Printer Friendly

Botulinum toxin applications in the larynx/Larengeal botulinum toksini uygulamalari.

Giris

Larenks, kikirdak, kaslar ve ligamanlardan olusan ve alt solunum sistemini koruyan, sfinkter olarak calisan bir organdir. Ust solunum yolundan giren hava trakeaya gecerken, oral yolla alinan besinler ise ozofagusa yonlenirler. Sfinkter olarak calismanin yani sira respirasyon ve fonasyona da olanak tanir. Larenksin intrensek ve ekstrensek kaslari ahenk icinde calisarak bu fonksiyonlarin sorunsuz bir sekilde yurutulmesine olanak saglar. Larengeal kaslarin calisma bozukluklari aspirasyon, disfoni, disfaji, dispne gibi yakinmalara ya da agrilara yol acar. Botulinum toxin (BTX) ozellikle spazmodik hastaliklarda uzun yillardir kullanilmis ve etkinligi konusunda da bircok calisma yayinlanmistir. Bunlarin yani sira larengeal granulomlarda, krikofarengeal disfajilerde, paradoksal vokal kord hareketelerinde, habituel oksurukte, bilateral vokal kord paralizilerinde ve laren-jektomize hastalarda ses protezinin duzgun calismasi icin de kullanilmaktadir.

Bu derlemede larenksin anatomisi ve fizyolojisi kisaca anlatilmis, larengeal BTX uygulamalari hakkinda bilgi verilmistir.

Larengel Anatomi ve Fizyoloji

Larengeal iskelet uc tanesi tek (tiroid, krikoid, epiglot), uc tanesi cift (aritenoid, kuneiform ve kornikulat) olmak uzere 9 kartilaj tarafindan olusturulur. Tiroid kartilaj (thyreos=kalkan) larenksi disaridan sarar ve ic yapilari korur. Her iki tarafta ust ve alt boynuzlari mevcuttur. Alt boynuzlar krikoid kartilajla eklem yaparlar. Ust boynuzlar ise tirohyoid ligaman ile hyoid kemige baglidir. Vokal kordlar onde tiroid kartilajin ic perkondri-umunu delerek on komissure yapisirlar. Tiroid kartilajin altinda havayolunu 360 derece cevreleyen tek yapi olan krikoid kartilaj (krikos=halka) bulunur. Krikoid kartilaj onde krikotiroid membranla tiroid kartilaja tutunur. Arkada ise her iki aritenoid kartilaj ile eklem yapar. Aritenoid kartilajin vokal kordun yapistigi vokal procesi ve intralarengeal kaslarin yapistigi muskuler procesi bulunmaktadir. Vokal kordlarin abduksiyon ve adduksiyon hareketi krikoaritenoid eklem uzerinde aritenoid kartilajin rotasyon hareketi ile saglanir (Resim 1). Kuneiform ve kornikulat kartilajlar ariepiglottik ligamanin icinde kucuk kartlaj nodulleri seklinde yerlesmislerdir. Epiglot kartilaj ise hyoid kemik ve tiroid kartilaja baglanmaktadir.

Larenksin kaslari ekstrensek ve intrensek kaslar olarak iki bolumde incelenebilir. Ekstrensek kaslar yutma esnasinda larenksi yukseltip, solunum esnasinda indirerek larenksin stabilizasyonunu saglarlar. Intrensek kaslar ise konumuzla daha yakindan ilgilidirler. Vokal kordlarin abduksiyon, adduksiyon ve gerginliginin ayarlanmasinda esas rolu oynarlar. Krikotiroid, posterior krikoaritenoid, lateral krikoaritenoid, tiroaritenoid ve interaritenoid kaslar larenksin baslica intrensek kaslaridir. Bu kaslardan krikotiroid kasi superior larengeal sinir diger kaslari ise rekurren larengeal sinir innerve eder. Interaritenoid kas bilateral innerve edilir. Diger butun intrensek kaslar tek tarafli innervasyona sahiptir. Superior ve inferior (rekurren) larengeal sinirler n. vagusun dallaridir. Krikotiroid kas vokal kordun gerginligini artirir. Posterior krikoaritenoid kas larenksin tek abduktor kasidir. Tiroaritenoid, lateral krikoaritenoid ve interaritenoid kaslar ise larenksin adduktor kaslaridir (1) (Resim 2a,b,c).

Larenks, alt hava yolunu koruma gorevini polisinaptik bir refleks olan ve ust hava yolunda uc basamakta gerceklesen glottik kapanma refleksi ile saglar. Ilk basamak ariepiglottik plikalarin mediale dogru kivrilmasidir. Ikinci asamada yalanci vokal kivrimlar bir araya getirilir. Yabanci cismin alt solunum yoluna kacmasini engelleyen en onemli basamak vokal kordlarin kapanmasi ile gerceklestirilen son asamadir. Tiroaritenoid kas, kapanisin her seviyesinde kasilir. Bu kas vucuttaki cizgili kaslar icinde en hizli kasilan kaslardan biridir. Bu refleksin afferent yolu supraglottik seviyede temas, kimyasal veya termal reseptorlerin uyarilmasi ile gerceklesir. Solunum esnasinda ise diyaframin asagiya yonlenmesi ile es zamali olarak posterior krikoaritenoid kas kasilarak vokal kordlari acar (2). Fonasyon, merkezi ve periferik sistemin rol oynadigi, fizik kurallari ile aciklanmaya calisilan ve hakkinda bircok teoriler gelistirilen, bu konunun sinirlarini asan kompleks bir mekanizma ile olmaktadir.

[ILLUSTRATION OMITTED]

Botulinum Toksinin Larengeal Uygulamalari

BTX en cok larenksin spazmodik hastaliklarinda uygulanmakla birlikte asagida siralanan bircok farkli hastalik grubunda kullanilmaktadir.

1. Spazmodik disfoni

2. Krikofarengeal disfaji

3. Larengeal granulom

4. Larengeal tik

5. Paradoksal vokal kord hareketi

6. Esansiyel ses tremoru

7. Ses protezi uygulanan larenjektomize hastalar

8. Bilateral vokal kord paralizisi

9. Pediatrik uygulamalar

[ILLUSTRATION OMITTED]

Spazmodik Disfoni

Spazmodik disfoni, konusma esnasinda larengeal kaslarin distonisi ile karekterize bir tablodur. Abduktor ve adduktor kaslar etkilenmis olabilir. Disfonilerin %80-90'i adduktor, geri kalani da abduktor disfonidir. Adduktor disfoni, konusma esnasinda vokal kordlarin intermittant hiperadduksiyonuna bagli olarak konusmanin kesilmesi ile karekterizedir (3,4). Abduktor disfonide ise konusmaya baslamadan once vokal kord abduksiyonuna bagli sesin cikartilamadigi bir donem olur.

Adduktor disfoni tedavisinde amac vokal kordlarin adduktor kaslarinin ozellikle de tiroaritenoid kasin gucunu azaltmaktir. Ses terapisi, BTX injeksiyonu ve cerrahi tedavi olmak uzere farkli tedavi yaklasimlari tarif edilmistir. Bu amacla ilk tarif edilen yontem tek tarafli rekurren larengeal sinirin kesilmesidir (5). Son yillarda tiroaritenoid kasin soguk bicak, kimyasal, laser yardimli ve radyofrekans gibi farkli yontemlerle destruksiyonu gibi bircok cerrahi yontem tarif edilmistir (6-9). Bu islemlerden sonra erken donemde basari orani yuksek olarak bildirilmesine karsin, 6. aydan sonra etkilerinin azaldigi ve sikayetlerin tekrarladigi bildirilmistir (10). Ayrica cerrahi islemler destruktif ve geri donusumsuz olmasi nedeniyle bu hastaliklarin tedavisinde BTX daha da one cikmistir. Genel kabul goren yaklasim BTX tedavisine yanit veren olgularda destruktif cerrahi yaklasimlar yapmak yonundedir.

Adduktor spazmodik disfoniler BTX'un en sik kullanildigi ve en cok uzerinde calisilmis larengeal hastaliktir. BTX bilateral veya unilateral tiroaritenoid kasa uygulanabilir. Elektromyografi (EMG) esliginde transkutanoz uygulandigi gibi transnazal fiberoptik endoskop yardimiyla da uygulanabilir. Islem lokal veya genel anestezi altinda yapilabilir. Literaturde pek cok calisma olmakla birlikte daha cok plasebo kontrollu calismalar ve metaanalizler degerlendirilecektir. Waats ve ark. 1973-2006 yillari arasinda spazmodik disfonide BTX kullanimi ile ilgili yayinlarla yaptiklari bir metaanalizde BTX'un spazmodik disfoni tedavisinde etkili oldugu sonucuna varmislardir (11). Simpson DM ve ark. hareket bozukluklarinda BTX kullanimi ile ilgili yaptiklari metaanalizde adduktor spazmodik disfonilerde BTX kullaniminin etkili oldugu ancak abduktor disfonilerde ise yeterli derecede kanit olmadigini bildirmislerdir. Adduktor disfonilerde BTX kullanimini onermislerdir (12). Her iki meta-analiz yapilirken Therapeutics and Technology Assessment Subcommittee procedures of the American Academy of Neurology kurallari kullanilmistir (13). Truon ve ark. cift kor, plasebo kontrollu bir calismada 13 adduktor spazmodik disfonili hasta incelemisler. Hastalari randomize olarak iki gruba ayirmislar. Tedavi grubuna bilateral olmak uzere her bir tiroaritenoid kasa 2.5 U BTX uygulamislar. Kontrol rubuna ise yine bilateral 2.5'ar U serum fizyolojik enjekte etmisler. Islem sonrasi objektif ve subjektif yontemlerle ses analizi yaptiklarinda tedavi grubunda anlamli derecede duzelme saptamislardir (14). Adams SG ve ark. 50 adduktor spazmodik paralizili hasta degerlendirmisler. Hastalarin yarisina bilateral 2.5 U, diger yarisina ise tek tarafli 15 U BTX uygulamislar. Postoperatif 2. haftada iki grupta da tedavi oncesine gore anlamli derecede duzelme saptamis ancak iki grup arasinda anlamli fark bulunamamis. Altinci haftada ise bilateral yapilan grubun maksimum fonasyon zamaninin unilateral gruba gore anlamli olarak azaldigi gorulmus. Bundan yola cikilarak bilateral BTX uygulamasinin etkisinin daha uzun surdugu sonucuna varmislardir (15).

Abduktor disfonilerde BTX uygulamasinin adduktor disfoniler kadar basarili olmadigi gorulmustur. Bielamowicz S ve ark. tarafindan abduktor spazmodik disfonili 15 hasta ile yapilan prospektif randomize bir calismada, hastalarin sikayetlerinin azaldigini ifade etmelerine karsin objektif degerlendirmede sinirli fayda saglandigi bildirilmistir. Yine bu hastalarin bir kismina perkutan bir kismina da endonazal fleksibl endoskop yardimli BTX uygulanmis, her iki grup arasinda tedavi kazanci acisindan anlamli fark bulunmamistir (16). Blitzer A ve ark. abductor, adductor spazmodik disfoni ve paradoksal vocal kord hareketli 900den fazla hastayi inceledikleri retrospektif bir calismada; adductor spazmodik disfonilerde ortalama 15.1 haftada %90 basari, adductor spazmodik disfonilerde ortalama 10.5 haftada %66.5 basari elde etmislerdir (17).

Vokal korda BTX uygulamasinda kabul gormus bir doz rejimi olmamasinda karsin siklikla bilateral uygulamalarda her bir tarafa 2.5 U uygulanirken tek tarafli uygulamalarda 5-15 U BTX A uygulanagelmektedir. Holden PK ve ark. adduktor spazmodik dis-foninin baslangic tedavisinde bilateral 2.5 U BTX'un gereginden fazla oldugunu, 1.5 U'nin yeterli olacagini bildirmislerdir (18). BTX uygulamasi sonrasi 30 dakika ses istirahatinin BTX'un etkinligini ve suresini uzattigi bildirilmektedir (19).

Botilinum toksin A (BTX A) ve B'nin (BTX B) etkinliginin ve doz rejiminin karsilastirildigi bir calismada BTA/BTB doz oraninin yaklasik 1/52 oldugu, BTX B'nin etkisinin cabuk basladigi (2.9 gune karsin 3.2 gun p=0.028), etki suresinin ise BTX A'ya karsi daha kisa oldugu ( 10.8 haftaya karsi 17 hafta p= 0.002) bildirilmistir. Guvenlik acisindan her ikisi arasinda fark bulunmamistir (20).

Krikofarengeal Disfaji

Bircok norolojik bozuklukta krikofarengeal kas disfonksiyonu ve buna bagli disfaji gelisebilir. Krikofarengeal kas normalde kasili olan ve yutma esnasinda gevseyerek ozefagus girisinin acilmasina imkan veren bir kastir. Krikofarengeal kastaki relaksasyon problemleri disfaji olarak ortaya cikmaktadir. Krikofarengeal miyotomi tedavide kullanilmakla birlikte sikayetleri gecici olan ve tam karar verilemeyen hastalarda BTX uygulanabilmektedir. Krikofarengeal kasa BTX uyulamasi EMG esliginde (21) veya bilgisayarli tomografi altinda (22) perkutan yapilabilecegi gibi genel anestezi altinda EMG kullanilmadan endoskopik olarak da yapilabilir (23). Moerman MB, krikofarengeal BTX uygulamasi ile ilgili 16 calisma (4'u olgu sunumu, 12'si klinik calisma) ve 100 olgu ile yaptiklari bir meta-analizde basari oraninin %20-100 arasinda degistigini, %9 oraninda komplikasyon gelistigini (farengeal difuzyon, aspirasyon, boyun enfeksiyonu, uriner retansiyon, olum) ve BTX A'nin 100 U'ye, BTX B'nin de 300 U'ye kadar komplikasyonsuz bir sekilde kullanilabilecegini bildirmislerdir (24).

Larengeal Granulom

Larengeal granulomlar tipik olarak vokal kord 1/3 arka bolumde yerlesir. Idiyopatik olabilecegi gibi, sesin kotu kullanimi ve laringofarengeal reflu sonucu da gelisebilir. Ses terapisi, cerrahi eksizyon, kortikosteroid ve antibiyotik kullanimi gibi bircok tedavi secenegi kullanilmaktadir. Bir calismada postentubasyon gtanulomunda %21, refluye bagli granulomda %35, idiyopatik granulomda ise %62 oraninda rekurrens bildirilmistir.

Rekurrens gelisen 3 hastada BTX kullanmis ve %100 basari saglandigi bildirilmistir (25). Damrose EJ ve ark. farkli modalitelerle tedavi edilen fakat basari saglanamayan 7 vokal kord granulomlu hastaya BTX uygulamislar ve 2 ile 7 hafta icinde tum hastalarda lezyonlarin geriledigini gormuslerdir. Hastalarin hepsinde injeksiyon sonrasi ses kisikligi gelistigi ancak BTX'un etkisinin gecmesiyle duzeldigini bildirilmislerdir (26. BTX uygulanan biri 6, digeri 8 olgu ile yapilan iki klinik calismada larengeal granulomun geriledigi gosterilmistir. BTX uygulamasi sonrasi adduksiyon olmadigi icin granulom ile karsi kord arasinda temas kesildigie ve mekanik irritasyon ortadan kalktigi icin granulomun geriledigi dusunulmektedir (27-28).

Larengeal Tikler

Larengeal tikler genellikle Tourette Sendromlu hastalarda gorulmektedir. Literaturde BTX uygulamasina yonelik genis vaka serileri yoktur. Bilateral tiroaritenoid kasa BTX uygulanan larengeal tikli 6 hastanin incelendigi uc calismada (29-31) tiklerin geriledigi bildirilirken, 2 olguluk bir calismada belirgin bir duzelme gorulmemistir (32). Yine bir calismada BTX uygulamasi sonrasi diger motor tikler duzelmesine karsin larengeal tiklerin daha kotu oldugu bildirilmistir (33). Yan etki olarak en sik hipofoni bildirilmistir. Larengeal tiklerde BTX'un etkinliginin degerlendirilmesi icin plasebo kontrollu klinik calismalara ihtiyac vardir.

Paradoksal Vokal Kord Hareketi

Paradoksal vokal kord hareketi (PVKH) inspirasyon ve/veya ekspirasyon sirasinda vokal kordlarin paradoks adduksiyonu olarak tanimlanabilir. Hastaligin agir formunda hastalar dispne yakinmasi ile basvurabilir. BTX tiroaritenoid kasa uygulanarak adduksiyon engellenmeye calisilir. PVKH'li 5 hastaya EMG esliginde tek tarafli tiroaritenoid kasa 2.5 U BTX uygulanan, sikayetlerin durumuna gore takip eden uygulamalari bilateral 1.5-5 U olarak yapilan bir klinik calismada parsiyel yanit alindigi bildirilmistir (34). Yine iki olgu sunumunda,dispne ile basvuran ve hiperkapni saptanan 2 PVKH'li hastanin BTX uygulamasi ile rahatladigi ve entubasyondan kutuldugu bildirilmistir (35-36).

Esansiyel Ses Tremoru

Esansiyel tremor yas arttikca ortaya cikan istemsiz hareketlerle karekterize bir tablodur. Esansiyel ses tremoru ise bu antitenin fonasyonla ilgili bir formudur.Genelllikle ust ekstremite ve bas tremoru ile birlikte gorulur. BTX uygulamasi ile ilgili farkli sonuclar bildirilmistir. Sulica L ve ark. 34 esansiyel ses tremorlu hastanin 16'sina BTX uygulamislar, 9 hastada basarili olunurken, 7 hastada basari saglayamadiklarini bildirmislerdir (37). Hertegard S ve ark. 15 hastalik serilerinde tiroaritenoid (bazi hastalara da krikotiroid ve tirohiyoid) kasa (her bir tarafa 0.6-5 U BTX uygulamislar, hastalarin subjektif analizinde %67, akustik analizde ise %50 basari elde ettikleri bildirilmistir (38). Warrick P ve ark. 10 hastalik serilerinde (bilateral her bir tarafa 2.5 U veya unilateral 15 U) BTX uygulamasinin etkili olmadigini bildirmislerdir (39). Adler CH ve ark. 13 hastalik bilateral BTX uyguladiklari serilerinde (her bir tarafa 1.5, 2.5 veya 3.75 U) objektif ve subjektif degerlendirmede basari sagladiklarini bildirmislerdir (40).

Larenjektomize, Ses Protezi Takilan Hastalar

Total larenjektomize hastalarda ses rehabilitasyonunu saglamak icin trakea ve ozefagus arasina bir sant olusturulup tek tarafli hava gecisine izin veren valv mekanizmasi iceren ses protezi takilir. Hasta nefes alir, nefes verirken trakeostomasini kapatarak havayi ozefagusa ve oradan da agza gondererek konusmayi saglar. Faringoozefageal bolgede hipertonisite ve/veya spazm ses kalitesini bozmakta ve ses protezinin etrafindan veya icinden tukruk kacagi ve aspirasyona yol acarak protezin kullanimini guclestirmektedir. Tanida konstruktor kaslara lokal anestezi enjeksiyonu, videofloroskopi veya intraozefageal hava ufleme testi kullanilabilir. Krikofarengeal kas spazmi tanisi konulan hastalara BTX uygulamasi ile olumlu sonuclar alindigi bildirilmistir.

Krause E ve ark., ses protezi takilan ve faringoozefageal spazm nedeniye protezi kullanmakta sorun yasayan 11 larenjektomili hastaya toplam 33 kez BTX uygulamislar, hastalarin subjektif degerlendirmesinde ses kalitelerinin %94 oraninda duzeldigi, protezin kalma suresinin de 3 kat arttigini bildirmislerdir (41). Hamaker RC ve ark., 62 hastaya 100 U BTX uygulamislar birinci uygulamadan sonra %79, ikinci uygulamadan sonra ise %89 basari bildirmislerdir (42). Lewin JS ve ark 23 hastaya 100 U BTX uyguladiklarini ses analizi ve subjektif degerlendirmede %87 basari sagladiklari ve %27 olguda ise ikinci uyulamaya ihtiyac duyduklarini bildirmislerdir (43). Mullan GP ve ark., ses protezinin icinden sivi kacagi olan bir hastada ozefagus arka duvarina BTX uygulamis ve hastanin sikayetinin oradan kalktigini bildirmistir (44). Bu konuda yapilan bir meta-analizde 1966-2009 yillari arasinda Medline'da yayinlanmis 9 klinik calisma ve 134 olgu incelenmis; objektif ses kalitesi degerlendirildiginde basari oraninin %70-100 oldugu bildirilmistir. Yazarlar larenjekomiden sonra faringoozefageal segmentte hipertonisite ve/veya spazm oldugu kanitlanmis hastalarda BTX'un guvenli ve maliyet etkin bir sekilde kullanilabilecegi sonucuna varmislardir (45).

Bilateral Vokal Kord Paralizisi

BTX'un sikca kullanildigi bir endikasyon degildir. Lateral krikoaritenoid ve tiroaritenoid komplekse BTX yapilarak olasi abberan reinnervasyon ve sinkineziyi onlemek amaciyla kullanilmistir. Tiroidektomi sonrasi bilateral rekurren sinir yaralanmasina bagli bilateral vokal kord paralizili bir olguda glottik acikligin duzeltildigi bildirilmistir (46). Tek olguyla etkinligin degerlendirilmesi guc oldugundan kontrollu klinik calismalara ihtiyac vardir.

Pediatrik Uygulamalar

BTX pediatrik grupta yukarida belirtilen durumlar disinda da uygulanmistir. Sipp JA, davranis tedavisine yanit vermeyen habituel oksuruk tanisi almis 3 olguda tiroaritenoid kasa BTX uygulamasindan sonra sikayetlerin duzeldigini bildirmislerdir (47). El-Hakim H., bilateral larengeal paralizili 7 cocukta trakeostomiye alternatif olarak vokal kord acikligini artirmak icin krikotiroid ve strep kaslara BTX uygulamis ve 5 hastayi trakeostomiden kurtardigini bildirmistir (48).

Sonuc olarak BTX uygulamasi ile adduktor spazmodik disfoni, krikofarengeal disfaji, larengeal granulom, ses protezi takilan larenjektomize hastalarda yuz guldurucu yanitlar alinirken, abduktor spazmodik disfoni, esansiyel ses tremoru, larengeal tik, paradoksal vokal kord hareketinde kismi yanit alinmistir. Dogru hasta secimi ve uygun teknikle BTX larengeal hastaliklarin tedavisinde guvenle kullanilabilir.

DOI: 10.4274/npa.y5921

Kaynaklar

(1.) Moore KL. The neck. Clinical Oriented Anatomy.Williams&Wilkins Baltimore 1985. s.1050-64.

(2.) Sasaki CT, Kim YH. Anatomy and Physiology of the Larynx. Snow JB Jr, Balleger JJ Editor. Ballenger's Otorhinolaryngology Head and Neck Surgery 6. Edition BC Decker Inc 2003: 1090-110.

(3.) Parnes SM, Lavorato AS, Myers EN. Study of spastic dysphonia using videofiberoptic laryngoscopy. Ann Otol 1978; 87:322-6. [Abstract]

(4.) Rubin AD, Wodchis WP, Spak C, Kileny PR, Hogikyan ND. Longitudinal effects of BTX injections on voice-related quality of life (V-RQOL) for patients with adductory spasmodic dysphonia: part ll. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 2004; 130:415-20. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(5.) Dedo HH. Recurrent laryngeal nerve section for spastic dysphonia. Ann Otol Rhinol Laryngol 1976; 85:451-9. [Abstract]

(6.) Genack SH, Woo P, Colton RH et al. Partial thyroarytenoid myectomy: an animal study investigating a proposed new treatment for adductor spasmodic dysphonia. Otolaryngol Head Neck Surg 1993; 108:256-64. [Abstract]

(7.) Goding GSJ, Pernell KJ. Doxorubicin chemomyectomy: effects on evoked vocal fold tension and mucosal wave. Ann Otol Rhinol Laryngol 2000; 109:294-300. [Abstract]

(8.) Woo P. Carbon dioxide laser-assisted thyroarytenoid myomectomy. Lasers Surg Med 1990; 10:438-43. [Abstract]

(9.) Remacle M, Plouin-Gaudon l, Lawson G et al. Bipolar radiofrequency-induced chermotherapy (rfitt) for the treatment of spasmodic dysphonia. A report of three cases. Eur Arch Otorhinolaryngol 2005; 262:871-4. [Abstract]/[PDF]

(10.) Ludlow CL. Treatment for spasmodic dysphonia: limitations of current approaches. Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg. 2009; 17:160-5. [Abstract]

(11.) Watts CR, Truong DD, Nye C. Evidence for the effectiveness of botulinum toxin for spasmodicdysphonia from high-quality research designs. J Neural Transm 2008; 115:625-30. [Abstract]/[PDF]

(12.) Simpson DM, Blitzer A, Brashear A et al. Assessment: Botulinum neu-rotoxin for the treatment of movement disorders (an evidence-based review): report of the Therapeutics and Technology Assessment Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology 2008; 70:1699-706. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(13.) Goodin DS, Frohman EM, Garmany GPJ Jr et al. Disease modifying therapies in multiple sclerosis: report of the Therapeutics and Technology Assessment Subcommittee of the American Academy of Neurology and the MS Council for Clinical Practice Guidelines. Neurology 2002; 58:169-78. [Abstract]

(14.) Truong D, Rontal M, ROlnick M et al. Doubleblind controlled study of botulinum toxin in adductor spasmodic dysphonia. Laryngoscope 1991; 101:630-4. [Abstract]/[PDF]

(15.) Adams SG, Hunt EJ, lrish JCet al. Comparison of botulinum toxin injection procedures in adductor spasmodic dysphonia. J Otolaryngol 1995; 24:345-51. [Abstract]

(16.) Bielamowicz S, Bidus K, Squire S et al. Assessment of posterior cricoarytenoid botulinum toxin injections in patients with abductor spasmodic dysphonia. Ann Otol Rhinol Laryngol 2001; 110:406-12. [Abstract]

(17.) Blitzer A, Brin MF, Stewart CF. Botulinum toxin management of spasmodic dysphonia (laryngeal dystonia): a 12-year experience in more than 900 patients. Laryngoscope. 1998; 108:1435-41. [Abstract]

(18.) Holden PK, Vokes DE, Taylor MB et al. Long-term botulinum toxin dose consistency for treatment of adductor spasmodic dysphonia. Ann Otol Rhinol Laryngol 2007; 116:891-6. [Abstract]

(19.) Wong D, lrish J, Adams S, Durkin L, Hunt E. Laryngeal image analysis following botulinum toxin injections in spasmodic dysphonia. J Otolaryngol 1995; 24:64-8. [Abstract]

(20.) Blitzer A. Botulinum toxin A and B: a comparative dosing study for spasmodic dysphonia. Otolaryngol Head Neck Surg 2005; 133:836-8. [Abstract]/[Full Text] /[PDF]

(21.) Crary M, Glowasky A. Using botulinum toxin A to improve speech and swallowing following total laryngectomy. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 1996; 122:760-3. [Abstract]/[PDF]

(22.) Atkinson SI, Rees J. Botulinum toxin for cricopharyngeal dysphagia: case reports of CTguided injection. J Otolaryngol 1997; 26:273-6. [Abstract]

(23.) Haapaniemi JJ, Laurikainen EA, Pulkkinen J et al. Botulinum toxin in the treatment of cricopharyngeal dysphagia. Dysphagia 2001; 16:171-5. [Abstract]/[PDF]

(24.) Moerman MB. Cricopharyngeal BTX injection: indications and technique. Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg. 2006; 14:431-6. [Abstract]

(25.) de Lima Pontes PA, De Biase NG, Gadelha MEC. Clinical evolution of laryngeal granulomas: treatment and prognosis. Laryngoscope 1999; 109:289-4. [Abstract]

(26.) Damrose EJ, Damrose JF. Botulinum toxin as adjunctive therapy in refrac-tory laryngeal granuloma. J Laryngol Otol. 2008; 122:824-8. [Abstract]

(27.) Nasri S, Sercarz JA, McAlpin T et al. Treatment of vocal fold granuloma using botulinum toxin type A. Laryngoscope 1995; 105:585-8. [Abstract]/[PDF]

(28.) Orloff LA, Goldman SN. Vocal fold granulomas: successful treatment with botulinum toxin. Otolaryngol Head Neck Surg 1999; 121:410-3. [Abstract]

(29.) Vincent DA Jr. Botulinum toxin in the management of laryngeal tics. J Voice 2008; 22:251-6. [Abstract]/ [Full Text]/[PDF]

(30.) Kwak CH, Hanna PA, Jankovic J. Botulinum toxin in the treatment of tics. Arch Neurol. 2000; 57:1190-3. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(31.) Scott BL, Jankovic J, Donovan DT. Botulinum toxin injection into vocal cord in the treatment of malignant coprolalia associated with Tourette's syndrome. Mov Disord. 1996; 11:431-3. [Abstract]

(32.) Salloway S, Stewart CF, Israeli L et al. Botulinum toxin for refractory vocal tics. Mov Disord. 1996; 11:746-8. [Abstract]

(33.) Trimble MR, Whurr R, Brookes G, Robertson MM. Vocal tics in Gilles de la Tourette syndrome treated with botulinum toxin injections. Mov Disord 1998; 13:617-9. [Abstract]

(34.) Altman KW, Mirza N, Ruiz C et al. Paradoxical vocal fold motion: presentation and treatment options. J Voice 2000; 14:99-103. [Abstract] / [PDF]

(35.) Maillard I, Schweizer V, Broccard A et al. Use of botulinum toxin type A to avoid tracheal intubation or tracheostomy in severe paradoxical vocal cord movement. Chest 2000; 118:874-7. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(36.) Baldwin MK, Benumof LJ. Paradoxical Vocal Cord Movement: A Unique Case of Occurrence and Treatment. Anesthesiology 2007; 107:359. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(37.) Sulica L, Louis ED. Clinical characteristics of essential voice tremor: a study of 34 cases. Laryngoscope 2010; 120:516-28. [Abstract]/ [Full Text]/[PDF]

(38.) Hertegard S, Granqvist S, Lindesad PA. Botulinum toxin injections for essential voice tremor. Ann Otol Rhinol Laryngol 2000; 109:204-9. [Abstract]

(39.) Warrick P, Dromey C, Irish JC et al. Botulinum toxin for essential tremor of the voice with multiple anatomical sites of tremor: a crossover design study of unilateral versus bilateral injection. Laryngoscope 2000; 110:1366-74. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(40.) Adler CH, Bansberg SF, Hentz JG et al. Botulinum toxin type A for treating voice tremor. Arch Neurol 2004; 61:1416-20.

(41.) Krause E, Hempel JM, Gurkov R. Botulinum toxin A prolongs functional durability of voice prostheses in laryngectomees with pharyngoesophageal spasm. Am J Otolaryngol. 2009; 30:371-5. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(42.) Hamaker RC, Blom ED. Botulinum neurotoxin for pharyngeal constrictor muscle spasm in tracheoesophageal voice restoration. Laryngoscope 2003; 113:1479-82. [Abstract]/[Full Text]/[PDF]

(43.) Lewin JS, Bishop-Leone JK, Forman AD et al. Further experience with BTXw injection for tracheoesophageal speech failure. Head Neck 2001; 23:456-60. [Abstract]/[PDF]

(44.) Mullan GP, Lee MT, Clarke PM. Botulinum neurotoxin for management of intractable central leakage through a voice prosthesis in surgical voice restoration. J Laryngol Otol 2006; 120:789-92. [Abstract]

(45.) Khemani S, Govender R, Arora A et al. Use of botulinum toxin in voice restoration after laryngectomy. J Laryngol Otol 2009; 123:1308-13. [Abstract]

(46.) Andrade Filho PA, Rosen CA. Bilateral vocal fold paralysis: an unusu-al treatment with botulinum toxin. J Voice. 2004; 18:254-5. [Abstract]/ [Full Text]/[PDF]

(47.) Sipp JA, Haver KE, Masek BJ et al. Botulinum toxin A: a novel adjunct treatment for debilitating habit cough in children. Ear Nose Throat J 2007; 86:570-2. [Abstract]

(48.) El-Hakim H. Injection of botulinum toxin into external laryngeal muscles in pediatric laryngeal paralysis. Ann Otol Rhinol Laryngol 2008; 117:614-20. [Abstract]

Kadir Serkan ORHAN, Bora BASARAN, Murat ULUSAN, Gunter HAFIZ, Istanbul Universitesi Istanbul Fakultesi, KBB Hastaliklari Anabilim Dali, Turkiye

Yazisma Adresi/Addressfor Correspondence: Dr. Kadir Serkan Orhan, Istanbul Universitesi Istanbul Tip Fakultesi KBB Hastaliklari Anabilim Dali, Istanbul, Turkiye E-posta: ksorhan@istanbul.edu.tr

43. Ulusal Psikiyatri Kongresinde Poster Sunumu yapilmistr.
COPYRIGHT 2010 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Author:Orhan, Kadir Serkan; Basaran, Bora; Ulusan, Murat; Hafiz, Gunter
Publication:Archives of Neuropsychiatry
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Dec 1, 2010
Words:3604
Previous Article:Treatment of writer's cramp with botulinum toxin type A/Yazici krampinin a tipi botulinum toksini ile tedavisi.
Next Article:Treatment of tremor with botulinum toxin/Tremor tedavisinde botulinum toksini.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters