Printer Friendly

Association between sociodemographic variables with the levels of depression and anxiety in pregnancy/Gebelikte sosyodemografik degiskenlerin kaygi ve depresyon duzeyleriyle iliskisi.

Giris

Gebelik kadin hayatinda onemli biyolojik ve psikososyal degisimlerin yasandigi, kaygi ve stres olusturabilecek bircok etkenle karsilasma riskinin yuksek oldugu bir donemdir (1). Bir sistematik derlemede gebelikte depresyon yayginligi, birinci, ikinci ve ucuncu trimesterlerde sirasiyla, %7.4, %12.8 ve %12 olarak bildirilmistir (2). Bazi arastirmalarda ikinci trimestere gore ilk ve ucuncu trimesterlerde depresyon ve kaygi belirti sikliginin daha fazla oldugu bulunmustur (3, 4). Gebelerde kaygi ve depresyon belirtileri genellikle beraberdir ve bedensel belirtilerle karisik olarak ortaya cikmaktadir. Kaygi artisinin depresyonu alevlendirdigi ve ozkiyim riskini artirdigi one surulmektedir (5-9). Gebeligin, bir arastirmada 43 stres verici yasam olayi icerisinde 12. ve diger bir arastirmada ise 116 olay icinde 15. sirada oldugu bildirilmistir (10). Daha once gecirilmis depresyon atagi, ailede depresyon oykusu, evlilik sorunlari, olumsuz yasam deneyimleri, istenmeyen gebelik, daha once dusuk yapmis olma, fetus hakkinda kaygilanma gebelikte depresyon icin risk etkenlerini olusturmaktadir (4,11-13). Depresyon ve kayginin, gebelik ve dogum komplikasyonlarini artirdigi, yenidoganin sagligini olumsuz etkiledigi, erken doguma, dusuk dogum agirligina ve rahim ici gelisme geriligine neden oldugu bildirilmistir (14-22). Kaygili gecen bir gebeligin, cocukta daha sonra davranissal ve duygusal sorunlarin ortaya cikmasina neden olabilecegi de ileri surulmustur (23).

Gebelikte depresyon ve anksiyete ile iliskilendirilmis bircok biyolojik ve psikososyal etken vardir. Yapilan arastirmalarda sosyodemografik degiskenler de bunlardan biri olarak one surulmustur ve degisik toplumlarda farkliliklar gosterebilmektedir (24, 25). Biz bu arastirmamizda Turkiye'nin nisbeten sosyoekonomik seviyesi dusuk olan bir bolgesinde, bir devlet hastanesinin gebe poliklinigine basvuran gebelerin sosyodemografik degiskenleri ile kaygi ve depresyon duzeyleri arasindaki iliskiyi incelemeyi amacladik.

Yontem

Bu calismaya 20 Ekim 2005--20 Ocak 2006 tarihleri arasinda, Saglik Bakanligi'na bagli Malatya Devlet Hastanesi Gebe Poliklinigine basvuran, 36 hafta ve uzerinde olup, arastirmaya katilmayi kabul eden 104 gebe alindi. Gebelere arastirma hakkinda bilgi verilerek sozel izin alindi. Veri toplama araclari, arastirmaci tarafindan yuz yuze gorusme yontemi kullanilarak dolduruldu ve her uygulama 25 dakika kadar surdu. Verilerin toplanmasi icin GBF, BDO, DKO, SKO kullanildi.

GBF, arastirmacilar tarafindan konuya iliskin literatur ve yapilan calismalar incelenerek hazirlandi. Anket sorulari gebe kadinlarin sosyodemografik ozellikleri, dogurganlik ve gebelik ozellikleri, gebelik sureci ve bebekle ilgili ozellikler, gebelerin psikiyatrik hastalik ozellikleri ile ilgili sorulardan olusmaktaydi.

BDO Beck ve arkadaslari (1961) (26) tarafindan gelistirilmis olup ve depresyonda gorulen belirtileri iceren, 0-3 arasinda puanlanan 21 kendini degerlendirme maddelerinden olusur. Bu olcegin amaci depresyon tanisindan cok depresif belirtilerin siddetini ortaya koymaktir. Olcek 15 yasin uzerindeki ergen ve yetiskinlere uygulanabilir. Alinan puan 0-9 arasinda ise depresyon olmadigi, 10-16 puan arasi hafif duzeyde, 17-24 puan arasi orta, 25 ve uzeri puan siddetli duzeyde depresif belirtiyi gosterir. Olcekten alinacak en yuksek puan 63'tur. Olcegin Turkce uyarlamasi, gecerlik ve guvenirlik calismasi Hisli (1988) tarafindan yapilmistir ve bu calismada kesme puani 17 olarak belirtilmistir (27). 17 ve uzeri puan %90 dogrulukta tedavi gerektirecek duzeyde depresif belirtiyi ayirt edebilmektedir (28).

DKO ve SKO Spielberger ve arkadaslari (1970) tarafindan gelistirilmis (29), Turk kulturune uyarlanmasi Oner ve Le Compte (1976) tarafindan yapilmistir (30). DKO, bireyin belirli bir anda ve belli kosullarda kendini nasil hissettigini goz onune alarak cevaplandirdigi bir olcektir. SKO'inde ise, birey genellikle kendini nasil hissettigini dikkate alarak doldurur. Olceklerde ifade edilen duygu ve davranislar siddet derecesine gore 1-4 arasinda puanlanir. Her iki olcekten elde edilen puanlar kuramsal olarak 20-80 arasinda degisir. Yuksek puan, yuksek kaygi seviyesini gosterir. 36 ve alti puan kayginin olmadigi, 37-42 hafif kaygiyi ve 42 ve ustu ise yuksek kaygiyi gosterir.

Calismadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri icin SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 10.0 programi kullanildi. Calisma verileri degerlendirilirken tanimlayici istatistiksel metotlarin (ortalama, standart sapma) yani sira niceliksel verilerin karsilastirilmasinda normal dagilim gosteren parametrelerin ikiden fazla gruplar arasi karsilastirmalarinda Oneway Anova testi ve farkliliga neden cikan grubun tespitinde Tukey HDS testi kullanildi. Normal dagilim gostermeyen parametrelerin gruplar arasi karsilastirmalarinda Kruskal Wallis testi kullanildi. Normal dagilim gosteren parametrelerin iki grup karsilastirmalarinda student t testi, normal dagilim gostermeyen parametrelerin iki grup karsilastirmalarinda Mann Whitney U testi kullanildi. Parametreler arasindaki iliskilerin incelenmesinde Spearman's rho korelasyon testi kullanildi. Gecerlilik ve guvenirlik analizleri yapildi. Sonuclar %95'lik guven araliginda, anlamlilik p<0.05 duzeyinde degerlendirildi.

Bulgular

Gebelerin sosyodemografik, gebelik ve diger ozellikleri tablo 1, 2, 3 ve 4'te verilmistir. Gebelerin BDO, DKO ve SKO puan ortalamalari ve dagilimlari tablo 5'te gosterilmistir. Yas gruplarina gore gebelerin DKO, SKO ve BDO puan ortalamalari arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik bulunamadi. Egitim durumuna gore gebelerin DKO ve SKO puan ortalamalari arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik olmamasina karsin, BDO ile egitim durumu arasinda istatistiksel olarak anlamli bir iliski vardi. Ortaokullise mezunu gebelerin BDO puan ortalamalari; okur-yazar olmayan ve ilkokul mezunu gebelerin puanlarindan anlamli duzeyde dusuktu (p<0.05). Esin egitim durumuna gore gebelerin DKO, SKO ve BDO puan ortalamalari arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik yoktu. Herhangi bir iste calisma durumuna gore gebelerin DKO, SKO ve BDO puan ortalamalari arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik bulunmamakta idi. Aile tipine gore; genis bir aileye sahip olan gebelerin DKO puanlari, cekirdek aileye sahip olan gebelerin puanlarindan anlamli duzeyde yuksekti (p<0.05) ve genis bir aileye sahip olan gebelerin BDO puanlari, cekirdek aileye sahip olan gebelerin puanlarindan anlamli duzeyde dusuktu (p<0.05). Evlilik yilina gore gebelerin DKO ve SKO puan ortalamalari arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik yoktu. BDO ile ilgili olarak ise; 6 yil ve uzeri bir suredir evli olan gebelerin BDO puanlari 5 yil ve altinda olanlarinkinden anlamli olarak yuksekti (p<0.05). 1 yil ile 2-5 yildir evli olan gebelerin BDO puan ortalamalari arasinda ise istatistiksel olarak anlamli bir farklilik yoktu. Gelir durumuna gore gebelerin DKO, SKO ve BDO puan ortalamalari arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik yoktu. Ilk gebeliginde olanlarin DKO puanlari daha yuksek ancak BDO puanlari ise daha dusuktu (p<0.05). Yasayan cocuk sayisina gore ise, gebelerin DKO, SKO ve BDO arasinda istatistiksel olarak anlamli bir farklilik bulunmadi. Dusuk oykusu, kurtaj olma, isteyerek hamile kalma, istenen bebek cinsiyeti ile kaygi ve duzeyleri arasinda anlamli iliski yoktu. Isteyerek hamile kalip kalmama ile olcekler arasinda iliski tespit edilemedi. Ve yine istenen cocuk cinsiyetine gore de depresyon ve kaygi puanlari arasinda fark yoktu.

Tartisma

Yuksek yayginlik gostermesi bakimindan depresyon ve kaygi esasinda kadin yasaminda onemli bir saglik sorunudur, buna karsin tedaviye ulasabilme ve tedavi olma oranlari dusuk sayilabilir. Gebelikteki depresyon ve kaygi ise sonuclari acisindan daha da onemli bir konudur. Tedavide normal durumdan farkli yaklasimlari gerektirmektedir ve belli oranda zorluklari vardir (31, 32).

Degisik kulturlerde gebelik doneminde depresyon yayginligini arastiran calismalarda cogunlukla sonuclar benzerdir; Malta'da %15,5 (33), Finlandiya'da %30, (34), Kanada'da %25 (35) ABD'de %30-38, %21 ve %26 (8, 24, 36), Brezilya'da depresyon orani %19,6, durum-sal kaygi %59,5, ve surekli kaygi %45,3 olarak bulunmustur (37). Turkiye'de yapilan calismalarda ise depresyon oranlari %27,9, %27,3 ve %12 olarak bildirilmistir (9, 38, 39). Bizim calismamizda ilginc olarak gebelerin hemen hepsinde belirli bir oranda depresyon ve kaygi belirtisi vardi. BDO'nden gebelerin %57,7'si 17 ve uzeri puan almisti. Kaygi oranlarinda ise; SKO puani, DKO puanindan daha yuksekti. Bizim calismamizda olcmus oldugumuz depresyon ve kaygi belirti duzeylerinin bu calismalara gore belirgin olarak daha yuksek oldugu gorulmektedir. Ancak bizim sonuclarimiza yakin sonuclar da bildirilmistir. Gebelikte ve dogum sonrasi donemde depresyonu inceleyen bir derlemede gebelerin %70'inden fazlasinda depresif belirtilerin oldugu ve %10-16 oraninda major depresyon bulundugu bildirilmistir (40). Lee ve arkadaslari (2007) gebelerin %54'de kaygi, %37.1 sinde depresyon ve her iki durumunda birinci ve ucuncu trimesterlerde daha yaygin ve siddetli oldugunu bildirmislerdir (41). Baska bir calismada da yine anksiyete duzeylerinin ucuncu ve dokuzuncu aylarda daha fazla oldugu bildirilmistir (42). Bu farkliliklarin bir nedeni kulturel ozelliklerle ilgili olabilir, cunku farkli kulturlerde aile yapilanmalari ve birey-cevre etkilesimleri farkli ozellikler gostermektedir (43). Diger taraftan, daha onemli bir neden ise verilerin toplanmasin da kullanilan araclarin farkliligi, olcme ve degerlendirmedeki yontem farkliliklarindan kaynaklaniyor olabilir.

Bazi calismalarda genc yasin gebelikte depresyon icin bir risk etkeni oldugu bildirilmistir (39, 41). Lee ve arkadaslari (2007) genc yasin yani sira, ilk gebelik olmasi, sigara ve alkol kullanmayi gebelikte kaygi ile iliskilendirmisler (41). Biz, yas ile depresyon ve kaygi arasinda iliski tespit edemedik. Literaturde bizim sonucumuzu destekleyen calismalar da mevcuttur (9, 44). Evliligin suresi arttikca ozellikle 6 yil ve uzeri evliliklerde, depresyon belirtilerinin artigini gorduk. Buyukkoca (2001) 10 yil ve daha fazla suredir evli olan kadinlarda postpartum depresyon puanlarini diger gruplara gore daha yuksek bulmustur (45). Calismamizda nisbeten daha yuksek egitimliler daha dusuk depresyon puanlarina sahipti. Gozuyesil (2003) gebelerin depresyon puanlari ile egitim durumlari arasinda iliski tespit etmis olup universite mezunlarinin daha dusuk depresyon puanlarina sahip olduklarini belirtmistir (44). Gotlib and Whif-fen (1987) egitim duzeyi yukseldikce kadinin kendi yasami uzerinde etkinliginin arttigi ve benlik saygisinin yukseldigini, depresyon oraninin azaldigini bildirmislerdir (12). Biz egitim duzeyi ile kaygi duzeyi arasinda iliski bulamadik. Buna karsin Sertbas (1998) egitim duzeyi yuksek olanlarda surekli kaygi seviyesinin daha dusuk oldugunu, egitim duzeyi yuksek olan bireylerin stres ile bas etmede daha etkin beceriler gelistirmis oldugunu one surmustur (46).

Gebenin calisip calismamasi ile kaygi ve depresyon arasinda iliski bulamadik. Buna benzer calismalar oldugu gibi (9, 44, 47), diger yandan, calismayanlarda depresyonu yuksek bulan arastirmalar da var (12). Gebelikte, ozellikle dusuk sosyoekonomik kosullara sahip kadinlarda depresif belirtilerin daha yaygin oldugunu gosteren bircok calisma mevcuttur (40, 47-50). Ailenin ekonomik durumunun gebelik ve dogum komplikasyonlari uzerinde etkili oldugu belirtilmistir (50). Biz gelir duzeyi ile depresyon ve kaygi duzeyleri arasinda iliski tespit edemedik. Gotlip ve Whiffen (1987) gebelikte depresif olan kadinlarin depresyon olmayanlara gore daha genc, daha az egitimli, ev hanimi ve daha cok gebelik gecirdiklerini bildirmislerdir (12). Calismamizda ilk gebeliginde olanlarda daha fazla durumsal kaygi varken, depresif belirtileri daha az olarak bulduk. ilginc olarak, genis ailede yasayan gebelerin DKO puanlari cekirdek ailede yasayanlara kiyasla daha yuksek ancak BDO puanlari ise daha dusuktu.

Bircok calismada daha once dusuk veya olu dogum yapmis olmak gebelikte depresyon icin risk etkeni olarak bildirilmistir. Lwellyn ve arkadaslari (1997) dusuk veya olu dogum yapmis kadinlarin %36'sinda ciddi depresif belirtiler gosterdigini ve canli dogum yapmis kadinlardan 3 kat daha fazla ciddi depresif belirti tasidiklarini tespit etmislerdir (40). Caliskan ve arkadaslari (2007) gebelikte depresyonun yas, dusuk sayisi ve toplam gebelik sayisi ile pozitif iliskisinin oldugunu gostermislerdir (39). Honjo ve arkadaslari (2003) da depresyon ile dusuk yapma arasinda iliski oldugunu saptamislardir (49). Dusuk yapan annelerde sucluluk duygusu ve bundan dolayi aci cekmenin yaygin oldugu daha onceki gebeliginde dusuk yapan kadinlarda daha yuksek duzeyde depresyon gelistigi bildirilmistir (51-53). Bizim calismamizda dusuk yapma ile depresyon ve kaygi puanlari arasinda iliski yoktu.

Istenmeyen gebelik depresyon icin onemli bir risk etkeni olarak bircok calismada ortaya konulmustur. istenmeyen gebelik, sorunlu gebelik, erken ya da gec dogum, guc ya da sorunlu dogum kalici bedensel ve zihinsel ozurlere neden olabilecegi, kisinin benlik gelismesini ve benlik gucunu bozabilecegi, psikososyal streslere dayanma ve bas edebilme gucunu dusurebilecegi ifade edilmistir (13, 32, 38, 41, 47-49, 54, 55). Bizim calismamizda bu konuda anlamli bir fark cikmadi. Erkek bebek isteyen gebelerle, kiz cocuk isteyen gebelerin depresyon puanlari arasinda anlamli fark yoktu. Oysa Sertbas (1998) dogacak cocugunu kiz isteyen annelerin kaygi puanlarini, erkek isteyenlere gore anlamli bir duzeyde daha dusuk bulmustur (46).

Calismamizda dogum ile ilgili kaygi duydugunu soyleyen gebelerin depresyon ve kaygi puanlari boyle bir kaygi bildirmeyen gebelerinkinden farkli degildi. Yine kaygi nedenlerine gore de olcek puanlari arasinda fark yoktu. Kendini annelige hazir hissedenler ile hissetmeyenlerin depresyon ve kaygi duzeyleri arasinda farklilik yoktu. Buyukkoca (2001) dogum sonrasi donemde bu degiskenleri calismis; vajinal yolla ve sezaryen ile dogum yapan annelerin depresyon duzeyleri arasinda fark olmadigi, annelige hazir olanlarin olmayanlara gore depresyon puanlarinin dusuk oldugu bulunmustur. Ayrica istenen gebeliklerin annelige hazir olma acisindan belirleyici oldugunu bildirmistir (45).

Daha once gecirilmisa psikiyatrik hastaliklarin gebelikte depresyon ve kaygi icin onemli bir risk etkeni oldugu bir cok calismada bildirildigi gibi (9,39,41,48,55,56) calsmamizda da daha once psikiyatrik hastalik gecirme oykusu bir risk etkeni olarak saptanmistir.

Calismamizin bazi kisitliliklarinin oldugunu belirtmek gerekir. Bu gebeler bir psikiyatr tarafindan muayene edilmemislerdir ve bir klinik tani konulmamistir. Degerlendirmeler olcekler uygulanarak yapilmistir. Yorumlamalar olceklerden elde edilen puanlar uzerinden yapilmistir. Diger taraftan gebelikte bircok bedensel belirti beklenen bir durumdur ve seyrin bir parcasidir. Bu belirtiler depresyon ve kaygi ile iliskili bedensel belirtilerle karisabilmektedir (57). Degerlendirme sirasinda bunlarin ayriminin iyi bir sekilde tanimlanmamasi ve yapilmamasi diger bir kisitliliktir. Ayrica, kadin ve gebedeki depresyon ve kaygiyi sadece bir nedenle iliskilendirmek veya aciklamaya calismak dogru degildir. Genetik, hormonal, psikososyal ve cevresel risk etkenlerinin onemi bilinmektedir ve daha cok cogul ve karmasik etmenlerin etkisiyle ortaya ciktigi one surulmektedir (58). Bunlarla beraber calismamiz gebelerde onemli oranda kaygi ve depresyon belirtilerinin oldugunu, bunlarin bazi sosyodemografik degiskenlerle iliskili oldugunu ortaya koymustur.

Sonuc olarak; bir gebenin tibbi degerlendirmesi yapilirken fiziksel degerlendirmenin yani sira psikiyatrik ve sosyodemografik ozelliklerin de goz onune alinmasi yolu ile butuncul bir yaklasim gereklidir.

Bilgilendirme

Bu arastirmadan elde edilen verilerin diger bir kismi daha once baska bir makale olarak yayinlanmistir. (Bakiniz: O Virit, E Akbas, HA Savas, G Sertbas, H Kandemir. Gebelikte Depresyon ve Kaygi Duzeylerinin Sosyal Destek ile iliskisi. Noropsikiyatri Arsivi 2008; 45:9-13).

Kaynaklar

(1.) Da Costa D, Larouche J, Dritsa M, et al. Variations in stress levels over the course of pregnancy: factors associated with elevated hassles, state anxiety and pregnancy-specific stress. J Psychosom Res 1999; 47:609-21.

(2.) Bennett HA, Einarson A, Taddio A, et al. Prevalence of depression during pregnancy: systematic review. Obstetrics and Gynecology 2004; 103: 698-709.

(3.) Kugu N, Akyuz G. Gebelikte Ruhsal Durum. Cumhuriyet Universitesi Tip Fakultesi Dergisi 2001; 23: 61-4.

(4.) Sungur MZ. Kadinda Psikiyatrik Problemler. Noroloji Norosirurji Psikiyatri Dergisi. 1986; 2:11-4.

(5.) Batur S. Karisik anksiyete ve depresyon bozuklugu. Turk Psikoloji Yazilari 1998;1:61-71.

(6.) Cuhadaroglu F. Adolesanlarda Depresyon ve Anksiyetenin Birlikte Gorulmesi: Gozden Gecirme. Turk Psikiyatri Dergisi 1993; 4:183-8.

(7.) Heron J, O'Connor TG, Evans J, et al. The course of anxiety and depression through pregnancy and the postpartum in a community sample. Journal of Affective Disorders 2004; 80: 65-73.

(8.) Kelly RH, Russo J, Katon W. Somatic complaints among pregnant women cared for in obstetrics: normal pregnancy or depressive and anxiety symptom amplification revisited? General Hospital Psychiatry 2001; 23: 107-13.

(9.) Altinay, S. Gebelikte depresyon prevalansi, sosyodemografik ozellikler, obstetrik risk faktorleri, kaygi duzeyi ve sosyal destek ile iliskisi. T.C. Saglik Bakanligi Ankara Hastanesi, Aile Hekimligi Uzmanlik Tezi, Ankara, 1999.

(10.) Ozturk H, Sirin A. Dogum Yapan Annelerde Algilanan Sosyal Destek Faktorlerinin ve Bunlara Etki Eden Faktorlerin incelenmesi. Ege Universitesi Hemsirelik Yuksek Okulu Dergisi 2000; 16:31-40.

(11.) O'Hara MW. Social support, life events and depression during pregnancy and the puerperium. Arch Gen Psychiatry 1986; 43: 569-73.

(12.) Gotlib IH, Whiffen VE. Prevalence rates and demographic characteristics associated with depression in pregnancy and the postpartum. J Consult Clin Psychol 1987; 144: 188-293.

(13.) Kitamura T, Shima S, Sugawara M, et al. Psychological and social correlates of the onset of affective disorders among pregnant women. Psychol Med 1993;23:967-75.

(14.) Neter E, Collins NL, Lobel M, et al. Psychosocial predictors of postpartum depressed mood in socioeconomically disadvantaged women. Womens Health 1995;1:51-75.

(15.) Da Costa D, Larouche J, Dritsa M, et al. Psychosocial correlates of prepartum and postpartum depressed mood. J Affect Disord 2000b; 59:31-40.

(16.) Pagel MD, Smilkstein G, Regen H, et al. Psychosocial influences on new born outcomes: a controlled prospective study. Soc Sci Med 1990; 30: 597-604.

(17.) Hedegaard M, Henriksen TB, Sabroe S, et al. Psychological distress in pregnancy and preterm delivery. BMJ 1993; 307: 234-9.

(18.) Da Costa D, Brender W, Larouche J. A prospective study of the impact of psychosocial and lifestyle variables on pregnancy complications. J Psychosom Obstet Gynaecol 1998; 19: 28-37.

(19.) Da Costa D, Dritsa M, Larouche J, et al. Psychosocial predictors of labor/delivery complications and infant birth weight: a prospective multivariate study. J Psychosom Obstet Gynaecol 2000a; 21:137-48.

(20.) Hansen D, Lou HC, Olsen J. Serious life events and congenital malformations: a national study with complete follow-up. Lancet 2000; 356:875-80.

(21.) Dole N, Savitz DA, Hertz-Picciotto I, et al. Maternal stress and preterm birth. Am J Epidemiol 2003; 157:14-24.

(22.) Rondo PH, Ferreira RF, Nogueira F, et al. Maternal psychological stress and distress as predictors of low birth weight, prematurity and intrauterine growth retardation. Eur J Clin Nutr 2003; 57: 266-72.

(23.) Badr LK, Abdallah B, Mahmoud A. Precursors of preterm birth: comparison of three ethnic groups in the middle East and the United States. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2005; 34: 444-52.

(24.) Zuckerman B, Amaro H, Bauchner H, et al. Depressive symptoms during pregnancy; Relationship to poor health behaviors. Am J Obstet Gynecol 1989; 160:1107.

(25.) Kayahan B, Altintoprak E, Karabilgin S, ve ark. On bes-kirk dokuz yaslari arasindaki kadinlarda depresyon prevalansi ve depresyon siddeti ile risk faktorleri arasindaki iliski, Anadolu Psikiyatri Dergisi 2003; 4: 208-18.

(26.) Beck AT, Ward CH, Mendelson M, et al. An Inventory For Measuring Depression. Arch Gen Psychiatry 1961; 4: 561-571.

(27.) Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin universite ogrencileri icin gecerligi, guvenirligi. Turk Psikoloji Dergisi 1989; 7:3-13.

(28.) Savasir i, Sahin NH. Assessment in cognitive and behavioural therapies; scales that used frequently. Turkish Psychologist Association, Ankara, 1997.

(29.) Spielberger CD, Gorsuch RL, Lushene RE. Manual for State-Trait Anxiety Inventory. California. Consulting Psychologist Press. 1970.

(30.) Oner N, Le Compte A. Durumluk-Surekli Kaygi Envanteri El Kitabi. istanbul Bogazici Universitesi Yayinlari, No: 333, 1985.

(31.) AC Erden, G Bayhan. Gebelikte psikotropik ilaclarin kullanimi. Klinik Psi-kofarmakoloji Bulteni 1999; 9: 28-33.

(32.) Dietz PM, Williams SB, Callaghan WM, et al. Clinically identified ma-ternal depression before, during, and after pregnancies ending in live births. Am J Psychiatry. 2007; 164:1515-20.

(33.) Felice E, Saliba J, Grech V, et al. Prevalence rates and psychosocial characteristics associated with depression in pregnancy and postpartum in Maltese women. Journal of Affective Disorders 2004; 82: 297-301.

(34.) Kurki T, Hiilesmaa V, Raitasalo R, et al. Depression and anxiety in early pregnancy and risk for preeclampsia. Obstetrics and Gynecology 2000; 95: 487-90.

(35.) Da Costa D, Larouche J, Dritsa M, et al. Psychosocial correlates of prepartum and postpartum depressed mood. Journal of Affective Disorders 2000; 59:31-40.

(36.) Chung EK, McCollum KF, Elo IT, et al. Matenal depressive symptoms and infant health practices among low income women. Pediatrics 2004; 113: 523-29.

(37.) Faisal-Cury A, Rossi Menezes P. Prevalence of anxiety and depression during pregnancy in a private setting sample. Arch Womens Ment Health 2007; 10: 25-32.

(38.) Karacam Z, Ancel G. Depression, anxiety and influencing factors in pregnancy: a study in a Turkish population. Midwifery 2007 Oct 10; [Epub ahe-ad of print]

(39.) Caliskan D, Oncu B, Kose K, ve ark. Depression scores and associated factors in pregnant and non-pregnant women: A community-based study in Turkey. J Psychosom Obstet Gynaecol 2007; 11:1-6.

(40.) Lwellyn AM, Stowe ZN, Nemerrof CB. Depression during pregnancy and the puerperium. J Clin Psychiatry 1997; 58: 26-32.

(41.) Lee AM, Lam SK, Sze Mun Lau SM, et al. Prevalence, course, and risk factors for antenatal anxiety and depression. Obstet Gynecol. 2007; 110: 1102-12.

(42.) Rizzardo R, Magni G, Cremonese C, et al. Variations in anxiety levels during pregnancy and psychosocial factors in relation to obstetric complications. Psychother Psychosom. 1988; 49: 10-6.

(43.) Kagitcibasi C. Family and socialization in cross-cultural perspective: a model of change. Nebr Symp Motiv. 1989; 37: 135-200.

(44.) Gozuyesil E. Gebe kadinlarda depresyon durumu ve bunu etkileyen etmenlerin incelenmesi. Ege Universitesi Saglik Bilimleri Enstitusu Yuksek Lisans Tezi, izmir, 2003.

(45.) Buyukkoca M. Algilanan Sosyal Destek ile Postpartum Depresyon Arasindaki iliskinin incelenmesi. Dokuz Eylul Universitesi Saglik Bilimleri Enstitusu, Yuksek Lisans Tezi, izmir, 2001.

(46.) Sertbas G. Gebelerde dogum oncesi ve sonrasi donemlerde durumluksurekli kaygi duzeylerinin incelenmesi. Ege Universitesi Saglik Bilimleri Enstitusu Yayimlanmamis Doktora Tezi, izmir, 1998.

(47.) Seguin L, St-Denis M, Loiselle J. Cronic stressors, social support and depression during pregnancy. Obstet- Gynecol 1995; 85: 583-8.

(48.) Rich-Edwards JW, Kleinman K, Abrams A, et al. Sociodemographic predictors of antenatal and postpartum depressive symptoms among women in a medical group practice. J Epidemiol Community Health 2006; 60: 221-7.

(49.) Honjo S, Arai S, Kaneko H, et al. Antenatal depression and maternal-fetal attachment. Psychopathology 2003; 36: 304-11.

(50.) Herrera JA, Hurtado H, Caceres D. Antepartum biopsychosocial risk and perinatal outcome. Fam Pract Res J 1992; 12:391-9.

(51.) Hughes PM, Turton P, Evans CDH. Stillbirth as risk factor for depression and anxiety in the subsequent pregnancy: Cohort study. BMJ 1999; 318: 1721-4.

(52.) Lee DTS, Yip ASK, Leung TYS, et al. Identifying women at risk of postnatal depression: Prospective longitudinal study. HKMJ 2000; 6:349-54.

(53.) Eberhard-Gran M, Eskild A, Tambs K, et al. Depression in postpartum and non-postpartum women: Prevalence and risk factors. Acta Psychiatr Scand 2002; 106:426-33.

(54.) Bernazzani O, Bifulco A. Motherhood as a vulnerability factor in major depression: the role of negative pregnancy experiences. Social Science and Medicine 2003; 56: 1249-60.

(55.) Ross LE, Sellers EM, Gilbert Evans SE, et al. Mood changes during pregnancy and the postpartum period: development of a biopsychosocial model. Acta Psychiatrica Scandinavica 2004; 109: 457-66.

(56.) Zimmermann-Tansella C, Bertagni P, Siani R, et al. Marital relationships and somatic and pychological symptoms in pregnancy. Soc-Sci-Med 1994; 38: 559-64.

(57.) Spinelli MG. Interpersonal psychotherapy for antepartum depressed pregnancy. In: Yonkers, KA, Little B. (Eds.), Management of Psychiatric Disorders in Pregnancy, 1st ed. Arnold Publishers, London. 2001.

(58.) Kuehner C. Gender differences in unipolar depression: An update of epidemiological findings and possible explanations. Acta Psychiatr Scand 2003; 108:163-17.

Ebru AKBAS, Osman VIRIT *, Aysun KALENDEROGLU *, A. Haluk SAVAS *, Gulumser SERTBAS **

Yesilyurt Hasan Calik Devlet Hastanesi, Malatya

* Gaziantep Universitesi Tip Fakultesi Psikiyatri Anabilim Dali, Gaziantep

** Gaziantep Universitesi, Gaziantep Saglik Yuksekokulu Hemsirelik Bolumu, Gaziantep, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Ebru Akbas, Yesilyurt Hasan Calik Devlet Hastanesi, Malatya, Turkiye E-posta: ebruakbas1981@hotmail.com Gelifl tarihi: 03.07.2008 Kabul tarihi: 14.09.2008
Tablo 1. Gebelerin yas, egitim durumu, esin
egitim durumu, herhangi bir iste calisma,
aile tipi ve gelir durumlari ile DKO, SKO
ve BDO iliSKOsi

 Yas

 [less than or equal to] 24
 (n=41, %39.4)
DKO 40.22 [+ or -] 4.06
SKO 49.36 [+ or -] 4.91
BDO 19.02 [+ or -] 8.54

 Egitim Durumu

 Okur-yazar degil
 (n=24, %23.1)
DKO 40.41 [+ or -] 3.98
SKO 49.17 [+ or -] 3.11
BDO 22.58 [+ or -] 8.36

 Esin Egitim Durumu

 ilkokul
 (n=53, %51.0)
DKO 39.79 [+ or -] 4.02
SKO 49.13 [+ or -] 3.54
BDO 22.36 [+ or -] 8.20

 Herhangi Bir Iste calisma

 Evet (n=3, % 2.9)
DKO 40.00 [+ or -] 2.64
SKO 49.33 [+ or -] 2.31
BDO 24.33 [+ or -] 12.42

 Aile Tipi

 Genis Aile (n=49, %47.1)

DKO 41.10 [+ or -] 3.86
SKO 49.30 [+ or -] 4.55
BDO 19.10 [+ or -] 8.04

 Gelir Durumu (YTL)

 300 alti
 (n=40, %38.5)
DKO 40.12 [+ or -] 4.32
SKO 22.97 [+ or -] 7.43
BDO 22.97 [+ or -] 8.43

 Yas

 25-30
 (n=39, %37.5)
DKO 40.43 [+ or -] 4.89
SKO 49.13 [+ or -] 3.61
BDO 22.18 [+ or -] 7.89

 Egitim Durumu

 ilkokul
 (n=57, %548)
DKO 39.91 [+ or -] 4.16
SKO 49.24 [+ or -] 4.40
BDO 21.74 [+ or -] 8.85

 Esin Egitim Durumu

 Ortaokul-lise
 Yuksekokul-universite
 (n=42, %40.4)
DKO 40.55 [+ or -] 3.92
SKO 48.64 [+ or -] 4.65
BDO 20.31 [+ or -] 8.86

 Herhangi Bir Iste calisma

 Hayir (n=101, %97.1)
DKO 40.11 [+ or -] 4.28
SKO 48.93 [+ or -] 4.31
BDO 20.81 [+ or -] 8.45

 Aile Tipi

 cekirdek Aile
 (n=54, %51.9)

DKO 39.22 [+ or -] 4.39
SKO 48.62 [+ or -] 3.99
BDO 22.53 [+ or -] 8.68

 Gelir Durumu (YTL)

 300-600
 (n=45, %43.3)
DKO 39.66 [+ or -] 4.41
SKO 20.28 [+ or -] 8.20
BDO 20.28 [+ or -] 8.20

 Yas

 [greater than
 or equal to] 31
 (n=24, %23.1)
DKO 39.37 [+ or -] 3.36
SKO 47.91 [+ or -] 4.03
BDO 22.08 [+ or -] 9.22

 Egitim Durumu

 Ortaokul-lise
 (n=23, %22.1)
DKO 40.26 [+ or -] 4.82
SKO 47.95 [+ or -] 4.91
BDO 17.13 [+ or -] 6.91

 Esin Egitim Durumu

 (n=9, %8.6)
DKO 39.89 [+ or -] 6.75
SKO 49.22 [+ or -] 6.36
BDO 15.22 [+ or -] 6.53

 Herhangi Bir Iste calisma

 Istatistik

DKO Z=-0.029; p=0.977
SKO Z=-0.088; p=0.930
BDO Z= -0.554; p=0.580

 Aile Tipi

 Istatistik

DKO t=2.310; p=0.023
SKO t=0.821; p=0.414
BDO t= -2.078; p=0.040

 Gelir Durumu (YTL)

 600 uzeri
 (n=19, %18.3)
DKO 41.10 [+ or -] 3.61
SKO 18.05 [+ or -] 8.84
BDO 18.05 [+ or -] 8.84

 Yas

 Istatistik

DKO F=0.485; p=0.617
SKO F=0.935; p=0.396
BDO F=1.686; p=0.191

 Egitim Durumu

 Istatistik

DKO F=0.137; p=0.872
SKO F=0.791; p=0.456
BDO F=3.115; p=0.042

 Esin Egitim Durumu

 Istatistik

DKO F=0.380; p=0.685
SKO F=0.173; p=0.841
BDO F=2.984; p=0.055

 Herhangi Bir
 Iste calisma

DKO
SKO
BDO

 Aile Tipi

DKO
SKO
BDO

 Gelir Durumu (YTL)

 Istatistik
DKO F= 0.767; p=0.467
SKO F= 1.345; p=0.266
BDO F=2.427; p=0.093

Tablo 2. Gebelerin evlilik sureleri, gebelik
sayilari, yasayan cocuk sayilari, dusuk yapma,
kurtaj olma, isteyerek hamile kalma ve istenen
bebek cinsiyeti ile ilgili degiskenler ile DKO,
SKO ve BDO iliskisi

 Evlilik Yili

 1 yil
 (n=17, %16.3)

DKO 41.65 [+ or -] 4.03
SKO 47.65 [+ or -] 4.43
BDO 18.23 [+ or -] 6.89

 Gebelik Sayisi

 1 gebelik
 (n=30, % 28.8)

DKO 41.83 [+ or -] 3.62
SKO 48.97 [+ or -] 4.60
BDO 17.06 [+ or -] 6.16

 Yasayan cocuk Sayisi

 1 cocuk
 (n=30, %28.8)

DKO 40.20 [+ or -] 4.81
SKO 48.80 [+ or -] 3.80
BDO 21.87 [+ or -] 7.17

 Dusuk yapma

 Evet (n=30, %28)

DKO 39.53 [+ or -] 4.06
SKO 48.83 [+ or -] 3.62
BDO 21.93 [+ or -] 7.35

 Kurtaj Olma

 Evet (n=36, %35)

DKO 39.33 [+ or -] 4.88
SKO 48.91 [+ or -] 4.46
BDO 22.94 [+ or -] 8.93

 Isteyerek Hamile Kalma

 Evet (n=78, %75.0)

DKO 40.56 [+ or -] 4.48
SKO 49.32 [+ or -] 4.25
BDO 20.36 [+ or -] 8.77

 Istenen Bebek Cinsiyeti

 Erkek
 (n=31, %29.8)

DKO 39.12 [+ or -] 5.29
SKO 48.45 [+ or -] 4.43
BDO 22.64 [+ or -] 9.88

 Evlilik Yili

 2-5 yil
 (n=41, %39.4)

DKO 40.14 [+ or -] 4.05
SKO 49.09 [+ or -] 4.48
BDO 19.17 [+ or -] 8.41

 Gebelik Sayisi

 2 gebelik
 (n= 33, % 31.7)

DKO 39.67 [+ or -] 3.88
SKO 49.06 [+ or -] 3.85
BDO 21.15 [+ or -] 8.58

 Yasayan cocuk Sayisi

 2 cocuk
 (n=21, %20.2)

DKO 38.90 [+ or -] 3.92
SKO 47.86 [+ or -] 4.88
BDO 21.43 [+ or -] 9.89

 Dusuk yapma

 Hayir (n=74, % 71)

DKO 40.33 [+ or -] 4.31
SKO 48.98 [+ or -] 4.51
BDO 20.50 [+ or -] 8.96

 Kurtaj Olma

 Hayir (n=68, %65)

DKO 40.51 [+ or -] 3.82
SKO 48.95 [+ or -] 4.18
BDO 19.83 [+ or -] 8.16

 Isteyerek Hamile Kalma

 Hayir (n=26, % 25.0)

DKO 38.73 [+ or -] 3.09
SKO 47.81 [+ or -] 4.15
BDO 22.57 [+ or -] 7.65

 Istenen Bebek Cinsiyeti

 Kiz
 (n=15, %14.4)

DKO 41.40 [+ or -] 3.48
SKO 49.47 [+ or -] 5.74
BDO 17.87 [+ or -] 7.17

 Evlilik Yili

 6 yil ve uzeri
 (n=46, %44.2)

DKO 39.50 [+ or -] 4.41
SKO 49.28 [+ or -] 3.98
BDO 23.45 [+ or -] 8.62

 Gebelik Sayisi

 3 ve uzeri
 (n=41, %39.4)

DKO 39.19 [+ or -] 4.63
SKO 48.83 [+ or -] 4.41
BDO 23.53 [+ or -] 9.07

 Yasayan cocuk Sayisi

 3 ve uzeri
 (n=17 , %16.3)

DKO 38.47 [+ or -] 4.18
SKO 49.70 [+ or -] 3.51
BDO 24.88 [+ or -] 7.77

 Dusuk yapma

 Istatistik

DKO t=0.775; p=0.440
SKO t=-0.876; p=0.383
BDO t=0.165; p=0.869

 Kurtaj Olma

 Istatistik

DKO t=1.787; p=0.077
SKO t=-1.358; p=0.177
BDO t=0.044; p=0.965

 Isteyerek Hamile Kalma

 Istatistik

DKO t=1.936; p=0.056
SKO t=1.580; p=0.117
BDO t=-1.151; p=0.252

 Istenen Bebek Cinsiyeti

 Fark etmez
 (n=58, %55.8)

DKO 40.29 [+ or -] 3.71
SKO 49.07 [+ or -] 3.75
BDO 20.77 [+ or -] 7.95

 Evlilik Yili

 Istatistik

DKO F=1.615; p=0.204
SKO F=0.960; p=0.386
BDO F=3.959; p=0.022

 Gebelik Sayisi

 Istatistik

DKO F=3.814; p=0.025
SKO F=0.027; p=0.973
BDO F=5.442; p=0.006

 Yasayan cocuk Sayisi

 Istatistik

DKO F=1.004; p=0.372
SKO F= 0.962; p=0.388
BDO F=0.975; p=0.382

 Dusuk yapma

DKO
SKO
BDO

 Kurtaj Olma

DKO
SKO
BDO

 Isteyerek
 Hamile Kalma

DKO
SKO
BDO

 Istenen Bebek
 Cinsiyeti

 Istatistik

DKO F=1.598; p=0.207
SKO F=0.341; p=0.712
BDO F=1.625; p=0.202

Tablo 3. Gebelerin dogumla ilgili tutumlari
ile DKO, SKO ve BDO iliskisi

 Dogumla ilgili Bilgi Alma

 Evet (n50, %48.1)

DKO 40.14 [+ or -] 4.70
SKO 48.84 [+ or -] 4.19
BDO 20.24 [+ or -] 9.22

 Dogum ile ilgili Kaygi
 ve Korku varligi

 Evet (n=79, %76.0)

DKO 40.31 [+ or -] 4.22
SKO 49.01 [+ or -] 4.11
BDO 20.69 [+ or -] 8.02

 Dogum ile ilgili Duyulan Kaygi
 ve Korku Nedeleri

 Normal dogum
 (n= 56, %70.9)

DKO 40.32 [+ or -] 3.78
SKO 48.78 [+ or -] 4.18
BDO 21.16 [+ or -] 7.64

 Annelige Hazir Hissetme

 Evet
 (n=84, %80.8)

DKO 40.33 [+ or -] 4.42
SKO 48.89 [+ or -] 4.29
BDO 20.32 [+ or -] 8.69

 Dogumla ilgili Bilgi Alma

 Hayir (n=54, %51.9)

DKO 40.07 [+ or -] 3.80
SKO 49.04 [+ or -] 4.35
BDO 21.54 [+ or -] 7.85

 Dogum ile ilgili Kaygi
 ve Korku varligi

 Hayir (n=25, %24.0)

DKO 39.44 [+ or -] 4.32
SKO 48.72 [+ or -] 4.78
BDO 21.60 [+ or -] 10.11

 Dogum ile ilgili Duyulan Kaygi
 ve Korku Nedeleri

 Bebegin sagligindan
 endise duyma
 (n= 12, %15.2)

DKO 41.91 [+ or -] 4.74
SKO 50.58 [+ or -] 3.65
BDO 18.91 [+ or -] 10.30

 Annelige Hazir Hissetme

 Hayir
 (n=5, %4.8)

DKO 39.60 [+ or -] 2.70
SKO 47.80 [+ or -] 4.08
BDO 26.00 [+ or -] 9.97

 Dogumla ilgili Bilgi Alma

 Istatistik

DKO t=0.079; p=0.937
SKO t=-0.235; p=0.815
BDO t=-0.774; p=0.441

 Dogum ile ilgili Kaygi
 ve Korku varligi

 Istatistik

DKO t=0.900; p=0.370
SKO t=0.298; p=0.766
BDO t=-0.460; p=0.646

 Dogum ile ilgili
 Duyulan Kaygi
 ve Korku Nedeleri

 Sezaryen
 (n= 11, % 13.9)

DKO 38.54 [+ or -] 5.35
SKO 48.45 [+ or -] 4.13
BDO 20.27 [+ or -] 7.67

 Annelige Hazir Hissetme

 Kararsizim
 (n=15, %144)

DKO 39.00 [+ or -] 3.54
SKO 49.60 [+ or -] 4.32
BDO 22.53 [+ or -] 6.59

 Dogumla ilgili
 Bilgi Alma

DKO
SKO
BDO

 Dogum ile
 ilgili Kaygi
 ve Korku varligi

DKO
SKO
BDO

 Dogum ile ilgili
 Duyulan Kaygi
 ve Korku Nedeleri

 Istatistik

DKO F=1.875; p=0.160
SKO F=1.065; p=0.350
BDO F=0.399; p=0.673

 Annelige Hazir
 Hissetme

 Istatistik

DKO KW=1.970; p=0.373
SKO KW=0.862; p=0.650
BDO KW=2.962; p=0.227

Tablo 4. Gebelerin ruhsal hastalik ozellikleri ile DKO,
SKO ve BDO iliskisi

 Daha once Ruhsal Hastalik Gecirme

 Evet (n=9, %8.7) Hayir (n=95, %9U) Istatistik

DKO 39.55 [+ or -] 7.14 40.16 [+ or -] 3.91 Z=-0.592; p=0.554
SKO 47.89 [+ or -] 5.32 49.04 [+ or -] 4.16 Z=-0.499; p=0.618
BDO 31.22 [+ or -] 7.61 19.93 [+ or -] 7.97 Z=-3.437; p=0.003

 Halen Bir Ruhsal Hastalik Geciriyor Olma

 Evet (n=5, %4.8) Hayir (n=99, % 95.2) Istatistik

DKO 40.60 [+ or -] 4.77 40.08 [+ or -] 4.23 Z=-0.351; p=0.726
SKO 50.20 [+ or -] 2.95 48.88 [+ or -] 4.31 Z=-0.557; p=0.578
BDO 23.20 [+ or -] 10.71 20.79 [+ or -] 8.45 Z=-0.456; p=0.648

 Ailede Ruhsal Hastalik oykusu

 Evet (n=11, %10.6) Hayir (n=93, %89.4) Istatistik

DKO 39.73 [+ or -] 2.61 40.15 [+ or -] 4.40 t=-0.312; p=0.756
SKO 50.27 [+ or -] 3.26 48.78 [+ or -] 4.35 t=1.097; p=0.275
BDO 21.64 [+ or -] 7.10 20.83 [+ or -] 8.70 t=0.296; p=0.768

Tablo 5. Gebelerin BDO, DKO, SKO puan ortalamalari
ve dagilimlari

BDO

Puan ortalamasi 20.91 [+ or -] 8.52
Hafif (10-16 puan) n=44, %42.3
Orta (17-24 puan) n=41, %39.4
Siddetli (>25 puan) n=19, %18.3

DKO

Puan ortalamasi 40.10 [+ or -] 4.24
Kaygi yok (<36 puan) n=49, %17.3
Hafif (37-42 puan) n=49, %47.1
Yuksek (>42 puan) n=37, %35.6

SKO

Puan ortalamasi 48.94 [+ or -] 4.26
Kaygi yok (<36 puan) n=0, %0.0
Hafif (37-42 puan) n=10, %9.6
Yuksek ([greater than
 or equal to] 42 puan) n=94, %90.4
COPYRIGHT 2008 Galenos Yayincilik
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2008 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Article/Ozgun Makale
Author:Akbas, Ebru; Virit, Osman; Kalenderoglu, Aysun; Savas, A. Haluk; Sertbas, Gulumser
Publication:Archives of Neuropsychiatry
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Sep 1, 2008
Words:5592
Previous Article:Depression, anxiety levels and coping strategies with stress in continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) and hemodialysis (HD) patients in a...
Next Article:Neropsychiatric aspects of systemic lupus erythematosus in children and adolescents/Cocuk ve ergenlerde sistemik lupus eritematosus'un...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2020 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters