Printer Friendly

Dyna chi beth oedd diwrnod perffaith i mi.

Byline: rhys MWYN

CROESO i Lanuwchllyn, Gwesty'r Eryrod. Diwrnod Agored a Chyfarfod Blynyddol Cymdeithas Bob Owen (Croesor wrth gwrs). A dyna i chi groeso. Dyma'r tro cyntaf i mi fynychu Cyfarfod Blynyddol y gymdeithas. Rwyf yn derbyn Y Casglwr ers rhai blynyddoedd bellach ac wedi cymryd rhan yn rhai o'r ffeiriau llyfrau a drefnwyd yn y Bala, ond mae'n rhaid i mi ddweud fod y croeso yn Llanuwchlyn wedi bod mor gynnes a mor barod nes i mi deimlo fel hen law ar y Cyfarfodydd Blynyddol 'ma!

Codais yn fore, wel bore o ystyried mai dydd Sadwrn oedd hi, ac roeddwn ar fy ffordd am Lanuwchllyn o Gaernarfon toc ar l wyth y bore. Ffyrdd clir, yr haul allan a golygfeydd godidog ger llynnoedd Cwellyn a'r Gadair. Mae darnau ohonof ar wasgar ar hyd y fro - does nunlle all guro'r daith yma drwy Rhyd Ddu - Moel Hebog ac ogof Glyndwer yn ein cyfarch wrth i ddisgyn am Feddgelert a'r Wyddfa a'r Aran yn uchel ar yr ochr chwith.

Meddyliais yn sydyn am Alfred Bestall a'i gartref a enwir ganddo yn Penlan lle bu wrthi yn sgwennu ac yn creu lluniau Rupert (yr Arth) ar gyfer y Daily Express rhwng 1035 a 1965. Rhyfedd nad oes diwydiant bach cartref wedi datblygu yma i fanteisio ar y cysylltiad Rupert. Byddai'n denu mwy o ymwelwyr yn sicr.

Fydd na ddim llyfrau Rupert The Bear ar werth yn Llanuwchllyn mae'n siwr ond mae gennyf archeb i mewn yn barod gyda'r golygydd Mel Williams, archeb am gopi o lyfr Thomas Firbank I Bought A Mountain, am ail gopi o lyfr Merfyn Jones North Wales Quarrymen ac am adroddiad Cyril Fox ar Lyn Cerrig Bach. Mi fydd 'na waith darllen wedyn ! Wrth deithio fyny Cwm Prysor, a gwneud yr un peth ac yr rwyf yn ei wneud bob tro, edrych drwy ffenestr y car a meddwl "bydd rhaid i mi ymweld Chastell Prysor yn y dyfodol agos" rwyf yn penderfynu fod hyn nawr ar yr agenda go iawn a fel dwi'n sgwennu'r golofn mae trefniadau wedi eu gwneud i ymweld 'r safle yr wythnos hon ! Rwyf yn penderfynu troi drwy Arenig a throsodd am bentref Y Parc, mae'n ddigon buan, ac os dwi'n mynd drwy'r Bala bydd gormod o demtasiwn galw heibio Caffi'r Cyfnod am "ail-frecwast".

Dyma ffordd fach ddiddorol, yn dilyn gwaelod y mynydd, un y bu i mi ddringo rhyw ddwy flynedd yn l, ac yn raddol dyma ddod o'r tir mynydd lawr am wyrddni Meirionnydd a llyn arall yn ein wynebu - Llyn Tegid, y llyn naturiol mwyaf yng Nghymru sydd bellach yn fwy ers i Thomas Telford godi lefel y dwer er mwyn hwyluso camlas Ellesmere.

Dwi'n gwybod fod hyn yn ddrwg ond fedrai ddim mynd heibio Glanllyn na chofeb Owen ac Ifan heb feddwl am ganeuon Datblygu, "Urdd Mein Camp" yn wir.

Chwerthais yn uchel, sn am fardd heb ei urddo, mae'n talu nawr ac yn y man i wrando ar ganeuon David R Edwards, dyn a ddywedodd unwaith mai ei gasineb tuag at bopeth Cymraeg oedd ei ysbrydoliaeth mwyaf. Dyn a welodd mwy na'r dyn cyffredin, a dyn oedd mor agos, mor agos at ddisgrifio'r sefyllfa wleidyddol a chymdeithasol yng Nghymru yn yr 80au a 90 au cynnar.

Rhyfedd o fyd, achos fel rwyf yn cyrraedd y maes parcio tu cefn i Westy'r Eryrod rwyf yn cyfarfod ag Elwyn o Fethesda, arbenigwr ar waith a bywyd Caradog Prichard.

Dychmygaf David R Edwards a Caradog Prichard yn cyfarfod ac yn rhoi'r byd yn ei le. Mae Dave Datblygu yn gymaint o athrylith Prichard ond fel y dwedais - yn un heb ei urddo, heb gydnabyddiaeth y Babell Ln, ond wedyn fe wnaeth Edwards hwyl am ben y Babell Ln yndo, y bobl sydd byth yn mynd i Ffrainc, wastad yn mynd i Lydaw...

Dwi ddim mewn tymer ddrwg heddiw nac yn teimlo fel "rebal" a dyma gerdded i mewn i'r Eryrod, ac fel y soniais ar ddechrau'r golofn - chefais i ddim ond croeso. Dyma gael paned a pharatoi wedyn i eistedd a gwrando ar ddarlithoedd gan Wil Aaron, Emyr Llywelyn (Llandysul) a Gwyn Llewelyn . A dyna chi ddiddorol, cadeirio bywiog a hynod frwdfrydig Helga Martin a sgyrsiau oedd yn gwneud i bawb yn yr ystafell chwerthin.

Yn amlwg mae Wil Aaron yn gasglwr go iawn, mae ganddo'r ddawn o olrhain hanes llyfr penodol, sef y copi o'r llyfr a'i helyntion, yn ogystal a chynnwys y llyfr.

Waldo oedd testun sgwrs Emyr Llywelyn ac er iddo fethu ac aros yn ei unfan dros gyfnod yr awr o ddarlitho cyflwynodd ddarlun byw a doniol iawn o fywyd a hiwmor Waldo.

Diddorol wedyn oedd clywed Gwyn Llewelyn yn cyfeirio at William Henry Preece, yr arloeswr ym myd radio, a finnau newydd fod a Dosbarth WEA i weld ei garreg fedd ym mynwent Llanbeblig ychydig ddyddiau ynghynt a wedyn wedi ymweld 'i gartref, Penrhos ger Caeathro yn sgil hynny.

Uchafbwynt y diwrnod wrth reswm oedd amser cinio, cawl, prif bryd a chacan afal i ddilyn. Dwi rioed 'di gweld cymaint o bobl yn mwynhau cacan afal fel hyn o'r blaen. Sn am stwffio - a finnau yn eu plith - roedd y gwasanaeth ar bwyd i'w ganmol yn uchel - a wedyn y sgyrsiau hynod ddifyr o amgylch y bwrdd bwyd.

Cefais fy hun ar fwrdd gyda gwragedd a arferai adnabod fy mam. Byd Bach. Eto croeso naturiol a sgyrsiau hawdd - fe'm hysbrydolwyd unwaith eto fod yna ochr dda i'r Byd traddodiadol Cymreig - doedd David R Edwards mwy na 'di Rhys Mwyn ddim yn iawn bob tro.

Erbyn diwedd y prynhawn rwyf yn awchu am awyr iach. Mae'n braf tu allan, ac er mor wych oedd y darlithoedd, mae Mwyn angen ei awyr iach.

Dyma ddilyn Mel (Golygydd y Casglwr) am Carn Dochan yn uchel uwch Afon Lliw gan ffarwelio ac ef wedyn cyn cychwyn dringo'r mynydd. Dyma un arall o'r Cestyll Cymreig sydd wedi bod ar fy rhestr ers peth amser. Gyda fy nhraed ar dir mynydd unwaith eto rwyf yn cael ail wynt a dyma wibio hi am y copa.

Unwaith eto, Castell Cymreig, o gyfnod adeiladu cestyll gan Llywelyn ap Iorwerth rhwng 1220 a 1230 efallai , tebyg i'r Bere ac er nad oes tystiolaeth pendant, mwy na sydd i'r twer ar Ddinas Emrys, mae'n gwneud synnwyr. Castell bach wedi ei anghofio, wedi disgyn yn adfeilion, castell bach hyfryd a diweddglo perffaith i ddiwrnod bach hyfryd!

CAPTION(S):

Adfeilion castell Carn Dochan, uwch ben Llanuwchllyn
COPYRIGHT 2011 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Publication:Daily Post (Liverpool, England)
Date:May 4, 2011
Words:1067
Previous Article:LLYTHYRAU.
Next Article:Engage Over-drive for cup test.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters