Printer Friendly

Corneal endothelial cell changes due to combined phacoemulsification-posterior chamber intraocular lens implantation and transpupillary silicone oil removal/Kombine fakoemulsifikasyon-arka kamara goz ici lens yerlestirilmesi ve transpupiller silikon yaginin cikarilmasina bagli kornea endotel hucre degisimi.

Giris

Korneanin endotel tabakasi tek katli olup cogunlugu altigen (hekzagonal) hucrelerden meydana gelir. Insan endotel hucreleri nadiren cogalabilir; kayip ise, komsu endotel hucrelerinin kaymasi ve genislemesi ile kapatilir. (1) Endotel tabakasi, bariyer ve pompa fonksiyonu sayesinde korneanin hidrasyonunun duzenlenmesinde ve saydamliginin devaminda onemli bir rol oynar. Bu fonksiyonunun korunmasi icin yeterli sayida endotel hucresine ihtiyac vardir. Yas, cerrahi girisimler, travma veya edinsel hastaliklara bagli ortaya cikan endotel hucre kaybi, endotel fonksiyonlarinda bozulmaya yol acar. (2) Korneanin endotel tabakasinin morfolojisini degerlendirmek icin spekuler mikroskoplar kullanilir. Otomatik endotel hucre analizi yapabilen non-kontakt spekuler mikroskoplarin tekrarlanabilirlikleri oldukca yuksektir. (3)

Silikon yagi (polidimetilsiloksan), vitreoretinal cerrahide sik olarak kullanilan bir goz ici tamponaddir. (4) Silikon yagina bagli; katarakt, glokom ve keratopati gibi komplikasyonlar gelisebilir. Silikon yaginin kornea endoteli ile uzun suren temasina bagli endotelin metabolizmasi bozulur ve gec donemde endotel hucre sayisinda (EHS) azalma, polimegatizm ve pleomorfizmde artis gibi degisiklikler meydana gelerek endotel yetmezligi ortaya cikabilir. (5)

Silikon yagi fakik veya pseudofakik olgularda skleral yolla cikarilabilirken, afak veya kataraktli olgularda, katarakt cerrahisi ile kombine edilerek transpupiller yolla aktif veya pasif aspirasyonla da cikarilabilir. (6)

Bu calismada kombine fakoemulsifikasyon-arka kamara goz ici lensi (AK-GIL) implantasyonu ve transpupiller silikon yagi cikarimina bagli kornea endotel hucre degisikliklerinin degerlendirilmesi amaclanmistir.

Gerec ve Yontem

Trakya Universitesi Tip Fakultesi, Goz Hastaliklari Anabilim Dali'nda, 2006-2011 yillari arasinda fakik yirtikli retina dekolmani veya proliferatif diabetik retinopatiye bagli vitre ici kanama ve traksiyonel retina dekolmani tanilari ile pars plana vitrektomi (PPV) ve 1000 cs silikon yagi enjeksiyonu uygulanmis, takiplerde silikon katarakti gelisen ve silikon yagi cikarimindan once ve sonra, kornea endotel olcumu alinabilen olgular calismaya dahil edildi.

Tum olgulara, 1/2 Bupivakain ve 1/2 Prilokain karisimi anestezik madde ile fasiyel akinezi ve retrobulber anesteziyi uygulandi. Korneaya saat 6 kadranindan 20G MVR ile yapilan horizontal parasentezi takiben on kamara koruyucusu (anterior chamber maintainer) yerlestirildi. 2,8 mm bicakla ust kadrandan seffaf kornea kesisi, fakoemulsifikasyon ve posterior kapsuloreksis sonrasi, silikon yaginin kornea kesi yerinden sokulan 18G kanul yardimi ile arka kapsul duzleminden aktif aspirasyonla alinmasi ve arka kamaraya hidrofilik katlanabilir AK-GIL yerlestirilmesi islemi uygulandi.

Hastalarin ameliyat oncesi ve sonrasi kornea endotel hucre olcumleri non-kontakt spekuler mikroskop (Topcon SP-2000P, Hollanda) ile yapildi (Sekil 1). Endotel hucreleri, "IMAGEnet 2000 Endothelial Cell Analysis" yontemi ile yari otomatik olarak sayildi. Cihazin almis oldugu en iyi merkezi kornea goruntusu uzerinde, endotel hucresi olarak algiladigi artefaktlar elenerek, en iyi olculebilen alanlardan en az 54, en cok 136 hucre sayilarak (ameliyat oncesi ortalama 87 hucre; ameliyat sonrasi ortalama 79 hucre) ortalama EHS, varyasyon katsayisi (VK) ve hekzagonalite olcumleri otomatik olarak hesaplandi.

Fakoemulsifikasyon ve silikon yagi cikarilmadan once ve cikarildiktan sonraki endotel degisiklikleri, % degisim olarak literaturdeki oranlarla karsilastirildi. Korelasyon analizi yapilarak takip suresi ile endotel hucre sayisi, varyasyon katsayisi ve hekzagonalite % degisimi arasindaki iliski arastirildi.

Bulgular

Calismaya, 4'u erkek, 3'u kadin olmak uzere toplam 7 hastanin 7 gozu dahil edildi. Olgularin yaslari 46-79 arasinda idi (ortalama 63[+ or -]11, (7) yil). PPV'den en erken 5 ay, en gec 14 ay (ortalama 10[+ or -]3,5 ay) sonra fakoemulsifikasyonla katarakt cerrahisi ve transpupiller silikon yagi cikarimi uygulanan ve kapsul ici katlanabilir goz ici lensi yerlestirilen hastalar, ameliyattan sonra 1 ile 49 ay arasinda (ortalama 17[+ or -]21,2 ay) takip edildi ve endotel hucre sayimlari yapildi.

Iki olguda tip 2 Diabetus Mellitus (DM) mevcuttu.

Olgularin ameliyat oncesi EHS ortalamasi 2461[+ or -]376 hucre/[mm.sup.2] iken, ameliyat sonrasi 1906[+ or -]670 hucre/[mm.sup.2] olarak bulundu. Ortalama endotel hucre kaybi %23 olarak hesaplandi. Yedi hastanin sadece birinde EHS'de azalma gozlenmezken, diger 6 hastada ortalama %28 oraninda EHS'de azalma saptandi. DM'li 2 hastanin ortalama endotel hucre kaybi %32 iken, DM'si olmayan diger 5 hastanin endotel hucre kaybi %19 olarak gozlendi.

Ameliyat oncesi ortalama hekzagonalite %50,7, ameliyat sonrasi ise %57,7 olarak saptandi. Hekzagonalitedeki ortalama degisim %13, (8) olarak belirlendi.

Ameliyat oncesi VK ortalamasi %32,3 iken, ameliyat sonrasi %28,3 olarak hesaplandi. VK'deki ortalama degisim %12 olarak saptandi. Calismaya alinan butun olgularin ameliyat oncesi ve sonrasi EHS, VK ve hekzagonalite duzeyleri Tablo 1'de verilmistir.

Silikon yagi cikarildiktan sonraki takip suresi ile EHS degisimi, VK degisimi ve hekzagonalite degisimi arasinda anlamli bir korelasyon bulunmamistir (sirasiyla p=0,6, p=0,2, p=0,9).

Takipler sirasinda hicbir hastada inatci kornea endotel hucre yetmezligi izlenmedi. Tartisma

Insan santral kornea EHS'sinin yilda %0,3-1 oraninda azaldigi bilinmektedir.7 Fakoemulsifikasyonla katarakt cerrahisi sonrasi EHS kaybinin %18,3'e kadar varan oranlarda olabilecegi,8 gec donemde ise EHS'deki azalmanin yilda %2,5 oraninda devam ettigi gosterilmistir. (9)

Fakik PPV sonrasi %1,3 oraninda EHS'de azalma olabilecegi bildirilmistir. (10) Yine vitrektomize-silikonlu gozlerde 3. ayda baslangica gore anlamli olcude EHS'de azalma ve VK'de artma saptanmistir. (11)

Katarakt cerrahisi ile kombine PPV yapilarak silikon yagi enjeksiyonu uygulanan afak olgularda, ortalama 3,8 ay sonra skleral veya korneal yolla silikon yaginin aktif olarak cikarildiginda, cerrahi sonrasi 1. ve 3. ayda silikon yaginin cikarimindan oncesine gore anlamli EHS azalmasi oldugu, ancak 2 grup arasinda EHS azalmasi acisindan istatistiksel olarak anlamli fark olmadigi bildirilirken, (12) baska bir calismada ortalama 4,1 ay once silikon yagi tamponadi konan afak gozlerden, skleral yolla silikon yagi cikarildiginda %5, limbal yolla aktif olarak silikon cikarildiginda ise %13,8 oraninda 4. ayda anlamli EHS azalmasi oldugu ve iki grup arasindaki farkin da istatistiksel olarak anlamli oldugu bildirilmistir. (13) Silikon yaginin endotele temasi sonrasi, ciddi EHS azalmasi ve korneada dekompansasyonlar gelisebilir. (14)

Transpupiller silikon yagi cikarimi ile kombine katarakt cerrahisi sonrasi 2 yillik takipte korneada dekompansasyon gelismedigi bildirilmistir. (15) Cacciatori ve ark., (16) 10 gozde fakoemulsifikasyon ve korneal yolla aktif silikon yagi cikarimindan 1,5 ay sonra EHS'de ortalama %6,7 oraninda azalma saptamislar ve bunun istatistiksel olarak anlamli oldugunu bildirmislerdir. Bizde 7 olguda, fakoemulsifikasyon-AK-GIL ve transpupiller silikon yagi cikarimindan sonra ortalama (17) ay takip edilen olgularda EHS'de ortalama %23 oraninda azalma saptadik. Cacciatore ve ark.'nin calismasinda da, bizim calismamizda da uygulanan ameliyat teknigi benzerdir ve silikon yagi aktif olarak cikarilmistir. Calismamizdaki ortalama EHS azalmasinin daha fazla olmasinin, ortalama takip suremizin daha uzun olmasina bagli olabilecegini dusunduk ancak, her iki calismadaki olgu sayilarinin az olmasi bu konuda karar vermeyi guclestirmektedir.

Boscia ve ark. (17) 6. ayda, (17) kataraktli gozde fakoemulsifikasyon ve goz ici lens implantasyonu sonrasi %8,3 oraninda istatistiksel olarak anlamli EHS azalmasi saptarlarken, PPV+silikon yagi enjeksiyonu ameliyati sonrasi 17 PPV'li silikonize kataraktli goze yapilan fakoemulsifikasyon ve transpupiller pasif silikon yagi cikarilmasi ve AK-GIL yerlestirilmesi sonrasi ise %11,2 oraninda anlamli EHS azalmasi saptamislardir. Iki grup arasindaki farki ise istatistiksel olarak anlamsiz bulmuslardir. Yazarlar, fakoemulsifikasyonla kombine transpupiller pasif silikon yagi cikarilmasinin anlamli olmasa bile tek basina katarakt cerrahisinden daha fazla olmak uzere anlamli EHS azalmasina yol actigini belirtmislerdir. Bizim calismamizda da fakoemulsifikasyon ve AK-GIL yerlestirilmesi ve ayni seansta silikon yaginin, transpupiller aktif aspirasyonla cikarilmasi sonrasi ortalama 17. ayda %23 gibi onemli oranlarda EHS azalmasi oldugu gorulmustur. Olgu sayisinin az olmasi, kesin ifadeler kullanmayi guclestirse de her iki calismanin sonucu da, onemli olcude endotel hucre kaybinin ortaya ciktigini gostermektedir. Ancak Boscia'nin calismasinda (17) silikon yaginin cikarilmasi icin, katarakt cerrahisinin yapildigi 3,2 mm'lik temporal kesinin kullanilarak, ayni kesiden sokulan 16G irrigasyon kanulunun posterior kapsuloreksis duzleminden geriye dogru tutularak silikonun ayni kesiden pasif olarak cikarilmasinin, bizim teknigimize gore daha az endotel hucre kaybina yol acmis olabilecegini dusundurdu. Bir olgumuzda saptadigimiz EHS artmasinin, spekuler mikroskopinin olcum sonuclarindaki standart sapmanin (SS) yuksekligine bagli olabilecegini dusunduk.

Boscia ve ark. (17) katarakt cerrahisi yapilan grupta %6,1 oraninda istatistiksel olarak anlamli olmayan bir hekzagonalite artisi saptarlarken, silikon yagi cikarimi yapilan calisma grubunda ise istatistiksel olarak anlamli olmayan ortalama %3,2'lik bir hekzagonalitede azalma saptamislardir. Calismamizda ise hekzagonalitede ortalama %13,8'lik artis izlenmistir. Endotel hucrelerinin icinde pleomorfizmin gostergesi olarak kabul edilen hekzagonal hucre oraninin %50'nin altina dustugu durumlarda klinik olarak anlamli sonuclari olabilecegi one suruldugunden, calismamizda sadece 2 olguda ameliyat oncesi %50'nin altinda hekzagonalite mevcut olup, bu iki olguda da transpupiller silikon yagi cikarimi ve fakoemulsifikasyonla katarakt cerrahisi sonrasi hekzagonalitede ilave azalma izlenmemistir.

Boscia ve ark. (17) katarakt cerrahisi grubunda ortalama %13,2, calisma grubunda ise ortalama %9,3 oraninda ameliyat sonrasinda VK'de anlamli artis izlerken, calismamizdaki sadece 2 olguda VK'yi artmis, bes olguda ise VK'yi azalmis olarak saptadik. Yedi olguda ortalama %12 oraninda VK'de azalma bulduk. Klinik olarak VK, polimegatizmin bir gostergesi olup VK'deki azalmanin %40'i astiginda klinik olarak anlamli olacagi one surulmustur. Bizim olgularimizda ise ameliyat sonrasi VK'si %40'in ustunde olan hicbir olgu olmamistir. Literaturde gerek hekzagonalite, gerekse VK'nin olculdugu cok az sayida calisma vardir. Bu nedenle saptanan degisikliklerin klinik olarak anlaminin degerlendirilmesi mumkun olamamaktadir.

DM'li olgularda katarakt cerrahisi sonrasi, DM'siz olgulara oranla istatistiksel olarak anlamli derecede daha fazla EHS'de azalma bildirilmistir. (18,19) Nitekim bizim olgularimizdan da DM'si olan 2 olguda %32 oraninda EHS'de azalma gorulurken, diger 5 olgudaki ortalama azalmanin %19 duzeyinde oldugunu saptadik.

Yapilan diger calismalar ile kiyaslandiginda; kombine cerrahi sonrasi uzun donem takipler goz onune alindiginda, bizim calismamizda EHS'de (%49,7'lere varan) daha yuksek oranlarda azalma gozlenmistir. Bir ila 49 ay arasinda degisen surelerde takip edilen olgularimizda silikon yaginin kornea endotelini olumsuz yonde etkiledigini gozlemledik. Olcumlerin 3 kez tekrarlanmasi ve ayni kisi tarafindan yapilmasina ragmen endotel hucre tabakasindan goruntu almak cok zor olmus, non-kontakt spekuler mikroskopta guvenilir bir sonuc icin gereken 75 hucreden (20) daha az say?da hucre sayilabilmistir. (Ameliyat oncesi 3, ameliyat sonrass 5 gozde 75'in alt?nda hucre sayilabilmistir), bunun da sonuclarimizdaki genis sacilimin nedeni olabilecegini dusunduk. Buna ragmen hicbir olgumuzda endotel dekompansasyonu gelismedi.

Sonuc olarak kombine fakoemulsifikasyon-AK-GIL implantasyonu ve transpupiller silikon yagi cikarimi sonrasinda DM'li olgularda daha belirgin olmak uzere, onemli oranda korneada EHS'de azalma olustugunu gozledik. Bu nedenle silikon yaginin cikarilirken, korneal yol yerine skleral yolun tercih edilmesi endotel hucre kaybini azaltacaktir.

DOI: 10.4274/tjo.36744

Kaynaklar

(1.) Ko MK, Park WK, Lee JH, Chi JG. A histomorphometric study of corneal endothelial cells in normal human fetuses. Exp Eye Res. 2001;72:403-9.

(2.) Joyce NC. Proliferative capacity of the corneal endothelium. Prog Ret Eye Res. 2003;22:359-89.

(3.) Gurlu VP, Bulbul ED, Erda S. Nonkontakt Spekuler mikroskop ile yap?lan otomatik endotel analizlerinin tekrarlanabilirligi. Turk J Ophthalmol. 2006;36:300-5.

(4.) Ozmert E. Vitreus-retina cerrahisi sirasinda ve sonras?nda kullan?lan tampon maddeler. Ret-Vit. 1993;1:140-6.

(5.) Karel I, Filipec M, Obenberger J. Specular microscopy of the corneal endothelium after liquid silicone injection into the vitreous in complicated retinal detachments. Graefe's Arch Clin Exp Ophthalmol. 1986;224:195-200.

(6.) Yildirim R, Aras C, Ozdamar A, Bahcecioglu H. Silicone oil removal using a self-sealing corneal incision under topical anesthesia. Ophthalmic Surg Lasers. 1999;30:24-6.

(7.) Bourne WM, Nelson LR, Hodge DO, Central corneal endothelial cell changes over a ten-year period. Invest Ophthalmol Vis Sci. 1997;38:779-82.

(8.) Diaz-Valle D, Benitez Del CastilloSanchez JM, Toledano N, Castillo A, Perez-Torregrosa V Garcia-Sanchez J. Endothelial morphological and functional evaluation after cataract surgery. Eur J Ophthalmol. 1996;6:242-5.

(9.) Bourne WM, Nelson LR, Hodge DO, Continued endothelial cell loss ten years after lens implantation. Ophthalmology. 1994;101:1014-22.

(10.) Frieberg TR, Doran DL, Lazenby FL. The effect of vitreous and retinal surgery on corneal endothelial cell density. Ophthalmology. 1984;91:1166-9.

(11.) Gurelik G, Akata F, Bilgihan K, Hasanreisoglu B. Silikona bagli kornea endotel degisikligi. Ret-Vit. 1998;6:50-5.

(12.) Wadhwa N, Garg S. Proposal and evaluation of a sutureless, no port technique of silicone oil removal in aphakia. Retina. 2007;27:978-81.

(13.) Ivastinovic D, Saliba S, Ardjomand N, Wedrich A, Velikay-Parel M. Evaluation of limbal and pars plana silicone oil removal in aphakic eyes. Acta Ophthalmol. 2011;89:417-22.

(14.) Gurelik G, Safak N, Koksal M, Bilgihan K, Hasaneisoglu B. Acute corneal decompansation after silicone oil removal. Int Ophthalmol. 2001;23:131-5.

(15.) Avci R. Cataract surgery and the transpupillary silicon oil removal thorough a single scleral tunnel incision under topical anaesthesia; sutureless surgery. Int Ophthalmol. 2001;24:337-41.

(16.) Cacciatori M, Aspinall P, Bennett HG, Singh J. Corneal endothelial evaluation after phacoemulsification and silicone oil removal via an anterior approach. Retina. 2007;27:755-8.

(17.) Boscia F, Cardascia N, Sborgia L, et al. Evaluation of corneal damage by combined phacoemulsification and passive efflux of siliconeoil in vitrectomized eyes. J Cataract Refract Surg, 2003;29:1120-6.

(18.) Lee JS, Lee JE, Choi HY, Oum BS, Cho BM. Corneal endothelial cell change after phacoemulsification relative to the severity of diabetic retinopathy, J Cataract Refract Surg. 2005;31:742-9.

(19.) Morikubo S, Takamura Y, Kubo E, Tsuzuki S, Akagi Y Corneal changes after small-incision cataract surgery in patients with diabetes mellitus. Arch Ophthalmol. 2004;122:966-9.

(20.) Doughty MJ, Muller A, Zaman ML. Assessment of the reliability of human corneal endothelial cell-density estimates using a noncontact specular microscope. Cornea. 2000;19:148-58.

Mehmet Hanifi Alp, Haluk Esgin

Trakya Universitesi Tip Fakultesi, Goz Hastaliklari Anabilim Dali, Edirne, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Haluk Esgin, Trakya Universitesi Tip Fakultesi, Goz Hastaliklari Anabilim Dali, Edirne, Turkiye Tel.: +90 284 235 16 62 E-posta: halukesgin@trakya.edu.tr Gelis Tarihi/Received: 18.04.2013 Kabul Tarihi/Accepted: 21.05.2014

Tablo 1. Olgularin Fakoemulsifikasyon-Arka Kamara
goz ici lensi ve transpupiller silikon yagi cikarimi
cerrahisi oncesi ve sonrasi endotel olcumleri

           Yas       Oncesi    Oncesi    Sure      Sonrasi
                     sayilan   EHS       (ay)      sayilan
                     hucre                         hucre

1.         75        93        2588      48        54

2.         67        98        2556      8         64

3.         61        103       2437      49        72

4.         46        74        3030      12        136

5. (DM+)   79        74        1755      8         57

6. (DM+)   60        67        2420      1         64

7.         53        98        2438      2         106

Ortalama   63        87        2461      17        79

           Sonrasi   EHS %     Oncesi    Sonrasi
           EHS       Degisim   VK (%)    VK (%)

1.         1301      -49,7     40,1      33,5

2.         1584      -38,0     28,8      23,2

3.         2080      -14,6     43,6      31,4

4.         2982      -1,5      34,8      27,4

5. (DM+)   1255      -28,4     27,6      24,6

6. (DM+)   1540      -36,3     25,5      26,0

7.         2600      6,6       25,7      32,4

Ortalama   1906      -23,1     32,3      28,3

           VK %      Oncesi    Sonrasi   Hekz. %
           Degisim   Hekz.     Hekz.     Degisim
                     (%)       (%)

1.         -16,4     38        42        10,5

2.         -19,4     56        76        35,7

3.         -27,9     41        46        12,2

4.         -21,2     57        69        21,1

5. (DM+)   -10,8     51        65        27,5

6. (DM+)   1,9       56        52        -7,1

7.         26,0      56        54        -3,6

Ortalama   -12,2     50,7      57,7      13,8

EHS: Endotel hucre sayisi, VK: Varyasyon katsayisi,
Hekz: Hekzagonalite, DM: Diabetes mellitus, Sure:
Iki endotel olcumu arasi gecen takip suresi (ay)
COPYRIGHT 2014 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2014 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Ozgun Arastirma
Author:Alp, Mehmet Hanifi; Esgin, Haluk
Publication:Turkish Journal of Ophthalmology
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Nov 1, 2014
Words:2380
Previous Article:Comparison of partial coherence interferometry and optic low coherence reflectometry for intraocular lens power calculation in cataract...
Next Article:Results of iris-claw intraocular lens implantation in aphakia/Afakik iris kiskacli lens implantasyonu sonuclari.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |