Printer Friendly

Detarmination of transport condition of sick neonates who were referred to a university hospital in Black Sea region/Karadeniz bolgesindeki bir universite hastanesine sevk edilen hasta yenidoganlarin nakil kosullarinin belirlenmesi.

Giris

Ulkemizde Turkiye Nufus ve Saglik Arastirmasi (TNSA) 2003 verilerine gore bes yillik donem icin bebek olum hizi %0,29 olup bunlarin %59'u yenidogan doneminde meydana gelmektedir (1). Turkiye Nufus ve Saglik Arastirmasi 1998 verilerine gore yenidogan bebek olum hizi %0,26 iken, bu oran TNSA-2003 verilerine gore %0,17'ye dusmustur (1). Yenidogan olumlerinin azalmasinda "Yenidogan Canlandi rma Programi (YCP)" ve "Anne sutu ile beslenmenin desteklenmesi" calismalari, gebelik esnasinda anneye tetanoz asisi uygulamasi, bebekte isinin kontrolu, bebekte hipogliseminin onlenmesi, temizlik kosullarina uyulmasi etkili olmus ve olumlerde belirgin sekilde azalma gozlenmistir (2-4). Ulkemizde yenidoganlarda hastalik ve olum oranlarinin halen gelismis ulkelere gore yuksek olmasinin nedenlerinden biri de etkin bir nakil sisteminin bulunmayisidir. Ileri duzey bakim gerektirecegi dogumdan once saptanan bir bebek icin en uygun yaklasim anne karninda nakildir. Ancak ne yazik ki bu durum her zaman mumkun olamamaktadir.

Yenidogan nakli; kurumlar arasi cok iyi bir iletisim agi, yuksek teknoloji ve deneyimli calisan gerektiren bir durumdur. Bu calismada; hastanemize nakledilen yenidoganlarin nakil oncesi tani ve tedavi yaklasimlari, nakil kosullarinin degerlendirilmesi ve olasi hatalarin saptanmasi amaclanmistir.

Gerec ve Yontem

Bu calisma, Karadeniz Teknik Universitesi (KTU) Tip Fakultesi, Farabi Hastanesi, Yenidogan Bilim Dali'na Ocak 2007 ile Aralik 2007 tarihleri arasinda sevk edilen yenidoganlarda ileriye donuk olarak gerceklestirildi.

Diger kurumlar tarafindan hastanin nakli icin haber verildiginde, birimimizde hastanin gereksinimine yanit verebilecek bos yer varsa hasta hemen alindi. fiayet birimimizde o esnada yer yok ise gereksinimlerine gore hastalar; mekanik ventilasyon + kuvoz ihtiyaci olanlar, sadece kuvoz ihtiyaci olanlar ve bebek yatagi ihtiyaci olanlar olmak uzere uc sinifa ayrilarak randevu defterine kaydedildi.

Calisma grubunu; yer talebinde bulunulmus ve yer bosaldiginda cagrilan hastalar, haber verilmeden sevk edilen ve o esnada sirasini bekleyen hasta bulunmadigi icin kabul edilen hastalar, acil servisimize basvurdugunda genel durumu cok kritik olan veya kan degisimi/diyaliz gibi baska merkezlerde tedavileri mumkun olmayan hastalar olusturdu. Haber verilen, ancak birimimizde yer olmamasi nedeniyle kabul edilemeyen hastalarin durumlari da belirlendi.

Hastaya ait demografik ozelliklerin, birimimize gelene kadar izlendigi merkezlerin, sevk nedenlerinin, nakil araclari ve kosullarinin, birimimize basvurdugu andaki yasamsal bulgularinin, patolojik fizik muayene ve laboratuvar bulgularinin, birimimizde konulan tanilarin, nakil hatalarinin ve kabul edilen hastalarin seyirlerinin degerlendirildigi bir form olusturuldu.

Hasta bilgi notunda; 1- Dogum oykusu, 2- Anneye ait oyku, 3- Yeniden canlandirma uygulamasi yapildi ise yapilan islemler ve uygulanan ilaclar 4- Patolojik fizik muayene ve laboratuvar bulgulari 5- On tani/tanilar, 6- Uygulanmis olan tibbi tedavi ve girisimler 7- Nicin sevk edildigi 8- Sevki yapan kisinin adi, soyadi ve imzasi 9- Sevkin yapildigi tarih ve saat gibi bilgiler sorgulandi.

Nakil kosullarini degerlendirmek icin; nakil araci, nakil aracinin donanimi, hastaya eslik eden saglik calisani, eslik eden calisanin YCP veya cocuk ileri yasam destegi (CILYAD) egitimi alip almadigi gibi bilgiler kaydedildi.

Olgularin gebelik yaslari, degistirilmis Ballard degerlendirme yontemi ile belirlendi (5). Koltuk alti isisinin 36[degrees]C'nin altinda olmasi hipotermi, kan sekerinin 50 mg/dL'nin altinda olmasi hipoglisemi ve arteriyel kan gazi olcumlerinde ve/veya pulse oksimetrik olcumlerde oksijen doygunlugunun %90'nin altinda olmasi hipoksi olarak kabul edildi (6).

Arac donanim eksiklikleri olarak; transport kuvoz, ventilator, monitor veya SpO2 cihazi, yeniden canlandirma uygulamasi icin gerekli ilaclar, yenidogan tipi balon-maske ve yenidogan tipi laringoskop olup olmadigi sorgulandi.

Girisim hatalari; gerektigi halde nakil suresince oksijen verilmemesi, vucut isi dengesinin saglanamamasi, kuvoz sartlarinda gonderilmesi gereken bebeklerde nakil kuvozu kullanilmamasi, entube edilmesi gereken hastanin entube edilmemesi, entubasyon tupunun yerinden cikmasi, anormal yerlesimi veya tikali olmasi, nakil esnasinda kalbi duran hastalarda uygun yeniden canlandirma uygulamasi yapilmamasi, gerektigi halde damar yolunun acilmamasi, takilmis olan IV sivi miktarinin veya cinsinin uygun olmamasi ve diger hatalar olarak sinisandirildi.

Baska merkezlerden birimimize sevk edilen yenidoganlar; zamaninda ve erken dogmus olmalarina gore iki gruba ayrilarak kabul anindaki klinik ve laboratuvar bulgulari karsilastirildi. Ayrica sevk edilen hastalar ile ayni donemde hastanemizde dogup birimimizde yatarak tedavi goren yenidoganlarin seyirleri karsilastirildi.

Istatistiksel Analizler

Sevk edilen zamaninda ve erken dogmus bebeklerin kabul anindaki yasamsal islevleri, laboratuvar bulgulari, olum ve hastalik oranlarinin hastanemizde dogan bebeklerle karsilastirilmasinda ki-kare testi veya Fisher exact test kullanildi. Disaridan sevk edilen ve hastanemizde dogup tedavi edilirken olen erken dogmus bebeklerin gebelik yas ve dogum agirliklarinin karsilastirilmasinda ise Mann-Whitney U testi kullanildi. Anlamlilik duzeyi p <0,05 olarak kabul edildi.

Bulgular

Calisma suresi boyunca diger merkezler tarafindan 316 yenidoganin sevki icin birimimiz arandi. Bunlarin 154'u (%49) kabul edilebildi. Kabul edilen yenidoganlardan 35'i (%23) haber verildigi anda, 119'u (%77) ise bebegin ihtiyacina cevap verecek yer bosaldigi zaman kabul edildi. Sevk edilmek istendigi anda yer olmadigi icin kabul edilemeyen ve yer acildiginda cagrilmis olan hastalarin 37'sinin (%12) bulundugu kurumda oldugu, 81'inin (%26) bulunduklari kurumda tedavi edilmeleri nedeni ile naklinden vazgecildigi ve 33'unun (%10) baska bir merkeze sevk edildigi ogrenildi. On bir yenidoganin ise (%3) seyri belirlenemedi.

Toplam 78 yenidogan haber verilmeden birimimize sevk edildi. Bunlardan 16'si (%21) birimimizde o anda yer olmamasi ve genel durumlarinin geri gonderilmeye uygun olmasi nedeniyle kendi kurumuna veya tedavilerinin yapilabilecegi baska bir kuruma gonderildi. Geri kalan 62 (%79) yenidogan ise; o esnada birimimizde bos yer olmasi, durumlarinin cok kritik olmasi veya kan degisimi/diyaliz gibi baska birimlerde yapilamayacak tedavi gereksinimlerinin olmasi nedeniyle birimimize kabul edildi.

Sonucta bu calisma; 154'u (%71) haberli ve 62'si (%29) habersiz olmak uzere toplam 216 yenidoganda gerceklestirildi. Bu yenidoganlardan ucu zamaninda ve biri erken dogum olmak uzere toplam dordu (%1,9) birimimize olu giris yapti.

Calisma grubunda yer alan yenidoganlarin demografik ozellikleri Tablo 1'de gosterilmistir. Birimimize sevk icin yer talebinde bulunanlarin %80'i (n=125) cocuk uzmani, %11'i (n=17) pratisyen doktor, %6'si (n=8) ebe-hemsire ve %2'si (n=3) kadin hastaliklari ve dogum uzmanlari idi. Olgularin %1'inde ise (n=1) ise doktor istemi olmaksizin aile yer talebinde bulundu.

Haber verilen yenidoganlarda en sik sevk nedeni; mekanik ventilasyon gereksinimi + premature bakimi (%33,7) ve mekanik ventilasyon gereksinimi (%27,9) idi (Tablo 2). Haber verilmeden gonderilen hastalarda ise en sik sevk nedeni yenidogan sariligi (%46,8) idi (Tablo 3).

Sevk edilen yenidoganlardan %69'unun (n=148) ambulansla, nakil kuvozunde ve saglik calisani esliginde sevk edildigi belirlendi. Bunlardan %75'ine (n=111) hemsire, %10'una (n=15) pratisyen doktor, %8'ine (n=12) pratisyen doktor ve hemsire, %3'une (n=4) saglik memuru, %3'une (n=4) ebe eslik ederken, %1'ine (n=2) ise saglik calisani eslik etmemis idi. Eslik eden hemsirelerin %55'i (n=68), pratisyen doktorlarin %78'i (n=21), saglik memurlarinin %20'si (n=1) YCP kursu almisti. Bu calisanlarin hicbirisi CILYAD kursu almamisti. Arac donanimi degerlendirildiginde; hicbir aracta mekanik ventilator, monitor ve yenidogan pulse oksimetre cihazinin bulunmadigi belirlendi.

Nakledilen yenidoganlarin %71'inde (n=154) nakil bilgi notu gonderilmis olup, bunlarin hepsini sevk icin haber verilen olgular olusturuyordu. Habersiz olarak sevk edilen olgularin hicbirinde nakil bilgi notu yoktu. Gonderilen nakil bilgi notlarinin; %3'unde bebeklerin perinatal ozellikleri, %1'inde sevk oncesi yasamsal bulgulari, %22'sinde sevk oncesi patolojik muayene bulgulari, %16'sinda laboratuvar bulgulari, %20'sinde tanilari ve %48'inde ise tedavileri tam ve eksiksiz olarak yazilmisti.

Sevk edilen yenidoganlarin (olu-giris olanlar haric) birimimize basvurdugu andaki yasamsal bulgulari ve laboratuvar testleri Tablo 4'de gosterilmistir. Erken dogmus bebeklerde hipotermi, siyanoz ve hipotansiyon saptanma oranlari, zamaninda dogan bebeklere oranla istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek idi (p<0,05). Hipotermik erken dogmus bebeklerde olum orani %42 olup, hipotermik olmayan erken dogmus bebeklere gore (%11) istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek idi (p=0,01). Sekel orani ise; hipotermik olanlarda (%57), hipotermik olmayanlara gore (%25) yuksek olmasina ragmen aralarinda istatistiksel olarak anlamli fark saptanmadi (p>0,05).

Hipotermik zamaninda dogmus bebeklerdeki olum orani (%33) hipotermik olmayanlara gore (%10) yuksek olmasina ragmen aralarinda istatistiksel olarak anlamli fark saptanmadi (p>0,05). Hipotermik zamaninda dogmus bebeklerdeki sekel orani (%75) hipotermik olmayanlara gore (%12) istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek idi (p=0,008).

Yapilan kan gazi cozumlemelerinde; 47 olguda (%31) metabolik asidoz, 20 olguda (%13) solunumsal asidoz, 13 olguda (%9) kompanse metabolik asidoz, 18 olguda (%12) karisik asidoz ve alti olguda (%4) solunumsal alkaloz belirlendi. Olgularin %31'inde (n=46) ise kan gazlari normal idi. Erken dogmus bebeklerde asidoz gorulme orani zamaninda dogmus bebeklere oranla istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek idi (p<0,05). Yirmi bes olguda (%12) hipoglisemi saptandi. Birimimize yenidogan hiperbilirubinemisi nedeni ile gonderilen ve hepsi zamaninda dogmus olan 36 olgunun 16'sinda bilirubin seviyeleri 25 mg/dL'nin uzerinde, 9'unda 20-25 mg/dL arasinda ve 11'inde 20 mg/dL'nin altinda idi.

Nakil oncesinde ve surecinde en sik gorulen girisimsel hatalar damar yolunun acilmamis olmasi, damardan verilen sivi miktarinin ve/veya cinsinin uygun olmamasi idi (%61). Solunum sistemi ile ilgili girisim hatalari (entubasyon tupu tikali, yerinde degil; yetersiz oksijen destegi gibi) ise ikinci siklikta gorulen girisimsel hata idi (%20).

Birimimize disaridan sevk edilen ve hastanemiz Kadin Hastaliklari ve Dogum Bolumu'nden alinip tedavi edilen hastalarin seyir yonunden karsilastirilmasi Tablo 5'de gosterilmistir. Calisma suresi icinde birimimize toplam 430 yenidogan yatmis olup, bunlarin 44'u oldu. Disaridan sevk edilenlerde olum orani (%13), hastanemizde dogup birimimizde tedavi edilenlere gore (%8,5) yuksek olmasina ragmen aralarinda istatistiksel olarak fark saptanmadi (p>0,05). Disaridan sevk edilen erken dogmus bebeklerde sekel ve olum oranlarinin hastanemizde doganlara gore daha yuksek oldugu, ancak bunun istatistiksel olarak anlamli olmadigi belirlendi (p>0,05). Hastanemizde erken dogup olen bebeklerin ortalama gestasyonel yaslari (26,7 [+ or -] 2,1 hafta) ve ortalama dogum agirliklari (910 [+ or -] 273 g) disaridan sevk edilip olen erken dogmus bebeklerin gestasyonel yaslarina (29,4 [+ or -] 3,3 hafta) ve dogum agirliklari na (1185 [+ or -] 269 g) gore istatistiksel olarak anlamli derecede dusuk idi (p<0,05). Disaridan sevk edilen zamaninda dogmus bebeklerde ise; sekel ve olum oraninin, hastanemizde doganlara gore istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek oldugu gozlendi (p<0,05). Uc olgu, kalp cerrahisi gereksinimleri nedeniyle baska bir merkeze sevk edilirken, bir olguda ozofagus atrezisi nedeniyle cocuk cerrahisine devredildi.

Tartisma

Birimimiz; Trabzon, Giresun, Gumushane, Bayburt, Ordu, Rize, Artvin illeri ve ilcelerinin basvurdugu merkez olup ucuncu duzey yenidogan yogun bakim hizmeti veren tek birimdir. Ilimiz ve cevre illerdeki Il Saglik Mudurlukleri'nden elde edilen verilere gore bolgemizdeki yillik dogum sayisi yaklasik 30 000'dir. Dogum sayilarina gore bolgemizde; 31 adet ucuncu duzey yenidogan yogun bakim (YYB) yatagi, 124-186 adet ikinci duzey YYB yatagi olmasi gerekmektedir (2,3). Birimimizde ise yedi adet ucuncu duzey YYB yatagi, 11 adet ikinci duzey YYB yatagi bulunmaktadi r. Bu hali ile bolgemiz olmasi gereken sartlarin oldukca gerisindedir. Nitekim durumlari kritik ve ucuncu duzey YYB gerektiren, ancak birimimizde yer olmamasi nedeniyle kabul edilemeyen 37 yenidoganin izlendikleri kurumda olmus olmalari bu durumun bir yansimasidir.

Yenidogan naklinde hastalik ve olum oranini azaltmak icin, nakli gerceklestirecek merkezler arasindaki iletisimin iyi olmasi gerekir (2). Ulkemizde yapilan calismalarda haber verilmeden gerceklestirilen nakil oranlari %55-92 olarak bildirilmistir (6-9). Bizim calismamizda ise bu oran %29 olarak saptanmistir. Haber verilmeksizin gonderilen hasta oranlarinin, ulkemizin diger bolgelerine gore dusuk olmasinin nedenleri; calismamizin daha yakin bir tarihte yapilmis olmasi, doktorlarin giderek bu konuda bilinclenmis olmasi ve bolgede gorev yapan doktorlar ile iletisim kurma konusundaki gayretlerimiz olabilir.

Ulkemizde yenidogan nakli ile ilgili yapilan calismalarda ambulansla naklin %9-76,3 oraninda gerceklestigi bildirilmistir (6-9). Bu oran, bolgemizde %69 olarak saptanmistir. Nakil araci, nakil esnasinda yenidoganin gereksinimine yanit verecek sekilde hazirlanmis olmalidir. Calismanin yapildigi donemde ulkemizde sadece uc merkezin nakilde kullanilabilen ventilatore sahip oldugu bildirilmistir (10). Bolgemizde nakil sirasinda kullanilabilen mekanik ventilator, monitor ve yenidogan icin uygun pulse oksimetre cihazi bulunan bir nakil aracinin olmadigi gozlenmistir. Birimimize sevk edilen dort yenidoganin hastane ambulansi ile getirilmis olmasina ragmen birimimize olu giris yapmasi; ambulans donanimlarinin eksikligini, nakle eslik eden saglik calisaninin yenidogan acil sorunlarina mudahaledeki yetersizliklerini veya nakil oncesi stabilizasyonun iyi yapilmadigini dusundurmektedir.

Ulkemizde yapilan ve otuz merkezi icine alan cok merkezli bir calismada nakilde rol alan calisanin deneyimlerinin eksik oldugu ve bu nedenle de bebeklerin nakil sirasinda stabilizasyonlarinin olumsuz etkilendigi bildirilmistir (10). Bolgemizde mekanik ventilasyon gereksinimi+erken dogmus bebek bakimi ve sadece mekanik ventilasyon gereksinimi gerekceleri ile gonderilen ve hem doktor ve hem de yardimci saglik calisaninin eslik etmesi gereken 95 hastanin; 68'ine (%72) sadece hemsirenin, 12'sine (%12) pratisyen doktorun, 11'ine (%11) doktor ve hemsirenin, ikisine (%2,5) saglik memuru ve ikisine (%2,5) ebenin eslik etmesi ve eslik eden saglik calisaninin 62'sinin (%58) yenidogan canlandirma egitimi almis olmasi, bolgemizde nakilde gorev alan saglik calisaninin sayi ve deneyimlerinin eksik oldugunu gostermektedir.

Calismamizda en sik sevk nedeni; erken dogum ve solunum sorunlari nedeniyle mekanik ventilasyon gereksinimi olup, Izmir ve Eskisehir bolgesi ile benzerdir (6,8). Ankara'da ise en sik sevk nedeni; yenidogan hiperbilirubinemisi ve erken dogum olarak bildirilmistir.

Dogum agirligi 1500 gramdan buyuk olan erken dogmus bebekler ve sariliga yonelik kan degisimi tedavisi gerektirmeyen olgular birinci veya ikinci duzey yogun bakimlarda izlenebilir ve tedavi edilebilirler (11). Bu olgularin ucuncu duzey yogun bakimlara sevki, ucuncu duzey yogun bakim hizmeti almasi gereken diger hastalarin kabulunde sikintilara neden olmaktadir. Bu nedenle bu gibi sevklerin onlenmesi icin dis merkezlerdeki doktorlarin yenidogan uzmanlarindan danismanlik hizmeti almasi uygun bir yaklasimdir.

Nakledilecek hastalar icin ayrintili hasta bilgi notu yazilmasi, hastanin nakledildigi merkezde konulacak taniyi, yapilacak tetkikleri ve uygulanacak tedaviyi planlamada oldukca yararlidir. Ulkemizde yapilan calismalarda hasta bilgi notu gonderme orani %4-61 olarak bildirilmistir (6-9). Ciddi eksiklikler olmakla birlikte bizim calismamizda bilgi notu gonderilme orani %71 idi.

Nakledilen yenidoganlarda hipotermi, hipoglisemi, hipotansiyon, hipoksi ve hipo-hiperkarbinin onlenmesi temel amac olmalidir (2,12). Durumu kritik hastalari hipotermiden korumak icin nakil esnasinda nakil kuvozleri kullanilmalidir. Nakil kuvozunun temin edilemedigi durumlarda ise; bebegin plastik ortu ile ortulmesi ve baslik takilmasi veya tek kullanimlik kimyasal isiticili ortuler kullanilmasi veya kanguru yontemi kullanilabilir (13,14). Yenidogan naklinde hipotermi sikligi %25,4-%43,8 oraninda bildirilmistir (6-8). Bizim calismamizda hipotermi %8 oraninda gorulmustur. Hipotermiye bagli olum %25-70 arasindadir (15-20). Calismamizda vucut isisi 36[degrees]'den kucuk olanlarda olum orani %39 ve hastalik orani ise %64 olarak saptanmistir. Olum ve hastalik oraninin bu kadar yuksek olmasinda, hipoterminin birincil hastaligin ciddiyetini artirmasinin etkili oldugu dusunulmustur.

Ulkemizde yapilan iki calismada nakil sirasinda hipoglisemi gorulme oranlari %15-31,2 olarak bildirilmistir (6,7). Calismamizda ise bu oran %12 (n=25) bulunmustur. Nakil esnasinda hipogliseminin onlenmesi icin; damar yolunun acik, sivi miktarinin ve cinsinin uygun olmasi, enteral alabilecek durumda olan bebeklerin nakil esnasinda anne sutu ile beslenmelerinin saglanmasi ve kan sekeri olcumlerinin yapilmasi gereklidir (2).

Nakilde hipoksi ve hipo-hiperkarbinin onlenmesi icin yeterli solunumun saglandigindan emin olunmalidir. Ulkemizde yapilan calismalarda yenidogan nakli sirasinda hipoksi ve/veya asidoz gorulme orani %20-80 olarak bildirilmistir (6-8,10). Bizim calismamizda kan gazi bakilanlarin %53'unde asidoz belirlendi. Yine olgularin %16'sinda siyanozun oldugu, %10'unda entubasyon tupunun yerinden cikmis veya tikali oldugu belirlendi. Dort olgunun da olu-giris olarak basvurmasi, nakil oncesi stabilizasyonun ve nakil esnasinda gerekli donanimlarin eksikligini veya girisimlerin yetersizligini gostermektedir. Nakil sirasinda solunum sorunu olan yenidoganlarda yuz maskesi ile solunum destegi verilmesinde bir yetersizlik soz konusu ise veya trakeal tup yerlestirmede sorun varsa, bu durumlarda laringeal maske ile solunuma destek verilmesi bir secenek olabilir (21).

Dolasim yetersizliginin en onemli bulgusu hipotansiyondur. Nakil oncesinde kritik hastaligi bulunan yenidoganlarin kan basinci izlenmeli, damar yollarinin acik oldugundan emin olunmali, nakil sirasinda tikanmamasina ozen gosterilmeli, gerektigi zaman sivi tedavisi yapilabilmeli ve gerektiginde acilen inotropik ilac baslanabilmelidir (22). Calismamizda yer alan olgularin %8'inde basvuru aninda hipotansiyon gozlenmistir. Hipotansiyon gelisen olgularda; damar yolunun olmamasi veya tikali olmasi, sivi miktari ve/veya cinsinin uygun olmamasi, inotropik ilac gereksinimi duyulmasina ragmen baslanmamasi, nakil sirasinda tansiyon olcumlerinin yapilmamasi gibi hatalarin yapildigi gozlenmistir.

Baska bir merkezden sevk ile alinan hastalardaki olum oraninin, dogdugu hastanede tedavi edilenlere gore yuksek oldugu bildirilmistir (23). Yenidogan olum ve hastalik oranlari gebelik yasi ve dogum agirligi ile ters orantilidir (24,25). Hastanemizde dogan ve disaridan basvuran erken dogmus bebeklerde olum orani yonunden fark saptanmamasi, hastanede dogup olenlerin gestasyonel yasi ve dogum agirliklarinin disarida doganlara gore anlamli derecede dusuk olmasi ile aciklanabilir.

Bu sonuclar; birimimizin sinirinin uzerinde bir hasta varliginin bulundugunu, yenidoganlarin nakil oncesi ve nakil sirasinda stabilizasyonunun ve nakil oncesi merkezler arasinda haberlesmenin yetersiz oldugunu, nakilde rol alan saglik calisaninin egitim durumunun ve araclardaki teknik donanimin istenilen duzeyde olmadigini gostermektedir. Her bolgenin kendi icinde iyi bir iletisim agi olusturarak bolgesel nakil ekipleri olusturmasi, gereksiz sevklerin onlenmesi, geri transport sisteminin isler hale getirilmesi ve ozel egitimli yenidogan nakil ekiplerinin olusturulmasinin yenidogan naklindeki aksakliklari onemli olcude azaltacagi dusunulmektedir.

DOI: 10.4274/tpa.46.08

Cikar catismasi: Bildirilmedi.

Gelifl Tarihi/Received: 05.07.2010 Tarihi/Accepted: 23.09.2010

Turk Pediatri Arsivi Dergisi, Galenos Yayinevi tarafindan basilmistir./Turkish Archives of Pediatrics, published by Galenos Publishing

Kaynaklar

(1.) Hancioglu A, Alyanak IY. Bebek ve Cocuk Olumlulugu. Icinde: Hacettepe Universitesi Nufus Etutleri Enstitusu. Turkiye Nufus ve Saglik Arastirmasi (TNSA-2003). Ankara 2004; 9: 109-18. (Full Text)

(2.) Ozturk MA, Buyukkayhan D, Koklu E. Perinatal ve neonatal donemde yenidoganin transportu. Erciyes Medical Journal 2007; 29: 252-60. (Abstract)/(PDF)

(3.) Ergenekon E. Turkiye'de neonatal transport icin neler yapilabilir? Turk Neonatoloji Dernegi Bulteni 2003; 8: 22-8. (PDF)

(4.) Yurdakok M. Prematurlerde mortalite ve morbidite. Turk Neonatoloji Dernegi Bulteni 2005; 11: 2-7. (PDF)

(5.) Ballard JL, Khoury JC, Wedig K, Wang L, Eilers-Walsman BL, Lipp R. New Ballard Score, expanded to include extremely premature infants. J Pediatr 1991; 119: 417-23. (Abstract)

(6.) Gulez P, Kayserili E, Saritas T, Hizarcioglu M, Yener H, Celik T. Yenidogan nakilleri. ADU Tip Fakultesi Dergisi, 2004; 5: 5-10. (Abstract)/(PDF)

(7.) Turkyilmaz C, Koc E, Atalay Y. Yenidogan bebeklerde transport. Turkiye Klinikleri J Ped 1997; 6: 24-8. ((Abstract)/ (PDF)

(8.) Tekin N, Aksit A, Dinleyici EC, Yarar C, Mert D. Osmangazi Universitesi Tip Fakultesi Neonatoloji Unitesi'ne basvuran yenidoganlarin transport kosullarinin degerlendirilmesi. Perinatoloji Dergisi 2001; 9: 230-4. (Full Text)

(9.) Okan F, Uslu S, Nuhoglu A. Yenidogan klinigine sevk ve transport edilen hastalarin irdelenmesi. Cocuk Dergisi 2005; 5: 195-200.

(10.) Perk Y. Turkiye'de yenidogan transport durumu 2003. Turk Neonatoloji Dernegi Bulteni 2003; 8: 19-21. (PDF)

(11.) Stark AR. Levels of neonatal care. American Academy of Pediatrics Committee on fetus and newborn. Pediatrics 2004; 114: 1341-7. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(12.) Yalaz M, Kultursay N. Hasta yenidoganin transportu. Turkiye Klinikleri J Ped 2004; 2: 673-9.

(13.) Strork JE. Anesthesia in the neonate. In: Martin R J, Fanoroff AA, Walsh MC, (eds). Neonatal-Perinatal Medicine Diseases of the Fetus and Infant. Philadelphia: Mosby Elsevier, 2006: 605.

(14.) Sontheimer D, Fischer CB, Buch KE. Kangaroo transport instead of incubator transport. Pediatrics 2004; 113: 920-3. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(15.) Kennedy N, Gondwe L, Morley DC. Temperature monitoring with thermospots in Malawi. Lancet 2000; 355: 1364-6. (Abstract)

(16.) Ellis M, Manandhar N, Shakya U, Manandhar DS, Fawdry A, Costello AM. Postnatal hypothermia and cold stress among newborn infants in Nepal monitored by continuos ambulatory recording. Arc Dis Chid 1996; 75: 42-5. (Full Text)/(PDF)

(17.) Ji XC, Zhu CY, Range RU. Epidemiological study on hypothermia in newborn. Chin Med J Engl 1993; 106: 428-32. (Abstract)

(18.) Choudhary SP, Bajaj RK, Gupta RK. Knowledge, attitude and practices about neonatal hypothermia among medical and paramedical staff. Indian J Pediatr 2000; 67: 491-6. (Abstract)

(19.) Taylor NAS, Griffiths RF, Cottter JG. Epidemiology of hypothermia: fatalities and hospitalisation in New Zeland. Aust NZJ Med 1994; 24: 705-10. (Abstract)

(20.) Kirimi E, Tuncer O, Atas B, Kahveci H, Ceylan A. Hipotermik yenidoganlarda vital bulgularin degisimi. Turk Ped Ars 2003; 38: 93-8. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(21.) Trevisanuto D, Verghese C, Doglioni N, Ferrarese P, Zanardo V. Laryngeal mask airway for the interhospital transport of neonates. Pediatrics 2005; 115: 109-11. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(22.) Fentaon AC, Leslie A, Skeoch CH. Optimising neonatal transfer. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2004; 89: 215-9. (Abstract)/(PDF)

(23.) Orimadegun AE, Akinbami FO, Tongo OO, Okereke JO. Comparison of neonates born outside and inside hospitals in a children emergency unit, southwest of Nigeria. Pediatr Emerg Care 2008; 24: 354-8. (Abstract)

(24.) Al-Ani ZR, Al-Hiali SJ, Al-Mashhadani WS. Perinatal mortality rate in Al-Ramadi Maternity and Children's Hospital, western Iraq. Saudi Med J 2009; 30: 1296-300. (Abstract)

(25.) Laditan AA. Neonatal mortality among the low birth weight infants under special paediatric care. J Trop Pediatr Environ Child Health 1974; 20: 57-9. (Abstract)/(PDF)

Mehmet Mutlu, Yakup Aslan

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Mehmet Mutlu, Karadeniz Teknik Universitesi, Tip Fakultesi, Pediatri Anabilim Dali, Neonatoloji Bilim Dali, Trabzon, Turkiye E-posta: drmehmetmutlu38@hotmail.com

Karadeniz Teknik Universitesi, Tip Fakultesi, Pediatri Anabilim Dali, Neonatoloji Bilim Dali, Trabzon, Turkiye
Tablo 1. Calismaya alinan yenidoganlarin demografik ozellikleri
[ortalama[+ or -]SS (en dusuk-en yuksek)] veya n (%)

Demografik ozellik
Dogum sonrasi yasi (saat)    136 [+ or -] 158 (1-696)
Gestasyonel yas (hafta)     36,2 [+ or -] 3,8 (24-42)
  37 - 42                          123 (57)
  36-[36.sup.6/7]                   21 (10)
  32-[35.sup.6/7]                   31 (14)
  28-31.sup.6/7]                    21 (10)
  < 28                              20 (9)
Dogum agirligi              2847 [+ or -] 940 (700-4700)
  > 4000 g                          22 (10)
  2500-4000 g                      130 (60)
  1500-2499 g                       36 (17)
  1000-1499 g                       18 (8)
  750-999 g                          9 (4,5)
  < 750 g                            1 (0,5)
Cinsiyet
  Erkek                            112 (51,5)
  Kiz                              104 (48,5)

Tablo 2. Olgularin nakil gerekceleri

Nakil gerekceleri                      n (%)

Mekanik ventilasyon gereksinimi ve    52 (33,7)
erken dogmus bebegin bakimi
Mekanik ventilasyon gereksinimi       43 (27,9)
Erken dogmus bebek bakimi             15 (9,8)
Kan degisimi gereksinimi               7 (4,5)
Diger gerekceler                      37 (24)
--Yenidogan konvulziyonu              10 (6,5)
--Enfeksiyon                           6 (3,9)
--Anomali                              5 (3,0)
--Kalp sorunlari                       4 (2,6)
--Siyanoz                              3 (2,0)
Akut bobrek yetersizligi               2 (1,3)
Diger nedenler                         7 (4,5)
Toplam                               154 (%100)

Tablo 3. Haber verilmeden sevk edilen olgularin sevk
gerekceleri

Sevk nedeni olan on tanilar             n (%)

Yenidogan hiperbilirubinemisi         29 (46,8)
Enfeksiyon                             6 (9,7)
Solunum sikintisi                      6 (9,7)
Akut bobrek yetersizligi               4 (6,4)
Ates ve hipernatremik dehidratasyon    4 (6,4)
Anemi                                  3 (4,8)
Dogumsal anomali                       3 (4,8)
Kardiyovaskuler sistem patolojisi      3 (4,8)
Hipoksik iskemik ansefalopati          2 (3,3)
Yenidogan konvulziyonu                 2 (3,3)
Toplam                                62 (100)

Tablo 4. Sevk edilen olgularin kabul anindaki yasamsal ve laboratuvar
bulgulari [n (%)]

                             Erken dogum   Zamaninda dogum
                                n= 92            n= 120

Hipotermi (< 36 C)             12 (13)           6 (5)
Siyanoz                        20 (22)          14 (12)
Solunum destegi
Uygun olmayan entibasyon *     12 (13)           9 (8)
Kalp hizi
< 99/dak                        8 (9)            9 (8)
Hipotansiyon                   12 (13)           6 (5)
Kan sekeri                     92 (100)        120 (100)
< 50 mg/dL                     12 (13)          13 (11)
> 200 mg/dL                     2 (2)            3 (2)
Kan gazi n=150                 75 (81,5)        75 (62,5)
pH [greater than or             2 (3)            4 (5)
equal to] 7,46
7,35-7,45                      24 (32)          35 (47)
7,30- 7,34                     12 (16)          13 (18)
7,29-7,1                       31 (41)          19 (25)
7,09-6,91                       4 (5)            0 (0)
[less than or                   2 (3)            4 (5)
equal to] 6,9

                              Toplam       p
                              n= 212

Hipotermi (< 36 C)            18 (8)     0,03
Siyanoz                       34 (16)    0,043
Solunum destegi
Uygun olmayan entubasyon *    21 (10)    0,18
Kalp hizi
< 99/dak                      17 (8)     0,75
Hipotansiyon                  18 (8)     0,037
Kan sekeri                   212 (100)
< 50 mg/dL                    25 (12)    0,62
> 200 mg/dL                    5 (2)     0,87
Kan gazi n=150               150 (100)
pH [greater than or            6 (4)     0,34
equal to] 7,46
7,35-7,45                     59 (39)    0,15
7,30- 7,34                    25 (17)    0,88
7,29-7,1                      50 (33)    0,037
7,09-6,91                      4 (3)     0,042
[less than or                  6 (4)     0,34
equal to] 6,9

* Entubasyon tupu takili oldugu halde tikali veya yerinde olmayan

Tablo 5. Hastanemizin kadin dogum bolumunden alinan ve
disaridan sevk edilen olgularin seyirleri [n(%)]

                              Erken dogmus
                   Hastanemizde    Sevk edilen   p
                       dogan

Saglikli taburcu      50 (71)       56 (60)      0,13
Sekelli taburcu        9 (13)       22 (24)      0,07
Eksitus               11 (16)       14 (15)      0,9
Olu giris             --             1 (1)       0,38
Sevk                  --            --
Devir                 --            --
Toplam                70 (100)      93 (100)

                                Zamaninda dogmus           Toplam
                   Hastanemizde    Sevk edilen   p
                       dogan

Saglikli taburcu     119 (91)        88 (72)     0,001   313 (75)
Sekelli taburcu        4 (3)         15 (12)     0,002    50 (12)
Eksitus                6 (5)         13 (11)     0,01     44 (11)
Olu giris             --              3 (2)      0,36      4 (1)
Sevk                   1 (1)          3 (2)                4 (1)
Devir                 --              1 (1)                1 (0)
Toplam               130 (100)      123 (100)            416 (100)
COPYRIGHT 2011 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Ozgun Arastirma
Author:Mutlu, Mehmet; Aslan, Yakup
Publication:Turkish Pediatrics Archive
Article Type:Report
Geographic Code:9AFGH
Date:Mar 1, 2011
Words:3890
Previous Article:Neonatal mortality and short term prognosis in newborns born after assisted reproduction techniques/ Yardimci ureme teknikleri ile saglanan...
Next Article:Pancreatitis in childhood: clinical analysis of 20 cases/ Cocukluk cagi pankreatitleri: 20 vakanin klinik analizi.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |