Printer Friendly

Bygwth mawr Gwynfor Evans; Penderfyniad ymprydio dros sianel Gymraeg.

Byline: EUROS LAKE

WRTH i S4C ddathlu ei phen-blwydd yn 30 oed, mi fydd y sianel yn dathlu'r garreg filltir gyda drama ddogfen rymus am benderfyniad Gwynfor Evans i fygwth ymprydio hyd farwolaeth yn yr ymgyrch dros sianel Gymraeg.

Bydd y ddrama ddogfen Gwynfor Evans: Y Penderfyniad? sy'n cael ei darlledu nos fory, yn bortread trwy ddrama, archif ac atgofion o benderfyniad y cenedlaetholwr blaenllaw i wneud safiad dadleuol yn yr ymgyrch dros sianel deledu Gymraeg.

Mae Gwynfor Evans: Y Penderfyniad? sydd wedi'i hysgrifennu gan yr Archdderwydd T James Jones, yn ail-greu blwyddyn dyngedfennol ym mywyd Gwynfor Evans, hefo''r actor Aneirin Hughes yn ei bortreadu.

Ym mis Medi 1979, mi wnaeth Llywodraeth Geidwadol newydd Margaret Thatcher dorri addewid maniffesto trwy gyhoeddi nad oeddent am sefydlu sianel deledu Gymraeg.

Arweiniodd hyn at benderfyniad Gwynfor Evans i gyhoeddi ympryd hyd farwolaeth ac, o fewn 12 mis, roedd y Llywodraeth wedi newid meddwl.

Dywed y cynhyrchydd Lona Llewelyn Davies: Mae'n bortread cynnes, sensitif o ddyn dewr a wnaeth benderfyniad ysgytwol a allai fod wedi arwain at ei farwolaeth. Mae'r ddrama ddogfen wedi seilio'n gadarn ar hanes ond mae hefyd yn caniatau i ddychymyg yr awdur T James Jones dwrio i seice Gwynfor Evans ar y pryd.

Ymhlith y rhai sy'n cymryd rhan mae aelodau amlwg o Blaid Cymru ar y pryd, yr Arglwydd Dafydd Wigley a Peter Hughes Griffiths; y sylwebydd cyfryngau Euryn Ogwen, cyn-brif weithredwr yr Eisteddfod Genedlaethol Emyr Jenkins; mab Gwynfor Evans Guto Prys ap Gwynfor, ei ferch Meinir Ffransis, a'i gwr hithau, yr ymgyrchydd iaith blaenllaw Ffred Ffransis.

Eglurodd yr awdur T James Jones fod gorfod cyflwyno meddyliau a theimladau Gwynfor yn unig yn her arbennig iawna bod y sgript yn galw am driniaeth debyg i gyfansoddi cerdd.

Ychwanegodd: Roedd Gwynfor wedi dioddef o iselder yn dilyn '79 a bu tro pedol y Toriaid yn ffurf ar hunan-achubiaeth iddo. Teimlwn reidrwydd i awgrymu hyn mor gynnil a phosib wrth ysgrifennu'r ymson. Ond ar y llaw arall edmygwn ei ddewrder a gobeithio fod hyn hefyd yn amlygu ei hun.

Un o''r dirgelion pennaf oedd ceisio dyfalu teimladau ei wraig a'i bartner bywyd, Rhiannon. Mae'r berthynas briodasol yn cael lle amlwg ac mae Rhiannon ei hun yn datblygu''n arwres y stori.

Mae'r actor 54 oed, Aneirin Hughes, sy'n wreiddiol o Benbontrhydybeddau, Ceredigion, yn edmygydd mawr o Gwynfor.

Roedd hi'n anrhydedd enfawr gael cynnig y rhan,meddai'r actor, sy'n byw yn Nhrefynwy. Roeddwn yn ymwybodol o bwysigrwydd Gwynfor Evans o oedran ifanc ac fel myfyriwr ar y pryd yn edmygu ei safiad.

Roedd yn her anodd i bortreadu Gwynfor am ei fod mor adnabyddus ac yn bersonoliaeth cerebral a oedd yn un tawel ei fynegiant. Ond fe wnes i fwynhau gweithio ar sgript T James Jones,meddai'r actor.

. ? As S4C celebrates its 30th anniversary, it broadcasts a powerful drama documentary about Gwynfor Evans' decision to fast until death in the campaign for a Welsh-language channel. Gwynfor Evans: Y Penderfyniad? which will be broadcast tomorrow, is a portrayal through drama, archive and witness accounts of his controversial stand.

GWYNFOR EVANS: Y PENDERFYNIAD? S4C, nos yfory, 9pm.

English and Welsh subtitles available.

s4c.co.uk Watch again s4c.co.uk/clic

CAPTION(S):

Edmygydd mawr: Yr actor Aneirin Hughes sydd yn portreadu Gwynfor Evans (mewnsodiad) yn nrama ddogfen rymus ar S4C
COPYRIGHT 2012 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

 
Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Features
Publication:Daily Post (Liverpool, England)
Date:Nov 3, 2012
Words:546
Previous Article:Tynfa''r tan ar hyd yr oesoedd.
Next Article:what to WATCH.

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2018 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters