Printer Friendly

Die sonsverduistering as (ge)diggeleentheid.

Olivier, Fanie. 2002. as die son kom oogknip. Pretoria : Protea Boekhuis. 116 p. Prys: R89.95. ISBN 1-86919-014-9.

as die son kom oogknip is uitgegee by geleentheid van die sonsverduistering op 4 Desember 2002. Fanie Olivier het 'n aantal minder of meer bekende skrywers uitgenooi om gedigte vir die bundel in te stuur. Dit was 'n vindingryke en historiese onderneming van die redakteur. Van elkeen van die 94 digters wat saamgewerk het, is een gedig opgeneem. Die resultaat is 'n versameling verse wat nogal 'n aantal goeie gedigte tot gevolg gehad het. Dit is selde dat geleentheids- of opdraggedigte slaag, en dit kan ook van heelwat bydraes in hierdie versameling gese word dat hulle alleen deur hierdie bundel bestaansreg het. Tog is dit oor die algemeen 'n bundel met goeie en interessante bydraes.

Party gedigte is kort, ander langer. Party is ernstig, ander is humoristies (Hennie Aucamp s'n of Andre Kotze se "daai donker kol"). Die geleentheid het 'n groot verskeidenheid gemoedere aan die gang gesit en wyd uitgekring. Dit alleen is al interessant, en in die beste gedigte is dit boeiend om te sien hoe die digterlike verbeelding op loop gaan na aanleiding van 'n werklike gebeurtenis: Joan Hambidge byvoorbeeld het die motief van die bundel betrek op 'n ongehude moeder wat geboorte gee ("sonsverduistering"), en die motief het tematies selfs gelei tot die kruisiging van Christus (Henk Bierman, "sonsverduistering"). Ook Barbara Potgieter se "son", Bennie Botha se "vroeg skemer" en Hannelie Hartman se "sonsverduistering" loop op 'n godsdienstige slot uit. By Clinton du Plessis het hierdie sonderlinge natuurgebeurtenis ernstige vrae opgeroep.

Party gedigte het nie 'n direkte of klaarblyklike betrekking op die sonsverduistering nie en 'n mens voel soms of die son op 'n gedwonge manier by die gedig betrek is. In ander gedigte is die son op 'n verborge manier, maar wel deeglik by die gedig betrek. Dit geld byvoorbeeld vir Johann Lodewyk Marais se "allesteorie", wat teruggaan op wat dalk beter bekend is in Engels as die "Theory of everything". Hier en daar is egter 'n gedig wat maar net so goed in enige ander versameling kon gestaan het en 'n mens vra jou by baie gedigte dan wel af waarom hulle in die bundel opgeneem is. 'n Hele paar son-titels is misleidend. 'n Mens kry verskeie kere die indruk dat skrywers die geleentheid aangegryp het om hoegenaamd maar iets gepubliseer te kry.

Die bundel bet egter heelwat verrassings opgelewer: 'n hele reeks, gedigte van Christine Andrews, Zandra Bezuidenhout, Rene Bohnen, Engemi Ferreira, Ferdi Greyling, Melanie Grobler, Tessa Louw, Rene Marais, Oskar Prozesky. Onder die bestes hoort Pirow Bekker se bydrae, en 'n werlklik ontroerende kort gedig is Charles Fryer se "donkerson". In 'n moderne idioom is Erns Grundling se "as die son sy ray bans nader trek".

Onder die langer gedigte is Fanie Olivier se "oorlewing, 'n grens", een van die bestes. Die sonsverduisering het in lan Raper se "onlug oordag" uitgeloop op die langste gedig in die bundel. Sekere gedigte maak selfs die indruk dat hulle nie vir die geleentheid geskryf is nie, maar spontaan ontstaan het (Cas Vos: "die duister son").

Die belangrikste indruk wat die bundel laat, is dat 'n groot verskeidenheid digters van heeltemal verskillende aard oor een enkele onderwerp so 'n uiteenlopende aantal gedigte kon skryf, waarvan party nie sommer net gedigte van daardie besondere geleentheid in Desember 2002 was nie. By Trienke Laurie ("sonsermoen") het die sonsverduistering gelei tot 'n pragtige liriese gedig, een van die weinig werklik liriese gedigte in die versameling.

Al is 'n groot aantal van die gedigte middelmatig, kan 'n mens dit verskoon; dit is geleentheidsgedigte, en bale van hulle styg ver bo die geleentheid uit.

T. T. Cloete

(Buitengewone hoog/eraar Afrikaans-Nederlands)
COPYRIGHT 2003 Literator Society of South Africa
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2003, Gale Group. All rights reserved. Gale Group is a Thomson Corporation Company.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Cloete, T.T.
Publication:Literator
Article Type:Book Review
Date:Aug 1, 2003
Words:618
Previous Article:Eleanor Baker se laaste roman.
Next Article:Verse oor verganklikheid en dood.
Topics:


Related Articles
A Critique of Dying.
Die sintuiglike meelewing van die oog en die oor.
Jan Gossaert: Die niederlandische Kunst zu Beginn der Neuzeit.
Numine afflatur: Die Inspiration des Dichters im Denken der Renaissance.
Die digter as kartograaf.
Die denke- en leefwereld van die Antieke keurig vertaal.
Die bonatuurlike is dikwels deel van die alledaagse.
'n Vermenging van die Khoi-San en die Ooste.
Die tyd van die olifantjagters.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters