoz orani %14' tu (%0-%30). Stent acilimi ve postdilatasyon sirasinda 5 hastada asistoli, 8 hastada bradikardi gelisti. Iki hastada stent ile ayni tarafta orta serebral arter dal enfarkti oldu. Bir hastada islem sonrasi 4. saatte reperfuzyon kanamasi oldu. Ilk 30 gunluk takipte hicbir hastada isleme bagli olum gerceklesmedi. Bir hasta islemden sonra dorduncu ayda miyokard enfarktusu nedeniyle oldu. Bir hastada islem sonrasi birinci ayda siddetli bas agrisi nedeniyle cekilen beyin tomografisinde akciger kanserine bagli metastatik odaklar goruldu. Islem sonrasi 6. ve 12. ayda yapilan Doppler ultrasonografilerde stent bolgelerinde restenoz izlenmedi, akim formlari ve hizlari normal sinirlardaydi. Iki hastaya 12. ayda kontrol anjiyografi islemi yapildi, stent icinde anlamli restenoz olusturmayan (%25 ve %30 oranlarinda) miyointimal proliferasyon saptandi.

Sonuc: Karotid arter stent uygulamasi ciddi komplikasyon oraninin dusuk olmasi nedeniyle guvenle kullanilabilecek bir yontemdir. Karotis endarterektomi ile perkutan anjiyoplasti ve stent girisimlerinin sonuclarini irdeleyen randomize calismalari ile karotis arterin tikayici hastaliginin tedavisinde stentin rolunun daha iyi anlasilacagi kanisindayiz. (Anadolu Kardiyol Derg 2007; 7: 152-7)

Anahtar kelimeler: Karotis endarterektomi, perkutan anjiyoplasti, karotis stentleri

ABSTRACT

Objective: Carotid artery stenting is a new approach alternative to surgical carotid endarterectomy. Cerebral protection devices improved the applicability of this technique. In this study, we evaluated applicability, safety and late clinical outcomes of percutaneous interventions for carotid artery stenosis.

Methods: A prospective study included 26 patients (15 female, 11 male, mean age 70 [+ or -] 16 years) undergoing percutaneous transluminal angioplasty and stenting with different sizes of balloons and stents for 28 internal carotid artery stenoses at Kadir Has University Department of Interventional Radiology between March 2002 and December 2004. Ten patients were asymptomatic, one had amaurosis fugax, four had transient ischemic attack within last four months, one had drop attacks, one had headache, seven had the findings of hemiparesis and three had hemiplegia.

Results: Stenosis rates were calculated according to North America Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial. Median stenosis rate was 85% (range: 60%-95%). All of the 28 internal carotid artery stenoses were managed with balloon dilatation and stenting (technical success rate 100%). Median residual stenosis rate after procedure was 14% (range: 0%-30%). Asystole developed in five patients and bradycardia in eight patients. Ipsilateral middle cerebral artery infarction occurred in two patients. One patient had intracranial reperfusion bleeding four hours after the procedure. No procedural death was observed within one month of follow-up. One patient died of myocardial infarction four months after the procedure. Cranial computed tomography revealed multiple metastases in one patient complaining of intractable headache and primary source was found to be pulmonary carcinoma. No stent restenosis was defined at Doppler ultrasonographic examinations performed 6 and 12 months after procedures with normal flow patterns and velocities. Two patients underwent control angiography at 12th month and myointimal proliferations with insignificant obstruction (25% and 30%) were detected.

Conclusion: Carotid artery stenting seems to be applicable and safe procedure but it is associated with infrequent major complications. Results of studies comparing surgery and angioplasty will be helpful in defining role of stenting in the treatment of carotid occlusive disease. (Anadolu Kardiyol Derg 2007; 7: 152-7)

Key words: Carotid endarterectomy, percutaneous angioplasty, carotid artery stenting

Giris

Inme nedeniyle olusan morbidite ve mortalite temel saglik problemlerinden biridir. Tum inmelerin en onemli sebebini, karotis arterlerin aterosklerotik hastaligi olusturmaktadir. Internal karotis arter (IKA) darliklari iskemik inmenin onemli nedenlerinden biridir. Internal karotis arter darligi sikligi 6. dekatta %0.5 iken, 80 yasin uzerinde %10'a ulasmaktadir (1, 2).

Vaskuler endoprotezlerin iliyak ve koroner arterlerde etkinlikleri ve guvenilirlikleri kanitlanmistir. Son yillarda endovaskuler tedavi secenekleri serebrovaskuler hastaliklarin tedavisinde de etkin bir sekilde kullanilmaya baslanmistir.

North America Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial (NASCET) ve European Carotid Surgery Trial (ECST) calismalarinda: %70 uzerindeki semptomatik IKA darliklarinda iskemik beyin felcinin onlenmesi acisindan endarterektominin medikal tedaviye ustun oldugu gosterilmistir (3, 4).

Teknolojik gelismelere paralel olarak, balon anjiyoplasti ve stent kullanimi karotis endarterektomiye (KEA) alternatif olarak ortaya cikmistir. Son yillarda yapilan calismalarda endovaskuler tedavinin KEA'ya esdeger, hatta ondan daha ustun oldugu bildirilmektedir (5).

Bu calismada; karotis arterine perkutan anjiyoplasti-stent uygulanan hastalarda bu girisimin uygulanabilirligi, guvenilirligi ile erken ve gec donem klinik sonuclari arastirildi.

Yontemler

Mart 2002 ile Aralik 2004 tarihleri arasinda Kadir Has Universitesi Radyodiagnostik Anabilim Dali Girisimsel Radyoloji bolumunde (Florence Nightingale hastanesi) 26 hastadaki 28 IKA darligi farkli cins ve boyutta balon ve stent ile tedavi edildi. Uc hastada cift tarafli karotis arter stent (KAS) uygulamasi yapildi. Calisma grubuna alinan hastalarin 15'i (%58) kadin, 11'i (%42) erkekti. Yaslari ortalama 70 olup, 51 ile 86 arasinda degismekteydi. Basvurulari sirasinda 10 (%38) hasta asemptomatik idi. Hastalardan biri (%4) amarozis fugaks, 4'u (%15) son 6 ay icinde gecici iskemik atak (GIA) tariflemekte idi. Bir hasta (%4) dusme ataklari, bir hasta (%4) bas agrisi nedeni ile hastaneye basvurmus, ileri tetkiklerde internal karotis arter (IKA) darligi tespit edilmisti. Uc hastada (%11) hemipleji, 7 hastada (%26) hemiparezi bulgulari vardi.

Major risk faktoru olarak; 23 hastada (%88) hipertansiyon, 11 hastada (%42) diyabet, 11 hastada (%42) hiperlipidemi vardi. On dokuz hastada (%73) iskemik kalp hastaligi, 3 (%11)'unde periferik arter hastaligi vardi. Alti (%23) hasta daha once koroner baypas operasyonu gecirmisti. Hastalarin klinik bulgulari Tablo 1'de ozetlenmistir.

Tum hastalarda KAS oncesi tanisal anjiyografi incelemesi yapildi. Intrakraniyal ve ekstrakraniyal dolasim detayli bir sekilde incelendi. Darlik oranlari NASCET'e gore hesaplandi. Ortalama darlik %85 olup, %60 ile %95 orasinda degismekteydi. Iki (%8) hastada lezyonun karsi tarafindaki IKA'da okluzyon vardi.

Karotis arter stent oncesinde tum hastalara yapilacak girisim ve tedavi hakkinda detayli bilgi verildi ve imzalanmi. bilgilendirilmis onam formu alindi. Islem oncesinde ve sonrasinda tum hastalara detayli norolojik muayene yapildi.

Islemden 48 saat once tum hastalara aspirin (300 mg/ gun) ve clopidogrel (75 mg x 2 gun) oral yolla verildi. Tum islemler anestezi uzmani gozetiminde hafif sedasyon ile oksijen saturasyonu ve arteryel basinc degerleri monitorize edilerek lokal anestezi altinda perkutan transfemoral yolla yapildi. Islem sirasinda aktive protrombin zamanini 200 sn'nin uzerine cikarmak icin 5000 unite heparin intraarteryel yolla verildi. 5F standart malzeme ile tanisal anjiyografi islemi yapildi. Uzun kilavuz tel tercihen eksternal karotis artere (EKA) konuldu. Kullanilan stent ve teknige gore kalibrasyonlari 7F ile 9F arasi degisen vaskuler kiliflar 5F vaskuler kilif ile degistirildi. Kalibrasyonu 7F ile 9F arasinda degisen 90 cm uzunlugunda vaskuler kilif lezyon tarafindaki ana karotis artere (KKA) yerlestirildi

Iki hastaya ayni seansta iki tarafli, bir hastaya ilkinden sekiz ay sonra KAS uygulandi. Hastalarin 16'sina (%57) sol tarafa, 12'sine (%43) sag tarafa islem yapildi. Alti (%23) hastada distal koruma kullanildi. Stenoz 300 cm uzunlugunda 0.014 veya 0.018 inch kilavuz tel veya emboli koruyucu cihaz ile gecildi. On uc hastaya dusuk profilli (3 mmx20 mm) perkutan transluminal anjiyoplasti (PTA) balonu ile predilatasyon yapildi. Yirmi bir (%75) Wallstent (Boston Scientific); 5 (%18) SMART (Cordis & cordis endovaskuler), 1 (%4) Xact tapering karotis stent (Abbott) kullanildi. Yirmi alti islemde 5-20 veya 6-20 mm capli PTA balonuyla postdilatasyon yapildi.

Islem sona erdirilmeden stent konumu, acikligi ve ipsilateralinde intraserebral dolasim anjiyografik olarak kontrol edildi. Islem sirasinda ve sonrasinda norolojik muayene yapildi. Islem sonrasinda yaklasik 48 saat takip suresinin ardindan hastalar taburcu edildi. Tum hastalara islem sonrasi ilk 6 hafta icin aspirin 300 mg/gun ve clopidogrel (75 mg/gun); sonrasinda omur boyu sadece aspirin (300 mg/gun) almasi tavsiye edildi. Tum hastalara islem sonrasi 1, 6 ve 12. ayda Doppler ultrasonografi ve 12. ayda kontrol anjiyografi randevulari verildi.

Bulgular

Yirmi sekiz primer IKA darligi balon dilatasyon ve stent yerlestirilmesiyle tedavi edildi (teknik basari orani %100). Bir (%4) hastada stentin malpozisyonu nedeniyle ikinci stent acilmasi gerekti.

Islem sonrasinda ortalama reziduel stenoz orani %14'tu (%0-%30). Stent acilimi- postdilatasyon sirasinda 5 hastada (%16) asistoli, 8 hastada (%30) bradikardi gelisti. Hastalara 1 mg atropin intravenoz yolla verilmesinin ardindan ritm normale dondu. Iki (%8) hastada filtreye bagli spazm gelisti. Bir hastada filtrenin geri alinmasinin ardindan digerinde de 60 mg papaverin'in intraarteryel yoldan verilmesinin ardindan IKA capi normale dondu.

Iki (%8) hasta stent ipsilateralinde orta serebral arter (MCA) dal enfarkti oldu. Bu hastalarda 24 saatten daha az suren dizartri gozlendi. Islem sonrasi 4. saatte bir hastada (%4) reperfuzyon kanamasi oldu. Bir (%4) hastada dizartri ve ajitasyon gozlendi. Bir (%4) hastada kardiyak yetmezlige bagli akciger odemi gelisti. Bir hastada tedavi gerektirmeyen hipotansiyon, 3 (%12) hastada bas agrisi oldu.

Ilk 30 gunluk takipte hicbir hastada isleme bagli olum gerceklesmedi.

Bir hasta islemden sonra dorduncu ayda miyokard enfarktusu nedeniyle oldu. Bir hastada islem sonrasi birinci ayda siddetli bas agrisi nedeniyle cekilen kraniyal bilgisayar tomografide yaygin metastatik odaklar goruldu. Ileri tetkiklerde akciger kanseri saptandi. Hasta 7. ayda oldu. Isleme bagli reperfuzyon kanamasi olan bir hastada yogun bakim sartlarinda yetiskin solunum sikintisi sendromu gelisti. Hasta akciger enfeksiyonu ve kalp yetmezligi nedeniyle islem sonrasi 4. ayda kaybedildi.

Islem sonrasi 6. ve 12. ayda yapilan Doppler ultrasonografilerde stent bolgelerinde restenoz izlenmedi, akim formlari ve hizlari normal sinirlardaydi. Iki hastaya 12. ayda kontrol anjiyografi islemi yapildi, stent icinde anlamli restenoz olusturmayan (%25 ve %30 oranlarinda) miyointimal proliferasyon saptandi. Hastalarin klinik ozellikleri Tablo 1'de mevcuttur.

Tartisma

Karotis arter stenozlari iskemik beyin felcinde olgularin yaklasik %30'undan sorumludur (1). Insidansi 6. dekatta %0.5 iken, 80 yasin uzerinde yaklasik %10'a ulasmaktadir (1). Uzun yillar profilaktik olarak antiagregan ilaclarla tedavi yapilirken 1991 yilinda NASCET ve ECST calismalarinda KEA'nin semptomatik olgularda iskemik felc riskini medikal tedaviye gore sirasiyla %65 ve %83 oraninda azalttigi gosterilmistir. Bu tarihten itibaren KEA yaygin olarak kullanilmistir (3,4). Ancak ileri yas, kontralateral ileri dereceli stenoz ya da okluzyon, IKA'da ilave stenoz, konjestif kalp yetmezligi, KEA'ya bagli restenoz, radyoterapi sonrasi gelisen stenoz gibi durumlarda hastalarda ameliyat sirasinda ve hemen sonrasinda iskemik felc ve olum orani oldukca yuksek oldugundan bu olgularda alternatif tedavi yontemi olarak KAS gundeme gelmistir (5).

Baslangicta sadece riskli grupta uygulanan KAS gunumuzde stentlerin olagan kullanimiyla tum hasta gruplarinda kullanilmaya baslanmistir. Karotis stent uygulamasi ilgili bircok calisma yayinlanmistir (6 - 9).

Wholey ve arkslari (10), Avrupa, Guney ve Kuzey Amerika'daki buyuk girisimsel merkezlerden karotis arter stent uygulama sonuclarini toplamislardir. Bu bilgiler, bircok farkli merkezdeki operatorlerin tecrubeleri ve yayinlanmis calismalarin incelenmesi ile olusmustur. Calisma; hasta ozellikleri, islem teknigi ve karotis stent uygulamalarinin sonuclarini icermektedir. Bu seride, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki hasta sayisi yuksek merkezlerde yapilan 3129 karotis artere stent yerlestirilmesi bildirilmistir. Teknik basari %98.8 (%30'dan az islem sonrasi stenoz) olarak bulunmustur. Farkli stentlerin kullanimi islemi yapanin tercihi ve temin edilebilirlige bagli degismektedir. Yirmi sekiz vakada (tum Palmaz stentlerinin %2'si) stent deformasyonu radyogramlarda tespit edilmistir. Bunlarin hepsi balon ile genisleyen Palmaz stentlerinde gorulmustur. Islem sirasinda ve 30 gunluk sure icerisinde olaylar kayit edilmistir. Yetmis dort hastada (%2.4) GIA gorulmustur. Yedi gun icerisinde duzelen fonksiyon bozuklugu olarak kendini gosteren norolojik semptomlar veya National Institutes of Health (NIH) inme derecelendirmesinde 4'ten dusuk puan; minor inme olarak kabul edilmistir. Bu oran degisik merkezlerde %0 ile %7 arasinda degismektedir ve toplamda 78 (%2.49) hastada gorulmektedir. Yedi gunden daha uzun sure devam eden ve NIH inme derecelendirmesinde 4 veya 4'un uzerinde degerler gosteren olgular major inme olarak tanimlanmi. ve 43 hastada (%1.4) (0-%4 arasi degisen degerlerde) bulunmustur. Prosedure bagli norolojik sekel 14 hastada (%0.79) gorulmustur. Otuz gunluk surede prosedure bagli mortalite 30 hasta (%0.96) bulunmustur. Yuksek volumlu merkezlerde stent sonrasi 1 ve 6. aylarda ultrason yapilmistir. Stenoz oraninin %50'den fazla olmasi diye tariflenen restenoz % 2.5 hastada gorulmustur (10).

Shawl ve ark.lari (11) 170 yuksek risk grubundaki hastada 192 karotis arter stentlemesi degerlendirmislerdir. Islem basari orani %99'dur. Islem sonrasi 30 gunluk surecte 1 major ve 2 minor inme gelismistir (%2.9). Otuz gunluk takipte hic miyokardiyal infarktus veya olum gorulmemistir. On dokuz [+ or -] on bir aylik takipte (%2) uc hastada asemptomatik restenoz gelismistir. Bunlarin disinda major inme veya norolojik olum gerceklesmemistir (11).

Ilk bildirilen seriler kismen kucuktur ve farkli merkezlerde farkli nedenlerden inme gelismistir. Wholey ve ark.lari (12) semptomatik hastalarda yuksek inme oranlarinda bahsetmektedirler. Buna karsin Mathur ve ark.lari (13) ilerlemis yasin, uzun veya multiple stenozlarin ve darlik derecesinin fazla olmasi islem sirasinda olusan inmelerin nedeni oldugunu one surmektedirler.

Bizim serimizde teknik basari orani %100'dur. Karotis arter stent sonrasi ilk 30 gun isleme bagli olum gerceklesmemistir. Major inme kabul edilebilecek bir reperfuzyon kanamasi (%4) ve minor inme kabul edilebilecek lezyon ipsilateralinde MCA yan dal enfarkti (%8) gorulmustur. Reperfuzyon sendromu karotis arter revaskularizasyonu ve arteriyovenoz malformasyon (AVM) tedavisinin bir komplikasyonudur. Dusuk perfuzyona alisan serebral dokuda kan akiminin birden normale donmesi sonucu odem ve/veya hemoraji olusmasiyla ortaya cikar. Bu degerler cesitli serilerde bildirilen oranlarla uyumludur.

Yeni farmakolojik ve teknolojik gelisimlerle karotis arter stentleme sahasi genislemektedir. Daha iyi, daha rahat uygulanabilen techizatlarin ve emboli onleyici cihazlarin gelistirilmesi ve yardimci farmakolojik tedavinin ilerlemesi karotis arter stentlemeyi daha cekici bir hale getirmektedir

Endovaskuler tedavinin en korkutan riski islem esnasinda distal serebral dolasimda emboli olusmasidir. Bu risk endovaskuler tedavinin herhangi bir asamasinda gorulebilse de en sik postdilatasyon asamasinda rastlanmaktadir. Onlem olarak postdilatasyonun balonla yavas ve dikkatli olarak yapilmasi onerilmektedir.

Karotis arter stentlenmesi sirasinda yuksek oranda distal embolizasyon gozlemlenmesi uzerine, karotis arterlerde perkutan girisim sirasinda salinan aterom debrilerin yakalanmasi ve cikarilmasi icin bircok serebral koruyucu sistem uretilmistir.

Bizim calismamizda alti KAS isleminde emboli koruyucu cihaz kullanilmistir. Ikisinde filtre distalinde spazm meydana gelmistir. Birisinde filtrenin geri alinmasindan sonra damar kalibrasyonu normale donmus olup isleme filtresiz devam edilmistir. Diger olguda intra-arteryel papaverin enjeksiyonunun ardindan, IKA kalibrasyonu normale donmus olup islem sorunsuz bitirilmistir.

Calismamizda; dilatasyon sirasinda asistoli veya bradikardi gozlenen hastalarda es zamanli atropin uygulamasi ile bu komplikasyon hizla duzelmistir. Cesitli yayinlarda atropin uygulamasinin dilatasyon oncesinde rutin yapilmasi ile bu komplikasyonun onlenebilecegi veya daha az oranda ve hafif duzeyde olusabilecegi yonunde gorus bildirilmektedir (12). Bu nedenle intravenoz atropin uygulamasinin dilatasyonun hemen oncesinde yapilmasi uygun bir secenektir.

Internal karotis arter stenozlarinda balon anjiyoplasti ve stent uygulamasi son yillarda bazi merkezlerde yogun olarak yapilmaktadir Ancak inme profilaksisinde KEA'ya ustunlugu tartismalidir. Bircok calismada her iki yontemin birbirine yakin basari ve komplikasyon oranina sahip oldugu gorulmustur. Karotis arter stentin rutin uygulanabilmesi icin perioperatif inme-olum riskinin KEA'dan anlamli olarak dusuk olmasi gerekmektedir.

Haziran 1997 tarihinden bugune kadar cesitli serilerde 5000'den fazla hastaya KAS uygulandigi bildirilmis olup, olum %0-2, inme %2.9-8.3 oranlarinda bildirilmistir (14-17). Bunlar ve benzer calismalar Tablo 2'de ozetlenmistir. Bu komplikasyon oranlari NASCET ve ACAS calismalarinda bildirilen cerrahi sonuclari ile benzer orandadir (3, 18).

Sonuc

Inme onemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Bunun onemli bir nedeni aterosklerotik karotis arter hastaligidir. Koroner ateroskleroz icin gecerli olan risk faktorleri karotis aterosklerotik hastaligindan da sorumludur. Semptomatik ve asemptomatik karotis stenozlari tedavi edilmelidir. Semptomatik hastalarda medikal antitrombosit tedavi inmeye karsi yeterli koruma saglayamamaktadir. Karotis endarterektomi inme riskini dusurmekte yararlidir. Ileri dereceli karotis arter darligi olan asemptomatik hastalarda eger dusuk operatif riski olan bir merkezde yapilacak ise endarterektomi tercih edilebilir.

Son donemde, stent uygulamasi ile karotis stenozlarinin tedavi edilmesi onem kazanmaktadir. Ozellikle yuksek riskli hastalarda (eslik eden ileri derece kalp hastaligi, daha once gecirilmis boyun radyasyon tedavisi veya radikal boyun disseksiyonu, endarterektomi sonrasi restenoz, kontralateral okluzyon varligi) bildirilen stent ile tedavi sonuclari kabul edilebilir duzeydedir. Ayni zamanda islem sirasinda ve hemen sonrasinda inme oranlarinin azligi cesaret vericidir. Son yillarda gelistirilen emboli onceleyici cihazlar, modern adjuvan farmakoterapi ve kendinden genisleyebilen stentler bu yontemi daha da guncellestirmektedir. Ote yandan bobrek yetmezligi riski ve eslik eden diger hastaliklarin yol acabilecegi morbidite islem oncesinde dikkatle degerlendirilmelidir.

Tum bunlarin degerlendirildigi ve titizlikle secilen hastalarda karotis arter stent uygulamasina bagli ciddi komplikasyon oraninin calismamizda cok dusuk saptanmasi nedeniyle benzer olgularda guvenle kullanilabilecegi kanisindayiz. Karotis endarterektomi ile perkutan anjiyoplasti ve stent uygulamasinin sonuclarini irdeleyen randomize calismalarin ve/veya meta-analizlerin yapilmasi halinde karotis arterin tikayici hastaliginin tedavisinde stentin rolu daha da iyi ortaya konulacaktir.

Kaynaklar

(1.) Phatouros CC, Higashida RT, Malek AM, Meyers PM, Lempert TE, Dowd CF, Et al. Carotid artery stent placement for atherosclerotic disease: rationale, technique, and current status. Radiology 2000, 217: 26-41.

(2.) Kirsch EC, Khangure MS, van Schie GP, Lawrence-Brown MM, Stewart-Wynne EG, McAuliffe W. Carotid arterial stent placement: results and follow-up in 53 patients. Radiology 2001 Sep; 220: 737-44.

(3.) Beneficial effect of carotid endarterectomy in symptomatic patients with high-grade carotid stenosis. North American Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial Collaborators. N Engl J Med 1991, 15; 325: 445-53.

(4.) Randomised trial of endarterectomy for recently symptomatic carotid stenosis: final results of the MRC European Carotid Surgery Trial (ECST). Lancet 1998; 351: 1379-87.

(5.) Endovascular versus surgical treatment in patients with carotid stenosis in the Carotid and Vertebral Artery Transluminal Angioplasty Study (CAVATAS): a randomised trial. Lancet 2001; 357: 1729-37.

(6.) Robbin ML, Lockhart ME, Weber TM, Vitek JJ, Smith JK, Yadav J, et al. Carotid artery stents: early and intermediate follow-up with Doppler US. Radiology 1997; 205: 749-56.

(7.) Diethrich EB, Ndiaye M, Reid DB. Stenting in the carotid artery: initial experience in 110 patients. J Endovasc Surg 1996; 3: 42-62.

(8.) Wholey MH, Wholey MH, Eles G. Cervical carotid artery stent placement. Semin Interv Cardiol 1998; 3: 105-15.

(9.) Joseph T, Fajadet J, Jordan C, Cassagneau B, Laborde JC, Laurent JP, et al. Coronary stenting in diabetics: immediate and mid-term clinical outcome. Catheter Cardiovasc Interv 1999; 47: 279-84.

(10.) Wholey MH, Wholey M, Bergeron P, Diethrich EB, Henry M, Laborde JC, et al. Current global status of carotid artery stent placement. Cathet Cardiovasc Diagn 1998; 44: 1-6.

(11.) Shawl F, Kadro W, Domanski MJ, Lapetina FL, Iqbal AA, Dougherty KG, et al. Safety and efficacy of elective carotid artery stenting in high-risk patients. J Am Coll Cardiol 2000; 35: 1721-8.

(12.) Wholey MH, Wholey MH, Jarmolowski CR, Eles G, Levy D, Buecthel J. Endovascular stents for carotid artery occlusive disease. J Endovasc Surg 1997; 4: 326-38.

(13.) Mathur A, Roubin GS, Iyer SS, Piamsonboon C, Liu MW, Gomez CR, et al. Predictors of stroke complicating carotid artery stenting. Circulation 1998 7; 97: 1239-45.

(14.) Sivaguru A, Venables GS, Beard JD, Gaines PA. European carotid angioplasty trial. J Endovasc Surg 1996; 3: 16-20.

(15.) Wholey MH, Jarmolowski CR, Wholey M, Eles GR. Carotid artery stent placement-ready for prime time? J Vasc Interv Radiol 2003; 14: 1-10.

(16.) Roubin GS, Yadav S, Iyer SS, Vitek J. Carotid stent-supported angioplasty: a neurovascular intervention to prevent stroke. Am J Cardiol 1996 14; 78: 8-12.

(17.) Koenigsberg RA, Dave A, McCormick D, Weiss J, Higashida RT, Faro SH, Et al. Complicated stent supported cerebrovascular angioplasty: case analyses and review of literature. Surg Neurol 2000; 53: 465-74.

(18.) Roubin GS, Hobson RW 2nd, White R, Diethrich EB, Fogarty TJ, Wholey M, et al. CREST and CARESS to evaluate carotid stenting: time to get to work! J Endovasc Ther 2001; 8: 107-10.

(19.) Shawl FA. Carotid artery stenting: acute and long-term results. Curr Opin Cardiol 2002; 17: 671-6.

(20.) Henry M, Amor M, Klonaris C, Henry I, Masson I, Chati Z, et al. Angioplasty and stenting of the extracranial carotid arteries. Tex Heart Inst J 2000; 27: 150-8.

(21.) Karam C, Fajadet J, Cassagneau B, Laurent JP, Jordan C, Laborde JC, et al. Results of stenting of unprotected left main coronary artery stenosis in patients at high surgical risk. Am J Cardiol 1998,15; 82: 975-8.

(22.) Yadav JS, Roubin GS, Iyer S, Vitek J, King P, Jordan WD, Fisher WS. Elective stenting of the extracranial carotid arteries. Circulation 1997, 21; 95: 376-81.

Yazisma Adresi: Dr. Omer Aydiner, Merkez Mah. Cobancesme cad. Selale Evleri A-8 blok Daire: 3 Kagithane, Istanbul, Turkiye

Tel: 0212 295 63 77 E-mail: bboztosun@hotmail.com

Omer Aydiner, Bilal Boztosun *, Mustafa Sirvanci ([section]), Mustafa Akcakoyun *, Kutlay Karaman ([section]), Tamer Aksoy ([paragraph]), Levent Onat ([section])

Maltepe Universitesi Tip Fakultesi Radyoloji Anabilim Dali, Istanbul,

* Kosuyolu Kalp Egitim ve Arastirma Hastanesi, Kardiyoloji Bolumu, Istanbul

([section]) Florence Nightingale Hastanesi, Radyoloji ve ([paragraph]) Anesteziyoloji Bolumleri, Istanbul, Turkiye
Tablo 1. Tum hastalarin klinik ve radyolojik ozellikleri

 DSA,
NO Yas, yil Cinsiyet % darlik Klinik

1 65 K L IKA:75 Asemptomatik
 R IKA:82
2 72 K L IKA:95 Asemptomatik
3 54 K L IKA:85 Amarozis fugax
 R IKA:NORMAL
4 72 K R IKA:85 Asemptomatik
 L IKA:OKLUZYON
5 63 E L IKA:60 Sol hemiparezi
6 77 K L IKA:72 Dusme ataklarl
 R IKA:50
7 70 K L IKA:86 Bas agrisi, dengesizlik
8 86 K L IKA:95 GIA
9 69 E R IKA:50 Hemiparezi,
 L IKA:95 dengesizlik
10 68 E L IKA:78 Hemiparezi
 R IKA:20
11 62 K R IKA:95 GIA
 L IKA:60-70
12 77 K R IKA:80 GIA
 L IKA:OKLUZYON
13 72 K R IKA:70 Asemptomatik
 L IKA:55
14 51 K R IKA:64 Asemptomatik
 L IKA:77
15 82 K R IKA:90 GIA
 L IKA:50
16 82 E R IKA:62 Hemiparezi
 L IKA:95
17 78 E L IKA:60 Hemiparezi
 R IKA:90
18 58 E L IKA:95 Inme
 R IKA:70-80
19 73 E L IKA:85 Asemptomatik
20 82 E R IKA:90 Hemiparezi, dizartri
21 68 K L IKA:85 Asemptomatik
 R IKA:55
22 69 E L IKA:60 Hemipleji
 R IKA:O
23 67 K L IKA:90 Asemptomatik
24 68 K L IKA:30 Asemptomatik
 R IKA:85
25 73 E R IKA:70 Asemptomatik
 L IKA:53
26 66 E R IKA:90 Hemiparezi, dizartri
 L IKA:51

 Eslik eden Stenoz, Reziduel Komplikasyon
NO hastalik cm stenoz, %

1 HT, HL, IKH 1.50 L IKA:20 Bas agrisi
2 IKH, DM <1 Yok Bas agrisi,
 hipotansiyon
3 <1 Yok Vazospazm
 HT
4 IKH, HT, HL, <1 20 Akciger odemi
 KABG, PAH Sag MCA dal enfarkti
5 IKH, HT <1 Yok Yok
6 IKH, PAH, 1.5 20 Sol MCA dal enfarkti,
 HT, DM, HL 24 saat suren afazi
7 IKH, HT, DM, <1 Yok Yok
 HL
8 IKH, HT, DM <1 10 Yok
9 IKH, HT, DM <1 Yok Reperfuzyon kanamasi
10 IKH, HT, DM <1 Yok Malpozisyon
11 HT, HL, DM <1 Yok Yok
12 IKH, HT, <1 Yok Yok
 KABG
13 HT, bilateral <1 Yok Hipotansiyon
 diz protez Sag MCA dal enfarkti
14 IKH, HT, DM, <1 L IKA:15 Yok
 HL
15 IKH, PAH, HT, <1 Yok Yok
 DM, KABG
16 IKH, HT, HL <1 10 Islem sirasi dizartri
 48 saat suren
 ajitasyon
17 HT <1 10 Yok
18 IKH, PAH, HT, <1 Yok Yok
 HL, KABG
19 IKH, HT, DM, <1 Yok Yok
 HL, KABG
20 HL, HT <1 Yok Yok
21 HT <1 30 Vazospazm
22 IKH <1 Yok Yok
23 IKH <1 Yok Yok
24 IKH, DM, HT <1 20 Yok
25 HT, HL, KABG 1.1 10 Yok
26 IKH, HT <1 25 Yok

DM--diyabet, E--erkek, GIA--gecici iskemik atak, HL--hiperlipidemi,
HT--hipertansiyon, IKA--internal karotis arter, IKH--iskemik kalp
hastaligi, K--kadin, KABG--koroner baypas cerrahisi, L--sol,
MCA--orta serebral arter, PAH--periferik arter hastaligi, R--sag

Tablo 2. Karotis arter stentleme calisma sonuclari

 30 gunluk sonuclar

 Lezyon Miyokard
Calisma Sayisi, n Basari, % Inme, % Infarktusu, %

Diethrich (7) 117 99.1 8.3 0
Henry (20) 174 99.4 2.9 0
Karam (21) 87 100 5.3 0
Wholey (8) 114 96 3.5 0.9
Shawl (11) 96 100 3.1 0
Yadav (22) 126 100 6.3 0
Wholey (10) 3129 98.9 3.9 --
Shawl (19) 192 99 2.9 0
Aydiner 26 100 7 0

 30 gunluk sonuclar

 Ortalama
 Takip Gec Donem
Calisma Olum, % Suresi, ay Olum Orani, % Restenoz, %

Diethrich (7) 0.9 7.6 1.7 1.7
Henry (20) 0 12.7 0 2.3
Karam (21) 1.1 8.7 1.1 5.2
Wholey (8) 1.9 6 0 1.0
Shawl (11) 0 8 0 1.4
Yadav (22) 0.8 6 0 4.9
Wholey (10) 2 6 0.71 2.2
Shawl (19) 0 19 2.9 2.0
Aydiner 0 6 3 0
COPYRIGHT 2007 Galenos Yayincilik
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2007 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Investigation/Orijinal Arastirma
Author:Aydiner, Omer; Boztosun, Bilal; Sirvanci, Mustafa; Akcakoyun, Mustafa; Karaman, Kutlay; Aksoy, Tamer
Publication:The Anatolian Journal of Cardiology (Anadolu Kardiyoloji Dergisi)
Article Type:Clinical report
Geographic Code:7TURK
Date:Jun 1, 2007
Words:4064
Previous Article:Cardiothoracic ratio and left heart valves regurgitation/Kardioyorasik oran ve sol kalp kapak yetersizligi.
Next Article:Coronary atherosclerosis distribution and the effect of blood glucose level on operative mortality/morbidity in diabetic patients undergoing coronary...
Topics:


Related Articles
Kardiyoloji dergilerinde yayin duzeyi, niceligi ve AKD'nin yayinciligi/Publication of AKD and quality, publication level of cardiology journals.
Relationship between the slow coronary flow and carotid artery intima-media thickness/Koroner yavas akim ile karotis intima-media kalinligi...
Spontaneous coronary artery dissection / Spontan koroner arter disseksiyonu.
The anomalous origin of the left coronary artery from the right aortic sinus of Valsalva / Sol ana koroner arterin sag sinus Valsalva'dan ciktigi...
Determination of TIMI frame counts and slow coronary flow/ Relationship between the slow coronary flow and carotid artery intima-media thickness /...
Carotid artery scenting: from a glance of a surgeon / Early and late outcomes of carotid artery scenting / Karotis arter stentleme: Bir cerrah...
Scanning electron microscopy findings of microembolic debris material on distal protection device in a patient underwent carotid stenting / Karotis...
Paradoxical embolism after thrombolytic treatment in a patient with pulmonary embolism and right atria] thrombus / Sag atriyal trombusu olan pulmoner...
Implantation of pulmonary valve without use of cardiopulmonary bypass: an innovative method/Kardiyopulmoner baypas gerektirmeyen pulmoner kapak...
The effect of losartan on the intima-media thickness of carotid artery/Losartanin karotid arter intima-media kalinligina etkisi.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters