Printer Friendly

Dilyn llwybr Y Sipsiwn.

Ymunwch ag Ifan Jones Evans a Shn Cothi ar hen lwybr Sipsiwn Romani Cymru o Langrannog, Ceredigion i Rosebush, Sir Benfro wrth iddynt ei throi hi am y ffordd fawr yn y gyfres newydd Y Sipsiwn.

Bydd y cyflwynwyr yn camu'n l i flynyddoedd cynnar yr 20fed ganrif wrth deithio mewn caraf[sz]n sipsiwn - a elwir yn "Varda".

Crefftwyr lleol o Flaenannerch, ger Aberteifi, sydd wedi dylunio ac adeiladu'r Varda Romani traddodiadol y bydd Ifan a Shn yn teithio ynddi.

John Parry ac Eifion Owens sy'n gyfrifol am y cynllunio a hynny gyda'u profiad o dros 30 mlynedd o greu carafanau Sipsiwn. Mae'r prosiect wedi bod yn un hir dymor i'r ddau ac fe fydd y Varda yn cael ei chludo gan geffylau o stablau Gwyn Williams, ger Llanbedr Pont Steffan.

Meddai John Parry: "Rwy wedi gwneud 11 caraf[sz]n Sipsiwn traddodiadol tebyg yn y 30 mlynedd diwethaf. Dechreuodd y cyfan pan gysylltodd cwmni gwyliau o Aberystwyth fi yn gofyn i mi greu rhai iddyn nhw.

"Rydw i ac Eifion wedi bod yn gweithio ar y model diweddaraf, sydd wedi'i seilio ar garaf[sz]n Romani cyffredin, ers mis Chwefror ac rydyn ni'n edrych ymlaen yn fawr at weld y cerbyd ar S4C ac yn teithio o amgylch yr ardal leol."

Ar hyd y daith, bydd Ifan a Shn yn cwrdd phobl o dras Romani. Byddant hefyd yn darganfod mwy am y cyfnod gyda'r hanesydd Arddun Arwyn ac am hanes teulu'r Sipsiwn Cymreig, Abram Wood, gyda'r hanesydd Gari Wyn.

Cyflwynir eitemau am eu traddodiadau, eu cerddoriaeth a'u diwylliant yng Nghymru, Ewrop a'r byd, ac yn enwedig yr erledigaeth a'r rhagfarn y bu'n rhaid iddynt wynebu dros y cenedlaethau.

"Rydyn ni'n dathlu cyfraniad y Sipsiwn Romani yn ystod y gyfres ac yn olrhain hanes eu heffaith ar ddiwylliant Cymru," meddai Ifan Jones Evans cyn iddo gychwyn ar ei daith. "Yn sicr rwy'n edrych ymlaen at glywed hanesion pobl leol.

"Rwy'n siwer y bydd y gefnogaeth gan y cymunedau ar hyd y daith yn wych - mae'r ceffylau a'r Varda anhygoel yn siwer o gael ymateb da ac mae'r ystod eang o ddigwyddiadau ar hyd y daith hefyd yn gyfle i gael hwyl o'r cyfnod," esbonia Ifan.

Bob noson mae digwyddiad cymunedol yn cael ei gynnal, yn rhad ac am ddim, i gyd-fynd 'r rhaglenni byw sy'n cael eu darlledu ar S4C o nos Lun i nos Sadwrn.

Bydd cystadleuaeth "Mabolgiamocs", sesiwn Talwrn y Beirdd a pharti traeth a bydd digwyddiadau Y Sipsiwn hefyd yn mynd ati i ddarganfod sut mae'r Teithwyr wedi gadael eu hl ar fywyd a hanes Cymru.

Am fwy o wybodaeth am y digwyddiadau nosweithiol, ewch i safle Caban ar wefan S4C - www.s4c.co.uk/caban Ar yr un pryd darlledu'r gyfres, cynhelir mis o ddigwyddiadau er mwyn dathlu traddodiadau'r Sipsiwn Romani yng Nghymru. Cwmni Diwylliannol a Chelfyddydau Romani sy'n arwain y dathliadau.

Ychwanegodd Dyfrig Davies, uwch gynhyrchydd y gyfres: "Mae'n anrhydedd cael gweithio ar y gyfres a hynny oherwydd ei fod yn bwnc mor ddiddorol.

"Hefyd mae wedi fy ngoleuo i'r rhagfarn y mae'r Sipsi Romani wedi'i dioddef.

"Dw i'n edrych ymlaen at ddeffro atgofion pobl o'r Sipsiwn Romani a'r modd y maen nhw wedi cyfoethogi'n diwylliant ni."

Darlledir rhaglenni pellach yn ystod tymor y Sipsiwn ar S4C, gan gynnwys rhaglenni dogfen am hanes y Sipsiwn yng Nghymru, cipolwg ar fywyd presennol cymdeithas y Sipsiwn Romani yng Nghymru a rhaglen am gerddoriaeth Sipsiwn Romani.

Yn ogystal, bydd cyfle i fwynhau ffilm arobryn S4C, Eldra, a seilir ar fywyd cynnar Eldra Jarman.

* Y Sipsiwn, S4C, Dydd Llun i ddydd Gwener (Monday to Friday) 8.25pm TRANSL888 it: Join Ifan Jones Evans and Shn Cothi as they hit the road in the series Y Sipsiwn (The Gypsies) between June 25 and 30, to follow the old Welsh Romany Gypsy route from Llangrannog in Ceredigion to Rosebush in Pembrokeshire. Along the route, they'll meet people who have Romany heritage as well as discovering more about the period - circa 1900 - with historians Arddun Arwyn and Gari Wyn. Each live programme will coincide with a local community event as well as looking back at the day's highlights

CAPTION(S):

Ifan Jones Evans a Shn Cothi
COPYRIGHT 2012 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Features
Publication:Western Mail (Cardiff, Wales)
Date:Jun 23, 2012
Words:695
Previous Article:Bydd y perfformiad cyntaf [...].
Next Article:A priceless institution; It's time to dust down that old family heirloom because the Antiques Roadshow is coming to town. Abbie Wightwick wonders...

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters