Printer Friendly

Acute generalized exanthematous pustulosis due to amoxicilline-clavulanate/ Amoksisilin-klavulanata bagli akut yaygin ekzantematoz pustuloz.

Giris

Akut yaygin ekzantematoz pustuloz (AYEP) akut ve ani baslangicli, eritemli ve odemli deride cok sayida, 5mm'den daha kucuk, non-folikuler, steril ve yuzeyel pustullerle belirgin nadir bir dokuntulu hastaliktir (1). Ilk kez 1980 yilinda Beylot ve ark.'lari (2) taraSndan tanimlanmistir. Sikligi yillik 1-5/milyondur (1). Etiolojide viral enfeksiyonlar (Coxsackie B4 virus, Epstein-Barr virus, Parvovirus B19) ve civaya karsi asiri duyarlilik reaksiyonlari olsa da, en sik (%90) neden ilaclardir. Ilaclardan ozellikle aminopenisilin grubu antibiyotikler ilk siradadir (3).

Amoksisilin-klavulanate cocuk uzmanligi uygulamasinda antibakteriyel tedavi icin sik kullanilan bir beta-laktam grubu antibiyotiktir ve genellikle iyi tolere edilmektedir. Kullanimi sirasinda deri, sindirim sistemi ve hematolojik reaksiyonlara neden oldugu bildirilmektedir (4,5). Deri reaksiyonlarindan makulopapuler ve urtikeryal dokuntuler daha sik gorulmektedir (6).

Bu makalede, cocuk uzmanligi uygulamasinda nadir gorulen ve amoksisilin-klavulanate kullanimi sonrasi AYEP gelisen bir olgu sunuldu.

Olgu

Sekiz yasinda erkek hasta, dort gun once genital bolgede ve kalcada baslayip, kollara ve bacaklara yayilan pustuler, kasintili dokuntu ile klinigimize basvurdu. Oykusunde; dokuntulerden bir gun once ates yuksekligi ve bogaz agrisi nedeni ile amoksisilin-klavulanat kullandigi ogrenildi. Hastanin ozgecmis ve soygecmisinde ozellik yoktu. Ilac alerjisi veya ailede dokuntulu suregen bir hastalik oykusu yoktu. Motor mental gelisimi dogaldi.

Hastanin fizik muayenesinde vucut agirligi 25 kg (75-90 persantil), boy 124 cm (50-75 persantil) idi. Vucut isisi normaldi. Cilt muayenesinde boyunda, genital bolgede, kalcada, govdede, kollarda ve bacaklarda daha belirgin olan, eritemli zemin uzerinde cok sayida milimetrik pustuler lezyonlar izlendi (Resim 1). Diger sistem bakilari olagandi.

Laboratuvar incelemelerinde; hastanin hemograminda lokosit sayisi 13 700/m[m.sup.3], hemoglobini 13 g/dl, trombositleri 420 000/m[m.sup.3] idi. Biyokimyasal degerlerleri ve tam idrar incelemesi normaldi. Antibiyoterapi kullanimi sonrasi ates ve eritemli zeminde pustuler lezyonlari gelisen hastanin pustuler lezyonlarindan igne biyopsisi yapilarak histopatolojik incelemeye gonderildi. Biyopsi orneginde yuzeyde hiperkeratoz ve parakeratoz, subkorneal pustul olusumlari, epidermiste sponjiyoz ve duzensiz akantoz, dermiste cok az perivaskuler kronik yangisal hucre enSltrasyonu izlendi (Resim 2). Immunglobulin G, A, M ve kompleman 3 acisindan yapilan direkt immunosoresan incelemede herhangi bir birikim saptanmadi. Bulgular AYEP ile uyumlu olarak degerlendirildi. Hastanin kullandigi amoksisilin-klavulanate kesildi. Hastaya agizdan cetirizine ve topikal nemlendirici tedavi baslandi. Bir hafta sonra pustuler lezyonlarin gerile-digi ve yerlerinde soyulma oldugu gozlendi.

Tartisma

Akut yaygin ekzantematoz pustuloz nadir gorulen, siklikla ilaca bagli gelisen, eritematoz aseptik pustullerle belirgin bir dokuntudur. Ilaclar arasinda en sik beta laktam antibiyotikler, makrolidler, tetrasiklinler, furosemid ve bazi steroid disi anti ensamatuvar ilaclar sorumlu tutulmaktadir. Patojenezde yardimci T hucrelerinden salinan sitokinler ve immunkompleks birikimi suclanmaktadir. Yapilmis son calismalarda deride lokal IL-8 uretiminin AYEP gelisiminde ana etmen oldugu one surulmustur (7,8).

Ilaca bagli kutanoz erupsiyonlarin tanisi ayrintili incelemeyi ve diger tanisal olasiliklarin dislanmasini gerektirir. Baker ve Ryan (9) 1968'de bu durumu ekzantemik pustuler psoriaz olarak tanimlamislardir. Akut yaygin ekzantematoz pustuloz ve yaygin psoriaz klinik ve histolojik olarak benzerlik gosterse de 1980 yilinda Beylot ve ark.'lari (2) tarafindan ongorulen olcutler bu iki durum ve diger pustuler dermatozlar arasindaki ayirimi saglamistir. Taniya giderken yardimci dort olcut; ilac reaksiyonu oykusu, dokuntuden hemen once ilac kullanimi, pustullerin suresi ve atestir (10). Akut yaygin ekzantematoz pustuloz ilac alimi sonrasinda ani baslangi c (<24 saat) ve tetikleyen ilac olarak antibiyotik baskinligi (olgularin %80'i) ile belirgindir. Klinik olarak dokuntulerin polimorfizm gostermesi, tek bir atak olmasi ve hizli klinik seyir tipiktir (11-13). Pustuller hizla ve yaygin bir sekilde ortaya cikar, cok sayida ve folikuler degildir sterildir, ates yuksekligi eslik eder. Klinik olarak lezyonlar yuzde baslar ve saatler icinde govde ve ekstremitelere yayilir. Birkac gun icinde de ciltte soyulma baslar. Olgularin %25'inde mukoz zar ozellikle agiz mukozasi tutulumu vardir. Avuc ici ve ayak tabanlari genellikle tutulmaz. Pustuller zamanla acilarak hiperpigmentasyon birakarak iyilesir (14). Bizim olgumuzda dokuntuler govdede baslamisti ve ekstremitelere yayilim gosterdi. Agiz mukozasi tutulumu yoktu. Ilac aliminin kesilmesi ile birlikte lezyonlarda gerileme basladi. Olgumuzda histopatolojik olarak da AYEP tanisi desteklendi. Klinik ve histolojik ozellikler (5 mm'den kucuk, folikuler olmayan pustuller; eritem; pustul sonrasi ciltte soyulma), ilac alimini takiben lezyonlarin gelismesi ve ilacin kesilmesiyle duzelmesi AYEP tanisini karsilayan olcutler arasindaydi. Ayrica dokuntulerin ani baslangicli olmasi, ilac alimi ve erupsiyon arasindaki zamanin kisa olusu da (yaklasik 24 saat) destekleyici bulgular arasindaydi.

[FIGURE 1 OMITTED]

Bazen pustuller birleserek Nikolsky belirtisi yanlis pozitif olarak degerlendirilebilir ve hasta toksik epidermal nekroz veya staSlokokkal haslanmis deri sendromu olarak yanlis tani alabilir (10). Ayirici tanida dusunulmesi gereken en onemli hastalik akut yaygin pustuler psoriyazistir. Klinik olarak pustuller ayirt edilemez ancak histolojik incelemede pustuler psoriyaziste papillomatoz ve akantoz vardir (15). Ayirici tani yapilacak diger hastaliklar nekrotizan vaskulitteki pustuler dokuntuler, Sneddon-Wilkinson hastaligi, toksik epidermal nekrolizdir, pustuler miliyaria ve kontakt pustuler dermatittir (10,11). Bunlar AYEP'ten histolojik olarak ayrilabilir (14). Akut yaygin ekzantematoz pustuloz'un ozgun bir tedavisi yoktur, genellikle yakinmalara yonelik tedavi yapilir. Tani sonrasi neden olan durum ortadan kaldirilmalidir. Hastalik genellikle topikal steroid ve semptomatik tedavi (antipiretik, antihistaminik, nemlendirici) ile iyilesir (1).

[FIGURE 2 OMITTED]

Bu olgu AYEP'in ozellikle cocukluk caginda nadir gorulmesi, klinik ve histolojik verilerin iyi degerlendirilmesi ile tani ya gidilebilmesi nedeni ile sunuldu. Ayirici taninin iyi yapilmamasi durumunda pustuler psoriyazis tanisi ile hastalarin yogun tedavi almalarini onlemek adina bu ilac reaksiyonunu tanimak onemlidir.

DOI: 10.4274/Turk Ped Ars.45.150

Accepted: 23.01.2009

Kaynaklar

(1.) Freedberg IM, Eisen AZ, Wolff K, Austen KF, Goldsmith LA, Katz SI (eds) Fitzpatrick's Dermatology in General Medicine. 6th ed. New York: McGraw-Hill, 2003: 625-7. (Abstract)

(2.) Beylot C, Bioulac P, Doutre MS. Acute generalized exanthematic pustuloses (four cases). Ann Dermatol Venereol 1980; 107: 37-48. (Abstract)

(3.) Roujeau JC. Neutrophilic drug eruption. Clin Dermatol 2000; 18: 331-7. (Abstract)/(PDF)

(4.) Salvo F, Polimeni G, Moretti U, et al. Adverse drug reactions related to amoxicillin alone and in association with clavulanic acid: data from spontaneous reporting in Italy. J Antimicrob Chemother 2007; 60: 121-6. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(5.) Rallis E, Balatsouras DG, Kouskoukis C, Verros C, Homsioglou E. Drug eruptions in children with ENT infections. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2006; 70: 53-7. (Abstract)/(PDF)

(6.) Romano A, Blanca M, Torres MJ et al. Diagnosis of nonimmediate reactions to, beta-lactam antibiotics. Allergy 2004; 59: 1153-60. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(7.) Britschgi M, Steiner UC, Schmid S, et al. T-cell involvement in drug induced acute generalized exanthematous pustulosis. J Clin Invest 2001; 107: 1433-41. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(8.) Padial MA, Alvarez-Ferreira J, Tapia B, et al. Acute generalized exanthematous pustulosis associated with pseudoephedrine. Br J Dermatol 2004; 150: 139-42. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(9.) Baker H, Ryan TJ. Generalized pustular psoriasis. A clinical and epidemiological study of 104 cases. Br J Dermatol 1968; 80: 771-93. (Abstract)/(PDF)

(10.) Beylot C, Doutre MS, Beylot-Barry M. Acute generalized exanthematous pustulosis. Semin Cutan Med Surg 1996; 15: 244-9. (Abstract)/(PDF)

(11.) Roujeau JC, Bioulac-Sage P, Bourseau C, et al. Acute generalized exanthematous pustulosis. Analysis of 63 cases. Arch Dermatol 1991; 127: 1333-8. (Abstract)/(PDF)

(12.) Belda JW, Ferolla ACJ. Acute generalized exanthematous pustulosis (AGEP). Case report. Rev Inst Med Trop Sao Paulo 2005; 47: 171-6. (Abstract)/(Full Text)/(PDF)

(13.) Fabre B, Albes B, Belhadjali H, Bazex J. Pustulose exanthematique aigue generalisee induite par le suconazole. Ann Dermatol Venereol 2002; 129: 294-7. (Abstract)

(14.) Dolar N, Tuzun Y. Akut generalize ekzantematoz pustuloz. Dermatose 2005; 44: 173-5. (Abstract)

(15.) Sidoroff A, Halevy S, Bavinck JN, Vaillant L, Roujeau JC. Acute generalized exanthematous pustulosis (AGEP)-a clinical reaction pattern. J Cutan Pathol 2001; 28: 113-9. (Abstract)/(Full Text)/ (PDF)

Ayhan Sogut, Ozge Yilmaz, SSule Yildirim *, Serkan Ozen *, Peyker Temiz **, Hasan Yuksel

Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Anabilim Dali, Cocuk Alerji Bilim Dali ve Solunum Birimi, Manisa, Turkiye

* Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Anabilim Dali, Manisa, Turkiye

** Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Patoloji Anabilim Dali, Manisa, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Hasan Yuksel, Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Cocuk Sagligi ve Hastaliklari Anabilim Dali, Cocuk Alerji Bilim Dali ve Solunum Birimi, 45020, Manisa, Turkiye E-posta: hyukselefe@hotmail.com Gelis Tarihi/Received: 19.11.2008 Kabul Tarihi/
COPYRIGHT 2010 Galenos Yayincilik
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:Case Report/Olgu Sunumu
Author:Sogut, Ayhan; Yilmaz, Ozge; Yildirim, Sule; Ozen, Serkan; Temiz, Peyker; Yuksel, Hasan
Publication:Turkish Pediatrics Archive
Article Type:Report
Geographic Code:7TURK
Date:Jun 1, 2010
Words:1302
Previous Article:The relationship in between self-esteem levels and the mothers' expressed emotion in children with asthma/ Astimli cocuklarin benlik saygilari ve...
Next Article:Hemiplegic migraine: a case report/ Hemiplejik migren: bir olgu sunumu.
Topics:

Terms of use | Copyright © 2017 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters