Printer Friendly

Coedwig ger y ffin.

Byline: BYD NATUR Gan BETHAN WYN JONES

BORE digon gwyntog o Hydref oedd hi arna i yn cyrraedd Coed Melin y Nant ger Coedpoeth. Serch hynny, roedd y fan hon yn ddigon cysgodol a dim ond swen y coed a'r miloedd o ddail amryliw ar lawr oedd yn dangos fod y gwynt yn uchel. Roedd adar yn galw o'r coed a'r Afon Clywedog yn siffrwd islaw i mi.

Coed Cadw, sef yr Ymddiriedolaeth Coetiroedd yng Nghymru, sy'n berchen ar Goed y Nant a Choed Plas Pwer ac mae sawl llwybr yn arwain o'r llecyn yma i wahanol gyfeiriadau. Mae Canolfan Ymwelwyr Melin y Nant yn cael ei rheoli gan Gyngor Bwrdeistref Wrecsam, ac er fod y ganolfan ar gau dros y gaeaf, roedd digon o le i barcio hwylus yma.

Mi gefais i gwmni Kylie Jones Mattock o Goed Cadw i'm tywys i ar ran o'r llwybr sy'n arwain o Melin y Nant draw i gyfeiriad y Bers. Roedd Afon Clywedog yn llifo wrth ein hymyl am ran helaeth o'r daith ac roedd y llwybr drwy'r coed yn odidog. Bwriad Coed Cadw ydi gwarchod coetir hynafol Cymru a chreu coetir brodorol newydd. Maen nhw hefyd yn dymuno rhoi cyfle i bobl fynd allan am dro i'r coedydd yma a mwynhau eu hunain.

Rhan o waith Kylie ydi gwarchod y coetiroedd hynafol yma er lles bioamrywiaeth a phobl. Mae hefyd yn golygu plannu coed newydd ac am fod gan Lywodraeth Cymru darged i ddyblu'r coetir brodorol yng Nghymru, mae'r ddau amcan yn creu priodas berffaith.

Mae Llwybr Clywedog yn arwain o Minera, drwy Goed Poeth i lawr drwy'r goedwig i'r Bers, ymlaen i Erddig ac yn gorffen ym Melin y Brenin ger Wrecsam ac mae tua naw milltir o hyd. Mae'r coed hynafol oedd bob ochr i'r llwybr wedi bod yma ers o leiaf yr unfed ganrif ar bymtheg a choed derw ac ynn sydd yma'n bennaf. Ar l y rhyfel, fe gwympwyd rhai o'r coed hynafol er mwyn plannu coed conifferaidd yma, ond yn raddol fach mae'r rhain yn cael eu clirio o'r safle gan adael lle i goed brodorol ffynnu.

Roedd y llwybr yn hyfryd hefo coed yn creu nenfwd uwchben, y dail crin yn crensian dan draed a'r rhedyn llydan yn tyfu'n gain ar lawr y goedwig. Yma ac acw roedd coed celyn i'w gweld a swen Afon Clywedog yn hyfryd wrth i ni gerdded y llwybr.

Mantais coetir hynafol fel hyn ydi ei fod yn cynnig cartref i lawer iawn o wahanol rywogaethau. Mae yma ddaear i'r pry llwyd neu'r mochyn daear yn y goedwig yma ac mae hefyd yn cynnig hafan i lwynogod ac ystlumod. Yn y gwanwyn mae'r gwybedog brith (Ficedula hypoleuca; pied flycatcher) yn nythu yma ac mae'r gwer bonheddig yma yn ei siwt ddu a gwyn smart yn aderyn bach sy'n werth ei weld.

Mae dyfrgwn hefyd wedi'u gweld yn yr afon.

Roedd coeden wedi cwympo ar ochr y llwybr a mwsogl a rhedyn yn tyfu drosti i gyd - dyna sy'n braf am hen goedlan fel hon, mae digon o le a digon o amser yma. Wrth adael i'r goeden bydru yn ei hamser ei hun, mae Coed Cadw yn sicrhau fod digon o amrywiaeth o rywogaethau eraill yn y cynefin fel y mwsogl a'r rhedyn. Yn eu tro mae'r rhain yn fwyd ac yn lloches i amrywiaeth o bryfetach ac mae'r rhain yn gwneud pryd o fwyd hwylus i'r adar sy'n cael cartref yma.

Roeddwn i eisiau gwybod sut ydach chi'n diffinio coeden hynafol ac yn l Kylie mae coeden yn hynafol os oes angen tri o bobol i roi lled eu breichiau o'i hamgylch.

Mae Coed Cadw yn ddiolchgar iawn i wirfoddolwyr sy'n cynnig gwybodaeth iddyn nhw am ble mae coed hynafol. Y ffordd rwyddaf i gysylltu ydi drwy fynd i'r wefan: coedcadw.org.uk/cymru Mae Clawdd Offa yn mynd drwy'r goedwig yma a darn ohono mewn cyflwr da ac roeddwn i wedi dotio at y clawdd uchel o bridd oedd ar gwr un darn o'r goedwig ac heb fod ymhell o'r fan yma, roedd pistyll bach hyfryd yn disgyn yn risial pur wrth i fymryn o haul sbecian drwy'r coed.

CAPTION(S):

Y llwybr ger Afon Clywedog
COPYRIGHT 2011 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Publication:Daily Post (Liverpool, England)
Date:Oct 26, 2011
Words:698
Previous Article:Eirin bwlets, ac arferion Calan Gaea' LLxN Y LLYSIAU.
Next Article:Mae''r plot yn hen, y cymeriadau'n rhai stoc, a'r iaith yn gyfyngiedig ... ond mae comics yn hwyl!

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters