Printer Friendly

Baasskryfster steeds aan die woord.

Serfontein, Dot. 2009. Amper my mense. Pretoria: Protea Boekhuis. 159 p. Prys: R150,00. ISBN: 978-1-86919-322-5.

Dat Dot Serfontein op in-die-tagtig nog steeds so vrugbaar aan die skryf is, is verbysterend. In haar bundel Amper my mense is Serfontein, soos ons haar lankal reeds leer ken het, weer op haar stukke. In 'n vyftiental sketse voer sy die leser weg na die vroeer dae op die Vrystaatse platteland en laat herleef sy legenclariese figure soos oom Joseph du Plessis en Bart Krog, Baasbul van Afrika. Kenmerkend ran die vertellings is die skryfster se fyn sin vir humor, die cleernis waarmee sy haar karakters beskrywe, asook haar merkwaardige woordvaardigheid en sensitiewe waarnemingsvermoe.

In die eerste skets, "Twee weerpatrone", maak die leser kennis met oom Dries Terreblanche wat maar net nie by die Noordwes-Vrystaatse reenpatrone kon aanpas nadat hy as volwasse man vanaf die Oos-Kaap daar ingetrek het nie. Jaar vir jaar het hy te vroeg geploeg en geplant en groot verliese gely. Die volgende skets, "Die goeie ou dae", werp insiggewende lig op die sosiale hierargiee op die Vrystaatse platteland, soos dit aan die begin van die twintigste eeu was. Die vertelling fokus op die skryfster se ouma, wat destyds 'n vermoende vrou was met 'n uitgelese smaak, maar wat teenoor haar bywoners opgetree het asof hulle in alle opsigte haar gelykes was. Serfontein se keurige beskrywing van die gebruike wat in die tye deel was van haar familie se alledaagse lewe, behoort veral vir jonger lesers interessant en waardevol te wees en kan met reg beskou word as 'n kultuurhistoriese kleinood. "Die ryke dwaas" is, in teenstelling met die boere-adel wat in "Die goeie ou dae" beskryf word, 'n tong-in-die-kiesvertelling oor 'n "swak buurman" wat altyd stroom-op en dwars dink, wat met niemand kan saamwerk nie en vir die res van die kontrei se boere 'n bron van frustrasie bly--totdat dit blyk dat hy die enigste boer in die distrik is wat winsgewend boer ...

My persoonlike gunsteling is die skets "Basie", 'n verhaal oor 'n hond wat op so 'n menslike wyse vertel word, dat dit jou aan die hart gryp. Die eerlike, oop manier van vertel, die fyn bewuswees van emosionele nuanses en ironiee, verleen aan hierdie verhaal 'n eg klassieke karakter. Die volgende beskrywing van die gewraakte boelterrier, Basle, is een van die hoogtepunte in die bundel:
   Hy het die felt dat ek hom uit die huis uitjaag, soos 'n mens
   opgeneem Hy het hom vererg daaroor; moedswillig, kwaadwillig
   en later heeltemal verbitter daaroor geword. As ek naby hom
   verbyloop, sou hy opstaan, kil opsy staan tot ek verby is en
   weer gaan le. As ek horn verjaag, stap hy waardig en woedend
   en op sy tyd by die deur uit. Ek het hom probeer skop om hom
   aan te help, maar om kaalvoet 'n boelterrier se staalharde
   agterstewe raak te skop, is om jouself leed aan te doen. (...)
   Toe alreeds wou hy nie kos eet as ek dit vir hom neersit nie, en
   het hy my verder beledig deur dit van die bediende aan te
   neem


Die drietal Boereoorlogverhale in die middel van die bundel vorm myns insiens 'n besliste laagtepunt. Dit is eenvoudig ondenkbaar dat enige skrywer wat midde-in die postmoderne tydvak skryf, nog so ongekompliseerd en naief oor die oorlog kan skryf. Hoewel die verhale beslis van kultuurhistoriese en geskiedkundige belang is, staan dit ook literer gesproke nie op dieselfde hoe standaard as die meeste ander vertellings nie, en is dit vir die leser wat nie spesifiek in die geskiedenis van die Oos-Vrystaat belangstel nie, doodgewoon vervelig.

Nietemin is Amper my mense 'n bundel wat smaakvol saamgestel is en verteenwoordigend is van die unieke Dot Serfontein wat lesers oor die afgelope 50 jaar leer ken en liefkry het. Die omslag is inderdaad 'n meesterstuk waarvoor Hanli Deysel en Protea Boekhuis 'n pluimpie verdien! Die bundel kan met vrymoedigheid aanbeveel word vir elke Dot Serfontein-bewonderaar, maar ook vir leeskringe en lesers wat daarvan hou om oor Mense met 'n hoofletter te lees.

Resensent: M. Taljard

Skool vir Tale, Potchefstroomkampus, Noordwes-Universiteit
COPYRIGHT 2009 Literator Society of South Africa
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2009 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Amper My Mense
Author:Taljard, M.
Publication:Literator: Journal of Literary Criticism, comparative linguistics and literary studies
Article Type:Book review
Date:Dec 1, 2009
Words:674
Previous Article:G.R. von Wielligh se nalatenskap.
Next Article:Van windharp tot selfoonkommunikasie.
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters