Printer Friendly

Bir Kedide (Felis catus) Felicola subrostratus (Burmeister, 1838) (Phthiraptera: Ischnocera) Olgusu/A Case of Felicola subrostratus (Burmeister, 1838) (Phthiraptera: Ischnocera) on a Cat (Felis catus).

GIRIS

Felicola subrostratus evcil kedilerin tuylerini yiyerek beslenen daimi bir parazittir ve 1838 yilinda Trichodectes subrostratus olarak tanimlanmistir (1). Bu tur Phthiraptera takimi, Ischnocera alt takimi, Trichodectidae ailesi Felicola cinsinde yer alir. Genel olarak evcil kedilerde gorulur ve temas yoluyla bir konaktan digerine bulasir. Konak seciciligi olmasina ragmen, evcil kedilerin yani sira; Afrika yaban kedisi (Felis silvestris lybica), Avrupa Yaban kedisi (Felis silvestris silvestris), Doru Vasak (Lynx rufus), Afrika Misk kedisi (Viverra civetta), Madagaskar Kahverengi-kuyruklu Firavun Faresi (Salanoia concolor) ve Beyaz-kuyruklu Firavun Faresi'nde (Ichneumia albicauda) de goruldugu bildirilmistir (2-4).

F. subrostratus kozmopolit bir yayilisa sahiptir, ABD, Avrupa, Guney Afrika, Kanada, Avustralya, Hindistan, Pakistan, Brezilya, Israil ve Macaristan'daki kedilerde degisik oranlarda goruldugu belirtilmistir (4-10).

Capari ve ark. (9) Bati Macaristan'da inceledikleri 82 kedinin sadece birisinde F. subrostratus'a rastlamistir. Israil'de, Jerusalem'de yapilan bir arastirmada ise 340 sokak kedisinin 49'unun (%14,4) F.subrostratus ile enfeste oldugu kaydedilmistir (10). Brezilya'nin Rio de Janerio sehrinde 2002-2004 yillari arasinda yapilan bir calismada, F. subrostratus'un yayginliginin yillara gore %4,3 ile %39,4 arasinda degistigi tespit edilmistir (11).

F. subrostratus'un biyolojisi iyi bilinmemektedir. Disi, yumurtalari konagin killarina yapistirir. Birkac saat ile birkac gun arasi degisen surede yumurtadan nimf cikar. Uc nimf donemi vardir ve nimf donemi yaklasik 2-3 haftada tamamlanir. Enfestasyonun yaz aylarina oranla kisin daha yaygin oldugu dusunulmektedir. F. subrostratus genel olarak klinik belirtiye neden olmaz, ancak cok sayida olduklarinda agirlik kaybi ve zayiflama gorulur. Tedavisinde pretrinler, avermektinler, fipronil ve imidacloprid kullanilabilir (12, 13). Selamectin F. subrostratus'a karsi yuksek etkili bulunmustur (14).

F. subrostratus'un Turkiye'deki kedilerde goruldugu belirtilmekle birlikte (15, 16), nerede goruldugu, yayginlik durumunun ne oldugu veya diger ozellikleri ile ilgili ayrintili bir bilgiye veya makaleye rastlanmamistir. Bu nedenle, F. subrostratus'un Turkiye'deki varligini bildirmek, morfolojik ve diger ozellikleri hakkinda ayrintili bilgi vermek ve bu konuda calisanlari bilgilendirmek amaciyla bu makale hazirlanmistir.

OLGU

Kocaeli, Sapanca civarlarinda bulunan ve tedavi amaciyla Pasteur Veteriner Klinigi'ne getirilen 2 yasinda, siyah tekir sokak kedisinin klinik muayenesi yapilmis, yemesi, icmesi ve atesinin normal, fakat tuy kalitesinin mat ve kotu oldugu gozlenmistir. Tuylerinde kirilganlik ve kasintisi olan kedinin yapilan dis parazit muayenesinde bitlerle asiri derecede enfeste oldugu gozlenmistir (Resim 1a, b, c). Bitlerin bir kismi pensle toplanarak, icinde %70 alkol bulunan bir tupe konulmus ve Selcuk Universitesi Veteriner Fakultesi Veterinerlik Parazitolojisi Anabilim Dali'na gonderilmistir. Mikroskobik inceleme sonucu bitlerin F. subrostratus oldugu saptanmistir. Kedinin uzerinden toplanan 100'den fazla ornegin buyuk bir kisminin disi oldugu, erkek ve nimf sayisinin oldukca az oldugu tespit edilmis, ayrica killara yapisik cok sayida yumurtaya rastlanmistir.

Morfolojik Ozellikleri: Bu calismada toplanan F. subrostratus orneklerine ait bazi olcumler Tablo 1'de verilmistir. Bu tabloda da gorulecegi uzere, disinin ortalama buyuklugu 1,36 mm, erkegin ki ise 1,10 mm'dir.

Disi (Resim 2a, b, 3)

Bas besgenimsi olup, erkege oranla daha genistir (Resim 2a, 3). Preantennal bolge ucgen, post-antennal bolge dortgen seklindedir. Marginal carina ortada dar ve derin bir yarikla ayrilmistir. Mandibula ve hipofarinksin sitophore sclerite'i iyi kitinlesmistir. Anten 3 segmentlidir, ilk segment digerlerine oranla daha kalin ve kisa, ikinci ve ucuncu segmentler ise birbirine yakin uzunluk ve kalinliktadir.

Toraks kisa ve dar olup, onden arkaya dogru genislemistir. Genisligi uzunlugunun iki katina yakindir. Bacaklar kisadir ve tek tirnakla sonlanmistir. Tirnaklarin karsisinda kuvvetli spinler vardir.

Abdomen oval ve genistir. Abdominal segmentler lateralde iyi kitinlesmemistir. Tergal levhalar sadece ortada ince, yatay bir cizgi seklinde iyi kitinize olmuslardir. Tergal levhalar posterior segmentlere dogru giderek kalinlasmis ve lateralde incelerek one dogru kivrilmistir. Sadece 2-4. segmentlerde stigma mevcuttur. Tergitlerde birer sira kisa seta bulunur. Gonopophyse ic kisminda gelismis bir loba sahiptir (Resim 2b).

Erkek (Resim 3, 4a, b, c, d)

Genel olarak disiye benzemekle birlikte, ondan daha kucuk ve daha dardir (Resim 3, 4a). Ikinci anten segmenti digerlerinden daha uzuncadir. Abdomen arkaya dogru daralmis ve nispeten sivri olarak sonlanmistir. Tergal levhalar disiye oranla daha iyi gelismistir. I. tergitte, medialde iki adet kuvvetli seta vardir (Resim 4b). VIII. tergitte, ortada, birbirinden ayri, anterior uclari disa dogru bukulmus, uzunlamasina iki seklerit bulunur (Resim 4c).

Genitalia Resim 10'daki gibidir. Bazal levha anteriora dogru daralir, paramerler ve aedeagus uzun ve sivri olarak sonlanir.

Yumurta silindirik, on kismi arkaya oranla daha genis ve kapakli olup, 0,5x0,3 mm buyuklugundedir (Resim 5). Nimf donemleri ergine benzemekle birlikte, daha kucukturler ve kitinlesme daha zayiftir. Abdomen segmentleri belirgin degildir (Resim 6). Buyuklukleri nimfin donemine gore degismekle birlikte, 1 mm civarinda veya daha kucuktur.

TARTISMA

F. subrostratus kedi ve kedigillerde gorulen, Ischnocera alt takiminda yer alan cigneyici bir bit turudur ve dunyanin bircok ulkesinde goruldugune dair yayinlar bulunmaktadir. Kedilerdeki yayginliginin %4,3 ile %39,4 arasinda degistigi bildirilmistir (9, 10). Bu turun Turkiye'de de goruldugu bildirilmis olmakla birlikte (15, 16), hangi illerde ve hangi oranlarda goruldugunu belirten bir kaynaga rastlanmamistir.

F. subrostratus'un soluk sari renkte oldugu, disisinin 1,3 mm, erkeginin ise 1-1.2 mm buyuklugunde oldugu bildirilmistir (1719). F. subrostratus, abdomeninde uc cift stigmanin olmasi, erkegin I. tergitinde iyi gelismis iki setanin (kil), 8. tergitin medialinde uzunlamasina iki skleritin bulunmasi, genital kesede setanin olmamasi, genital yapisinin farkli olusu, erkek ve diside butun stigmalarin ayni buyuklukte olmasi ile bu cinste yer alan diger turlerden ayrilir (5). Bu olguda, kediden toplanan bitler mikroskobik olarak incelenmis, disinin ortalama buyuklugunun 1.36, erkegin buyuklugunun ise 1,10 mm oldugu gozlenmistir. Morfolojik ozelliklerinin de Bedford'un (5) F. subrostratus icin belirttigi morfolojik ozelliklerle tamamen ortustugu belirlenmistir.

Turkiye'de Veteriner Entomoloji veya Artropodoloji kitaplari ile, derleme makaleler disinda, F. subrostratus'un kedilerdeki varligi, yayginligi veya diger ozellikleri ile ilgili herhangi bir makaleye rastlanmamistir. Bunun uzerine, bu konuda calisan meslektaslarimizin bilgilendirilmesi amaciyla bu makalede F. subrostratus'un morfolojisi, biyolojisi, epidemiyolojisi ve tedavisi hakkinda ayrintili bilgi verilmistir. Bunlara ek olarak, F. subrostratus'un degisik gelisme donemlerine ait fotograflar cekilerek, teshis acisindan onemli noktalar bu resimler uzerinde gosterilmistir.

SONUC

F. subrostratus'un Turkiye'de, kedilerdeki yayginliginin belirlenebilmesi icin, degisik bolgelerde yapilacak arastirmalara ihtiyac vardir. Kedilerin yani sira, gerek F. subrostratus'un ve gerekse diger Felicola turlerinin diger kedigillerdeki varliklarinin ve yayginliklarinin da calisilmasi gerekmektedir.

Hakem Degerlendirmesi: Dis bagimsiz.

Tesekkur: F. subrostratus orneklerini gonderen Veteriner Hekim Onder Ozturk'e tesekkur ederim.

Cikar Catismasi: Yazar cikar catismasi bildirmemistir.

Finansal Destek: Yazar bu calisma icin finansal destek almadigini beyan etmistir.

Peer-review: Externally peer-reviewed.

Acknowledgements: The author thanks to Veterinarian Onder Ozturk, who sent the F. subrostratus samples.

Conflict of Interest: No conflict of interest was declared by the author.

Financial Disclosure: The author declared that this study has received no financial support.

KAYNAKLAR

(1.) Burmeister H. Mallophaga Nitzsch. Handbuch der Entomologie, Berlin, 1838; 2: 418-43.

(2.) Keler S. Baustoffe zu einer Monographie der Mallophagen. I. Teil: Uberfamilie Trichodectoidea. Nova acta Leopold. Neue Folge 1938; 5: 393-467.

(3.) Emerson KC, Price RD. A review of the Felicola felis complex (Mallophaga: Trichodectidae) found on new World cats (Carnivora: Felidae). Proc Entomol Soc Wash 1983; 85: 1-9.

(4.) Werneck F. Os malofagos de mamiferos. Parte I: Amblycera e Ischnocera (Philopteridae e parte de Trichodectidae). Rev Brasil Biol (Rio de Janeiro), 1948; Special: 1-243.

(5.) Bedford GAH. Trichodectidae (Mallophaga) found on African Carnivora. Parasitology 1932; 24: 350-64. [CrossRef]

(6.) Bedford GAH. Notes on species of Trichodectidae with descriptions of new genera and species. Onderstepoort J Vet Sci Anim Ind 1936; 7: 33-59.

(7.) Ansari M. Studies on phthirapteran parasites on mammals from the Panjab. Indian J Entomol 1952; 13: 117-46.

(8.) Hopkins GHE. Notes on some Mallophaga from mammals. Bull Br Mus Nat Hist (Entomol) 1960; 10: 75-95. [CrossRef]

(9.) Capari B, Hamel D, Visser M, Winter R, Pfister K, Rehbein S. Parasitic infections of domestic cats, Felis catus, in western Hungary. Vet Parasitol 2013; 192: 33-42. [CrossRef]

(10.) Salant H, Mumcuoglu KY, Baneth G. Ectoparasites in urban stray cats in Jerusalem, Israel: differences in infestation patterns of fleas, ticks and permanent ectoparasites. Med Vet Entomol 2014; 28: 314-8. [CrossRef]

(11.) Mendes-de-Almeida F, Labarthe N, Guerrero J, Faria MCF, Branco AS, Pereira CD, et al. Follow-up of the health conditions of an urban colony of free roaming cats (Felis catus Linnaeus, 1758) in the city of Rio de Janeiro, Brazil. Vet Parasitol 2007; 147: 9-15. [CrossRef]

(12.) Dik B. Veteriner Entomoloji. Selcuk Universitesi Matbaasi, 4.Baski, Konya, 2015.

(13.) Price MA, Graham OH. Chewing and sucking lice as parasites of mammals and birds. USDA Agricultural Research Service, Tech Bull No: 1849, 1997.

(14.) Shanks DJ, Gautier P, McTier TL, Evans NA, Penga G, Rowan TG. Efficacy of selamectin against biting lice on dogs and cats. Vet Rec 2003; 152: 234-7. [CrossRef]

(15.) Inci A, Yildirim A, Dik B, Duzlu O, Current knowledge of Turkey's louse fauna. Turkiye Parazitol Derg 2010; 34: 212-20. [CrossRef]

(16.) Merdivenci A. Turkiye'nin Entomolojik Cografyasi. Unat E.K, Yasarol S, Merdivenci A, Editorler. Turkiye'nin Parazitolojik Cografyasi. Ege Universitesi Tip Fakultesi yayinlari No: 42, Ege Universitesi Basimevi, Izmir; 1965, s.114-54.

(17.) Mimioglu MM. Veteriner ve Tibbi Artropodoloji. Ankara Universitesi Veteriner Fakultesi Yayinlari: 295, Ders Kitabi: 196. Ankara Universitesi Basimevi, 1973.

(18.) Werneck FL. Contribuicao ao conhecimento dos Mallophagos encontrados nos mammiferos sul-americanos. Mem Inst Oswaldo Cruz 1936; 31: 391-589. [CrossRef]

(19.) Zlotorzycka J. Wszoly-Mallophaga. Zeszyt 3: Nadrodziny Goniodidea i Trichodectoidea. Polskie Towarzystwo Entomologiczne [Klucze do Oznaczania Owadow Polski], Pantswowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1972; p. 1-48.

Bilal Dik

Selcuk Universitesi Veteriner Fakultesi, Parazitoloji Anabilim Dali, Konya, Turkiye

Cite this article as: Dik B. A Case of Felicola subrostratus (Burmeister, 1838) (Phthiraptera: Ischnocera) on a Cat (Felis catus). Turkiye Parazitol Derg 2018; 42:96-100.

Bu makale Uluslararasi katilimli 20. Ulusal Parazitoloji Kongresi'nde (25-29 Eylul 2017, Eskisehir, Turkiye, Poster No 18, Sayfa 438) poster sunusu olarak sunulmustur.

This paper was presented as poster presentation in 20. National Parasitology Congress (25-29 September, 2018, Eskisehir, Turkey, Poster no. 18, page 438)

Yazisma Adresi / Address for Correspondence: Bilal Dik E.posta: bdik2005@yahoo.com

Gelis Tarihi: 25.10.2017 Kabul Tarihi: 04.12.2017

Received: 25.10.2017 Accepted: 04.12.2017

DOI: 10.5152/tpd.2018.5634
Tablo 1. Felicola subrostratus'a ait bazi morfolojik degerler (mm)

                                 Disi (n=5)            Erkek (n=5)
                    En kucuk  En buyuk  Ortalama   En kucuk   En buyuk

Bas uzunlugu          0,37      0,40      0,38       0,32       0,34
Bas genisligi         0,36      0,39      0,37       0,27       0,28
Bas indeksi                               1,02
Toraks uzunlugu       0,19      0,23      0,20       0,16       0,18
Toraks genisligi      0,35      0,36      0,36       0,27       0,28
Abdomen uzunlugu      0,75      0,81      0,77       0,59       0,66
Abdomen genisligi     0,59      0,61      0,60       0,41       0,44
Toplam uzunluk        1,28      1,42      1,36       1,03       1,15

                   Erkek (n=5)
                   Ortalama

Bas uzunlugu         0,33
Bas genisligi        0,28
Bas indeksi          1,18
Toraks uzunlugu      0,17
Toraks genisligi     0,27
Abdomen uzunlugu     0,63
Abdomen genisligi    0,42
Toplam uzunluk       1,10
COPYRIGHT 2018 AVES
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2018 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Olgu Sunumu / Case Report
Author:Dik, Bilal
Publication:Turkish Journal of Parasitology
Date:Mar 1, 2018
Words:1911
Previous Article:Psychoda albipennis' in Neden Oldugu Bir Urogenital Miyaz/Urogenital Myiasis Caused by Psychoda albipennis.
Next Article:Erzurum Nenehatun Dogum Hastanesine 2013-2017 Yillari Arasinda Basvuran Ilk Trimester Gebelerde, Anti-Toxoplasma gondii Antikor Sonuclarinin...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |