Printer Friendly

Allograft reaction after latanoprost use following penetrating keratoplasty for corneal scarring due to herpetic keratitis/Herpetik keratit skari nedeniyle penetran keratoplasti yapilan olguda latanoprost kullanimi sonrasi gorulen allograft reaksiyonu.

Summary

A 27-year-old male patient with a corneal scar secondary to herpetic keratitis in the right eye underwent penetrating keratoplasty (PK). At the 14th month of follow-up, latanoprost was started to treat high intraocular pressure which was refractory to treatment. On the 15th day of latanoprost use, allograft reaction (AR) developed. Insufficient clinical response despite intensive immunosuppressive therapy made us consider the possibility of recurrent herpetic keratouveitis secondary to steroid treatment. The dramatic reduction in the number of keratic precipitates with oral valacyclovir treatment confirmed this diagnosis. The graft remained clear 3 months after the AR treatment. Inflammation in eyes that had undergone PK jeopardizes the graft success by disrupting the immune privilege of anterior chamber. Considering the effects of prostaglandin analogues on blood-aqueous barrier, latanoprost use might have been related to allograft reaction in this case. Another remarkable characteristics of this case was the herpes simplex virus (HSV) reactivation secondary to AR therapy. For this reason, oral acyclovir prophylaxis Together with AR therapy would improve graft success in cases with HSV history. (Turk J Ophthalmol 2012; 42: 150-3)

Key Words: Allograft reaction, herpes simplex virus, latanoprost, oral acylovir prophylaxis, penetrating keratoplasty

Ozet

Yirmi yedi yasinda erkek hastanin sag gozune herpetik keratite ikincil kornea skari nedeniyle penetran keratoplasti (PK) uygulandi. Takip surecinin 14.ayinda tedaviye direncli goz ici basinci yuksekligi nedeniyle laranoprost baslandi. Tedavinin 15. gununde allograft reaksiyonu (AR) gelisri. Yogun immunsupresif redaviye ragmen, yererli cevabin alinamamasi, sreroid tedavisine ikincil hetpetik ketatouveiti dusundurdu. Oral anriviral tedavi ile kerarik presipitatlarin dramarik azalmasi, bu dusunceyi dogruladi. AR tedavisi sonrasi 3. ayda greft saydamligi devam etmektedir. PK yapilan gozlerde inflamasyon, on kamaranin immun ayricaligini bozarak greft basarisini tehlikeye atabilmektedir. Prosraglandin analoglarinin kan-akoz bariyeri uzerine etkileri goz onune alindiginda, bu olguda latanoprost kullaniminin AR ile iliskili olabilecegi akla gelmektedir. Olguda dikkat ceken bir diger ozellik ise AR tedavisine ikincil olarak hetpes simpleks virus (HSV) reaktivasyonunun izlenmesidir Bu nedenle, HSV hikayesi olan olgularda AR tedavisi ile betabet oral antiviral ptofilaksinin verilmesi greft basarisini arttiracaktir. (Turk J Ophthalmol 2012; 42: 150-3)

Anahtar Kelimeler: Allograft reaksiyonu, herpes simpleks virus, laranoprost, oral asiklovir profilaksisi, penetran keratoplasti

Giris

Herpes simpleks virusu (HSV) kornea skanna ikincil gorme kaybina sebep olan onemli bir enfeksiyoz nedendir. (1,2) Herpes simpleks virusu enfeksiyonu hikayesi bulunan gozlerde yapilan kornea nakilleri sonrasi hasta takibi, keratokonus veya kornea distrofileri gibi sebeplerden kornea nakli yapilan hastalara gore daha fazla dikkat ve ozen gerektirir. (3) Ameliyat sonrasi takip surecinde karsilasilabilecek tedaviye direncli glokom, allograft reaksiyonu (AR) ve HSV reaktivasyonu, greft basarisini tehdit eden sorunlar arasinda yer almaktadir. (4)

Bu olgu sunumunda HSV'ye ikincil kornea skari nedeniyle penetran keratoplasti (PK) uygulanan hastada gorulen direncli glokomun tedavisinde, latanoprost kullanimi sonrasi gelisen AR ve tedavisi surecinde karsilasilan HSV reaktivasyonu bildirilmektedir.

Olgu Sunumu

Yirmi yedi yasinda erkek hastanin sag gozune herpes simpleks virusu (HSV) keratitine ikincil skar nedeniyle Subat 2008'de PK uygulandi. PK sonrasi erken donemde 6x1 olarak baslanan topikal prednizolon asetat kademeli olarak azaltildi. HSV profilaksisi amaciyla ilk 7 ay oral asiklovir (800 mg) kullanildi. On aylik takip surecinin ardindan, antiglokomatoz ajanlar (topikal dorzolamid + timolol fiks kombinasyonu 2x1 ve brimonidin tartarat 2x1) ile kontrol edilebilen goz ici basinci (GIB) yuksekligi izlenmeye baslandi. Hastanin kornea nakli sonrasi ondorduncu ayda acil poliklinigimize basvurusunda herhangi bir sikayeti yoktu ancak hikayesinde, dis merkezde yapilan muayenesinde GIB'nin 34 mmHg olculdugunu ve mevcut antiglokomatoz tedaviye topikal latanoprost 1x1 ve oral asetazolamid 250 mg 2x1 eklendigini ve GIB'nin en dusuk 28 mmHg elde edilmesi uzerine klinigimize yonlendirildigi ogrenildi. Muayenesinde sag goz gorme keskinligi 3/10, sol goz tamdi. Biyomikroskopik muayenesinde sag gozde greft kornea saydam, saat 1-2 arasi alici yatakta grefte ulasmayan ince periferik damarlanma mevcuttu. On kamara reaksiyonu yoktu. Sag goz GIB, Goldmann aplanasyon tonometresi ile 23 mmHg olarak tespit edildi. Sag goz kornea kalinligi 580 [micro]m olarak olculdu. Goz dibi muayenesinde 4/10 cukurluk/disk orani tespit edildi. Optik koherens tomografi ile yapilan sinir lifi tabakasi degerlendirmesinde incelme mevcut degildi. Gonyoskopide on kamara acisi Shaffer sistemine gore grade 4 olarak degerlendirildi. Sol gozun on segment ve fundus muayenesinde ozellik yoktu.

Latanoprost kullanimina baslanmasinin 15. gununde gormede azalma ve gozde kizariklik sikayeti ortaya cikan hastanin sag gozdeki gorme keskinligi 2/10'du. Biyomikroskopik muayenede greft nazalinde saat 1-4 arasi dogrusal sekilde dizilmis grefte sinirli olarak yerlesmis keratik presipitatlar (KP) (Khodadoust hatti), on kamarada 4 + hucre ve endotelyal immun red hattinin nazalinde kornea kalinligi artmis olarak izlendi (Resim 1). GIB 20 mmHg idi. AR tedavisi amaciyla topikal prednizolon asetat (saat basi), siklosporin A %2'lik (5x1) ve oral prednizolon 80 mg/gun (1mg/kg/gun) (+ famotidin tb 1x1) baslandi. Topikal latanoprost tedaviden cikartildi.

AR tedavisinin ilk on gunluk takip periyodu icinde Khodadoust hattinin kayboldugu ancak KP'lerin sayisinda azalmayla beraber, dogrusal dizilimin bozuldugu ve daha yayginlastigi ve kornea nazalinde epitelde bullerin olustugu ve kornea odeminin arttigi goruldu (Resim 2). On gunluk yogun tedaviye ragmen klinikte yeterli bir duzelme olmamasi ve KP'lerin ozellikle saat 4 hizasinda alici yatakta da izlenmesi klinigin tekrar gozden gecirilmesini sagladi. Yogun steroid tedavisi ve KP'lerin alici yataga yayilmasi herpetik keratouveiti dusundurdu. Tedaviye oral valasiklovir 1x3 (3000 mg/gun) eklenmesinden 2 gun sonra gorulen dramatik iyilesme Resim 3'te izlenmektedir. Oral ve topikal steroid tedavisi kademeli olarak azaltilmaya baslandi. Yedi gun sonrasinda herpetik keratouveit kontrol altina alindi ve oral valasiklovir kesilerek, oral asiklovir 1x2 (800 mg) (profilaktik dozunda) baslandi.

Hastanin 3 ay sonraki muayenesinde gorme keskinligi 4/10, GIB 14 mmHg ve endotel hucre yogunlugu 965 hucre/mm2 olarak tespit edildi. On segment fotografi Resim 4'te izlenmektedir. Uygulanan tedavi topikal timolol + dorzolamid fiks kombinasyonu 2x1 ve oral asiklovir 1x2 (800 mg) idi.

Tartisma

Allograft reddi, PK sonrasi greft basarisizliginin en sik gorulen sebebidir. (5) HSV hikayeli gozler AR acisindan yuksek riskli kabul edilmektedir. (6,7) HSV reaktivasyonu ile viruse karsi olusan immun cevap insidental olarak greftin taninmasina sebep olabilecegi (8,9) gibi inflamasyon ve damarlanmada artis ile de gerceklesecek lokosit infiltrasyonu da AR'yi tetikleyebilir. (10) Bunun yaninda HSV hikayeli gozlerde aktif inflamasyon mevcut olmasa da subklinik inflamasyonun devam ettigi one surulmektedir. Shtein ve arkadaslari yaptiklari calismada klinik olarak en az 6 ay sakin kabul edilen HSV keratitli gozlerin sadece %16'sinda histopatolojik olarak inflamasyona rastlanmamistir. (11) Sonuc olarak HSV hikayesi olan gozler, HSV reaktivasyonu izlense de izlenmese de AR acisindan yuksek riskli durumdadirlar.

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

Olgunun kliniginde degerlendirildiginde, AR ile beraber ayirici tanida herpes simpleks keratouveiti akla gelmektedir. Boyle bir olguda ayirici taniyi yapmak oldukca guctur. Ancak, KP'lerin sadece greft ile sinirli olmasi, en yakin kan damari ile iliskili bolgede greft yatak sinirindan baslamasi herpes simpleks keratouveitinden uzaklasmamiza sebep olan ozelliklerdi. (5)

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

Bu olguda dikkatimizi ceken esas unsur ise AR'nin latanoprost kullanimina baslandiktan sonra gorulmus olmasiydi. Prostaglandinlerin okuler inflamasyonda yuksek seviyelere ulastigi ve kan-akoz bariyerinde yikilmayi indukledigi bilinmektedir. (12) Latanoprost, normal gozlerde ve primer acik acili glokomlu gozlerde kan-akoz bariyerinin gecirgenligini degistirmeden GIB'yi dusurdugu bilinen etkili bir prostaglandin analogudur. Ancak kanakoz bariyerinin hasarli olabilecegine isaret eden gecirilmis inflamasyon ve cerrahi hikayesi mevcut olan hastalarda anterior uveit, kistoid makuler odem gibi ters etkilere sebep olabilmektedir. (12) Gorulen ters etkilerin temelinde de inflamasyonun artisi ve kan-akoz bariyerindeki bozulma oldugu dusunulmektedir. (13,14) Kan-akoz bariyerinin ne derecede saglikli oldugunun bilinmedigi PK uygulanmis bir gozde, latanoprost kullanimi ile inflamasyonun tetiklenmesinin, on kamaranin immun ayricaligi uzerine nasil bir etkisinin olacagi bilinmemektedir. Bildigimiz kadariyla literaturde latanoprost ile tetiklenen AR bildirilmemistir. Ancak, pilokarpinin inflamasyonu arttirarak greft reddine zemin hazirladigini one suren Massry ve Assil, (15) pilokarpin kullanimi sonrasi endotelyal allogtaft reddi ile karsilastiklarini bildirmislerdir. Dada ve arkadaslarida (16) ayni nedenle PK sonrasi gelisen glokom ile mucadelede pilokarpin kullanimindan kacinilmasi gerektigini one surmustur.

Ote yandan prostaglandin analoglari kullanimi sonrasi gorulen herpes simpleks keratiti ile iliskili pek cok vaka bildirildigini gormekteyiz. (17,18) Latanoprost kullanan pek cok hasta oldugu dikkate alinirsa, glokom polikliniklerinde herpes enfeksiyonlari ile cok daha sik karsilasilmasi gerekirdi. Pratikte bu kadar sik izlenmemesi prostaglandin analoglari ile herpes enfeksiyonu rekurrensinin direkt iliskilendirmenin dogru olmayacagini gostetmektedir. Ancak bu konuda yapilan hayvan deneyleri degerlendirildiginde herpes hikayesi olan gozlerde daha dikkatli kullanilmasi onerilmektedir. (19) Bunun yaninda, olasi bir HSV reaktivasyonunun greft basarisini tehlikeye atacagi degerlendirildiginde, prostaglandin analoglarinin PK uygulanmis HSV hikayeli gozlerde tercih edilmemesi daha iyi bir secenek olacaktir.

Bu olguda HSV hikayesi nedeniyle zaten AR acisindan yuksek riskli olmasi nedeniyle, gelisen AR'yi direkt olarak latanoprost ile iliskilendirilmesi uygun degildir. Ancak inflamasyonun tetiklenmesi ve HSV reaktivasyonu ihtimalinin dikkate almis olmamiz gerektigini dusunmekteyiz.

Bu nedenle prostaglandinlerin PK sonrasi glokomla mucadelede tercih edilmemesi daha saglikli gorunmektedir. Beraberinde, bu olgu icin dorduncu antiglokomatoz ilac olarak kullanilan prostaglandinlerin GIB dusurucu etkisi ayri bir tartisma konusudur.

HSV hikayeli gozlerde, PK sonrasi uygulanan steroid rejimi trigeminal gangliyonda latent olarak kalan HSV'nin korneaya transnoronal gocune ve reaktivasyonuna sebep olabilmektedir. Reaktivasyonun ve AR'nin en sik goruldugu ve steroidlerin yogun olarak kullanildigi PK sonrasi ilk yil antiviral koruma (oral asiklovir 800 mg /gun) uygulanmasi onerilmektedir. (20-22) Bu olguda da PK sonrasi ilk 7 ay profilaktik asiklovir kullanilmistir. Ancak AR tedavisinde cok daha yogun uygulanan steroidler de HSV reaktivasyonu ihtimalini arttirir. Nitekim olguda 10 gunluk yogun immunsupresyona ragmen klinikte yeterli bir cevabin alinamamasi, KP'lerin yerlesimlerindeki degisiklik, steroid tedavisine ikincil herpetik keratouveiti dusundurdu ve oral valasiklovir tedavisiyle KP'lerin sayisinin dramatik bir sekilde azalmasi bu dusunceyi dogrular nitelikteydi. Bu olguda AR tedavisi amaciyla uygulanan yogun immunsupresif yagmuru altinda antiviral semsiyenin acilmamasi klinigi daha zor anlasilir hale getirmis ve endotelin daha uzun sure stres altinda kalmasina sebep olmustur. Bu nedenle benzer olgularda bu olguda uygulamayi atladigimiz antiviral korumanin AR tedavisi ile birlikte verilmesi, olasi HSV reaktivasyonlarini engelleyerek greft basarisini arttiracaktir. (9)

Sonuc olarak PK uygulanan herpes hikayeli gozlerde gelisen komplikasyonlarla mucadele ilave ayrintilar icermektedir. AR ile herpes simpleks keratouveitinin ayrimi ve prostaglandin analoglari ile AR iliskilerinin degerlendirilmesinin gerekliligi olguyu daha ozellikli hale getirmistir. Bu olgu isiginda elde ettigimiz tecrubenin, benzer olgulara yaklasimin ve tedavi seceneklerinin daha dikkatli degerlendirilmesini saglayacagini dusunmekteyiz.

DOI: 10.4274/tjo.42.462200

Kaynaklar

(1.) Liesegang TJ, Melton LJ 3rd, Daly PJ, Ilstrup DM. Epidemiology of ocular herpes simplex. Incidence in Rochester, Minn, 1950 through 1982. Arch Ophthalmol. 1989;107:1155-9.

(2.) Remeijer L, Doornenbal P, Geerards AJ, Rijneveld WA, Beekhuis WH. Newly acquired herpes simplex virus keratitis after penetrating keratoplasty. Ophthalmology. 1997;104:648-52.

(3.) Thompson RW Jr, Price MO, Bowers PJ, Price FW Jr. Long-term graft survival after penetrating keraroplasty. Ophthalmology. 2003;110:1396-402.

(4.) LLomholt JA, Baggesen K, Ehlers N. Recurrence and rejection rates following corneal transplantation for herpes simplex keratitis. Acta Ophthalmol. Scand 1995;73:29-32.

(5.) Panda A, Vanathi M, Kumar A, Dash Y, Priya S. Corneal graft rejection. Surv Ophthalmol. 2007;52:375-96.

(6.) The collaborative corneal transplantation studies (CCTS). Effectiveness of histocompatibility matching in high-risk corneal transplantation. The Collaborative Corneal Transplantation Studies Research Group. Arch Ophthalmol. 1992;110:1392-403.

(7.) D'Amaro J, Volker-Dieben HJ, Kruit PJ, de Lange P, Schipper R. Influence of pretransplant sensirizarion on the survival of corneal allografts. Transplant Proc. 1991;23:368-72.

(8.) Cobo LM, Coster DJ, Rice NS, Jones BR. Prognosis and management of corneal transplantation for herpetic keratitis. Arch Ophthalmol. 1980;98:1755-9.

(9.) Ficker LA, Kirkness CM, Rice NS, Steele AD. The changing management and improved prognosis for corneal grafting in herpes simplex keratitis. Ophthalmology. 1989;96:1587-96.

(10.) Williams KA, Roder D, Esrerman A, Muehlberg SM, Coster DJ. Factors predictive of corneal graft survival. Report from the Australian Corneal Graft Registry. Ophthalmology. 1992;99:403-14.

(11.) Shtein RM, Garcia DD, Musch DC, Elner VM. Herpes simplex vims keratitis: histopathologic inflammation and corneal allograft rejection. Ophthalmology. 2009;116:1301-5.

(12.) Aim A, Grierson I, Shields MB. Side effects associated with prostaglandin analog therapy. Surv Ophthalmo.l 2008;53 Suppll:S93-105.

(13.) Moroi SE, Gottfredsdottir MS, Schteingart MT, et al. Cystoid macular edema associated with latanoprost therapy in a case series of patients with glaucoma and ocular hypertension. Ophthalmology. 1999;106:1024-9.

(14.) Lima MC, Paranhos A, Jr., Salim S, et al. Visually significant cystoid macular edema in pseudophakic and aphakic patients with glaucoma receiving latanoprost. J Glaucoma. 2000;9:317-21.

(15.) Massry GG, Assil KK. Pilocarpine-associated allograft rejection in postkeraroplasty patients. Cornea. 1995;14:202-5.

(16.) Dada T, Aggarwal A, Minudath KB, et al. Post-penetrating keratoplasty glaucoma. Indian J Ophthalmol. 2008;56:269-77.

(17.) Wand M, Gilbert CM, Liesegang TJ. Latanoprost and herpes simplex keratitis. Am J Ophthalmol. 1999;127:602-4.

(18.) Ekatomatis P Herpes simplex dendritic keratitis after treatment with latanoprost for primary open angle glaucoma. Br J Ophthalmol. 2001;85:1008-9.

(19.) Kaufman HE, Vamell ED, Thompson HW Latanoprost increases the severity and recurrence of herpetic keratitis in the rabbit. Am J Ophthalmol. 1999;127:531-6.

(20.) Barney NP, Foster CS. A prospective randomized trial of oral acyclovir after penetrating keratoplasty for herpes simplex keratitis. Cornea. 1994;13:2326.

(21.) Akova YA, Onat M, Duman S. Efficacy of low-dose and long-term oral acyclovir therapy after penetrating keratoplasty for herpes simplex heratitis. Ocul Immunol Inflamm. 1999;7:51-60.

(22.) van Rooij J, Rijneveld WJ, Remeijer L, et al. Effect of oral acyclovir after penetrating keraroplasry for herpetic keratitis: a placebo-controlled multicenter trial. Ophthalmology. 2003;110:1916-9.

Tahir Kansu Bozkurt, Ayse Ebru Bahadir *, Selda Aktay Kutan **, Suphi Acar ***

Gumussuyu Asker Hastanesi, Goz Klinigi, Istanbul, Turkiye

* Sakarya Hendek Devlet Hastanesi, Goz Klinigi, Sakarya, Turkiye

** Karadeniz Eregli Devlet Hastanesi, Goz Klinigi, Zonguldak, Turkiye

*** Haydarpasa Numune Egitim ve Arastirma Hastanesi, 2. Goz Klinigi, istanbul, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Tahir Kansu Bozkurt, Gumussuyu Asker Hastanesi, Goz Klinigi, Istanbul, Turkiye Gsm: +90 532 547 85 30 E-posta: drtkansubozkurt@hotmail.com Gelis Tarihi/Received: 20.11.2010 Kabul Tarihi/Accepted: 03.08.2011
COPYRIGHT 2012 Galenos Yayinevi Tic. Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2012 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Case Report/Olgu Sunumu
Author:Bozkurt, Tahir Kansu; Bahadir, Ayse Ebru; Kutan, Selda Aktay; Acar, Suphi
Publication:Turkish Journal of Ophthalmology
Article Type:Case study
Geographic Code:7TURK
Date:Mar 1, 2012
Words:2221
Previous Article:Serous macular detachments/Seroz makula dekolmanlari.
Next Article:Topiramate-induced myopic shift and bilateral secondary angle-closure glaucoma/Topiramat kullaniminin tetikledigi miyopik kayma ve bilateral sekonder...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters