Printer Friendly

Comparison of the outcomes of early versus late mobilization in rehabilitation following hand tendon injuries/El tendon yaralanmalarinin rehabilitasyonunda erken ve gec mobilizasyon sonuclarinin karsilastirilmasi.

Giris

El, gunluk hayatimizda hemen tum islerimizde kullandigimiz, onemli ve hassas bir konuma sahip olan bir organimizdir (1). El yaralanmalari yasamsal tehlike yaratmamasina ragmen, fonksiyonellige ve gunluk yasam aktivitelerindeki bagimsizliga olumsuz etkileri nedeni ile zamaninda ve etkili tedavi gerektirirler. Tendon yaralanmalari el yaralanmalarinin iCinde onemli yer tutmaktadir (2,3). Yaralanma duzeyi, cerrahi onarimda kullanilan teknik ve uygulanan rehabilitasyon yontemleri fonksiyonel sonucu belirleyen esas bilesenleri olustururlar (4-7). Tendon iyilesmesi, beslenmesi, anatomisi, biyomekanigi ve fizyolojisi uzerindeki arastirmalar tedavi tekniklerinin temelini olusturur. Son 30 yilda yapilan Calismalarda, operasyon sonrasi erken donem mobilizasyonun yani sira immobilizasyon yonteminin de uygulandigi tedavi protokolleri bildirilmistir (8-12).

El rehabilitasyonunda, eklem mobilizasyonunu saglamak, eklem kontrakturunu, tendon Cevresi yapisikliklari ve kopmalari onlemek, normal motor fonksiyonu elde etmek ve fonksiyonel restorasyonu mumkun olan en ust duzeyde eski islevlerine kavusturabilmek iCin bir Cok farkli rehabilitasyon protokolleri gelistirilmistir (9-11,13,14).

Bu Calismanin amaci; el tendon yaralanmalarinda, tendon tamirini takiben uygulanan erken mobilizasyon sonrasi ve 3 hasta immobilizasyonun yapildigi geC mobilizasyon sonrasi rehabilitasyon sonuClarini klinik ve fonksiyonel olarak karsilastirmakti.

GereC ve Yontem

Bu prospektif Calismaya hastanemiz Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klinigi El Rehabilitasyon Uiitesine Eylul 2007-Temmuz 2008 tarihleri arasinda basvuran 50 el tendon yaralanmali hasta dahil edildi. Fleksor ve ekstansor tendon zonlari Uluslararasi El Cerrahi Federasyonu tarafindan kabul edilmis olan kriterlere gore belirlendi (15). Ezilme yaralanmali, falanks kirigi, tendon yaralanmasina eslik eden sinir hasari olan hastalar Calisma disi birakildi.

Calismanin baslangicinda hastalar Calisma ile ilgili bilgilendirildi ve sozlu onaylari alindi. Demografik ozellikler, Yaralanan taraf, Yaralanan el, Yaralanan tendon ve zon kaydedildi. Uygulanan rehabilitasyon programina gore hastalar iki gruba ayrildi. Grup A'daki hastalar (n=25); tendon tamiri sonrasi 1-3 gun iCerisinde erken mobilizasyon protokolu ile rehabilite edilirken, Grup B'deki hastalar (n=25); tendon tamiri sonrasi 3 hasta alCi-atel iCerisinde immobilize edildikten sonra basvuran hastalardan olustugu iCin geC mobilizasyon protokolu ile rehabilite edildi. Grup A'da; fleksor tendon yaralanmasinda Duran-Houser metoduna (16), ekstansor tendon yaralanmasinda statik metoda (17) gore rehabilitasyon programi, grup B'de; fleksor tendon yaralanmasinda Cannon metoduna (18), ekstansor tendon yaralanmasinda statik metoda (17) gore rehabilitasyon programi uygulandi.

Grup A'daki fleksor tendon yaralanmali hastalara tendon tamiri sonrasi 3. gun zon 1, 2 ve 3 kesilerinde el bilegini 20[degrees], zon 4 ve 5 kesilerinde 30[degrees] palmar fleksiyonda ve tum zonlarda meta-karpofalangeal eklemleri (MKFE) 50[degrees] fleksiyonda, proksimal interfalangeal eklemleri (PIFE) ve distal interfalangeal eklemleri (DIFE) tam ekstensiyonda tutan splint verildi. Splint kullanimina 6 hasta devam edildi. Ilk 4,5 haftaya kadar saatlik pasif olarak yapilan hareketler, 4,5 haftadan sonra aktif eklem hareket aCik ligi (EHA) egzersizleri ile gelistirildi. Tedavinin 6-8. haftalarinda hafif direnCli egzersizler eklenirken, 8-12. haftalarda normal gunluk aktivitelere geCildi. Ekstansor tendon yaralanmali hastalara tendon tamiri sonrasi 3. gun el bilegini 40[degrees] ekstensiyonda, MKFE'leri tam ekstensiyonda tutan splint verildi. Splint kullanimina 6 hasta devam edildi. Ilk 4 hasta DIFE ve PIFE iCin aktif ve pasif EHA egzersizleri, 4. haftadan itibaren el bilegi ve MKFE iCin aktif fleksiyon egzersizleri verildi, 8-10.haftadan itibaren hafif direnCli egzersizler eklendi ve 10-12. haftalardan itibaren normal gunluk aktivitelere geCildi.

Grup B'de tum zonlardaki fleksor tendon yaralanmali hastalara el bilegini 30[degrees] palmar fleksiyonda, MKFE'leri 50[degrees] fleksiyonda, PIFE ve DIFE tam ekstensiyonda tutan splint verildi. Splint kullanimina 6. haftaya kadar devam edildi. Ilk 4,5 haftaya kadar saatlik pasif ve aktif splint iCi egzersizler ve PIFE ve DIFE bloklu egzersizler verilirken 4,5 haftadan itibaren pasif EHA egzersizlerine splint iCinde devam edildi, el bilegi ve tum parmaklar iCin aktif EHA egzersizleri splint disinda yapilmaya baslandi. Progresif direnCli egzersizler, 6-8. haftalarda eklenirken, 8-12. haftalarda normal gunluk aktivitelere geCildi. Ekstansor tendon yaralanmali hastalara Grup A'daki gibi splint tedavisi ve rehabilitasyon programi uygulandi.

Agri, Gorsel Analog Skala ile degerlendirildi. Agri siddeti, 0-10 cm'lik bir dogru uzerinde hasta tarafindan isaretlendi.

Yaralanan parmaklarin EHA goniyometre ile olCuldu. Toplam MKFE, PIFE ve DIFE'lerdeki aktif fleksiyon derecesinden, ayni eklemlerdeki toplam ekstansiyon kaybi Cikarilarak total aktif hareket (TAH) derecesi hesaplandi. SonuClar Amerikan El Cerrahisi Dernegi kriterlerine gore degerlendirildi (19). Buna gore saglam elle karsilastirmali olCum yapildiginda, saglam ele gore %100 deger Cok iyi, %75-99 arasi iyi, %50-74 arasi orta ve %50'nin altindaki degerler kotu olarak kabul edildi.

Yuzeyel duyu degerlendirmesi Semmes Weinstein Monofilaman Testi ile yapildi (20). El bilegi sirt ustu pozisyonda iken 2,83 nolu filaman elin palmar yuzune, median ve ulnar sinir duyu alanlarina dik olarak uygulandi, hissedilmemesi 'yuzeyel duyuda bozukluk' olarak kabul edildi.

El becerileri Nine Hole Peg Test ile degerlendirildi (21). Hastalardan 9 tahta Civiyi hizli bir sekilde saklama kutusundan alip, rasgele deliklere yerlestirmesi, sonra deliklerden toplayarak tekrar muhafaza bolumune koymasi istendi. Kronometre ile sure saniye olarak olCuldu ve 20 saniye uzeri 'beceri kaybi' olarak degerlendirildi.

Kavrama guCleri Jamar el dinanometresi ile olCuldu (22). OlCumler hastalar otururken, dirsek 90[degrees] fleksiyonda, el bilegi basparmak yukari bakacak sekilde semipronasyonda iken yapildi ve maksimal derecede istemli kavrama yapmalari istendi. Hasta ve saglam elde olCumler ardisira 3 kere yapilarak ortalama degerler kilogram (kg) cinsinden alindi. Parmak kavrama uC ayri pozisyonda (lateral, parmak ucu, palmar) pinCmetre ile degerlendirildi (22).

Gunluk yasam aktiviteleri iCin Saglik Degerlendirme Sorgulamasi (Health Assessment Questionnaire) kullanildi (23,24), elel bileginin fonksiyonelligi Fonksiyonel Durum Skalasi ile degerlendirildi (25,26).

Hastalarin klinik ve fonksiyonel degerlendirmeleri rehabilitasyon programi oncesi ve 12 hasta sonra degerlendirildi.

Verilerin analizi SPSS for Windows 11.5 paket programinda yapildi. Surekli degiskenlerin normal dagilima uygun dagilim gosterip gostermedigi Shapiro Wilks testi ile incelendi. Tanimlayici istatistikler surekli degiskenler iCin ortalama[+ or -]standart sapma veya ortanca (minimum-maksimum) biCiminde, nominal degiskenler iCin ise gozlem sayisi ve (%) seklinde gosterildi. Gruplar arasinda normal dagilan surekli degiskenler yonunden istatistiksel olarak anlamli bir farkin olup olmadigi Student's t testi ile normal dagilmayan surekli degiskenler yonunden farkin onemliligi ise Mann Whitney U testiyle arastirildi. Nominal degiskenler Pearson'un Ki-Kare veya Fisher'in Tam SonuClu Olasilik testi ile incelendi. Gruplar iCinde tekrarlayan olCumler arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farkin olup olmadigi Eslestirilmis gruplarda farkin onemlilik testi (Paired samples t test) veya Wilcoxon Isaret testi (Wilcoxon signed ranks test) ile degerlendirildi. p<0,05 iCin sonuClar istatistiksel olarak anlamli kabul edildi. Olasi tum grup iCi karsilastirmalarda Tip I hatayi kontrol altina almak amaciyla Bonferroni duzeltmesine basvuruldu. Bulgular

Calismamiza alinan 50 hastanin 11'i (%22) kadin, 39'u (%78) erkek ve yas ortalamalari 29,86[+ or -]11,58 yil idi. Hastalarin demografik ozelliklerinin gruplara gore dagilimi Tablo 1'de sunuldu.

Tedavi sonrasi TAH sonuClari grup A iCin; 19 olguda (%76) Cok iyi, 6 olguda (%24) iyi, grup B iCin; 1 olguda (%4) Cok iyi, 15'inde (%60) iyi, 7'sinde (%28) orta ve 3'unde (%12) kotu olarak, grup A'da ortalama TAH derecesi orani %97, grup B'de %85,3 olarak kaydedilmistir.

Tadcvi oncesi ve 12 hasta sonrasi grup iCi karsilastirma sonuClari Tablo 2'de sunuldu. Agri sadece grup A'da tedavi sonrasi anlamli iyilesme gosterirken (p<0,05), TAH derecesi, duyu degerlendirmesi, el becerileri, kavrama gucu, lateral, palmar ve parmak ucu kavramalar, gunluk yasam aktiviteleri ve fonksiyonel durum bakimindan her iki grup da tedavi sonrasi anlamli gelisme gosterdi.

Gruplar arasi karsilastirmada; TAH derecesi, el becerileri, kavrama guCleri, gunluk yasam aktiviteleri ve fonksiyonel durum aCisindan grup A'nin grup B'ye gore daha fazla iyilesme gosterdigi belirlendi (Tablo 3).

Tedavi sonrasi kavrama gucu ve parmak kavrama sonuClarinin saglam ele gore karsilastirilmasi Tablo 4'te sunuldu. Erken mobilizasyon uygulanan hastalarin 24'unde (%96), geC mobilizasyon uygulanan hastalarin 11'inde (%44) el becerileri saglam el duzeyine ulasmistir, fonksiyonel durum bakimindan erken mobilizasyon iCin 16 (%64), geC mobilizasyon iCin 4 (%16) hasta tam fonksiyonellige sahipken, gunluk yasam aktiviteleri bakimindan erken mobilizasyon grubunda 9 (%36), geC mobilizasyon grubunda 1 (%4) hastada hiC ozurluluk olmadigi kaydedilmistir.

Uygulanan rehabilitasyon programlarinin ardindan, geC mobilizasyon grubunda bulunan 6 hastada tendon yapisikligi gelisti ve hastalar re-operasyon iCin Plastik ve Rekonstruktif Cerrahi klinigine refere edildi.

Tartisma

Calismamizda el tendon yaralanmali hastalarda tendon tamirini takiben uygulanan erken mobilizasyon sonrasi ve 3 hasta immobilizasyonun yapildigi geC mobilizasyon sonrasi rehabilitasyon sonuClari klinik ve fonksiyonel olarak karsilastirildi. Uygulanan rehabilitasyon programlarinin ardindan her iki grupta TAH derecesi, duyu, el becerileri, kavrama gucu, parmak kavramalari, gunluk yasam aktiviteleri ve fonksiyonel durumun iyilestigi goruldu. TAH derecesi, el becerileri, kavrama guCleri, gunluk yasam aktiviteleri ve fonksiyonel durum bakimindan erken mobilizasyon protokolunun geC mobilizasyon protokolune kiyasla ustun oldugu belirlendi.

Fleksor ve ekstansor tendonlarin yaralanmali sonrasi uygulanan Cerrahi ve rehabilitasyon protokollerindeki gelismelere ragmen, eklem kontrakturu ve yapisikliklar halen onemli bir problem olarak karsimiza Cikmaktadir. Tendon tamiri sonrasi immobilizasyon uygulamasinin ardindan, tendonda yapisiklik ve eklemde kontraktur gelistigi Cesitli Calismalarda bildirilmistir (12,27,28). Yapisikliklar olusmadan once baslanilan erken mobilizasyon ile hem fleksor hem de ekstansor tendonlarda, tendon beslenmesinin saglanarak iyilesmenin elde edildigi ve tendonda gerilme direncinin erken kazanildigi bildirilince, Cesitli erken mobilizasyon protokolleri gelistirilmistir (6,9,10,29,30). Kleinert (31) tarafindan 1967'de populer hale getirilen erken mobilizasyon yontemi, 1975'de Duran ve Houser (16) tarafindan gelistirilen kontrollu pasif mobilizasyon metodunun fleksor tendon yaralanmalarinda tendon iyilesmesini hizlandirdigi ve tendonun sekillenmesini sagladigi bildirilmesi ile farkli yonlerde sekillenmistir. Fleksor tendonlar iCin siklikla kullanilan ve uygulanan erken mobilizasyon protokolleri (32-35), yapilan Calismalar sonrasinda ekstansor tendonlar iCin de uygulama alani bulmustur (6,36). Blzim Calismamizda fleksor ve ekstansor tendon yaralanmali hastalara hem erken hem de geC mobilizasyon protokolleri uygulanmistir.

Erken mobilizasyonla TAH derecelerinin degerlendirildigi Calismalarda Cok iyi oranlari %69,5-92 degerleri arasinda bildirilirken, Calismamizda bu oran %76 olarak belirlenmistir (37-39). Calismalarda erken mobilizasyon protokolleri sonrasi TAH derecesi ortalamasi %75,2-84,8 degerleri arasinda not edilirken, Calismamizda bu oran %97 olarak bulunmustur (5,40,41). Erken mobilizasyonla, fleksor tendon yaralanmali hastalarin kavrama guClerinin saglam ele gore %77-79, parmak kavramalarinin %74-85 gelistigi bildirilmistir (39,42). Ekstansor tendon yaralanmali hastalarda ise kavrama guClerinde %70 oraninda iyilesme oldugu ra por edilmistir (5). Ademoglu ve ark. (43) immobilizasyon grubu ile erken mobilizasyon grubu arasinda kavrama guCleri bakimindan farklilik saptamazken, erken mobilizasyon grubu iCin saglam ele gore iyilesme oranini %75, immobilizasyon grubu iCin %70 olarak not etmislerdir. Bizim Calismamizda iyilesme oranlari erken mobilizasyon grubunda; kavrama gucu ve parmak kavrama sonuClari bakimindan grup B'ye gore ustunluk gostermistir. Calismamizda TAH derecelerinin ve kavrama sonuClarimizin bu denli basarili olmasi hastalarin erken mobilizasyon protokolu ile duzenli ve sik araliklarla takip edilmesi dolayisiyla hasta uyumunun iyi oldugu rehabilitasyon sureci ile aCiklanabilir.

Literaturde tendon yaralanmali hastalarin gunluk yasam aktivitelerini ve fonksiyonel durumlarini degerlendiren az sayida Calisma mevcuttur. Jaquet ve ark. (44)10 yil takip ettikleri hastalarin sadece %4'unde gunluk yasam aktiviteleri sirasinda ozurluluk olmadigini diger tum hastalarin gunluk isleri sirasinda zorlandiklarini, Keskin ve ark.'nin (45) ortalama 8 ay takip ettikleri hastalarda ise %5,9'unda hiC ozurluluk saptanmadigini bildirmislerdir. Blzim sonuClarimizda, 35 hastanin el becerilerinin saglam el duzeyine ulastigini, fonksiyonel durum bakimindan 20 hastanin fonksiyonelliginin tam oldugu, gunluk yasam aktiviteleri bakimindan 11 hastanin hiC ozurlulugu olmadigi kaydedilmistir.

Tendon tamiri yapilan hastalarda, adezyon olusumu, tendon yapisikliklari ve tendon rupturu sik gorulen komplikasyonlardandir. Pasif ve aktif erken mobilizasyon programiyla, tendon anastomoz bolgesinin ekstansiyon hareketi ile 3-5 mm hareket ettirilmesinin tendonun Cevreye yapismasini engelleyebilecegi bildirilmistir (34). Immobilizasyon ile erken mobilizasyon protokollerinin karsilastirildigi Calismalarda, erken mobilizasyonun tendon iyilesmesini hizlandirdigi, adhezyon olusumunu azalttigi ve tendon yapisikliklarini onlemede daha guvenli oldugu rapor edilmistir (10,19,33,38,42,46-48). Bununla birlikte; uygulanan erken mobilizasyon protokollerinde tenoliz gerektiren ve tendon rupturu olan olgular da bildirilmistir (37,39). Bir arastirma, erken pasif mobilizasyon grubunda tendon yapisikligi olmadigini, immobilizasyon grubunda ise 2 hastada yapisiklik gelistigini kaydetmistir (43). Ca lismamizda tedavi sirasinda geC mobilizasyon uygulanan grupta literaturle uyumlu olarak 6 hastada yapisiklik gozlenmistir.

El tendon yaralanmalarinin rehabilitasyonunda, erken mobilizasyon protokolu geC mobilizasyon protokolune gore gunluk yasam aktiviteleri ve fonksiyonel durum bakimindan ustunluk gostermektedir. Tendon yaralanmali hastalarin post-operatif erken donemde tedavi programina alinmalarinin hastalarin gunluk yasam aktivitelerine ve sosyal hayata daha kisa surede donmeleri aCisindan onemlidir.

Received: Kasim/November 2008 Kabul Tarihi/Accepted: Mayis/May 2009

Kaynaklar

(1.) Trybus M, Lorkowski J, Brongel L, Hladki W. Causes and consequences of hand injuries. Am J Surg 2006;192:52-7. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(2.) Keskin D, SeCkin U, Bodur H, Sevil A, Erdogan B, Akyuz M. Tendon yaralanmali hastalarimizin klinik ozellikleri. Turk Fiz Tip Rehab Derg 2005;51:94-7. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(3.) Singer M, Maloon S. Flexor tendon injuries: the results of primary repair. J Hand Surg Br 1988;13:269-72. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(4.) Allieu Y, Ascencio G, Rouzaud JC. Protected passive mobilization after suturing the extensor tendons of the hand: a survey of 120 cases. In: Hunter JM, Schneider LH, Mackin EJ (editors). Tendon surgery in the hand. 4th ed. St. Louis: C. V. Mosby; 1987. p. 344-8.

(5.) Hung LK, Chan A, Chang J, Tsang A, Leung PC. Early controlled active mobilization with dynamic splintage for treatment of extensor tendon injuries. J Hand Surg 1990;15:251-7. [Abstract]

(6.) Evans BS. Rehabilitation techniques for applying immediate active tension to the repaired extensor system. Tech Hand Up Extrem Surg 1999;3:139-50. [Abstract]

(7.) Newport ML, Blair WF, Steyers CM Jr. Long-term results of extensor tendon repair. J Hand Surg (Am) 1990;15:961-6. [Abstract]

(8.) SeCkin U. Elde Tendon Yaralanmalarinda Rehabilitasyon. Turkiye Klinikleri J PM&R-Special Topics 2008;1:38-47. [Abstract]

(9.) Gelberman RH, Woo SL, Lothringer K, Akeson WH, Amiel D. Effects of early intermittent passive mobilization on healing canine flexor tendons. J Hand Surg (Am) 1982;7:170-5. [Abstract]

(10.) Gelberman R, Vande Berg JS, Lundborg GN, Akeson WH. Flexor tendon healing and restoration of gliding surface. An ultra-structural study in dogs. J Bone Joint Surg (Am) 1983;65:70-80. [Abstract]/[PDF]

(11.) Ingari JV, Pederson WC. Update on tendon repair. Clin Plast Surg 1997;24:161-73. [Abstract]

(12.) Stewart KM. Review and comparison of current trends in the postoperative management of tendon repair. Hand Clin 1991;7:447-60. [Abstract]

(13.) Schutt AH, Bengston KA. Hand Rehabilitation. In: De Lisa JA, Gans BM (editors). Rehabilitation Medicine Principles and Practise. 1st ed. Philadelphia: Lippincott-Raven; 1998. p. 1717-32.

(14.) Kuran B. El Rehabilitasyonu. In: Oguz H (editor). Tibbi Rehabilitasyon. 1st ed. Istanbul: Nobel Tip Kitaplari; 1995. p. 575-95.

(15.) Kleinert HE, Verdan C. Report of the commitee on tendon injuries. J Hand Surg 1983;8:794-8. [Abstract]

(16.) Duran RJ, Houser RG, Coleman CR. A preliminary method in the use of controlled passive motion following flexor tendon repair in zones 2 and 3. J Hand Surg 1976;1:79.

(17.) Rabinowitz B. Extensor tendon repair. In: Clark GL, Wilgis EFS, Aiello B, Eckhaus D, Eddington LV (editors). Hand Rehabilitation. 1st ed. New York, Chuchill Livingstone; 1993. p. 89-96.

(18.) Cannon NM. Flexor tendon repair. In: Cannon NM (editor). Diagnosis and treatment manual for physicians and therapists: Upper extremity rehabilitation. 3rd ed. Indianapolis: The Hand Rehabilitation Center of Indiana; 1991. p. 13-8.

(19.) Small JO, Brennen MD, Colville J. Early active mobilisation following flexor tendon repair in zone 2. J Hand Surg (Br) 1989;14:383-91. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(20.) Bell-Krotoski JA. Sensibility testing: current concepts. In: Hunter JM, Mackin EJ, Callahan AD (eds). Rehabilitation of the hand surgery and therapy. 4th ed. St Louis: Mosby; 1995. p. 109-28.

(21.) Oxford GK, Vogel KA, Le V, Mitchell A, Muniz S, Vollmer MA. Adult norms for a commercially available nine hole peg test of finger dexterity. Am J Occup Ther 2003;57:570-3. [Abstract]

(22.) Mathiowetz V, Weber K, Volland G, Kashman N. Reliability and validity of grip and pinch strength evaluations. J Hand Surgery 1984;9:222-6. [Abstract]

(23.) Wolfe F, Hawley DJ, Cathey MA. Clinical and health status measures over time: prognosis and outcome assessment in rheumatoid arthritis. J Rheumatol 1991;18:1290-7. [Abstract]

(24.) Kucukdeveci AA, Sahin H, Ataman S, Griffiths B, Tennant A. Issues in crosscultural validity: example from the adaptation, reliability, and validity testing of a Turkish version of the Stanford Health Assessment Questionnaire. Arthritis Rheum 2004;51:14-9. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(25.) Levine DW, Simmons BP, Koris MJ, Daltroy LH, Hohl GG, Fossel AH, et al. A self-administered questionnare for the assesment of severity of symtoms and functional status in carpal tunnel syndrome. J Bone Joint Surg 1993;75:1585-92. [Abstract]/[PDF]

(26.) Heybeli N, Ozerdemoglu RA, Aksoy OG, Mumcu EF. Karpal tunel sendromu: cerrahi tedavi izleminde fonksiyonel ve semptomatik skorlama. Acta Orthop Traumatol Turc 2001;35:147-51. [Abstract]

(27.) Potenza AD. Tendon healing within the flexor digital sheath in the dog. J Bone Joint Surg 1962;44:49-64. [Abstract]/[PDF]

(28.) Potenza AD. Critical evaluation of flexor tendon healing and adhesion formation within artificial digital sheaths. J Bone Joint Surg 1963;45:1217-33. [Abstract]/[PDF]

(29.) Evans RB, Burkhalter WE. A study of the dynamic anatomy of extensor tendons and implications for treatment. J Hand Surg (Am) 1986;11:774-9. [Abstract]

(30.) Rothkopf DM, Webb S, Szabo RM, Gelberman RH, May JW Jr. An experimental model for the study of canine flexor tendon adhesions. J Hand Surg (Am) 1991;16:694-700. [Abstract]

(31.) Kleinert HE, Kutz JE, Atasoy E, Stormo A. Primary repair of flexor tendons. Orth Clin N Am 1973;4:865-76. [Abstract]

(32.) Halikis MN, Manske PR, Kubota H, Aoki M. Effect of immobilization, immediate mobilization and delayed mobilization on the resistance to digital flexion using a tendon injury model. J Hand Surg (Am) 1997;22:464-72. [Abstract]

(33.) Woo SL, Gelberman RH, Cobb NG, Amiel D, Lothringer K, Akeson WH. The importance of controlled passive mobilization on flexor tendon healing: A biomechanical study. Acta Orthop Scand 1981;52:615-22. [Abstract]

(34.) Strickland JW, Glogovac SV. Digital function following flexor tendon repair in zone II: A comparison of immobilization and controlled passive motion techniques. J Hand Surg (Am) 1980;5:537-43. [Abstract]

(35.) Strickland JW. Flexor tendon repair. Hand Clin 1985;1:55-68. [Abstract]

(36.) Polatkan S, Bayri O, Gursoy P, Cepel S. Ekstensor tendon yaralanmalarinin tedavisinde dinamik atellerle erken mobilizasyon. In: Ege R (editor). III. El Cerrahisi ve Rekonstruksiyonu Kongre Kitabi. 1st ed. Izmir, Turkiye: Ankara Turk Hava Kurumu Basimevi; 1994. p. 137-8.

(37.) Stefanich RJ, Putnam MD, Peimer CA, Sherwin FS. Flexor tendon lacerations in zone V. J Hand Surg Am 1992;17:284-91. [Abstract]/[PDF]

(38.) Kabak S, Halici M, Baktir A, Turk CY, Avsarogullari L. Results of treatment of the extensive volar wrist lacerations: 'the spaghetti wrist'. Eur J Emerg Med 2002;9:71-6. [Abstract]

(39.) Bircan C, El O, Akalin E, Bacakoglu AK, Gulbahar S, Sahin E, et al. Functional outcome in patients with zone V flexor tendon injuries. Arch Orthop Trauma Surg 2005;125:405-9. [Abstract]/[PDF]

(40.) Kerr CD, Burczak JR. Dynamic traction after extensor tendon repair in zones 6,7 and 8: Retrospective study. J Hand Surg 1989;14:21-2. [Abstract]/[PDF]

(41.) Kayali C, Eren A, Agus. H, Arslanta. M, OzCalabi IT. Cocuklarda ikinci bolge fleksor tendon yaralanmalarinda primer onarim ve erken pasif rehabilitasyon sonuClari. Acta Orthop Traumatol Turc 2003;37:249-53. [Abstract]

(42.) Feehan LM, Beauchene JG. Early tensile properties of healing chicken flexor tendons: Early controlled passive motion versus postoperative immobilization. J Hand surg (Am) 1990;15:63-8. [Abstract]

(43.) Ademoglu Y, Arikan G, Kaplan I, Ada S, Kul F, Enho. A. Ekstansor tendonlarin kompleks yaralanmalarinin tedavisinde immobilizasyon ve erken pasif hareket yontemlerinin kar.ila.tirilmasi. Acta Orthop Traumatol Turc 2001;35:28-34. [Abstract]

(44.) Jaquet JB, van der Jagt I, Kuypers PD, Schreuders TA, Kalmijn AR, Hovius SE. Spaghetti wrist trauma: functional recovery, return to work and pyschological effects. Plast Recons Surg 2005;115:1609-17. [Abstract]

(45.) Keskin D, SeCkin U, Atan C, Bodur H. Zon 5 fleksor tendon yaralanmali bir grup hastalarin rehabilitasyon sonuClari. JPMR 2007;3:93-7. [Full Text]/[PDF]

(46.) Hitchcock TF, Light TR, Bunch WH, Knight GW, Sartori MJ, Patwardhan AG et al. The effect of immediate constrained digital motion on the strength of flexor tendon repairs in chickens. J Hand Surg (Am) 1987;12:590-5. [Abstract]

(47.) Cannon NM, Strickland JW. Therapy following flexor tendon surgery. Hand Clin 1985;1:147-65. [Abstract]

(48.) Werntz JR, Chesher SP, Breidenbach WC, Kleinert HE, Bissonnette MA. A new dynamic splint for postoperative treatment of flexor tendon injury. J Hand Surg (Am) 1989;14:559-66. [Abstract]

Ebru UMAY, Eda GURCAY, Alev CEVIKOL, Sema NOYAN, Serdil YUZER, Aytul CAKCI

Saglik Bakanligi Ankara Diskapi Yildirim Beyazit Egitim ve Arastirma Hastanesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klinigi, Ankara, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Ebru Umay, Ziraat Mah. Saglik Bakanligi Ankara Diskapi Yildirim Beyazit Egitim ve Arastirma Hastanesi, Altindag, Ankara, Turkiye Tel: +90 312 596 29 94 E-posta: ebruumay@gmail.com Gelis Tarihi/
Tablo 1. Gruplarin demografik ozelliklerinin dagilimi.

 Grup A (n=25) Grup B (n=25)
 n (%), n (%),
 ort. [+ or -] SS ort. [+ or -] SS

Yas (yil) 28,92 [+ or -] 10,61 30,80 [+ or -] 12,63
Cinsiyet
 Kadin 7 (28) 4 (16)
 Erkek 18 (72) 21 (84)
Yaralanan taraf
 Dominant 16 (64) 17 (68)
 Non-dominant 9 (36) 8 (32)
Yaralanan el
 Sag el 16 (64) 14 (56)
 Sol el 9 (36) 11 (44)
Yaralanan tendon
 Fleksor 13 (52) 15 (60)
 Ekstansor 12 (48) 10 (40)
Yaralanan zon
 Zon 2 13 (52) 8 (32)
 Zon 5 7 (28) 8 (32)
 Diger 5 (20) 9 (36)

 P

Yas (yil) >0,05 (a)
Cinsiyet
 Kadin >0,05 (b)
 Erkek
Yaralanan taraf
 Dominant >0,05 (b)
 Non-dominant
Yaralanan el
 Sag el >0,05 (b)
 Sol el
Yaralanan tendon
 Fleksor >0,05 (b)
 Ekstansor
Yaralanan zon
 Zon 2 >0,05 (b)
 Zon 5
 Diger

ort [+ or -] SS: ortalama [+ or -] standart sapma
(a): Mann-Whitney U testi, (b): Fisher Kesin Ki-Kare testi

Tablo 2. Tedavi oncesi ve 12 hafta sonraki
klinik ve fonksiyonel degerlendirmelerin
grup ici karsilastirmalari

 Grup A (n=25)

 Tedavi oncesi
 n (%),
 ort. [+ or -] SS
 Ortanca (min-maks)

TAH 244,23 [+ or -] 41,40
 derecesi 240 (182,5-335,0)
GAS 1,97 [+ or -] 2,47
(0-10 cm) 3,0 (0,0-9,0)
SWMT 3 (12)
 (2,83 uzeri)
NHPT 23 (92)
 (20 sn. uzeri)
Kavrama 5,52 [+ or -] 5,39
 gucu (kg) 5,26 (0-15,88)
Lateral 4,66 [+ or -] 2,19
 kavrama (kg) 5,26 (0-7,71)
Palmar 3,19 [+ or -] 1,86
 kavrama (kg) 3,18 (0-6,62)
Parmak ucu 2,21 [+ or -] 1,71
 kavrama (kg) 1,95 (0-4,99)
HAO (0-3) 1,25 [+ or -] 0,67
 1,30 (0,3-2,30)
FDS (8-40) 29,20 [+ or -] 10,02
 33 (12-40)

 Grup A (n=25)

 Tedavi sonrasi
 n (%),
 ort. [+ or -] SS
 Ortanca (min-maks) P

TAH 325 [+ or -] 21,36 0,001 (a)
 derecesi 335 (260-335)
GAS 0,0 [+ or -] 0,0 0,001 (b)
(0-10 cm) 0,0
SWMT 0 (0) 0,012c
 (2,83 uzeri)
NHPT 1 (4) 0,001 (c)
 (20 sn. uzeri)
Kavrama 20,56 [+ or -] 7,10 0,001 (b)
 gucu (kg) 20,41 (4,67-37,01)
Lateral 7,85 [+ or -] 2,32 0,001 (b)
 kavrama (kg) 7,53 (2,99-13,15)
Palmar 6,49 [+ or -] 1,75 0,001 (b)
 kavrama (kg) 6,35 (2,09-9,98)
Parmak ucu 4,93 [+ or -] 2,09 0,001 (b)
 kavrama (kg) 4,81 (1,36-9,07)
HAO (0-3) 0,12 [+ or -] 0,19 0,001 (b)
 0,05 (0-0,70)
FDS (8-40) 8,52 [+ or -] 1,38 0,001 (b)
 8,00 (8-13)

 Grup B (n=25)

 Tedavi oncesi
 n (%),
 ort. [+ or -] SS
 Ortanca (min-maks)

TAH 184,76 [+ or -] 50,61
 derecesi 73,75 (115-290)
GAS 3,06 [+ or -] 3,54
(0-10 cm) 1,5 (0-9,0)
SWMT 7 (28)
 (2,83 uzeri)
NHPT 25 (100)
 (20 sn. uzeri)
Kavrama 2,35 [+ or -] 4,41
 gucu (kg) 0,00 (0-14,32)
Lateral 2,98 [+ or -] 2,59
 kavrama (kg) 2,40 (0-9,07)
Palmar 1,83 [+ or -] 2,32
 kavrama (kg) 0,91 (0-8,66)
Parmak ucu 1,35 [+ or -] 1,76
 kavrama (kg) 0,59 (0-5,17)
HAO (0-3) 2,70 [+ or -] 6,32
 1,60 (0,10-3,00)
FDS (8-40) 30,46 [+ or -] 10,11
 33 (8-40)

 Grup B (n=25)

 Tedavi sonrasi
 n (%),
 ort. [+ or -] SS
 Ortanca (min-maks) P

TAH 286,18 [+ or -] 30,17 0,001 (a)
 derecesi 290 (210-335)
GAS 1,84 [+ or -] 2,21 >0,05b
(0-10 cm) 0,00 (0-7,5)
SWMT 0 (0) 0,001 (c)
 (2,83 uzeri)
NHPT 14 (56) 0,011 (c)
 (20 sn. uzeri)
Kavrama 12,05 [+ or -] 4,70 0,001 (b)
 gucu (kg) 10,89 (2,27-20,41)
Lateral 6,28 [+ or -] 2,94 0,001 (b)
 kavrama (kg) 6,26 (0,91-14,06)
Palmar 5,22 [+ or -] 3,11 0,001 (b)
 kavrama (kg) 5,17 (0,73-9,97)
Parmak ucu 3,42 [+ or -] 2,88 0,001 (b)
 kavrama (kg) 2,99 (0,91-8,86)
HAO (0-3) 1,25 [+ or -] 2,47 0,003b
 0,8 (0,30-1,30)
FDS (8-40) 16,68 [+ or -] 4,83 0,001 (b)
 16 (9-31)

ort. [+ or -] SS: ortalama [+ or -] standart sapma, min-maks:
minimum-maksimum, TAH: Total aktif hareket acikligi,
GAS: Gorsel analog skala, SWMT: Semmes Weinstein Monofilaman
Testi, NHPT: Nine Hole Peg Test, HAQ: Saglik Degerlendirme
Sorgulamasi, FDS: Fonksiyonel Durum Skalasi,
(a): Eslestirilmis gruplar arasi farkin onemlilik
testi (Paired samples t test)
(b): Wilcoxon Isaret testi (Wilcoxon signed ranks test)
(c): Bagimli gruplarda Ki-Kare testi

Tablo 3. Tedavi oncesi ve 12 hafta sonraki klinik ve
fonksiyonel degerlendirmelerin gruplar arasi
karsilasltirmalari.

 Grup A (n=25)
 n (%),
 ort. [+ or -] SS
 Ortanca (min-maks)

TAH derecesi -80,76 [+ or -] 46,52
 8,67 (99,96- -61,55)
GAS (0-10cm) -1,97 [+ or -] 2,47
 -3,0 (-9,0-0,0)
SMWT (2,83 uzeri) 22 (88)
NHPT (sn) (20 sn uzeri) 20 (80)
Kavrama gucu (kg) 15,02 [+ or -] 8,16
 14,38 (0,91-28,71)
Lateral Ksvrama (kg) 3,18 [+ or -] 2,51
 3,27 (-0,45-10,16)
Palmar Ksvrama (kg) 3,29 [+ or -] 2,04
 2,90 (0,32-8,30)
Parmak ucu kavrama (kg) 2,71 [+ or -] 1,69
 2,31 (0,32-7,44)
HAO (0-3) -1,13 [+ or -] 0,62
 -1,2 (-2,15- -0,20)
FDS (8-40) -20,68 [+ or -] 10,16
 -23 (-35,0-3,0)

 Grup B (n=25)
 n (%), P
 ort. [+ or -] SS
 Ortanca (min-maks)

TAH derecesi -101,42 [+ or -] 65,0 0,001 (a)
 7,80 (128,25- -74,58)
GAS (0-10cm) -1,22 [+ or -] 3,87 >0,05 (a)
 0,0 (-9,0-7,5)
SMWT (2,83 uzeri) 21 (84) >0,05 (b)
NHPT (sn) (20 sn uzeri) 11 (44) 0,001 (b)
Kavrama gucu (kg) 9,69 [+ or -] 5,44
 10,16 (-0,32-20,41) 0,015 (a)
Lateral Ksvrama (kg) 4,29 [+ or -] 3,05
 3,99 (0,32-12,20) >0,05 (a)
Palmar Ksvrama (kg) 4,39 [+ or -] 3,40
 4,08 (-0,14-13,29) >0,05 (a)
Parmak ucu kavrama (kg) 4,08 [+ or -] 3,03
 3,81 (0,32-13,15) >0,05 (a)
HAO (0-3) -0,44 [+ or -] 6,94
 -1,01 (-1,40-0,90) 0,042 (a)
FDS (8-40) -13,78 [+ or -] 10,03
 -14 (-28,0-11,0) 0,038 (a)

ort. [+ or -] SS: ortalama [+ or -] standart sapma, min-maks:
minimum-maksimum, TAH: Total aktif hareket acikligi,
GAS: Gorsel analog skala, SWMT: Semmes Weinstein Monofilaman
Testi, NHPT: Nine Hole Peg Test, HAQ: Saglik Degerlendirme
Sorgulamasi, FDS: Fonksiyonel Durum Skalasi,
(a): Mann-Whitney U testi, (b): Ki-Kare testi

Tablo 4. Tedavi sonrasi kavrama gucu ve parmak kavrama
sonuclarinin saglam ele gore karsilastirilmasi.

 Grup A (n=25)

 Saglam el
 ort. [+ ro -] SS
 Ortanca (min-maks)

Kavrama gucu (kg) 32,19 [+ ro -] 7,62
 29,48 (19,32-45,36)
Lateral kavrama (kg) 9,41 [+ ro -] 1,86
 9,07 (6,65-14,51)
Palmar kavrama (kg) 7,83 [+ ro -] 1,72
 8,62 (6,17-12,17)
Parmak ucu kavrama (kg) 7,31 [+ ro -] 1,75
 6,80 (3,63-10,43)

 Yaralanan el
 ort. [+ ro -] SS %
 Ortanca (min-maks)

Kavrama gucu (kg) 20,56 [+ ro -] 7,10 61,2
 20,41 (4,67-37,01)
Lateral kavrama (kg) 7,85 [+ ro -] 2,32 83,4
 7,53 (2,99-13,15)
Palmar kavrama (kg) 6,49 [+ ro -] 1,75 73,6
 6,35 (2,09-9,98)
Parmak ucu kavrama (kg) 4,93 [+ ro -] 2,09 70,6
 4,81 (1,36-9,07)

 Grup B (n=25)

Kavrama gucu (kg) Saglam el Yaralanan el
 ort. [+ ro -] SS ort. [+ ro -] SS
Lateral kavrama (kg) Ortanca (min-maks) Ortanca (min-maks)

Palmar kavrama (kg) 32,98 [+ ro -] 11,99 12,05 [+ ro -] 4,70
 32,93 (12,84-52,16) 10,89 (2,27-20,41)
Parmak ucu kavrama (kg) 9,15 [+ ro -] 3,75 6,28 [+ ro -] 2,94
 9,66 (5,26-17,24) 6,26 (0,91-14,06)
 8,14 [+ ro -] 2,10 5,22 [+ ro -] 3,11
 8,30 (4,81-13,61) 5,17 (0,73-9,97)
 6,73 [+ ro -] 2,33 3,42 [+ ro -] 2,88
 6,62 (1,04-11,79) 2,99 (0,91-8,86)

 % P

Kavrama gucu (kg) 36,5 0,015 (a)
Lateral kavrama (kg) 68,6 0,022 (a)
Palmar kavrama (kg) 64,1 0,034 (a)
Parmak ucu kavrama (kg) 50,8 0,012 (a)

ort [+ or -] SS: ortalama [+ or -] standart sapma, min-maks:
minimum-maksimum (a): Ki-Kare testi
COPYRIGHT 2009 Galenos Yayincilik
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2009 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Orijinal Makale
Author:Umay, Ebru; Gurcay, Eda; Cevikol, Alev; Noyan, Sema; Yuzer, Serdil; Cakci, Aytul
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Report
Date:Dec 1, 2009
Words:4729
Previous Article:Effectiveness of physical therapy agents in patients with lumbar spinal stenosis/Lomber spinal stenozlu hastalarda fizik tedavi ajanlarinin etkinligi.
Next Article:Postural performance in patients with cervical radiculopathy/Servikal radikulopatili hastalarda postural performans.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters