Printer Friendly

Comparison of the effects of zoledronic acid and exercise on bone mineral density and biomechanics in rats with induced osteoporosis/Osteoporoz olusturulan sicanlarda zoledronik asit ve egzersizin kemik mineral yogunlugu ve biyomekanigi uzerine etkilerinin karsilastirilmasi.

Osteoporoz, azalmis kemik kutlesi ve kemigin mikromimari yapisinin bozulmasi sonucunda kirilganligin artisiyla karakterize metabolik ve sistemik bir hastaliktir. Osteoporoz tum yas grubundaki kadinlari etkileyen bir durumdur, fakat ozellikle yaslilardaki etkileri oldukca siddetlidir. [1] Dunya genelinde her yil osteoporoz nedeniyle yaklasik olarak 1.66 milyon kirik meydana gelmektedir ve 2050 yilina kadar bu sayinin dort kat artacagi tahmin edilmektedir. [2]

Menopozda gelisen ostrojen eksikligi, kadinlarda kemik dongusunun artmasinin, kemik kutle ve dayanikliliginin azalmasinin en onemli nedenlerinden biridir. Kemik kutlesindeki azalma ve mikromimarideki degisiklikler uygun olarak tedavi edilmez ise kirik riski artar. [3,4] Klinik ve laboratuvar calismalar kemigin dinamik bir doku oldugu ve cevresel faktorlerden etkilendigini kanitlamistir. Bu degisiklikler kemik yapimi ve yikiminin doku seviyesindeki aktivitelerinden kaynaklanir. Azalan ostrojenin kemik uzerine olan olumsuz etkilerini dengelemeyi amaclayan mudahaleler bu iki aktiviteyi hedef alir. Kemik kutlesini ve dayanikliligini artirdigi kanitlanan en onemli tedavi seceneklerinden ikisi egzersiz ve bifosfonat tedavisidir. [5-10] Kemigin, kemik olusumunu artirarak mekanik zorlanmalara yanit veren mekanosensitiv bir doku oldugu gorusu yaygin olarak kabul edilmektedir. [11-13] Bununla birlikte bifosfonat da osteoklastlar tarafindan olusturulan kemik yikimini ve kemik dongusunu yavaslatirlar. [14]

Bifosfonatlar gibi bazi medikasyonlar kemikteki dejeneratif hastalik surecini durdurabilir hatta geri dondurebilir. Bifosfonatlardan biri olan zoledronik asit kemik rezorbsiyonunun guclu bir inhibitorudur. [15,16] Bifosfonatlarin kemik doku kutlesini artirmasina yonelik calismalar vardir ancak kemigin mekanik performansi uzerine etkisini inceleyen yeterli biyomekanik calisma yoktur.

Genellikle egzersizin iskelet uzerine pozitif bir etkiye sahip oldugu ve osteoporozun tedavisinde ve onlenmesinde faydali oldugu dusunulmektedir. Uzamis yatak istirahati ve immobilizasyon gibi fiziksel aktivitenin ve mekanik yuklenmenin azaldigi durumlarda, kemik yikimi artmakta, kemik yapimi azalmakta ve hizli bir sekilde kemik kaybi gelismektedir. [17,18]

Yaptigimiz literatur arastirmasinda, zoledronik asit ve egzersiz tedavisinin kemik mineral yogunlugu (KMY) ve kemigin biyomekanigi uzerine olan etkilerini karsilastiran cok az calisma oldugunu tespit ettik ve yaptigimiz calismayla bu konuda literature katki saglamayi amacladik.

GEREC VE YONTEMLER

Deneylerde uc aylik, agirliklari 250-260 gram arasinda degisen 32 adet disi Wistar albino sican kullanildi. Sicanlar deney suresince 12 saat aydinlik, 12 saat karanlik ortamda oda sicakligi 21 [degrees]C ve ortalama nem yaklasik %50 olacak sekilde kafeslerde tutuldu, deney suresince standart yem ve su ile beslendi. Kontrol grubu disindaki sicanlara ketamin ile anestezi yapilarak ventral insizyon ile iki taraf li overektomi yapildi. Kontrol grubuna sadece cilt insizyonu yapildi. Deneyler tamamlanmadan kontrol grubu disindaki diger gruplardan birer sican oldu. Calisma icin yerel hayvan deneyleri etik kurulu onayi alindi.

Ornek gruplarindaki butun sicanlara sekiz hafta sonra kucuk hayvan tarama modu kullanilarak Hologic Discovery QDR Serisi cift enerji X isini absorpsiyometre (DXA) cihazi (Hologic Inc., Bedford, MA, ABD) kullanilarak KMY olcumu yapildi. Bu islem sicanlar genel anestezi ile immobilize edilerek yapildi. Femur boyun ve diyafiz bolgelerinden olcum yapildi. Kontrol grubu (n=8) disinda kalan ve osteopeni saptanan sicanlar rastgele olarak uc gruba ayrildi. Birinci gruba (Zol, n=8) 0.1 mg/kg i.v zoledronik asit tek doz, [19] ikinci gruba (Egz, n=8) dakikada 17 metre, gunde bir saat, haftada bes gun 12 hafta boyunca treadmil egzersizi uygulandi. [20] Ucuncu gruba ise (Ovx, n=8) ilac ve egzersiz uygulanmadi. Her dort gruptaki sicanlara benzer diyetler verildi.

On iki hafta sonunda sicanlar ketamin anestezisi altinda sakrifiye edildi ve sag ve sol femurlari cikarildi, yumusak dokular temizlendi, kirik ve anormal patolojiler acisindan incelendi (Sekil 1). Sag femurlarin KMY olcumu hemen ayni gun yapildi, sol femurlar ise uc nokta egme testi icin salinle islatilmis gazli beze sarildi ve -80[degrees]C derecede saklandi. Kemikler biyomekanik testlerden once iki saat oda sicakliginda bekletildi ve ardindan olcumler yapildi.

Ornek gruplardaki her bir sol femurun biyomekanik ozellikleri elektrohidrolik materyal test sistemi (Shimadzu-Autograph-50 kN) kullanilarak yapilan uc nokta egme (3PB) testleri ile degerlendirildi. Butun testlerde yuklenme hizi 2 mm/sn olarak ayarlandi. Iki destek arasindaki mesafe 15.5 mm olarak tespit edildi. Testlere baslamadan once 20 Newton (N) on yukleme uygulandi. Maksimum deformasyon (mm), maksimum stres (N/[mm.sup.2]) ve maksimum gerilme (%) degerlerine bakildi.

Istatistiksel analiz

Istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) paket programi kullanilarak yapildi. Veriler ortalama [+ or -] standart sapma olarak ifade edildi ve istatistiksel anlamliligin siniri p<0.05 olarak kabul edildi. Degiskenlerin normal dagilim gosterip gostermedigini kontrol etmek icin Shapiro-Wilk testi kullanildi. Gruplar arasi karsilastirma icin Kruskal-Wallis tek yonlu varyans analizi kullanildi. Ikili karsilastirmalar ise Mann-Whitney U testi ile yapildi. Bonferroni duzeltilmesi yapildi ve duzeltilmis "p" degerleri kullanildi.

BULGULAR

Kontrol grubu haric diger gruplardan birer sican test tamamlanmadan oldu. Bu yuzden kalan 29 sicanin verileri analiz edildi. Baslangic vucut agirlik degerleri arasinda (overektomiden 8 hafta sonra) istatistiksel olarak anlamli fark yoktu (p<0.05). Tedaviden 12 hafta sonra egzersiz grubu (n=7) diger gruplarla karsilastirildiginda %40 daha az kilo aldigi gozlendi. Bu fark istatistiksel olarak anlamliydi (p<0.05). Cerrahi menopozdan 12 hafta sonra KMY medyan degerleri kontrol grubu icin (n=8) 0.267 (0.262-0.278) zoledronik asit grubu icin (n=7) 0.244 (0.232-0.255), egzersiz grubu icin (n=7) 0.235 (0.228-241) ve overektomi grubu icin (n=7) 0.211 (0.208-0.225) olarak bulundu (Tablo 1). Kontrol grubundaki ortalama KMY degeri diger gruplardan yuksek bulundu (p<0.05). Overektomi grubundaki ortalama KMY degeri diger gruplardan dusuk bulundu (p<0.05). Zoledronik asit ve egzersiz grubu KMY degerleri arasinda istatistiksel olarak anlamli fark bulunmadi (p>0.05).

Butun gruplarin sol femur orneklerinden elde edilen biyomekanik degerler karsilastirildi (Tablo 1). Kontrol grubundaki orneklerin maksimum deformasyon degerleri, maksimum stres degerleri ve maksimum gerilme degerleri, zoledronik asit ve overektomi gruplari ile karsilastirildiginda istatistiksel olarak anlamli bir yukseklik vardi (p<0.05), ancak egzersiz grubu ile aralarindaki fark istatistiksel olarak anlamli degildi (p>0.05). Overektomi grubu diger gruplarla karsilastirildiginda daha zayif biyomekanik dayanimlar sergiledi. Egzersiz grubu ile zoledronik asit grubunun maksimum stres degerleri karsilastirildiginda istatistiksel olarak anlamli fark bulunmadi (p>0.05). Egzersiz grubunun maksimum gerilme degerleri zoledronik asit ve overektomi gruplarindan yuksek bulundu (p<0.05) (Tablo 2).

TARTISMA

Bu calismadaki sonuclar iki ana baslik altinda degerlendirildi. Birincisi, egzersizin ve zoledronik asitin KMY degerleri uzerine olan etkisi, ikincisi, egzersiz ve zoledronik asitin kemigin biyomekanigi uzerine olan etkisi.

Bu calismada, dort grubun KMY degerleri karsilastirildi. Egzersiz grubunun ortalama KMY degerinde %9.3'luk, zoledronik asit grubunun KMY degerlerinde ise ortalama %12.5'lik bir artis oldugu gozlendi. Bu artis, overektomi grubu ile karsilastirildiginda istatistiksel olarak anlamliydi (p<0.05). Uygun fiziksel aktivitenin kemik sagligi uzerine onemli bir etkiye sahip oldugu bilinmektedir. Fiziksel aktivitenin hem genclerde hem de KMY degerleri dusuk olan genc ve yaslilarda kemik kutlesini artirdigi gosterilmistir. [21-23] Ayrica menopoz ve overektomi sonrasinda ortaya cikan kemik kayiplarinin uygun egzersizler ile onlenebilecegi bildirilmistir. [24] Yatak istirahati, yuk vermeme, paralizi ve immobilizasyon gibi nedenler ile mekanik yuklerin ortadan kaldirilmasinin kemik kayiplari ile sonuclandigi bildirilmistir. [25-27] Zoledronik asitin vertebra kiriklarini anlamli olcude azalttigi, femur boyun ve trokanterik bolge KMY degerlerini artirdigi pek cok calismada gosterilmistir. [28-31] Zoledronik asit uygulamasindan sonra kemik turnover belirteclerindeki en anlamli dususun (%50-80) ilk uc ayda oldugu gosterilmistir. [32-34] Bu sure dikkate alinarak deneyler zoledronik asit uygulamasindan uc ay sonra yapildi ve overektomi grubu ile karsilastirildiginda anlamli sonuclar elde edildi.

Bu calismada, biyomekanik testlerden maksimum deformasyon (mm), maksimum stres (N/[mm.sup.2]) ve maksimum gerilme (%) degerlerine bakildi. Egzersiz grubundan elde edilen degerler overektomi grubundan yuksek bulundu (p<0.05). Egzersiz grubunun maksimum gerilme degerleri zoledronik asit grubundan yuksekti (p<0.05). Bu farkin, ozellikle egzersizle elde edilen periostal kemik sekillenmesi ve kortikal kalinlasma sonucu olustugu dusunulmektedir. Fuchs ve ark. [10] yaptiklari calismada alendronatin endokortikal yuzeydeki kemik rezorpsiyonunu azalttigini ancak egzersizin periostal kemik yapimini daha fazla uyardigini tespit etmislerdir. Kosma ve mekanik yuklenmeler ile kemigin dayanikliliginin arttigi bilinmektedir. Fiziksel aktivitenin kemigin yeniden sekillenmesi uzerine olan etkisi sadece mekanik yuklenmeler sonucu degil ayni zamanda hormonal degisiklikler ile de gerceklesmektedir. [35-38] Camacho-Alonso ve ark. [39] yaptiklari bir calismada, birer hafta arayla artan dozlarda 0.2 mg, 0.4 mg ve 0.6 mg zoledronik asiti sicanlara intraperitoneal olarak vermisler ve son dozdan 28 gun sonra sicanlari sakrifiye etmislerdir. Yaptiklari biyomekanik testler ile hem mandibulanin hem de femur basinin biyomekanik dayanimlarinin arttigini ve kirik olusmasina karsi direncin arttigini bildirmislerdir. Bizim calismamizda, zoledronik asit grubuna yapilan biyomekanik testler sonucunda elde edilen degerler overektomi grubundan yuksek bulundu (p<0.05) ve kirik olusumuna karsi direncin arttigi tespit edildi.

Zoledronik asit ve egzersiz gruplarindan elde edilen KMY degerleri ve biyomekanik degerler karsilastirildiginda maksimum gerilme ve maksimum deformasyon degerlerinde istatistiksel olarak anlamli fark tespit edildi (p<0.05). Zoledronik asit grubunun maksimum gerilme degerlerindeki dusuklugun kemigin egzersiz grubuna kiyasla daha kirilgan olmasina neden olabilecegini dusundurmektedir. Uzun sureli bifosfonat kullanimi sonrasinda atipik femur kiriklarinin gorulebilecegi literaturde belirtilmistir. [40] Bu calismada, tespit ettigimiz zoledronik asit grubunun maksimum gerilme degerlerindeki dusuklugun uzun vadede atipik kiriklardan sorumlu olabilecegini dusundurmektedir.

Bifosfonat tedavisi ve egzersizin birlikte uygulandiginda sinerjik etki gosterdigini savunan yayinlar [10] oldugu gibi etkisiz oldugunu gosteren yayinlar da vardir. [41] Lespessailles ve ark. [41] zoledronik asit (20 [micro]g/kg, tek doz) ve egzersizin (8-15 m/dk, 30-60 dk/gun, 5 gun/hafta) sinerjik etkilerini ortaya koymak icin benzer bir calisma yapmislar ancak bu tedavi uygulamalarinin kombine edildiklerinde herhangi bir sinerjik veya additif etki olusturmadiklarini bildirmislerdir. Ayni calismada egzersizin KMY uzerine herhangi bir pozitif etkisinin olmadigini ancak kemigin biyomekanik dayanimi uzerine pozitif etkiye sahip oldugunu tespit etmislerdir. [41]

Bu calismadan elde edilen veriler, osteoporozun tedavisinde ve onlenmesinde egzersizin bu dozdaki zoledronik asit tedavisi kadar etkili oldugunu gostermektedir. Ancak her iki tedavinin de tek basina yeterli olmadigini ve kombine edilmis tedavilere gereksinim oldugunu dusunmekteyiz.

DOI:10.5606/tftrd.2016.22804

Cikar cakismasi beyani

Yazarlar bu yazinin hazirlanmasi ve yayinlanmasi asamasinda herhangi bir cikar cakismasi olmadigini beyan etmislerdir.

Finansman

Yazarlar bu yazinin arastirma ve yazarlik surecinde herhangi bir finansal destek almadiklarini beyan etmislerdir.

KAYNAKLAR

[1.] Nelson HD, Helfand M, Woolf SH, Allan JD. Screening for postmenopausal osteoporosis: a review of the evidence for the U.S. Preventive Services Task Force. Ann Intern Med 2002;137:529-41.

[2.] Diet, nutrition and the prevention of chronic diseases. World Health Organ Tech Rep Ser 2003;916:1-149.

[3.] Ahlborg HG, Johnell O, Turner CH, Rannevik G, Karlsson MK. Bone loss and bone size after menopause. N Engl J Med 2003;349:327-34.

[4.] Seeman E. Invited Review: Pathogenesis of osteoporosis. J Appl Physiol (1985) 2003;95:2142-51.

[5.] Beck BR, Snow CM. Bone health across the lifespan-exercising our options. Exerc Sport Sci Rev 2003;31:117-22.

[6.] Wallace BA, Cumming RG. Systematic review of randomized trials of the effect of exercise on bone mass in pre-and postmenopausal women. Calcif Tissue Int 2000;67:10-8.

[7.] Warden SJ, Fuchs RK, Turner CH. Steps for targeting exercise towards the skeleton to increase bone strength. Eura Medicophys 2004;40:223-32.

[8.] Bone HG, Hosking D, Devogelaer JP, Tucci JR, Emkey RD, Tonino RP, et al. Ten years' experience with alendronate for osteoporosis in postmenopausal women. N Engl J Med 2004;350:1189-99.

[9.] Harris ST. Bisphosphonates for the treatment of postmenopausal osteoporosis: clinical studies of etidronate and alendronate. Osteoporos Int 2001;12:11-6.

[10.] Fuchs RK, Shea M, Durski SL, Winters-Stone KM, Widrick J, Snow CM. Individual and combined effects of exercise and alendronate on bone mass and strength in ovariectomized rats. Bone 2007;41:290-6.

[11.] Robling AG, Hinant FM, Burr DB, Turner CH. Improved bone structure and strength after long-term mechanical loading is greatest if loading is separated into short bouts. J Bone Miner Res 2002;17:1545-54.

[12.] Robling AG, Burr DB, Turner CH. Skeletal loading in animals. J Musculoskelet Neuronal Interact 2001;1:249-62.

[13.] Sugiyama T, Price JS, Lanyon LE. Functional adaptation to mechanical loading in both cortical and cancellous bone is controlled locally and is confined to the loaded bones. Bone 2010;46:314-21.

[14.] Rogers MJ, Crockett JC, Coxon FP, Monkkonen J. Biochemical and molecular mechanisms of action of bisphosphonates. Bone 2011;49:34-41.

[15.] Cheer SM, Noble S. Zoledronic acid. Drugs 2001;61:799-805.

[16.] Boonen S, Black DM, Colon-Emeric CS, Eastell R, Magaziner JS, Eriksen EF, et al. Efficacy and safety of a once-yearly intravenous zoledronic acid 5 mg for fracture prevention in elderly postmenopausal women with osteoporosis aged 75 and older. J Am Geriatr Soc 2010;58:292-9.

[17.] Sundberg M, Gardsell P, Johnell O, Karlsson MK, Ornstein E, Sandstedt B, et al. Peripubertal moderate exercise increases bone mass in boys but not in girls: a population-based intervention study. Osteoporos Int 2001;12:230-8.

[18.] Iwamoto J, Takeda T, Ichimura S. Effect of exercise training and detraining on bone mineral density in postmenopausal women with osteoporosis. J Orthop Sci 2001;6:128-32.

[19.] Gasser JA, Ingold P, Venturiere A, Shen V, Green JR. Long-term protective effects of zoledronic acid on cancellous and cortical bone in the ovariectomized rat. J Bone Miner Res 2008;23:544-51.

[20.] Yeh JK, Aloia JF, Tierney JM, Sprintz S. Effect of treadmill exercise on vertebral and tibial bone mineral content and bone mineral density in the aged adult rat: determined by dual energy X-ray absorptiometry. Calcif Tissue Int 1993;52:234-8.

[21.] Omi N. Influence of exercise and sports on bone. J Phys Fitness Sports Med 2014;3:241-8.

[22.] Bolton K, Egerton T, Wark J, Wee E, Matthews B, Kelly A, et al. Effects of exercise on bone density and falls risk factors in post-menopausal women with osteopenia: a randomised controlled trial. J Sci Med Sport 2012;15:102-9.

[23.] Chaconas EJ, Olivencia O, Russ BS. Exercise interventions for the individual with osteoporosis. Strength & Conditioning Journal 2013;35:49-55.

[24.] Tolomio S, Ermolao A, Lalli A, Zaccaria M. The effect of a multicomponent dual-modality exercise program targeting osteoporosis on bone health status and physical function capacity of postmenopausal women. J Women Aging 2010;22:241-54.

[25.] Rittweger J, Beller G, Armbrecht G, Mulder E, Buehring B, Gast U, et al. Prevention of bone loss during 56 days of strict bed rest by side-alternating resistive vibration exercise. Bone 2010;46:137-47.

[26.] Karimi MT, Esrafilian O, Esrafilian A, Sadigh MJ, Amiri P. Determination of the influence of walking with orthosis on bone osteoporosis in paraplegic subjects based on the loads transmitted through the body. Clin Biomech (Bristol, Avon) 2013;28:325-9.

[27.] Sibonga JD. Spaceflight-induced bone loss: is there an osteoporosis risk? Curr Osteoporos Rep 2013;11:92-8.

[28.] Lewiecki EM. A clinician's perspective on the use of zoledronic acid in the treatment of postmenopausal osteoporosis. J Clin Densitom 2008;11:478-84.

[29.] Zhang J, Wang R, Zhao YL, Sun XH, Zhao HX, Tan L, et al. Efficacy of intravenous zoledronic acid in the prevention and treatment of osteoporosis: a meta-analysis. Asian Pac J Trop Med 2012;5:743-8.

[30.] Hwang JS, Chin LS, Chen JF, Yang TS, Chen PQ, Tsai KS, et al. The effects of intravenous zoledronic acid in Chinese women with postmenopausal osteoporosis. J Bone Miner Metab 2011;29:328-33.

[31.] Lin H, Tian-su X, Fan L. 5 mg zoledronic acid for treatment of postmenopausal women with osteoporosis and osteoporotic fracture. Chin J Orthop Trauma 2012;14:31-5.

[32.] Black DM, Delmas PD, Eastell R, Reid IR, Boonen S, Cauley JA, et al. Once-yearly zoledronic acid for treatment of postmenopausal osteoporosis. N Engl J Med 2007;356:1809-22.

[33.] Lyles KW, Colon-Emeric CS, Magaziner JS, Adachi JD, Pieper CF, Mautalen C, et al. Zoledronic acid and clinical fractures and mortality after hip fracture. N Engl J Med 2007;357:1799-809.

[34.] Reid IR, Brown JP, Burckhardt P, Horowitz Z, Richardson P, Trechsel U, et al. Intravenous zoledronic acid in postmenopausal women with low bone mineral density. N Engl J Med 2002;346:653-61.

[35.] Park J, Omi N. The effects of different exercise modes for preventing endothelial dysfunction of arteries and bone loss in ovariectomized rats. J Exerc Nutrition Biochem 2014;18:133-9.

[36.] Trussel A, Muller R, Webster D. Toward mechanical systems biology in bone. Ann Biomed Eng 2012;40:2475-87.

[37.] Chilibeck PD. Hormonal regulations of the effects of exercise on bone: positive and negative effects. In: Constantini N, Hackney AC, editors. Endocrinology of Physical Activity and Sport. 2st ed. New York: Springer Scince; 2013. p. 245-58.

[38.] van den Heuvel EG, van Schoor N, de Jongh RT, Visser M, Lips P. Cross-sectional study on different characteristics of physical activity as determinants of vitamin D status; inadequate in half of the population. Eur J Clin Nutr 2013;67:360-5.

[39.] Camacho-Alonso F, Lopez-Jornet P, Vicente-Hernandez A. Short-term effect of zoledronic acid upon fracture resistance of the mandibular condyle and femoral head in an animal model. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2013;18:421-6.

[40.] Edwards BJ, Bunta AD, Lane J, Odvina C, Rao DS, Raisch DW, et al. Bisphosphonates and nonhealing femoral fractures: analysis of the FDA Adverse Event Reporting System (FAERS) and international safety efforts: a systematic review from the Research on Adverse Drug Events And Reports (RADAR) project. J Bone Joint Surg [Am] 2013;95:297-307.

[41.] Lespessailles E, Jaffre C, Beaupied H, Nanyan P, Dolleans E, Benhamou CL, et al. Does exercise modify the effects of zoledronic acid on bone mass, microarchitecture, biomechanics, and turnover in ovariectomized rats? Calcif Tissue Int 2009;85:146-57.

Murat Gurger, [1] Gurkan Akgol, [2] Mustafa Ulas, [3] Remzi Atilgan, [4] Arif Gulkesen [2]

[1] Firat Universitesi Tip Fakultesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dali, Elazig, Turkiye

[2] Firat Universitesi Tip Fakultesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Elazig, Turkiye

[3] Firat Universitesi Tip Fakultesi Fizyoloji Anabilim Dali, Elazig, Turkiye

[4] Firat Universitesi Tip Fakultesi Kadin Hastaliklari ve Dogum Anabilim Dali, Elazig, Turkiye

Iletisim adresi / Corresponding author: Dr. Gurkan Akgol. Firat Universitesi Tip Fakultesi Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, 23119 Elazig, Turkiye. e-posta / e-mail: drgurkanakgol@gmail.com

Gelis tarihi / Received: Ocak 2015 Kabul tarihi / Accepted: Haziran 2015

Tablo 1. Gruplarin kemik mineral yogunlugu ve biyomekanik degerleri

                    Maximum      Maximum    Maximum     Kemik
                   deformasyon    stres     gerilme   mineral
                      (mm)       (N/[mm.       %      yogunlugu
                                 sup.2])

Kontrol grubu
  Medyan              1.137      159.802     8.906      0.267
  Minimum             0.905      104.886     6.163      0.262
  Maximum             1.561      186.224    11.697      0.278

Zoledronik asit
  Medyan              0.671      119.964     5.561      0.244
  Minimum             0.592       98.469     4.995      0.232
  Maximum             0.774      128.765     6.546      0.255

Egzersiz grubu
  Medyan              0.866      114.922     7.525      0.235
  Minimum             0.794       95.814     6.667      0.228
  Maximum             1.010      150.872     9.088      0.241

Overektomi grubu
  Medyan              0.420       78.536     3.567      0.211
  Minimum             0.350       56.217     2.711      0.208
  Maximum             0.571       96.580     4.993      0.225

Tablo 2. Gruplar karsilastirildiginda (Bonferroni duzeltilmesi
yapildiktan sonra) bulunan "p" degerleri

                       Maximum     Maximum    Maximum     Kemik
                     deformasyon    stres     gerilme    mineral
                        (mm)       (N/[mm.       %       yogunlugu
                          P        sup.2])       P          P
                                      P

Kontrol grubu
  Zoledronik asit      0.006 *     0.048 *    0.012 *    0.006 *
  grubu
Kontrol grubu
  Egzersiz grubu        0.066       0.168      0.990     0.006 *
Kontrol grubu
  Overektomi grubu     0.006 *     0.006 *    0.006 *    0.006 *
Zoledronik asit
  grubu
  Egzersiz grubu       0.012 *      1.000     0.012 *     0.498
Zoledronik asit
  grubu
  Overektomi grubu     0.012 *     0.012 *    0.012 *    0.012 *
Egzersiz grubu
  Overektomi grubu     0.012 *     0.018 *    0.012 *    0.012 *

* Istatistiksel anlamliligin siniri p<0.05 olarak kabul edildi.
COPYRIGHT 2016 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2016 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Experimental Study / Deneysel Calisma
Author:Gurger, Murat; Akgol, Gurkan; Ulas, Mustafa; Atilgan, Remzi; Gulkesen, Arif
Publication:Turkish Journal of Physical Medicine and Rehabilitation
Article Type:Report
Date:Jun 1, 2016
Words:3167
Previous Article:Elastofibroma dorsi: a case report/Elastofibroma dorsi: Olgu sunumu.
Next Article:Cervical spinal cord injury presenting with refractory orthostatic hypotension: a case report/Direncli ortostatik hipotansiyonun eslik ettigi...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters