Printer Friendly

Assessment of left ventricular functions with tissue Doppler, strain and strain rate echocardiography in children with juvenile idiopathic arthritis: an observational study/Juvenil idiyopatik artritli cocuklarda sol ventrikul fonksiyonlarinin doku doppler, gerilme ve gerilme hizi ekokardiyografi ile degerlendirilmesi: gozlemsel bir calisma.

Giris

Juvenil idiyopatik artirit sinoviyal dokulari tutan ve nedeni tam olarak bilinemeyen kronik, sistemik ve enflamatuvar bir hastalik olup, cocukluk cagi kronik artritlerinin en sik nedenidir (1, 2). Eklem bulgulari daha fazla olmakla birlikte cogu organ ve sistemi de tutabilen kronik bir hastalik seklinde de ortaya cikabilir (3, 4). Juvenil idiyopatik artritte kardiyak tutulum genellikle sessiz seyreder ancak yasami tehdit eden komplikasyonlar da gorulebilir. Kardiyovaskuler tutulumun degerlendirilmesinde ekokardiyografik inceleme bilinen bir yontemdir (5). Onceki calismalarda JIA'li cocuklarda sol ventrikul fonksiyonlarini degerlendirmek icin klasik ekokardiyografik yontemler kullanilmistir (6). Klasik Doppler ekokardiyografi atriyoventrikuler kapaklarin girimi ve pulmoner venoz akim velositelerinin olcumuyle sol ventrikul fonksiyonlarini degerlendirmede oldukca yararlidir (7-9). Ancak bu standart teknik sol atriyum basinclarindan, psodonormalizasyon, miyokart relaksasyonundan ve volum yuklenmelerinden etkilenmektedir (10, 11). Doku Doppler ekokardiyografi yerel miyokart segmentlerini degerlendirebilir ve miyokart fonksiyonlarini hesaplayabilir. Doku Doppler miyokart goruntuleme tekniginden turetilen 'strain' (gerilme) ve 'strain rate' (gerilme hizi) olcumleri bolgesel deformasyonun yuzdesini ve deformasyon hizini olcen yeni bir yontem olarak gelistirilmistir (12, 13). Simdiye kadar JIA'li cocuklarda bolgesel miyokart fonksiyonlarini degerlendiren herhangi bir calisma yapilmamistir.

Bu amacla kardiyovaskuler yonden asemptomatik ve standart ekokardiyografi bulgulari normal olan JIA'li hastalarda doku Doppler goruntuleme yontemi ile bolgesel miyokart fonksiyonlarini olcerek sol ventrikul segmentlerininin sistolik ve diyastolik fonksiyonlarini degerlendirmek istedik.

Yontemler

Calisma dizayni

Bu calisma enine-kesitli gozlemsel olarak dizayn edildi.

Calisma populasyonu

Subat 2010 Mart 2011 tarihleri arasinda Dr. Sami Ulus Kadin Dogum, Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi Cocuk Nefroloji Kliniginde takip edilen ILAR (International League Against Rheumatism) kalsifikasyon kriterlerine gore (14) JIA (poliartikuler tip) tanisi alan ve Cocuk Kardiyoloji bolumune kardiyak degerlendirme amaciyla gonderilen ve kalp yetersizligi, ritim bozuklugu (atriyoventrikuler bloklar ve dal bloklari), dogustan veya kazanilmis kalp hastaligi, perikardit ve kronik kalp hastaligi bulunmayan 30 JIA'li cocuk hasta calismaya alindi. Kontrol grubunu ise Cocuk Kardiyoloji Bolumune ufurum degerlendirilmesi amaciyla gonderilen ve kardiyak bir sorunu olmayan, JIA'li hastalarin yas ve cinsiyet dagilimina uygun olarak secilmis 30 saglikli cocuk olusturdu.

Calisma icin etik kurul onayi Ankara Universitesi Tip Fakultesi'nden alindi. Ayrica calismaya dahil edilen hastalardan bilgilendirilmis onam formlari alindi.

Bazal klinik ozellikler

Hastalarin yas, cinsiyet, agirlik, boy, kalp hizi, ortalama kan basinci, hastalik suresi, almakta oldugu kortikosteroidlerin ve hastaligi modifiye edici ilaclarin (DMARDs: Disease-modifying antirheumatic drugs) kullanim sureleri sorgulandi. Hastalarin hemoglobin (Hb), beyaz kure (BK), eritrosit sedimantasyon hizi (ESR), C-reaktif protein (CRP) duzeyleri degerlendirildi. Telekardiyografi ve elektrokardiyografileri cekildi. Tum hastalarin konvansiyonel ekokardiyografilerine ek olarak doku Doppler, gerilme ve gerilme hizi teknikleri uygulanarak sol ventrikul fonksiyonlari degerlendirildi.

Ekokardiyografi

Juvenil idiyopatik artritli hastalar ve kontrol grubundaki saglam cocuklara nabiz dalga doku Doppler ve gerilme/gerilme hizi ekokardiyografi ile olcumler yapildi. Calismaya dahil edilen hastalardan bir pediyatrik kardiyolog tarafindan sirt ustu ve/veya sol yan yatar pozisyonda iken 3 MHz prob kullanilarak Vivid 7 (GE Medical Systems, Norway) ekokardiyografi cihazi ile DII derivasyonunun monitorizasyonu esliginde ekokardiyografik kayitlar alindi. JIA'li hastalarin ve kontrol grubundaki cocuklarin sol ventrikul fonksiyonlari DDE ve gerilme/gerilme hizi ile degerlendirildi.

Doku Doppler goruntuleme

Doku Doppler ekokardiyografi ile en iyi ornegin gozlendigi ve en yuksek amplitudde sinyallerin alindigi kayitlar degerlendirilmeye alindi. Cihaz uzerinde bulunan doku Doppler goruntu ozelligi aktiflestirilerek apikal 4 bosluk ve 2 bosluk renkli doku Doppler goruntuleri elde edildi. Nyquist limit -20 cm/sn ile +20 cm/sn araliginda ve yuksek 'frame rate' (>100 frames. [s.sup.-1]) olacak sekilde ayarlandi (15). Apikal dort bosluk goruntude 5 mm'lik doku Doppler ornek hacmi sol ventrikul serbest duvari bazal, mid, apikal; septumun bazal, mid, apikal segmentleri uzerine konularak, alti bolgesel doku Doppler verileri incelendi. Miyokart hareketini temsil eden sistolik ve diyastolik dalgalar goruntulendi. Kardiyak siklus boyunca ventrikul sistolu sirasinda olusan pozitif S', erken diyastolik dolum sirasinda olusan negatif E' ve gec diyastolde sol atriyumun kasilmasi ile olusan negatif A' dalgalarinin pik velositeleri olculdu. Bu dalgalar yardimiyla izovolumik relaksasyon zamani (IRT), izovolumik kontraksiyon zamani (ICT) ile miyokart performans indeksi (MPI) olcumleri elde edildi.

Gerilme/gerilme hizi goruntuleme

Hastalarin 4 bosluk ve kisa eksen ekokardiyografik goruntulerinden faydalanarak gercek zamanli "strain rate" goruntuleme modu kullanilarak gerilme ve gerilme hizi verileri elde edildi. Hafizada bulunan en az 3 ardisik vurunun dijital olarak islenen verileri ekipman icerisinde dahili yazilim paketi ile " islem sonrasi" olarak analiz edildi (EchoPac 6.3.6, Vingmed General Electric, USA). Belli miyokart segmentlerinden "strain rate" goruntulerinden longitudinal, radiyal ve sirkumferensiyal "strain rate" ve "strain" profilleri elde edildi (Sekil 1-3).

Istatistiksel analiz

Calismada istatistiksel analizler icin SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows 11.5 programi) kullanildi (SPSS Inc., Chicago, II, USA). Sayisal degerler ortalama [+ or -] standart sapma olarak, kategorik veriler yuzde (%) olarak verildi. Orneklerin normal dagilim gosterip gostermedikleri "Kolmogorov-Smirnov" testi ile degerlendirildi. Normal dagilim gosteren orneklerin ortalamalari eslestirilmemis "Student-t" testi ile, normal dagilim gostermeyen orneklerin ortalamalari "Mann-Whitney U" testi ile karsilastirildi. Nicel veriler arasinda korelasyon olup olmadigina "Pearson korelasyon testi" ile bakildi. Sonuclar %95'lik guven araliginda, anlamlilik p<0.05 duzeyinde degerlendirildi.

Bulgular

Genel bulgular

Calismaya alinan JIA'li 30 hastanin 13'u (%44) erkek ve 17'si (%56) kiz olup yaslari 4-19 yil (ort. 11.3 [+ or -] 3.9 yil) arasinda degismekte idi. Kontrol grubunda 14'u (%47) erkek ve 16'si (%53) kiz 30 cocuk olup yaslari 4-18 yil (ort. 10.8 [+ or -] 3.6 yil) arasinda idi. Olgularin tumu poliartikuler tipte JIA'li hastalardi. Olgularin (%36.6) hastalik acisindan aktivasyon doneminde 19'u (%63.4) remisyonda idi. Olgularin ortalama aktivite skoru 2.8, hareket kisitliligi olan eklem sayisi 1 idi. Sadece 2 olguda romatoid faktor pozitif idi. Hastalar ile kontrol grubunun boy ve agirlik, dakikada ortalama kalp hizi, Hb ve beyaz kure degerleri arasinda anlamli bir fark yoktu (p>0.05). Juvenil idiyopatik artritli hastalarin standart ekokardiyografik yontemlerle olculen sol ventrikul ejeksiyon fraksiyonu ve kisalma fraksiyonu acisindan kontrol grubuna gore istatistiksel olarak anlamli fark bulunmadi (p>0.05) (Tablo 1). Sol ventrikulde etkilenen segmentlerin gerilme ve gerilme hizi parametreleri ile hastalara verilen kortikosteroid ve DMARDs tedavilerinin suresi arasinda anlamli korelasyon yoktu (p>0.05). Mid-septum ve apikalseptum ile apikal-lateral ve mid-lateral longitudinal SR pik E parametreleri hastalik suresiyle anlamli korelasyon gosterdi (p<0.05).

Korelasyon analiz sonuclari

Hastalik suresi ile sol ventrikul global gerilme, bazal-septum, mid-septum ve apikal-lateral longitudinal gerilme pik S degerleri arasindaki korelasyon anlamli idi (p<0.05, r:0.354, 0.42, 0.41, 0.42).

[GRAPHIC 1 OMITTED]

[GRAPHIC 2 OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

Doku Doppler bulgulari

Tablo 2,'de gosterildigi gibi sol ventrikul doku Doppler parametrelerinden mid ve apikal-lateral segmentlerinden elde edilen E' degerleri hastalarda kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05). Tum segmentlerin A', E'/A',MPI ve IRT verileri arasinda anlamli bir fark gozlenmedi (p>0.05).

Gerilme analizi bulgulari

Tablo 3'te hasta ve kontrol grubuna ait sol ventrikul gerilme parametreleri gosterilmistir. JIA'li hastalarin sol ventrikul global gerilme degeri kontrol grubuna gore istatistiksel olarak anlamli bulundu (p<0.05). Bazal-septum, mid-septum ve apikal-lateral longitudinal gerilme degerleri ile lateral sirkumferansiyal gerilme degerleri JIA'li hastalarda kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05).

Gerilme hizi bulgulari

Tablo 4'te JIA'li hasta ve kontrol grubuna ait sol ventrikul longitudinal, radiyal ve sirkumferensiyal gerilme hizi pik S, A ve E degerleri gosterilmistir. Sol ventrikul apikal-lateral longitudinal gerilme hizi pik S degeri hasta grubunda kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05). Hastalarin mid ve apikalseptum ile mid ve apikal-lateral longitudinal gerilme hizi pik E degerleri, kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05). Hastalarin sol ventrikul sirkumferensiyal gerilme hizi pik S degerleri anteriyor segmentte, posteriyor segmentte ve inferiyor segmentte kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05). Hastalarin sol ventrikul lateral ve posteriyor sirkumferensiyal gerilme hizi pik E degerleri kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05).

Tartisma

Calismamizin en onemli sonucu Juvenil idiyopatik artritli hastalarin sol ventrikulu konvansiyonel ekokardiyografi ile normal olmasina ragmen, doku Doppler, gerilme ve gerilme hizi ekokardiyografi ile sol ventrikul miyokardinda bolgesel degisikliklerin oldugunu gosterdik.

Juvenil idiyopatik artritte kardiyak tutulumun cogu kez sessiz seyretmesi, karakteristik dinleme bulgusu ve tipik semptomun olmayisi, elektrokardiyogram uzerindeki degisikliklerin spesifik olmamasi ve kardiyak fonksiyonlari degerlendirmek icin kullanilan klasik ekokardiyografik olcumlerin normal olarak degerlendirilmesi yeni ekokardiyografik metodlara ve parametrelere gereksinim gostermistir. Romatoid artritli (RA) hastalarda klasik Doppler ekokardiyografi ile kardiyak etkilesimi gosteren bircok calisma yapilmistir. Oguz ve ark. (6) JIA'li cocuklarin sol ventrikul diyastolik fonksiyonlarinda degisiklikler oldugunu klasik Doppler bulgulariyla gostermislerdir. Bunlar gec akim velositesinde artis, erken akim velositesinde azalma ve izovolumik relaksasyon zamaninda uzamayi iceren diyastolik disfonksiyon degerleridir. Bharti ve ark. (14) 35 JIA hastasinin sol ventrikul sistolik ve diyastolik fonksiyonlarini klasik doku Doppler yontemi ile degerlendirmisler ve kontrol grubuna gore diyastolik fonksiyonlarin daha dusuk oldugunu bulmuslardir. Romatoid artritli hastalarda klasik Doppler ekokardiyografi atriyoventrikuler kapak girimi ve pulmoner venoz akim velositesiyle elde edilen ventrikul fonksiyonlarini tespit etmede yararlidir, fakat bu metodun sol atriyum basinci, miyokart gevseme hizi ve volum yuklenmeleri gibi bircok faktorden etkilendigi bildirilmistir (8, 10). Bu nedenle ekokardiyografinin gelisimine paralel olarak doku Doppler metodu gelistirilmistir. Calismamiz kapsaminda bulunan tum olgularda klasik ekokardiyografi yontemlerine gore kalp fonksiyonlari normal olarak degerlendirildi. Daha sonraki asamada klasik doku Doppler yontemlerini kullandik. Birdane ve ark. (16) eriskin RA'li hastalarin sag ve sol ventrikullerinde geleneksel ekokardiyografik yontemlerle sag ve sol ventrikul Doppler bulgularindan deselerasyon zamani ve izovolumik relaksasyon zamani degerlerinde uzama oldugunu, ayni hasta grubunda bakilan mitral anulus doku Doppler bulgularindan her iki ventrikulun E'/A' oraninin daha dusuk, E/E' ve A' degerlerinde yukselme oldugunu belirtmislerdir. Arslan ve ark. (17) RA'li 52 eriskin hastada geleneksel Doppler ekokardiyografi ile mitral A dalgasi degerlerini kontrol grubuna gore daha yuksek, mitral E dalgasi ve E/A'yi daha dusuk bulmuslardir. Ayni hastalar doku Doppler ekokardiyografi ile degerlendirildiginde E' ve E'/A' oraninin kontrol grubuna gore daha dusuk oldugunu, A' degerlerinde bir degisiklik olmadigini belirtmislerdir.

Standart ekokardiyografi ile sol ventrikul fonksiyonlarini normal olarak degerlendirdigimiz hastalarimizin doku Doppler calismasi ile lateral, septal apikal ve midseptal bolgelerde E' degerlerinin kontrol grubuna gore daha dusuk oldugunu gozledik. Ancak hastalarimizda bu segmentlerdeki E'/A' oraninda kontrol grubuna gore anlamli bir fark bulunmadi. Diyastolik disfonksiyon diyebilmek icin E' dalgasinin tek basina degerlendirilmesinden cok E'/A' oraninin bakilmasinin daha dogru oldugu bildirilmektedir (18, 19). Bu nedenle doku Doppler verilerinin hastalarimizda diyastolik disfonksiyonu gostermede yeterli olmadigini dusunmekteyiz.

Bolgesel miyokart fonksiyonlarinin degerlendirilmesi icin doku Doppler velositelerinin kullanilmasinda temel problem, miyokardiyum gibi yapilarin sureklilik gostererek uzamasi ve komsu alanlardaki deformasyonun iletilmesidir (20). Ayrica solunumsal hareketlerle de kalbin transduserden uzaklastigi ve velosite olcumlerini olumsuz yonde etkiledigi bildirilmektedir (20, 21). Bu nedenle gelistirilmis olan "gerilme ve gerilme hizi " ekokardiyografi ile bu belirsizliklerin ortadan kaldirilabilmesi mumkun gorulmustur (10).

Eriskin RA'li hastalarda gerilme ve gerilme hizi ekokardiyografi ile yapilan calismalar fazla degildir. Meune ve ark. (22) kardiyak yonden asemptomatik olan eriskin RA hastalarinda strain rate ile sol ventrikul diyastolik fonksiyonlarini degerlendirmisler, hastalarin diyastolik fonksiyonlarinda anlamli azalma oldugunu gozlemislerdir. Ancak literaturde JIA'li cocuk hastalarin sol ventrikul sistolik ve diyastolik fonksiyonlarini gerilme ve gerilme hizi ekokardiyografi ile degerlendiren bir calismaya rastlanmamistir.

Calismamizda, JIA'li hastalarda sol ventrikul segmentlerinin longitudinal, radiyal, sirkumferensiyal gerilme ve gerilme hizi bulgularini degerlendirip kontrol grubu verileriyle karsilastirildi.

Longitudinal strainde, apikal-lateral, bazal ve mid-septum pik S, sirkumferensiyal strainde lateral S ve global strain degerlerinin kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulundu (p<0.05). Longitudinal ve sirkumferensiyal strain verileri sol ventrikul septum ve lateral segmentlerinin sistolik fonksiyonlarinin azalmis oldugunu gosteriyordu. Global strain degerlerinin de dusuk olmasi sol ventrikul global sistolik fonksiyonlarinin etkilenmis oldugunu dusundurtmektedir.

Longitudinal SR bulgularina gore apikal-lateral, mid-lateral ile apikal-septum, mid-septum pik E degerleri ile sirkumferensiyal strain rate lateral, posteriyor pik E degerleri kontrol grubuna gore dusuk bulundu (p<0.05). Radyal strain rate olcumlerinde segmentlerin sistolik ve diyastolik fonksiyonlarinda etkilenme saptanmadi. Strain rate verilerine gore hastalarin sol ventrikul posteriyor, septum, lateral segmentlerinde diyastolik etkilesim oldugu belirlendi (Sekil 3).

Meune ve ark. (22) strain rate ekokardiyografi ile yaptiklari calismada diyastolik fonksiyon bozuklugunun nedenini aciklayamamislardir. Hastalarimiz kardiyak yonden asemptomatik olup hipertansiyon tespit edilmemisti, aksine kontrol grubuna gore ortalama kan basinci duzeyi daha dusuktu. Ayrica JIA'li hastalarimizin tedavilerinde D-penisillamin ve altin tuzlari gibi kardiyotoksik ilaclar kullanilmamisti. Romatoid artritli hastalarda uzun sure kortikosteroid kullanimina bagli gelisen hipertansiyonun miyokart fonksiyonlarinda azalmaya neden olabilecegi bazi calismalarda tespit edilmistir (6, 23). Ancak hastalarimizin da kullandigi DMARDs, steroid ve nonsteroid anti-inflamatuvar ilaclarin da kardiyotoksik etkilerinin olmadigi, aksine DMARDs grubu ilaclarin kardiyak tutulumu olan RA'li hastalarda prognozu olumlu yonde etkiledigi bildirilmektedir (16, 17). Verilen ilaclarin kullanim suresi ile gerilme ve gerilme hizi degerleri arasindaki korelasyonda istatistiksel olarak anlamli bir iliski olmadigini gozledik (p>0.05).

Di Franco ve ark. (24) RA'li hastalarda mitral akim parametrelerinden E/A orani ve hastalik suresi arasinda guclu bir korelasyon oldugunu tespit etmislerdir. Tas ve ark.da (25) kardiyak hastaligi olmayan 51 eriskin RA'li hastada konvansiyonel ve doku Doppler ekokardiyografi ile saptadiklari diyastolik disfonksiyon ile hastalik suresi arasinda anlamli korelasyon bulmuslardir.

Calismamizda da hastalik suresi ile longitudinal strain pik S ile longitudinal SR pik E degerlerinde anlamli bir korelasyon bulunmustur.

Juvenil idiyopatik artritli hastalarin sol ventrikul segmentlerindeki fonksiyon gostergelerindeki degisiklikler birden fazla faktore baglidir. Inflamasyonun RA'da yaygin olan subklinik vaskulite, endotel hasarina ve dislipideminin etkisiyle de hizlanmis ateroskleroza yol actigi bilinmektedir (26). Kronik inflamatuvar hastaliklarda ortaya cikan ve tum vucudu etkileyen proinflamatuvar sitokinlerin artirdigi fibroblast aktivasyonu subendokardiyal bolgede fibrozise neden olmaktadir (27). Romatoid artrite bagli olumlerin yaklasik %20'sinde miyokardiyal fibrozis, iskemiye bagli miyosit yapisinda bozulma ve inflamasyon bildirilmistir (16, 28). Miyokart icindeki orta ve kucuk boy arterlerin etkilenmesi sonucu olusabilecek mikroinfarktlar veya iskemi sol ventrikul segmentlerinde fonksiyon kaybinin nedeni olabilir ve hastaligin seyri sirasinda sol ventrikul dolus basincini artirarak diyastolik disfonksiyona yol acabilir. Olusan miyokardiyal deformasyonlar da sistolik fonksiyonlarda bolgesel ve global azalmalara neden olabilir (29, 30).

Calismanin kisitliliklari

Calismamiz JIA'li cocuklarda bolgesel miyokart fonksiyonlarini degerlendiren ilk calisma olmasi bakimindan onemlidir. Juvenil idiyopatik artritli hastalarin sol ventrikul miyokardinda bolgesel degisikliklerin oldugunu gosterdik. Calismamizin doku Doppler ekokardiyografi, S ve SR'in ayni gozlemci tarafindan kullanilan transduzerin hedef miyokart dokusuna olan acisinin sonuclari degistirebilmesi birinci kisitliligi olusturmaktadir. Hasta grubu ve kontrol grubundaki hasta sayimizin azligi ve takip surelerinin kisa olmasi ikinci kisitliligi, tum hastalarin farkli alt gruplar yerine, sadece poliartikuler tipteki hastalari icermesi de calismamizin ucuncu kisitliligidir.

Sonuc

Kardiyak yonden subklinik JIA hastalarinda bolgesel sistolik ve diyastolik fonksiyonlarda erken donem degisiklikleri belirlemek amaciyla doku Doppler ekokardiyografi ile saptanmayan miyokardiyal tutulumun gerilme ve gerilme hizi ekokardiyografi ile saptanabilecegini gozledik. Ancak yine de hasta sayisinin fazla oldugu bircok calismalarin gerekliligini vurgulamak istiyoruz.

Cikar catismasi: Bildirilmemistir.

Yazarlik katkilari: Fikir-S.K., O.Y.; Tasarim-S.K., O.C.; Denetleme--O.Y.,M.K.; Kaynaklar--U.A.O., O.Y., O.C.,V.D.; Analiz ve/veya yorum--S.K., O.C., O.Y.; Literatur taramasi--M.K., S.O., V.D.; Makale yazmaO.Y., O.C., S.K.; Kritik inceleme--U.A.O.; Diger--S.K., O.C.

Kaynaklar

(1.) Cassidy JT, Petty RE. Chronic arthritis in childhood. In: Cassidy JT, Petty RE, Laxer RM, Lindsley CB, editors. Textbook of Pediatric Rheumatology 5th ed. Philadelphia: Elsevier Saunders; 2005.p.206-45. [CrossRef]

(2.) Bloom BJ, Owens JA, McGuinn M, Nobile C, Schaeffer L, Alario AJ. Sleep and its relationship to pain, dysfunction, and disease activity in juvenile rheumatoid arthritis. J Rheumatol 2002; 29: 169-73.

(3.) Suzuki A, Ohosone Y, Obana M, Mita S, Matsuoka Y, Irimajiri S, et al. Cause of death in 81 autopsied patients with rheumatoid arthritis. J Rheumatol 1994; 21: 33-6.

(4.) Bacon PA, Gibson DG. Cardiac involvement in rheumatoid arthritis. Ann Rheum Dis 1974; 33: 20-4. [CrossRef]

(5.) Hurd ER. Extraarticular manifestations of rheumatoid arthritis. Semin Arthritis Rheum 1979; 8: 151-76. [CrossRef]

(6.) Oguz D, Ocal B, Ertan U, Narin H, Karademir S, Senocak F Left ventricular diastolic functions in juvenile rheumatoid arthritis. Pediatr Cardiol 2000; 21: 374-7. [CrossRef]

(7.) Levendoglu F, Temizhan A, Ugurlu H, Ozdemir A, Yazici M. Ventricular function abnormalities in active rheumatoid arthritis: a Doppler echocardiographic study. Rheumatol Int 2004; 24: 141-6. [CrossRef]

(8.) Oh JK, Appleton CP Hatle LK, Nishimura RA, Seward JB, Tajik AJ. The noninvasive assessment of left ventricular diastolic function with two-dimensional and Doppler echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 1997; 10: 246-70. [CrossRef]

(9.) Nishimura RA, Tajik AJ. Evaluation of diastolic filling of left ventricle in health and disease: Doppler echocardiography is the clinician's Rosetta Stone. J Am Coll Cardiol 1997; 30: 8-18. [CrossRef]

(10.) Sutherland GR, Stewart MJ, Groundstroem KW, Moran CM, Fleming A, Guell-Peris FJ, et al. Color Doppler myocardial imaging: a new technique for the assessment of myocardial function. J Am Soc Echocardiogr 1994; 7: 441-58.

(11.) D'hooge J, Heimdal A, Jamal F, Kukulski T, Bijnens B, Rademakers F, et al. Regional strain and strain rate measurements by cardiac ultrasound: principles, implementation and limitations. Eur J Echocardiogr 2000; 1: 154-70. [CrossRef]

(12.) Petty RE, Southwood TR, Manners P Baum J, Glass DN, Goldenberg J, et al. International League of Associations for Rheumatology classification of juvenile idiopathic arthritis: second revision, Edmonton 2001. J Rheumatol 2004; 31: 390-2.

(13.) Sahn DJ, DeMaria A, Kisslo J, Weyman A. Recommendations regarding quantitation in M-mode echocardiography: results of a survey of echocardiographic measurements. Circulation 1978; 58: 1072-83.

(14.) Bharti BB, Kumar S, Kapoor A, Agarwal A, Mishra R, Sinha N. Assessment of left ventricular systolic and diastolic function in juvenile rheumatic arthritis. J Postgrad Med 2004; 50: 262-5.

(15.) Nagueh SF, Middleton KJ, Kopelen HA, Zoghbi WA, Quinones MA. Doppler tissue imaging: a non-invasive technique for evaluation of left ventricular relaxation and estimation of filling pressures. J Am Coll Cardiol 1997; 30: 1527-33. [CrossRef]

(16.) Birdane A, Korkmaz C, Ata N, Cavusoglu Y, Kasifoglu T, Dogan SM, et al. Tissue Doppler imaging in the evaluation of the left and right ventricular diastolic functions in rheumatoid arthritis. Echocardiogr 2007; 24: 485-93. [CrossRef]

(17.) Arslan S, Bozkurt E, Sari R, Erol MK. Diastolic function abnormalities in active rheumatoid arthritis evaluation by conventional Doppler and tissue Doppler: relation with duration of disease. Clin Rheumatol 2006; 25: 294-9. [CrossRef]

(18.) Resnick D, Niwayama G. Rheumatoid arthritis and the seronegative spondyloarthropathies: Radiographic patologic concepts. In: Resnick D, Niwayama G, editors. Diagnosis of Bone and Joint Disorders. 2 nd ed. Philadelphia:WB Saunders Company;1988. p.894-952.

(19.) De Boeck BW, Cramer MJ, Oh JK, van der Aa RP Jaarsma W. Spectral pulsed tissue Doppler imaging in diastole: a tool to increase our insight in and assessment of diastolic relaxation of the left ventricle. Am Heart J 2003; 146: 411-9. [CrossRef]

(20.) Garcia MJ, Thomas JD, Klein AL. New Doppler echocardiographic applications for the study of diastolic function. J Am Coll Cardiol 1998; 32: 865-75. [CrossRef]

(21.) Voight JU, Flachskampf FA. Strain and strain rate. New and clinically relevant echo parameters of regional myocardial function. Z Kardiol 2004; 93: 249-58.

(22.) Meune C, Wahbi K, Assous N, Weber S, Kahan A, Allanore Y. Myocardial dysfunction in rheumatoid arthritis: a controlled tissueDoppler echocardiography study. J Rheumatol 2007; 34: 2005-9.

(23.) Willberg-Jonsson S, Johansson H, Ohman ML, Rantapaa-Dahlqvist S. Extent of inflammation predicts cardiovascular disease and overall mortality in seropositive rheumatoid arthritis. A retrospective cohort study from disease onset. J Rheumatol 1999; 26: 2562-71.

(24.) Di Franco M, Paradiso M, Mammarella A, Paoletti V, Labbadia G, Coppotelli L, et al. Diastolic function abnormalities in rheumatoid arthritis. Evaluation by echo Doppler transmitral flow and pulmonary venous flow: relation with duration of disease. Ann Rheum Dis 2000; 59: 227-9. [CrossRef]

(25.) Tas UM, Erdogan MA, Eralp B. Romatoid artritin sol ventrikul diyastolik fonksiyonu uzerine etkisinin konvansiyonel ve doku doppler ekokardiyografi ile incelenmesi. Goztepe Tip Dergisi 2010; 25: 82-5.

(26.) Okada T, Shiokawa Y. Cardiac lesions in collagen disease. Jpn Circ J 1975; 39: 479-84. [CrossRef]

(27.) MacRae VE, Farquharson C, Ahmed SF The pathophysiology of the growth plate in juvenile idiopathic arthritis. Rheumatology 2006; 45: 11-9. [CrossRef]

(28.) Maradit-Kremers H, Nicola PJ, Crowson CS, Ballman KV, Gabriel SE. Cardiovascular death in rheumatoid arthritis: a population based study. Arthritis Rheum 2005; 52: 722-32. [CrossRef]

(29.) Pasceri V, Yeh ET. A tale of two diseases: atherosclerosis and rheumatoid arthritis. Circulation 1999; 100: 2124-6.

(30.) Urheim S, Edvarsen T, Torp H, Angelsen B, Smiseth OA. Myocardial strain by Doppler echocardiography: Validation of a new method to quantify regional myocardial function. Circulation 2000; 102: 1158-64.

Osman Yilmaz, Ozben Ceylan, Utku Arman Orun, Senem Ozgur, Selmin Karademir, Vehbi Dogan, Mahmut Keskin, Ozlem Erdogan *

Dr. Sami Ulus Kadin Dogum, Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Egitim ve Arastirma Hastanesi, Pediyatrik Kardiyoloji ve

* Pediyatrik Nefroloji Bolumleri, Ankara-Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Ozben Ceylan, Babur Caddesi No: 44 Altindag, Ankara-Turkiye

Tel: +90 312 305 62 48 Faks: +90 312 317 03 53 E-posta: ceylanozben@yahoo.com

Kabul Tarihi/Accepted Date: 30.12.2011 Cevrimici Yayin Tarihi/Available Online Date: 06.04.2012

doi:10.5152/akd.2012.098
Tablo 1. JIA hastalari ve kontrol grubunun yas, agirlik, boy, sol
Ventrikul fonksiyonu, klinik ve laboratuvar ozellikleri

Degiskenler Hasta Kontrol * p
 (n=30) (n=30)

Yas, yil 11.30 [+ or -] 3.99 10.86 [+ or -] 36 0.94
Hast. 4.12 [+ or -] 2.44 --
 suresi,
 yil
KS kull. 34.76 [+ or -] 25.12 --
 s, ay
DMARDs kull. 32.80 [+ or -] 25.19 --
 s, ay
Kalp hizi, 98.74 [+ or -] 17.66 95.50 [+ or -] 15.22 0.83
 dak
OKB, mmHg 79.52 [+ or -] 15.18 86.62 [+ or -] 8.12 0.024
ESH, mm/s 23.64 [+ or -] 19.42 3.44 [+ or -] 4.59 0.001
CRP mg/L 14.80 [+ or -] 25.15 9.46 [+ or -] 3.42 0.001
Hb, g/dL 12.001.28 12.01 [+ or -] 0.72 0.53
BK, 9.85 [+ or -] 3.52 8.66 [+ or -] 2.49 0.24
 [mm.sup.3]
EF, % 71.72 [+ or -] 7.76 73.42 [+ or -] 5.21 0.17
KF, % 42.76 [+ or -] 5.95 43.78 [+ or -] 6.54 0.22
Agirlik, kg 34.14 [+ or -] 15.15 36.64 [+ or -] 12.80 0.38
Boy, cm 133.03 [+ or -] 20.74 135.71 [+ or -] 15.99 0.77

Veriler ortalama ve standart sapma olarak verilmistir

* eslestirilmemis Student t-testi

BK--beyaz kure, CRP--C--reaktif protein, DMARDs kull s--hastaligi
modifiye edici ilaclar kullanim suresi, EF--ejeksiyon fraksiyonu,
ESH--eritrosit sedimantasyon hizi, Hb--hemoglobin, JIA--juvenil
idiyopatik artrit, KF--kisalma fraksiyonu, KS kull s--kortikosteroid
kullanim suresi, OKB--ortalama kan basinci, SS--standart sapma

Tablo 2. JIA hastalan ve kontrol grubunun sol ventrikul doku Doppler
parametreleri

LV lateral duvar Hasta (n=30) Kontrol (n=30) * p

bazal E', cm/s 17.43 [+ or -] 3.70 19.21 [+ or -] 3.60 0.07
bazal A', cm/s 6.90 [+ or -] 1.52 7.12 [+ or -] 1.40 0.56
bazal E'/A' 2.01 [+ or -] 0.78 2.71 [+ or -] 0.55 0.52
bazal IRT, ms 49.81 [+ or -] 7.64 53.64 [+ or -] 10.81 0.14
bazal MPI 0.370 [+ or -] 0.10 0.381 [+ or -] 0.11 0.66
mid E', cm/s 15.76 [+ or -] 3.24 17.91 [+ or -] 3.29 0.011
mid A', cm/s 5.73 [+ or -] 1.144 6.36 [+ or -] 1.244 0.051
mid E'/A' 2.82 [+ or -] 0.64 2.87 [+ or -] 0.44 0.63
mid IRT, ms 52.90 [+ or -] 9.14 52.89 [+ or -] 7.38 0.67
mid MPI 0.385 [+ or -] 0.15 0.377 [+ or -] 0.10 0.66
apikal E', cm/s 11.10 [+ or -] 2.96 12.64 [+ or -] 2.42 0.043
apikal A', cm/s 4.88 [+ or -] 0.98 5.29 [+ or -] 1.18 0.14
apikal E'/A' 2.30 [+ or -] 0.67 2.47 [+ or -] 0.64 0.61
apikal IRT, ms 51.10 [+ or -] 8.84 52.40 [+ or -] 7.64 0.43
apikal MPI 0.38 [+ or -] 0.18 0.38 [+ or -] 0.18 0.55

 LV septum Hasta (n=30) Kontrol (n=30) * p

bazal E', cm/s 14.32 [+ or -] 2.46 15.49 [+ or -] 1.99 0.07
bazal A', cm/s 6.23 [+ or -] 1.44 6.55 [+ or -] 1.19 0.28
bazal E'/A' 2.49 [+ or -] 0.55 2.49 [+ or -] 0.55 0.79
bazal IRT, ms 50.60 [+ or -] 6.02 50.48 [+ or -] 7.58 0.95
bazal MPI 0.360 [+ or -] 0.11 0.350 [+ or -] 0.11 0.83
mid E', cm/s 12.56 [+ or -] 2.50 13.00 [+ or -] 1.73 0.40
mid A', cm/s 4.91 [+ or -] 1.27 5.46 [+ or -] 0.82 0.07
mid E'/A' 2.66 [+ or -] 0.65 2.44 [+ or -] 0.51 0.56
mid IRT, ms 48.12 [+ or -] 7.72 48.22 [+ or -] 6.34 0.95
mid MPI 0.35 [+ or -] 0.15 0.36 [+ or -] 0.10 0.17
apikal E', cm/s 9.05 [+ or -] 2.14 10.23 [+ or -] 2.37 0.07
apikal A', cm/s 4.14 [+ or -] 0.75 4.55 [+ or -] 0.933 0.11
apikal E'/A' 2.25 [+ or -] 0.69 2.34 [+ or -] 0.45 0.63
apikal IRT, ms 48.19 [+ or -] 7.46 45.37 [+ or -] 73 0.14
apikal MPI 0.35 [+ or -] 0.16 0.34 [+ or -] 0.07 0.52

Veriler ortalama ve standart sapma olarak verilmistir

* Mann-Whitney U testi

A',--gec diyastolik velosite, E'--erken diyastolik velosite,
IRT--izovolumik relaksasyon zamani, JIA--juvenil idiyopatik artrit,
LV--sol ventrikul, MPI--miyokart performans indeksi, ms-milisaniye,
s-saniye, SS--standart sapma

Tablo 3. JIA hastalan ve kontrol grubuna ait sol ventrikul gerilme
(strain) parametreleri (cm/s)

Degiskenler Hasta Kontrol * p
 (n=30) (n=30)

LS bazal -18.23 [+ or -] 4.62 -21.53 [+ or -] 2.69 0.002
 septum pik S
LS mid septum -20.35 [+ or -] 3.75 -22.75 [+ or -] 3.50 0.002
 pik S
LS apikal -20.47 [+ or -] 6.96 -24.11 [+ or -] 4.26 0.062
 septum pik S
LS apikal -17.30 [+ or -] 6.22 -21.97 [+ or -] 4.32 0.002
 lateral
 pik S
LS mid lateral -13.97 [+ or -] 5.76 -17.17 [+ or -] 4.18 0.067
 pik S
LS bazal -13.49 [+ or -] 7.99 -14.28 [+ or -] 5.56 0.779
 lateral
 pik S
RS anteriyor 29.85 [+ or -] 17.25 28.11 [+ or -] 18.68 0.49
 sep pik S
RS lateral 36.49 [+ or -] 38.26 27.56 [+ or -] 17.96 0.54
 pik S
RS lateral 31.67 [+ or -] 19.20 28.11 [+ or -] 17.61 0.54
 pik S
RS posteriyor 33.57 [+ or -] 18.96 29.57 [+ or -] 18.95 0.33
 pik S
RS inferiyor 33.51 [+ or -] 18.23 30.27 [+ or -] 20.71 0.27
 pik S
RS septum 31.12 [+ or -] 15.48 29.87 [+ or -] 18.6 0.44
 pik S
SS anteriyor -25.32 [+ or -] 6.57 -23.16 [+ or -] 8.44 0.33
 septum S
SS anteriyor -17.61 [+ or -] 5.15 -19.72 [+ or -] 6.35 0.17
 pik S
SS lateral -9.68 [+ or -] 7.12 -13.70 [+ or -] 6.81 0.02
 pik S
SS posterior -7.59 [+ or -] 5.87 -9.23 [+ or -] 7.58 0.08
 pik S
SS inferiyor -17.60 [+ or -] 23.24 -12.12 [+ or -] 8.95 0.77
 pik S
SS sep pik S -24.83 [+ or -] 6.37 -22.39 [+ or -] 9.52 0.47
Global strain -17.05 [+ or -] 2.97 -20.09 [+ or -] 2.91 0.00

Veriler ortalama ve standart sapma olarak verilmistir

* Mann-Whitney U testi

JIA--juvenil idiyopatik artrit, LS--longitudinal strain, RS--radyal
gerilme (strain), SS--standart sapma, SS--sirkumferensiyal gerilme

Tablo 4. JIA'li hasta ve kontrol grubuna ait sol ventrikul bolgesel
longitudinal, radiyal ve sirkumferansiyal gerilme hizi (strain rate)
degerleri (cm/s)

Degiskenler Hasta Kontrol * p
 (n=30) (n=30) (l)

LSR bazal -1.3 [+ or -] 0.33 -1.48 [+ or -] 0.42 0.08
 septum pik S
LSR mid septum -1.39 [+ or -] 0.39 -1.51 [+ or -] 0.34 0.22
 pik S
LSR apikal -1.55 [+ or -] 0.71 -1.69 [+ or -] 0.53 0.14
 septum pik S
LSR apikal -1.44 [+ or -] 0.66 -1.74 [+ or -] 0.97 0.02
 lateral pik S
LSR mid -1.24 [+ or -] 0.46 -1.24 [+ or -] 0.57 0.06
 lateral pik S
LSR bazal -1.87 [+ or -] 0.77 -1.69 [+ or -] 0.41 0.54
 lateral pik S
LSR bazal 1.79 [+ or -] 0.67 2.03 [+ or -] 0.69 0.11
 septum pik E
LSR mid septum 1.99 [+ or -] 0.64 2.47 [+ or -] 0.57 0.001
 pik E
LSR apikal 2.51 [+ or -] 0.76 3.31 [+ or -] 0.87 0.001
 septum pik E
LSR apikal 2.22 [+ or -] 1.00 3.17 [+ or -] 0.87 0.000
 lateral pik E
LSR mid 1.62 [+ or -] 0.84 2.15 [+ or -] 0.72 0.005
 lateral pik E
LSR bazal 2.14 [+ or -] 0.93 1.87 [+ or -] 0.76 0.27
 lateral pik E
LSR bazal 1.22 [+ or -] 0.81 1.35 [+ or -] 0.89 0.33
 septum pik A
LSR mid septum 1.15 [+ or -] 0.88 1.30 [+ or -] 0.78 0.20
 pik A
LSR apikal 1.00 [+ or -] 0.90 1.03 [+ or -] 0.78 0.35
 septum pik A
LSR apikal 1.16 [+ or -] 1.12 1.29 [+ or -] 0.70 0.20
 lateral pik A
LSR mid lateral 0.93 [+ or -] 0.86 1.10 [+ or -] 0.31 0.39
 pik A
LSR bazal 1.37 [+ or -] 0.76 1.16 [+ or -] 0.61 0.26
 lateral pik A

Degiskenler Hasta Kontrol * p
 (n=30) (n=30) (l)

RSR anteriyor 1.65 [+ or -] 0.52 1.85 [+ or -] 0.70 0.27
 septum pik S
RSR anteriyor 1.79 [+ or -] 0.56 1.86 [+ or -] 0.69 0.84
 pik S
RSR lateral 1.87 [+ or -] 0.66 1.90 [+ or -] 0.61 0.75
 pik S
RSR posteriyor 1.87 [+ or -] 0.69 1.94 [+ or -] 0.66 0.56
 pik S
RSR inferiyor 1.81 [+ or -] 0.66 1.94 [+ or -] 0.73 0.33
 pik S
RSR septum 1.59 [+ or -] 0.61 1.69 [+ or -] 0.76 0.22
 pik S
RSR anteriyor -1.63 [+ or -] 0.77 -1.79 [+ or -] 1.10 0.90
 septum pik E
RSR anteriyor -1.63 [+ or -] 0.82 -1.91 [+ or -] 1.17 0.53
 pik E
RSR lateral -1.71 [+ or -] 0.80 -1.93 [+ or -] 1.18 0.62
 pik E
RSR posteriyor -1.75 [+ or -] 0.95 -1.95 [+ or -] 1.25 0.84
 pik E
RSR inferiyor -1.65 [+ or -] 1.15 -1.75 [+ or -] 1.15 0.57
 pik E
RSR septum -1.56 [+ or -] 1.26 -1.65 [+ or -] 1.00 0.46
 pik E
RSR anteriyor -1.15 [+ or -] 0.89 -1.07 [+ or -] 0.71 0.99
 septum pik A
RSR anteriyor -0.93 [+ or -] 1.15 -1.16 [+ or -] 0.78 0.39
 pik A
RSR lateral -1.22 [+ or -] 0.86 -1.14 [+ or -] 0.73 0.73
 pik A
RSR posteriyor -1.15 [+ or -] 0.73 -1.13 [+ or -] 0.59 0.83
 pik A
RSR inferiyor -1.19 [+ or -] 0.69 -1.24 [+ or -] 0.80 0.91
 pik A
RSR septum -1.21 [+ or -] 0.75 -1.18 [+ or -] 0.73 0.90
 pik A

Degiskenler Hasta Kontrol * p
 (n=30) (n=30) (l)

SSR anteriyor -1.79 [+ or -] 0.69 -1.80 [+ or -] 0.70 0.64
 septum pik S
SSR anteriyor -1.26 [+ or -] 1.01 -1.65 [+ or -] 0.69 0.036
 pik S
SSR lateral -1.21 [+ or -] 0.41 -1.41 [+ or -] 0.61 0.09
 pik S
SSR posteriyor -0.96 [+ or -] 0.37 -1.25 [+ or -] 0.66 0.008
 pik S
SSR inferiyor -1.25 [+ or -] 048 -1.47 [+ or -] 0.73 0.043
 pik S
SSR septum -1.81 [+ or -] 0.66 -1.8 [+ or -] 0.7 0.73
 pik S
SSR anteriyor 2.93 [+ or -] 0.67 2.81 [+ or -] 0.62 0.39
 septum pik E
SSR anteriyor 2.27 [+ or -] 0.96 2.05 [+ or -] .90 0.41
 pik E
SSR lateral 1.32 [+ or -] 0.83 1.88 [+ or -] 0.94 0.007
 pik E
SSR posteriyor 1.31 [+ or -] 0.71 1.85 [+ or -] 0.91 0.028
 pik E
SSR inferiyor 1.71 [+ or -] 0.71 1.85 [+ or -] 0.81 0.37
 pik E
SSR septum 2.59 [+ or -] 0.56 2.52 [+ or -] 0.70 0.72
 pik E
SSR anteriyor 1.59 [+ or -] 1.06 1.20 [+ or -] 0.52 0.77
 septum pik A
SSR anteriyor 1.27 [+ or -] 0.84 1.10 [+ or -] 0.49 0.97
 pik A
SSR lateral 0.82 [+ or -] 0.77 0.88 [+ or -] 0.50 0.33
 pik A
SSR posteriyor 0.64 [+ or -] 0.55 0.88 [+ or -] 0.80 0.22
 pik A
SSR inferiyor 0.86 [+ or -] 0.55 1.02 [+ or -] 0.75 0.41
 pik A
SSR septum 1.34 [+ or -] 0.93 1.28 [+ or -] 0.71 0.46
 pik A

Veriler ortalama ve standart sapma olarak verilmistir

* Mann-Whitney U testi

A--gec diyastolik, E--erken diyastolik, JIA--juvenil idiyopatik
artrit, LSR--longitudinal gerilme hizi, RSR--radiyal gerilme hizi,
S--sistolik, SS--standart sapma, SSR--sirkumferansiyal gerilme hizi
COPYRIGHT 2012 AVES
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Original Investigation/Ozgun Arastirma
Author:Yilmaz, Osman; Ceylan, Ozben; Orun, Utku Arman; Ozgur, Senem; Karademir, Selmin; Dogan, Vehbi; Keski
Publication:The Anatolian Journal of Cardiology (Anadolu Kardiyoloji Dergisi)
Article Type:Report
Date:Jun 1, 2012
Words:5444
Previous Article:Heart rate variability analysis of single-channel electrocardiogram can help to differentiate high-risk patients with obstructive sleep apnea...
Next Article:Risk factors for postoperative arrhythmia in patients with physiologic univentricular hearts undergoing Fontan procedure/Fontan sirkulasyonu yapilmis...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2022 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters |