Printer Friendly

An eleven-year old patient with rikettsial disease: case report/Onbir yasinda riketsiya vakasi: vaka sunumu.

Abstract

Rickettsial diseases are a group of diseases caused by obligatory intracellular gram-negative coccoba-cillus and transmitted to humans by arthropod vectors. The main signs and symptoms during the clinical course of endemic typhus are fever, rash, myalgia, nausea, headache, diarrhea, hepatomegaly, splenomegaly and loss of appetite. The high incidence in the Mediterranean basin is believed to be a result of the hot climate. Due to lack of specific findings, the true incidence of the disease is not clear. Because delay in diagnosis and treatment leads to increased morbidity and mortality, treatment should be initiated immediately with clinical suspicion. Immunofluorescence antibody detection is the gold standard for diagnosis. The Weil-Felix test can be used in the absence of other tests. A patient with the diagnosis of rickettsial disease is presented here. (J Pediatr Inf 2011; 5: 141-3)

Key words: Rickettsia, tyhpus, children

Ozet

Riketsiyal hastaliklar zorunlu intraselluler gram-negatif kokobasillerin yol actigi ve insanlara artro-pod vektorler tarafindan bulastirilan bir hastalik grubudur. Endemik tifusun klinik seyri boyunca gorulen baslica belirti ve bulgular ates, dokuntu, miyalji, bulanti, bas agrisi, ishal, hepatomegali, sple-nomegali ve istah kaybidir. Akdeniz havzasinda sik gorulmesinde sicak iklimin etkisi buyuktur. Hastaligin ozgul bulgulari olmamasi nedeniyle gercek insidansi net degildir. Tani ve tedavinin gecikmesi morbidite ve mortalitenin artisina yol actigindan klinik suphe ve hikaye ile tani koyulmali ve tedavi baslanmalidir. Tanida altin standart immunfloresan antikor tayinidir. Diger testlerin olmadigi durumlarda WeilFelix testi kullanilabilir. Burada onbir yasinda riketsiyal hastalik tanisi alan bir olgu sunulmaktadir. (J Pediatr Inf 2011; 5: 141-3)

Anahtar kelimeler: Riketsiya, tifus, cocuk

Giris

Riketsiyal hastaliklar zorunlu intraselluler gramnegatif kokobasillerin yol actigi ve insanlara artropod vektorler tarafindan bulastirilan bir hastalik grubudur. Riketsiyal enfeksiyonlarin patogenezi cesitli organlarda mikrotrombuslere sebep olan mikrovaskulit yoluyla gerceklesmektedir. Hastaligin klasik triadi ates, bas agrisi ve dokuntudur. Vakalarda riketsiyal hastaliklarin tanisinin atlandigi giderek daha da fazla fark edilmektedir. Tani ve tedavinin gecikmesi morbidite ve mortalitenin artisina yol actigindan klinik suphe ile tani koyulmali ve tedavi baslanmalidir. Tanida altin standart immunfloresan antikor tayinidir. Ancak diger testlerin olmadigi durumlarda Weil-Felix testi kullanilabilir. Burada onbir yasinda riketsiyal hastalik tanisi alan bir olgu sunulmaktadir.

Olgu

Onbir yasinda erkek hasta, yedi gundur devam eden ates ve dort gun once baslayan tum vucutta dokuntu sikayetleriyle klinigimize basvurdu. Anamnezinde sikayetleri baslamadan once uc hafta boyunca Edirne'de bulundugu ve kopeklerle temasinin oldugu ogrenildi. Yedi gun boyunca aralikli atesi olmus, en cok 39[degrees]C ye yukselmisti. Pembe-kirmizi renkte, makulopapuler ozellikte, duzgun sinirli, kasintisiz, birbiriyle birlesme egilimi gostermeyen dokuntuler govde ve ekstremitelerinde ayni zamanda baslamis, takibinde avuc iclerinde de benzer dokuntusu olmustu. Ilerleyen gunlerde yorgunluk, istahsizlik sikayetlerine mide bulantisi da eklenmisti. Tek doz seftriakson tedavisi almisti. Fizik muayenesinde ekstremitelerinde ve govdesinde makulopapuler dokuntuleri olan hastanin lenfa- denopatisi veya hepatosplenomegalisi yoktu. Laboratuar incelemelerinde lokosit 7800/[micro]L, hemoglobin 11.4 g/dL, hematokrit %34.2, trombosit 266.000/[micro]L, formulunde %65 notrofil, %30 lenfosit, %3 monosit saptandi. Eritrosit sedimantasyon hizi birinci saatte 100 mm/saat, hsCRP 40 mg/L idi. Serum sodyum degerinin 134 mmol/L olmasi disinda elektrolit dengesizligi yoktu. Karaciger fonksiyon testleri iki kat artmisti. Pihtilasma testleri normal sinirlardaydi. Hikayesinde riketsiya enfeksiyonunun ulkemizde sik goruldugu bir bolgede bulunmasi ve hayvan temasi olmasi, dokuntulerinin ozelligi goz onune alinarak hastaya riketsiyoz on tanisiyla ampirik doksisiklin tedavisi (2 mg/kg/gun) baslandi. Weil-Felix aglutinasyon testinde 1/200 seyreltide test pozitif saptandi. Hasta tedavisinin besinci gununde klinik bulgularinin gerilemesi ve atessiz iki gun gecirmesi uzerine taburcu edildi.

Tartisma

Ates ve dokuntu sikayetiyle basvuran hastalarda genis bir ayirici tani listesiyle karsi karsiya olunsa da dokuntunun sekli ve yeri olasiliklari azaltmaya yardimci olur. Vucuttan baslayarak ekstremitelere, avuc ici ve ayak tabanina yayilan makulopapuler dokuntu varliginda (santrifugal dokuntu) bit kaynakli Rickettsia prowazakii ve pire kaynakli Rickettsia typhi goz onunde bulundurulmalidir (1). Hastamizda ates sikayetini takiben dokuntuler, govdede ve ekstremiteler-de baslamis ve avuc iclerine yayilmisti. Kayalik Daglar Benekli Hummasi'nda ise dokuntunun el ve ayak bileklerinden baslayarak govde ve ektsremitelere yayildigi gorulur. Stevens-Johnson sendromunda mukozalari tutan, Nikolsky belirtisinin pozitif olabildigi bulloz lezyonlar mevcuttur. Atesle beraber avuc ici ve ayak tabaninda somon rengi makuller ya da bakir rengi papuller varliginda ise sekonder sifiliz akla gelmelidir (2).

R. typhi'nin olusturdugu hastalik tablosu endemik tifus olarak adlandirilir, R. prowazekii tarafindan olusturulan epidemik tifuse gore daha hafif klinik tabloya yol acar. R. typhi'rim fare, kedi ve kopek kemirgenleriyle bulastirildigi bilinmektedir (3, 4). Hastamizin da kopek temasi ve kirsal alanda bulunma hikayesi mevcuttur.

Endemik tifus olarak adlandirilan hastaligin ozellikle Akdeniz havzasinda sik gorulmesinde sicak iklimin etkisi buyuktur (3, 4). Hastaligin ozgul bulgulari olmamasi nedeniyle gercek insidansi net degildir (5). Gikas ve ark.nin (6) calismasinda basvurularin buyuk cogunlugunun Mayis ile Ekim aylari arasinda oldugu belirtilmistir. Vaka klinigimize Agustos ayinda basvurmustu. Inkubasyon donemi 1-2 hafta arasindadir. Endemik tifusun klinik seyri boyunca gorulen baslica belirti ve bulgular ates, dokuntu, miyalji, bulanti, bas agrisi, ishal, hepatomegali, splenomegali ve istah kaybidir. Vakamizda da hayvan temasini takip eden donemde ates, dokuntu sikayetlerine yorgunluk, istahsizlik ve mide bulantisi eklenmisti.

Bugune kadar yayimlanan uc ayri vaka serisinde nedeni bilinmeyen ates sebebiyle takip edilen riketsiyoz olgulari arasinda en sik endemik tifus tanisina ulasildigi bildirilmistir (7-9). Eriskinlerde gorulenin aksine ates, dokuntu, bas agrisi triadi cocuklarda daha az siklikta bir arada gorulmektedir (4). Dokuntu endemik tifuste onemli bir bulgu olsa da farkli calismalarda sikliginin %20 ile %80 arasinda degistigi bildirilmistir (5, 8-10). Dokuntuler soluk pembe-kirmizi renkli, makuller ya da makulopapul-ler seklindedir. Dokuntu birlesme egilimi gostermez. Govdede, ekstremitelerde, avuc ici ve ayak tabanlarinda gorulur. Klinigimize basvuran hastanin da pembe-kirmizi renkte, makulo-papuler ozellikte, duzgun sinirli, kasinti-siz, birbiriyle birlesme egilimi gostermeyen dokuntuleri mevcuttu. Hastalarda papilodem, fasyal sinir felci, hemi-parezi gibi ciddi norolojik bulgulara rastlanabildigi bilinmektedir (11).

Tani icin uzun yillardan beri Weil-Felix aglutinasyon testi kullanilmaktadir. Bu test Proteus vulgaris'in OX-19 ve OX-2 turlerinin ve Proteus mirabilis'in OX-K turunun aglutinasyonu esasina dayanmaktadir. Hastamizda da Weil-Felix aglutinasyon testinde Proteus OX-2 1/200 seyreltide, Proteus OX-19 ise 1/100 seyreltide pozitif reaksiyon vermistir. WeilFelix testi indirekt immun floresan antikor (IFA) ve enzim immun assay (EIA) ile karsilastirildiginda ozgullugu daha dusuk bir testtir. Serolojik testler taniya yardimcidir. IFA riketsial enfeksiyonlarin tanisinda altin standarttir (12).

Laboratuvar testlerinin sonuclari beklenirken ampirik tedaviye baslanmasi uygundur. Endemik tifuste tedavi secenegi doksisiklindir (2 mg/kg/gun BiD-PO ya da IV; maks: 300 mg/doz). Tedavi minimum bes gun surmeli ya da hasta atessiz en az iki ile dort gun gecirene kadar devam edilmelidir. Hastalarin cogunlukla yogun bakim ihtiyaci olmamaktadir. Bobrek yetmezligi, miyokardit, meningoensefalit, pulmoner yetersizlik gibi komplikas-yonlar gelisebilmektedir. Vakalarin cogunda akut kompli-kasyonlar gelismemektedir.

Turkiye'de 1925-1970 yillari arasinda 20,483 tifus olgusu gorulmustur (13). Olgu sunumlari 1940'lardan sonra uzun bir sure kesilmis, ancak 1990'li yillarda Istanbul'daki hastanelerden benekli ates olgulari bildirilmeye baslanmistir (14-16). Turkiye'de bildirilen vaka serisi; 2004 yilinda Kuloglu ve ark.nin (17) bildirdigi Temmuz-Agustos aylarinda saptanan Edirne'den 7, Kirklareli'nden 3, Tekirdag'dan 1 hastadir. Hastamiza benzer sekilde atesten ortalama 3-8 gun sonra ortaya cikan makulopapuler dokuntu mevcuttu. En son 2010 yilinda Yasa ve ark.nin (18) dusmeyen ates nedeni ile tetkik ettikleri 12 yasinda bir erkek hastada viral ve romatolojik tetkikleri takiben Weil Felix testi ile tani koyduklan riketsiyoz vakasi bildirilmistir. Ulkemizdeki degisik donemlerde yapilan serolojik taramalar riketsiyoz/benekli ates olgularinin Istanbul ve Trakya Bolgesi'ne sinirli kalmadigini dusundurmektedir (19, 20).

Sonuc olarak; hastalarin ozgul olmayan belirtilerle basvurmasi, tum hastalarda dokuntunun olmamasi taniyi guclestirmektedir. Serolojik testler sonuclanmadan once tani koyulabilmesi klinisyenin hastaligin gosterdigi cografi dagilim hakkinda bilgi birikimi ve klinik suphesi ile mumkundur. Nitekim hastamizin sikayetlerinin baslangicindan onceki zaman diliminde, Turkiye'de endemik tifusun sik goruldugu Trakya bolgesi'nde bulunma hikayesi mevcuttu. Uc ile bes gunden beri nedeni aciklanamayan ates sikayetiyle basvuran tum hastalarda endemik tifus ayirici tani listesinde bulundurulmalidir.

Kaynaklar

(1.) Zipkin R, Moustafa M, Rosenberg S. An 11-year-old boy with a fever and non-pruritic rash. Diagnosis: murine typhus. Pediatr Ann 2009; 38: 610-2. [CrossRef]

(2.) Aber C, Alvarez Connelly E, Schachner LA. Fever and rash in a child: when to worry? Pediatr Ann 2007; 36: 30-8.

(3.) Chaniotis B, Psaroulaki A, Chaliotis G, Gozalo Garcia G, Gozadinos T, Tselentis Y. Traansmission cycle of murine typhus in Greece. Ann Trop Med Parasitol 1994; 88: 645-7.

(4.) Koliou M, Psaroulaki A, Georgiou C, loannou I, Tselentis Y, Gikas A. Murine typhus in Cyprus: 21 pediatric cases. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2007; 26: 491-3. [CrossRef]

(5.) Gikas A, Doukakis S, Pediaditis J, Kastanakis S, Psaroulaki A, Tselentis Y. Murine typhus in Greece: epidemiological, clinical, and therapeutic data from 83 cases. Trans R Soc Trop Med Hyg 2002; 96: 250-3. [CrossRef]

(6.) Gikas A, Kokkini S, Tsioutis C, et al. Murine typhus in children: clinical and laboratory features from 41 cases in Crete, Greece. Eur Soc Cli Mic Infect Dis 2009; 15: 211-2. [CrossRef]

(7.) Dumler JS, Taylor JP, Walker DH. Clinical and laboratory features of murine Typhus in South Texas, 1980 through 1987. JAMA 1991; 266: 1365-70. [CrossRef]

(8.) Bernabeu-Wittel M, Pachon J, Alarcon A, et al. Murine typhus as a common cause of fever of intermediate duration: a 17 year study in the South of Spain. Arch Intern Med 1999; 159: 872-6. [CrossRef]

(9.) Fergie JE, Purcell K, Wanat D. Murine typhus in South Texas children. Pediatr Infect Dis J 2000;19: 535-8. [CrossRef]

(10.) Silpapojakul K, Chayakul P, Krisanapan S, Silpapojakul K. Murine typhus in Thailand: clinical features, diagnosis and treatment. Q J Med 1993; 86: 43-7.

(11.) Vallejo-Maroto I, Garcia-Morillo S, Wittel MB, et al. Aseptic meningitis as a delayed neurologic complication of murine typhus. Clin Microbiol Infect 2002; 8: 826-7. [CrossRef]

(12.) John C, Christenson E, Korgenski K. Laboratory Diagnosis and Therapy Of Infectious Bacteria, Fungi, Parasites, and Rickettsiae. In: Long S, Pickering L.K, Prober C, editors. 3rd ed. Principles and Practice of Pediatric Infectious Diseases, Churchill Livingstone: Elsevier; 2008. p.1341-52.

(13.) Eren N, Hamzaoglu O. Turkiye'de Bulasici Hastaliklar (Communicable Diseases in Turkey) 1925-1993. TTB Yayini, Subat 1996, Ankara. (ISNB 975-95666-4-8)

(14.) Mert A, Tabak F, Dumankar A, Eroglu C, ozturk R, Aktuglu Y. Dort Marsilya hummasi olgusu. Klimik Derg 1997; 10: 146-8.

(15.) Erten N, Karan MA, Tascioglu C, Yurci A, Dilmener M, Kaysi A. Rickettsia conorii infeksiyonu: Olgu sunusu. Klimik Derg 2000; 13: 36-8.

(16.) Ozgunes N, Ergen P, Yazici S, Aksoy Y, Bekler G, Sargin F. Yirmi riketsiyoz vakasi. Klimik Derg 2001; 14: 91-2.

(17.) Kuloglu F, Rolain JM, Fournier PE, Akata F, Tugrul M, Raoult D. First isolation of Rickettsia conorii from humans in the Trakya (European) region of Turkey. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2004; 23: 609-14. [CrossRef]

(18.) Yasa O, Erguven M, Karaca Atakan S, Emmungil S. Ates ve dokuntu birlikteliginin ender nedeni: bir riketsiyoz vakasi. Cocuk Derg 2010; 10: 90-3.

(19.) Payzin S, Akan E. Rickettsia prowazekii, R. mooseri, R. conorii, R. Bumetti ve neoriketsiyalara karsi orta ve dogu Anadolu halkinin kanlarinda artik aglutininler. Turk Hij Tec Biyol Derg 1964; 24: 44-62.

(20.) Vural T, Ergin C, Sayin F. Investigation of Rickettsia conorii antibodies in the Antalya area. Infection 1998; 26: 170-2. [CrossRef]

Selda Hancerli Torun [1], Mehmet Cihan Balci [1], Bahar Caliskan [1], Ayper Somer [1], Hacer Akturk [1], Nuran Salman [1], Nezahat Gurler [2]

[1] Istanbul Universitesi Istanbul Tip Fakultesi, Cocuk Infeksiyon Bilim Dali, Istanbul, Turkiye

[2] Istanbul Universitesi Istanbul Tip Fakultesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dali, Istanbul, Turkiye

Gelis Tarihi: 31.01.2011

Kabul Tarihi: 20.04.2011

Yazisma Adresi:

Correspondence Address:

Dr. Selda Hancerli Torun Istanbul Universitesi Istanbul Tip Fakultesi, Cocuk Infeksiyon Bilim Dali, Capa, Istanbul, Turkiye

Tel: +90 532 644 32 66

E-posta: seldahan@yahoo.com

doi: 10.5152/ced.2011.48
COPYRIGHT 2011 AVES
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Case Report/Olgu Sunumu
Author:Torun, Selda Hancerli; Balci, Mehmet Cihan; Caliskan, Bahar; Somer, Ayper; Akturk, Hacer; Salman, Nu
Publication:Journal of Pediatric Infection
Date:Dec 1, 2011
Words:1879
Previous Article:Erythema nodosum in children/Cocuklarda eritema nodozum.
Next Article:A disease that should be remembered in children: sandfly fever in a child with fever and bicytopenia/Ates ve bisitopenisi olan bir cocukta tatarcik...

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2019 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters