Printer Friendly

ASSESSMENT OF TEMPORARY HEARING CHANGES RELATED TO WORK AS A BARTENDER/OCENA CZASOWYCH ZMIAN SLUCHU ZWIAZANYCH Z PRACA NA STANOWISKU BARMANA.

WSTEP

W Europie co 5 pracownik jest narazony na nadmierny halas trwajacy co najmniej polowe czasu pracy, a uszkodzenia sluchu spowodowane halasem stanowia jedna z najczestszych chorob zawodowych [1]. Tempo rozwoju i wielkosc ubytku sluchu sa efektem wspoldzialania czynnikow srodowiskowych, osobniczych oraz uwarunkowan genetycznych. Za istotne zrodlo halasu coraz czesciej uznaje sie branze rozrywkowa.

Halas rozrywkowy (entertainment noise) wiaze sie przede wszystkim z dzialalnoscia lokali i narazeniem na glosna muzyke odtwarzana lub grana na zywo [2]. Pomiary prowadzone w Australii, USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii wykazaly, ze srednie poziomy dzwiekow w lokalach rozrywkowych, takich jak puby, bary czy kluby muzyczne, osiagaja wartosci 84-97 dBA, a rownowazne poziomy dzwieku usrednione dla 8-godzinnego dnia pracy przekraczaja trzy- lub czterokrotnie dopuszczalne normy [3-6].

Halas wplywa na organizm czlowieka w sposob bardzo zlozony. Dzwieki o zbyt wysokim poziomie nie tylko oddzialuja na narzad sluchu, powodujac degeneracje jego struktur, lecz moga takze wywolywac tachykardie, podwyzszenie cisnienia tetniczego krwi, bole glowy czy zaburzenia snu. Efektem dlugotrwalego narazenia na halas, nawet o umiarkowanym poziomie (> 70 dBA), moze byc rozdraznienie i ogolne zmeczenie. Ekspozycja na dzwieki > 85 dBA moze byc przyczyna rozwoju uszkodzenia sluchu. Uszkodzenie takie moze objawiac sie czasowym przesunieciem progu sluchu (temporary threshold shift--TTS) lub uszkodzeniem trwalym (permanent threshold shift--PTS). Przesuniecie progu sluchu jest zmiana odwracalna, wystepujaca po krotkotrwalym narazeniu na halas, ktora cofa sie w ciagu godzin lub dni. Trwale uszkodzenie jest zmiana nieodwracalna, rozwijajaca sie w wyniku wieloletniej ekspozycji. Zaburzeniom sluchu zwiazanym z halasem czesto towarzysza rowniez szumy uszne. Uszkodzenie sluchu, zaburzenia rozumienia mowy, a takze skutki pozasluchowe dzialania halasu moga byc przyczyna znacznego obnizenia wydajnosci pracy i jakosci zycia osoby narazonej.

W przeciwienstwie do zakladow przemyslowych, w ktorych ustawowo prowadzony jest monitoring narazenia na halas oraz wdrazane sa programy ochrony sluchu, ryzyko zdrowotne oraz ochrona sluchu u pracownikow branzy rozrywkowej nie sa wystarczajace. Biorac pod uwage, ze z kazdym rokiem wzrasta liczba osob zatrudnionych w tym sektorze, zagadnienie staje sie problemem zdrowia publicznego. Dlatego w unijnej Dyrektywie EU 2003/10/WE wprowadzone zostaly zapisy dotyczace koniecznosci wdrazania u pracownikow branzy rozrywkowej takich samych programow ochrony sluchu, jakie obowiazuja w zakladach przemyslowych [7]. Niestety, w wiekszosci krajow europejskich programy takie nie funkcjonuja, przede wszystkim ze wzgledu na trudnosci w okresleniu ryzyka zdrowotnego. Ocene narazenia na halas u pracownikow branzy rozrywkowej utrudnia fakt, ze ekspozycja zazwyczaj zmienia sie w czasie, zarowno pod wzgledem poziomow narazenia, jak i czasu trwania. Problem stanowi rowniez monitorowanie audiometryczne stanu sluchu na wczesnym etapie rozwoju urazu akustycznego.

Niewiele prac sposrod wielu publikacji analizujacych zawodowe narazenia na halas w lokalach rozrywkowych jest poswiecone obserwacji zmian progow sluchu osob w nich zatrudnionych. Celem niniejszych badan jest ocena czasowych zmian sluchu po narazeniu na halas u barmanow pracujacych w lokalach rozrywkowych.

MATERIAL I METODY

Grupa badana

Przed rozpoczeciem badan uzyskano zgode Komisji Bioetycznej dzialajacej przy Instytucie Medycyny Pracy im. J. Nofera w Lodzi (uchwala nr 14/2016).

Sposrod 51 zaproszonych do projektu lokali rozrywkowych dzialajacych w Lodzi zgode na prowadzenie pomiarow ekspozycji na halas i ocene wczesnych zmian sluchu u pracownikow wyrazily 3 lokale: klub muzyczny, dyskoteka i pub.

W celu wytypowania grupy badanej wszystkich ochotnikow pracujacych na stanowisku barmana w lokalach muzycznych, ktorzy wyrazili chec udzialu w projekcie, poproszono o wypelnienie kwestionariuszy dotyczacych stanu zdrowia, zaburzen sluchu i szumow usznych wystepujacych po narazeniu na halas, noszenia ochronnikow sluchu oraz ekspozycji na halas w poprzednim miejscu pracy. Przeprowadzono takze badanie otoskopowe. Kryteria wylaczenia z badania stanowily: przewlekla choroba ucha, uraz glowy w przeszlosci, dlugotrwale przyjmowanie lekow ototoksycznych oraz nieprawidlowosci przewodu sluchowego zewnetrznego i blony bebenkowej stwierdzone w badaniu otoskopowym. Wszystkie osoby pracujace w lokalach objetych badaniami, ktore wyrazily zgode na udzial w projekcie, spelnialy warunki wlaczenia do grupy badanej.

Do badan zakwalifikowano 18 osob (9 kobiet i 9 mezczyzn) pracujacych na stanowisku barmana w klubie muzycznym (N = 8), dyskotece (N = 5) i pubie (N = 5). Srednia wieku wynosila 25 [+ or -] 7 lat, a staz pracy--od 1 miesiaca do 6 lat (M = 13 miesiecy).

Samoocena jakosci slyszenia

Wszystkie osoby badane wypelnialy kwestionariusz samooceny jakosci slyszenia, ktory sluzyl do okreslenia subiektywnych problemow percepcji sluchowej wystepujacych w zyciu codziennym. Wykorzystano zaadaptowany kwestionariusz amsterdamski (Amsterdam Inventory for Auditory Disability and Handicap--AIADH) [8,9]. Sklada sie on z 30 pytan (w tym 2 pytan kontrolnych, nieuwzglednianych w ocenie punktowej wynikow kwestionariusza). Pytania zostaly pogrupowane w 5 niezaleznych czesci, oceniajacych rozne aspekty psychoakustyczne zaburzen slyszenia, w tym: dyskryminacje dzwieku, lokalizacje sluchowa, rozumienie mowy w halasie, rozumienie mowy w ciszy oraz wykrywanie dzwieku. Skala odpowiedzi na poszczegolne pytania ("zdecydowanie nie", "nie", "tak", "zdecydowanie tak") kodowana byla od 0 do 3 oddzielnie dla kazdej z 5 czesci kwestionariusza, a nastepnie sumowana. Maksymalna liczba osiagnietych punktow wynosila 84 (24+15+15+15+15). Punktacja [greater than or equal to] 90% wartosci maksymalnej w kazdej grupie pytan traktowana jest jako norma.

Ocena ekspozycji na halas

Ze wzgledu na zroznicowanie poziomow dzwiekow w lokalach rozrywkowych w ciagu dnia i w tygodniu pomiary prowadzono zgodnie z norma PN-EN ISO 9612:2011, stosujac strategie trzecia [10]. Za dni reprezentatywne uznano piatek i sobote. W klubie muzycznym badania prowadzono w godz. 21:00-6:00, natomiast w dyskotece i pubie--w godz. 18:00-2:00. Calodniowe pomiary prowadzono za pomoca dozymetrii indywidualnej z zastosowaniem dozymetrow akustycznych SV 104 (prod. Svantek, Polska) umieszczonych na ubraniach barmanow. Mikrofon umieszczano jak najblizej wejscia do przewodu sluchowego tak, aby nie przeszkadzal w wykonywaniu pracy i nie zagrazal bezpieczenstwu barmanow. Dozymetry byly zakladane, kiedy badany rozpoczynal prace, noszone przez co najmniej 2/3 zmiany i zdejmowane bezposrednio przed badaniem sluchu wykonywanym po zakonczeniu pracy. Narzedzia pomiarowe byly kalibrowane i sprawdzane przed pomiarami i po pomiarach za pomoca kalibratora akustycznego typu 4231 (prod. Bruel & Kjaer, Dania).

W pubie i dyskotece badania obejmowaly 1 bar, umieszczony wewnatrz lokalu, przy ktorym pracowaly jednoczesnie 3 lub 4 osoby. Dwie lub 3 z nich otrzymaly dozymetry indywidualne. Dla pozostalych barmanow poziom ekspozycji obliczano na podstawie sredniej logarytmicznej rownowaznych poziomow dzwiekow ([L.sub.Aeq]) uzyskanych z pomiarow dozymetrycznych w ciagu danego dnia. W klubie muzycznym pomiary ekspozycji na halas wykonywano dla 2 stanowisk pracy, ze wzgledu na obslugiwanie przez barmanow 2 rozniacych sie lokalizacja barow (w lokalu i na zewnatrz, na otwartej przestrzeni). Oddzielnie oceniono ekspozycje na halas barmanow pracujacych wylacznie przy barze w lokalu (stanowisko I) oraz barmanow obslugujacych zarowno bar w lokalu, jak i na zewnatrz (stanowisko II). Czas pracy na stanowisku II nie zawsze byl taki sam.

Ocena czasowych zmian sluchu

Ocene czasowych przesuniec progow sluchu po narazeniu na halas przeprowadzono u wszystkich barmanow w czasie 2 lub 3 sesji pomiarowych wykonywanych podczas pracy w weekendy. Zastosowano audiometrie tonalna (pure tone audiometry--PTA). Podczas kazdej sesji badanie sluchu wykonywane bylo dwukrotnie--przed rozpoczeciem pracy oraz bezposrednio po jej zakonczeniu. Czas narazenia zawodowego na halas wynosil 4-9 godz. Badania przeprowadzano w pomieszczeniu, w ktorym wartosc poziomu halasu tla nie przekraczala 50 dB.

Badanie wykonywano zgodnie z procedura zawarta w normie PN-EN ISO 8253-1:2011 [11]. Progi sluchu rejestrowano dla przewodnictwa powietrznego w zakresie czestotliwosci standardowych 0,25 kHz, 0,5 kHz, 1 kHz, 2 kHz, 3 kHz, 4 kHz, 6 kHz i 8 kHz, ze skokiem pomiarowym 2 dB. Pomiary przeprowadzano z zastosowaniem audiometru klinicznego Audio 4002 (prod. Videomed, Polska), z wykorzystaniem sluchawek audiometrycznych w oslonach przeciwhalasowych Holmco PD 81 (prod. Videomed, Polska).

WYNIKI

Samoocena jakosci slyszenia

Z 18 ankietowanych osob tylko 1 ocenila swoj sluch jako oslabiony. Cztery osoby (22%) poinformowaly o sporadycznym stosowaniu ochronnikow sluchu podczas pracy. Ponad 60% ankietowanych stwierdzilo, ze odczuwa czasowe szumy uszne i pogorszenie sluchu po ekspozycji na halas.

Analiza danych kwestionariusza AIADH wykazala, ze najwieksza trudnosc w subiektywnej ocenie slyszenia w codziennych sytuacjach akustycznych sprawialo badanym rozumienie mowy w halasie oraz lokalizacja sluchowa. Wyniki samooceny dla tych grup pytan byly nizsze od normy (90%). Najmniejszy problem stanowilo natomiast wykrywanie dzwiekow oraz rozumienie mowy w ciszy (tabela 1).

Ocena ekspozycji na halas

W tabeli 2 przedstawiono wyniki pomiarow dozymetrycznych poziomow dzwiekow zarejestrowanych podczas pracy. Oszacowany na podstawie czasu pomiaru i [L.sub.Aeq] dzienny poziom ekspozycji odniesiony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy ([L.sub.EX,8h]) wynosil 78,9-102,4 dBA (M = 92,2 dBA). Uzyskane srednie wartosci [L.sub.EX,8h] dla poszczegolnych stanowisk roznily sie: 98,7 dBA (stanowisko I) i 86,1 dBA (stanowisko II)--w klubie muzycznym, 92,4 dBA--w dyskotece oraz 89,9 dBA--w pubie. Na podstawie analizy wynikow badan stwierdzono, ze w przypadku 91% indywidualnych pomiarow na stanowisku pracy wystapilo przekroczenie wartosci najwyzszego dopuszczalnego dziennego natezenia halasu.

Ocena czasowych zmian sluchu

Przeprowadzono analize 92 audiogramow (46 dla ucha prawego i 46 dla ucha lewego) wykonanych przed ekspozycja na halas i po ekspozycji. Tylko u 1 barmana odnotowano wyjsciowy prog sluchu > 20 dB HL dla co najmniej 1 ocenianej czestotliwosci (ucho prawe: dla 3 kHz--24 dB HL, dla 4 kHz--28 dB HL; ucho lewe: dla 4 kHz 26 dB HL). Dla pozostalych osob progi sluchu przed narazeniem miescily sie w granicach normy (do 20 dB HL). U zadnej badanej osoby nie zaobserwowano istotnych roznic pomiedzy audiogramami wykonywanymi przed rozpoczeciem pracy w trakcie 2 lub 3 sesji pomiarowych. Podczas badan tylko 1 pracownik podczas 1 sesji stosowal ochronniki sluchu (zatyczki). Osoba ta byla oceniana podczas 2 sesji pomiarowych: do analizy TTS wykorzystano tylko badanie wykonane w dniu, kiedy ochronniki nie byly stosowane.

Zaobserwowane u badanych barmanow zmiany progow sluchu dla poszczegolnych czestotliwosci wynosily 2-22 dB. Analiza danych z wykorzystaniem testu Wilcoxona dla prob zaleznych wykazala istotne statystycznie roznice pomiedzy audiogramami przed- i poekspozycyjnymi dla obu uszu we wszystkich ocenianych czestotliwosciach (p < 0,0001). U 14 badanych (77%) przynajmniej w 1 sesji pomiarowej zaobserwowano znaczace TTS (co najmniej 10 dB). Czasowe pogorszenie sluchu mialo zakres czestotliwosci typowy dla uszkodzen sluchu indukowanych halasem (3-6 kHz). Szczegolowy rozklad TTS przedstawiono w tabeli 3.

Rzeczywiste srednie progi sluchu barmanow w zakresie czestotliwosci typowych dla uszkodzen sluchu spowodowanych halasem (3-6 kHz) byly gorsze niz srednie progi sluchu oszacowane wedlug PN-ISO 7029: 2004 dla populacji zdrowej, nienarazonej na halas, rownowaznej pod wzgledem plci i wieku [12] (rycina 1a). Rzeczywiste srednie progi sluchu barmanow byly natomiast zblizone do srednich progow sluchu oszacowanych wedlug PN-ISO 1999:2000 dla populacji zdrowej, narazonej na halas, rownowaznej pod wzgledem plci, wieku, stazu pracy i poziomow ekspozycji [13] (rycina 1b).

Za pomoca modelu regresji liniowej stwierdzono zaleznosc pomiedzy poziomem narazenia a wielkoscia czasowej zmiany progu sluchu dla czestotliwosci 3 kHz i 4 kHz (rycina 2).

OMOWIENIE

Swiatowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization --WHO) szacuje, ze ok. 440 mln mlodych ludzi (12-35 r.z.) jest zagrozonych zaburzeniami sluchu spowodowanymi glosna muzyka w lokalach rozrywkowych [14]. Zakladajac, ze dane te dotycza ekspozycji pozazawodowej, nalezy zwrocic szczegolna uwage na ryzyko uszkodzenia sluchu u pracownikow branzy rozrywkowej. Jest wiele publikacji opisujacych ekspozycje zawodowa barmanow i DJ-ow, jednak zbyt malo dotyczy oceny stanu sluchu tych grup zawodowych.

W badaniach obserwowano czasowe zmiany progow sluchu po ekspozycji na halas rozrywkowy w grupie barmanow pracujacych w roznych lokalach muzycznych. Stanowisko barmana zostalo wybrane z wielu sektorow branzy rozrywkowej ze wzgledu na to, ze bar i osoba go obslugujaca znajduja sie prawie w kazdym lokalu rozrywkowym, niezaleznie od jego wielkosci i dni otwarcia.

Analizy ekspozycji na halas dokonano na podstawie pomiarow przeprowadzonych z wykorzystaniem dozymetrii indywidualnej. Decydujac sie na zastosowanie tej metody pomiarowej, uwzgledniono specyfike pracy barmana. Metoda ta wydaje sie najwlasciwsza ze wzgledu na ciagle przemieszczanie sie osoby narazonej na halas (barman odpowiada za obsluge baru, przynoszenie towaru z zaplecza oraz obsluge stolikow na sali). Przeprowadzone pomiary potwierdzily, ze w wiekszosci przypadkow wartosci bezpieczne zostaly przekroczone.

Uzyskane wyniki (srednia [L.sub.Aeq] = 93,8 dBA) sa podobne do wynikow badan przeprowadzonych w innych krajach. Wykorzystujac dozymetrie indywidualna, pomiary przeprowadzono m.in. w klubach i dyskotekach Wielkiej Brytanii (srednia [L.sub.Aeq] = 89,8 dBA) [15], Irlandii (srednia [L.sub.Aeq] = 93,9 dBA) [4] i Australii (srednia [L.sub.Aeq] = 97 dBA) [3]. Lokale, w ktorych przeprowadzano badania, roznily sie pod wzgledem rodzaju puszczanej muzyki i sposobu jej prezentacji, ale we wszystkich oszacowany sredni dzienny poziom ekspozycji podczas weekendu przekraczal wartosc najwyzszego dopuszczalnego natezenia (NDN) (85 dB). Ocena tygodniowej ekspozycji byla trudna z uwagi na nieregularny tryb pracy uczestnikow badania i rozne poziomy halasow w lokalach w poszczegolnych dniach tygodnia.

Ocene sluchu po ekspozycji na halas przeprowadzono przed rozpoczeciem pracy i po jej zakonczeniu za pomoca audiometrii tonalnej. Wykonanie badan w lokalach w kabinie dzwiekoszczelnej nie bylo mozliwe, dlatego zastosowano sluchawki audiometryczne w oslonach przeciwhalasowych. Nie zaobserwowano istotnych roznic pomiedzy audiogramami przedekspozycyjnymi u tej samej osoby podczas 2 lub 3 sesji badawczych, co swiadczy o bardzo dobrej powtarzalnosci pomiarow, a tym samym o ich wiarygodnosci.

Ocena sluchu wykazala, ze pomimo mlodego wieku (M = 25 lat) i niewielkiego stazu pracy (M = 13 miesiecy) badanych osob w wiekszosci audiogramow przedekspozycyjnych mozna zaobserwowac podwyzszenie progu sluchu w wysokich czestotliwosciach (przede wszystkim 4 kHz), mogace wskazywac na nadmierne narazenie na halas. Potwierdzac to moze rowniez odbiegajacy od normy wynik uzyskany dla rozumienia mowy w halasie w samoocenie jakosci slyszenia. Pogorszenie rozumienia mowy w szumie jest jednym z pierwszych objawow odbiorczego uposledzenia sluchu spowodowanego halasem. Moze ono wystepowac jeszcze przed wystapieniem zmian w audiometrii tonalnej.

Analiza audiogramow poekspozycyjnych wykazala, ze czasowe zmiany sluchu wystepuja w przypadku wszystkich badanych czestotliwosci. Jednak znaczace TTS (co najmniej 10 dB) stwierdzono przede wszystkim dla wysokich czestotliwosci 3-6 kHz. Wyniki te potwierdzaja doniesienia innych autorow [15,16]. Podobne wyniki uzyskano takze w innej grupie pracownikow narazonych na glosna muzyke w lokalach rozrywkowych --u DJ-ow [17] oraz u uzytkownikow osobistych odtwarzaczy muzyki [18].

Warto podkreslic, ze analiza danych kwestionariuszowych wykazala, ze 60% badanych mialo poekspozycyjne szumy uszne, bedace jednym z objawow czasowych zmian sluchu. Potwierdza to wyniki badan przeprowadzonych w 31 nowojorskich klubach muzycznych, w ktorych ponad 50% ankietowanych barmanow narazonych na dzwieki powyzej 93 dBA sygnalizowalo wystepowanie szumow usznych [5]. W przypadku badan realizowanych w Wielkiej Brytanii problem ten zglosilo 85% ankietowanych pracownikow lokali rozrywkowych (barmani stanowili 42% ocenianej grupy) [6]. Podobne szumy uszne po narazeniu na halas rozrywkowy zaobserwowano takze u DJ-ow. Wedlug danych z pismiennictwa odsetek osob z szumami usznymi w tej grupie pracownikow wahac sie moze nawet od 67% [17] do 75% [19].

Przeprowadzone badania sugeruja, ze ekspozycja zawodowa wywoluje negatywne skutki sluchowe. Jednak aby dokladniej rozpoznac skale problemu halasu i jego wplyw na sluch pracownikow branzy rozrywkowej, konieczne sa dalsze badania uwzgledniajace m.in. wieksza grupe badana. Warto takze rozwazyc zastosowanie czulszej techniki badania sluchu--otoemisji akustycznej--ktora pozwolilaby przeprowadzic bardziej obiektywna ocene (szczegolnie ze audiometria poekspozycyjna byla wykonywana w poznych godzinach nocnych, a osoba badana byla przemeczona).

Branza rozrywkowa jest sektorem przemyslu skupiajacym przede wszystkim ludzi mlodych, ktorzy maja niewielka swiadomosc negatywnych konsekwencji obecnego stylu zycia w perspektywie lat. Analiza kwestionariuszy wypelnianych przez pracownikow roznych lokali potwierdzila, ze w wiekszosci przypadkow nie sa oni swiadomi zaleznosci pomiedzy wielogodzinna ekspozycja na glosna muzyke w klubach i dyskotekach a pogorszeniem sluchu w pozniejszych latach zycia. Z 65 pracownikow brytyjskich lokali muzycznych 69% nie dostrzega tego problemu, a tylko 20% domagalo sie informacji o ryzyku uszkodzenia sluchu indukowanego halasem [15]. Dlatego bardzo istotne jest zwiekszanie wiedzy o konsekwencjach nieprzestrzegania podstawowych zasad ochrony sluchu w sektorze rozrywkowym.

WNIOSKI

Osoby pracujace na stanowisku barmana stanowia grupe zawodowa o podwyzszonym ryzyku utraty sluchu. Poziomy dzwiekow, na jakie te osoby sa narazone podczas pracy, znacznie przewyzszaja dopuszczalne przez prawo normy. Niezbedne jest zwiekszenie swiadomosci pracownikow i pracodawcow oraz--jak wskazano w Dyrektywie EU 2003/10/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [7]--wdrozenie programow ochrony sluchu.

https://doi.org/10.13075/mp.5893.00734

PISMIENNICTWO

[1.] Paoli P., Merllie D.: Third European survey on working conditions. European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions. Office for Official Publications of the European Communities, Luxembourg 2001

[2.] Legislation.gov.uk [Internet]. The National Archives, London [cytowany 5 marca 2018]. Health and Safety: The control of noise at work regulations 2005. Adres: http://www. legislation.gov.uk/uksi/2005/1643/made

[3.] Beach E., Williams W., Gilliver M.: Estimating young Australian adult's risk of hearing damage from selected leisure activities. Ear Hear. 2013;34(1):75-82, https://doi.org/10.1097/AUD.0b013e318262ac6c

[4.] Kelly A., Boyd S., Henehan G., Chambers G.: Occupational noise exposure of nightclub bar employees in Ireland. Noise Health 2012;14(5):148154, https://doi.org/10.4103/1463-17 41.99868

[5.] Gunderson E., Moline J., Catalano P.: Risks of developing noise-induced hearing loss in employees of urban music clubs. Am. J. Ind. Med. 1997;31(1):75-79, https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0274(199701)31:1<75::AID-AJIM11>3.0.CO;2-4

[6.] Barlow C., Castilla-Sanchez F.: Occupational noise exposure and regulatory adherence in music venues in the United Kingdom. Noise Health 2012;14(57):86-90, https://doi. org/10.4103/1463-1741.95137

[7.] Dyrektywa 2003/10/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie minimalnych wymagan w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczenstwa dotyczacych narazenia pracownikow na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (halasem) (siedemnasta dyrektywa szczegolowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG). DzU z 2003 r., L 042

[8.] Kramer S., Kapteyn T., Festen J.: Factors in subjective hearing disability. Audiology 1995;34(6):311-320, https://doi.org/10.3109/00206099509071921

[9.] Meijer A., Wit H., Tenvergert E.: Reliability and validity of the modified Amsterdam Inventory for Auditory Disability and Handicap. Int. J. Audiol. 2003;42(4):220-226, https://doi.org/10.3109/14992020309101317

[10.] PN-EN ISO 9612:2011. Akustyka. Wyznaczanie zawodowej ekspozycji na halas--metoda techniczna. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2011

[11.] PN-EN ISO 8253-1:2011. Akustyka. Metody badan audiometrycznych. Czesc 1: audiometria tonowa dla przewodnictwa powietrznego i kostnego. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2011

[12.] PN-ISO 7029:2004. Akustyka. Statystyczny rozklad progow slyszenia w funkcji wieku. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2004

[13.] PN-ISO 1999:2000. Akustyka. Wyznaczanie ekspozycji zawodowej na halas i szacowanie uszkodzenia sluchu wywolanego halasem. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2000

[14.] World Health Organization [Internet]. Organization, Geneva 2015 [cytowany 5 marca 2018]. 1.1 Billion people are at risk of hearing loss. Adres: http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2015/ear-care/en

[15.] Sadhra S., Jackson C., Ryder T., Brown M.: Noise exposure and hearing loss among student employees working in university entertainment venues. Ann. Occup. Hyg. 2002; 46:5,455-463, https://doi.org/10.1093/annhyg/mef051

[16.] Lao X., Yu I., Au D., Chiu Y., Wong C., Wong T.: Noise exposure and hearing impairment among Chinese restaurant workers and entertainment employees in Hong Kong. PLoS One 2013;8(8):e70674, https://doi.org/10.1371/journal. pone.0070674

[17.] Santos L., Morata T., Jacob L., Albizu E., Marques J., Paini M.: Music exposure and audiological findings in Brazilian disc jockeys (DJs). Int. J. Audiol. 2007;46:223-231, https://doi. org/10.1080/14992020601188575

[18.] Le Prell C., Dell S., Hensley B., Hall J., Campbell K., Antonelli P.J. i wsp.: Digital music exposure reliably induces temporary threshold shift (TTS) in normal hearing human subjects. Ear Hear. 2012;33(6):e44-58, https://doi.org/10.10 97/AUD.0b013e31825f9d89

[19.] Bray A., Szymanski M., Mills R.: Noise induced hearing loss in dance music disc jockeys and an examination of sound levels in nightclubs. J. Laryngol. Otol. 2004;118:123-128, https://doi.org/10.1258/002221504772784577

Anna Wolniakowska (1), Kamil Zaborowski (2), Adam Dudarewicz (2), Malgorzata Pawlaczyk-Luszczynska (2), Mariola Sliwinska-Kowalska (1)

Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera / Nofer Institute of Occupational Medicine, Lodz, Poland

(1) Klinika Audiologii i Foniatrii / Audiology and Phoniatrics Clinic

(2) Zaklad Zagrozen Fizycznych / Department of Physical Hazards

Finansowanie / Funding: praca sfinansowana przez Ministerstwo Zdrowia w ramach Narodowego Programu Zdrowia (nr projektu 6/4/3.1h/ /NPZ/2016/312/1659/C pt. "Monitorowanie zagrozen fizycznych, chemicznych i biologicznych w miejscu pracy. A) Monitorowanie narazenia na halas oraz wczesnych uszkodzen sluchu u pracownikow branzy rozrywkowej", kierownik projektu: prof. dr hab. med. Mariola Sliwinska-Kowalska).

Autorka do korespondencji / Corresponding author: Anna Wolniakowska, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera, Klinika Audiologii i Foniatrii, ul. sw. Teresy 8, 91-348 Lodz, e-mail: anna.wolniakowska@imp.lodz.pl

Nadeslano: 28 grudnia 2017, zatwierdzono: 18 czerwca 2018

Caption: Figure 1. Mean hearing thresholds recorded before and after exposure to noise in the studied group of bartenders in Lodz in 2017 as compared with: a) hearing threshold distributions estimated according to ISO 7029: 2004 [12] for the sexually and age-equivalent healthy population not exposed to noise, b) hearing threshold distributions estimated according to ISO 1999: 2000 [13] for the equivalent in terms of sex, age, job experience and exposure levels of the healthy population exposed to noise

Caption: Rycina 1. Srednie progi sluchu zarejestrowane przed ekspozycja na halas i po ekspozycji w grupie badanych barmanow w Lodzi w 2017 r. w porownaniu z: a) rozkladami progow sluchu szacowanymi wedlug normy ISO 7029:2004 [12] dla rownowaznej pod wzgledem plci i wieku populacji osob zdrowych, nienarazonych na halas, b) rozkladami progow sluchu szacowanymi wedlug normy ISO 1999:2000 [13] dla rownowaznej pod wzgledem plci, wieku, stazu pracy i poziomow ekspozycji populacji osob zdrowych, narazonych na halas

Caption: Figure 2. The relationship between bartenders' noise exposure level and the temporary threshold shift (TTS) for frequencies of: a) 3 kHz and b) 4 kHz--Lodz study, 2017

Caption: Rycina 2. Zaleznosc miedzy poziomem narazenia barmanow na halas a wielkoscia czasowego przesuniecia progu sluchu (TTS) dla czestotliwosci: a) 3 kHz i b) 4 kHz w badaniu przeprowadzonym w Lodzi w 2017 r.
Table 1. Self-assessment of the quality of hearing in bartenders
using the AIADH (Amsterdam Inventory for Auditory Disability and
Handicap) questionnaire in Lodz, 2017 [8,9]

Tabela 1. Samoocena jakosci slyszenia barmanow z zastosowaniem
kwestionariusza amsterdamskiego AIADH (Amsterdam Inventory for
Auditory Disability and Handicap) przeprowadzona w Lodzi w 2017 r.
[8,9]


            Zaburzenia
            slyszenia

        Hearing disability                             Wyniki
             factors                                    [pkt]

                                                       Results
                                                        [pts]

                                       M [+ or -] SD     min.   maks.
                                                                 max

Dyskryminacja dzwieku / Sound         22 [+ or -] 1,9     18     24
  discrimination
Lokalizacja sluchowa / Sound          13 [+ or -] 1,4     11     15
  localization
Rozumienie mowy w halasie /           12 [+ or -] 2,3     7      15
  Intelligibility in noise
Rozumienie mowy w ciszy /             14 [+ or -] 1,3     11     15
  Intelligibility in quiet
Wykrywanie dzwieku / Detection        14 [+ or -] 1,2     12     15
  of sounds

            Zaburzenia                 Wyniki uzyskane w
            slyszenia                 kolejnych czesciach
                                       kwestionariusza *

        Hearing disability            Results obtained in
             factors                  the following parts
                                      of the questionnaire
                                               *
                                              [%]

Dyskryminacja dzwieku / Sound                 91,7
  discrimination
Lokalizacja sluchowa / Sound                  88,5
  localization
Rozumienie mowy w halasie /                   83,0
  Intelligibility in noise
Rozumienie mowy w ciszy /                     92,6
  Intelligibility in quiet
Wykrywanie dzwieku / Detection                93,0
  of sounds

* Wynik uznawany jest za prawidlowy, gdy badany uzyska co najmniej
90% pkt / Result is considered correct when the subject receives
at least 90% of pts.

Table 2. Daily personal noise exposure levels for bartenders
working at a variety of entertainment venues--Lodz study, 2017

Tabela 2. Dzienne poziomy ekspozycji barmanow pracujacych w
lokalach rozrywkowych oznaczone za pomoca dozymetrii indywidualnej
uzyskane w badaniu przeprowadzonym w Lodzi w 2017 r.

    Miejsce i numer pomiaru       Czas pomiaru    [L.sub.Aeq]
 Place and measurement number         Time         (M = 93,4)
                                      [min]           [dB]

Klub muzyczny / Music club
  stanowisko / workplace I
    1                                  339           103,4
    2                                  366           101,9
    3                                  395            84,2
    4                                  534           101,5
    5                                  531           101,9
    6                                  533           101,9
    7                                  480            98,5
  stanowisko / workplace II
    8                                  297            81,0
    9                                  381            82,9
    10                                 346            95,0
    11                                 480            89,9
Dyskoteka / Discotheque
  12                                   276            93,1
  13                                   275            93,0
  14                                   273            93,6
  15                                   292            95,1
  16                                   291            96,1
  17                                   289            96,9
  18                                   330            95,9
  19                                   310            91,4
  20                                   309            91,5
  21                                   322            93,8
  22                                   341            99,4
  23                                   337            92,7
Pub
  24                                   261            89,0
  25                                   262            97,1
  26                                   263            95,8
  27                                   280            97,3
  28                                   279            87,5
  29                                   280            93,4
  30                                   329            92,0
  31                                   317            90,8
  32                                   325            86,7
  33                                   355            90,8

    Miejsce i numer pomiaru       [L.sub.Amax]    [L.sub.Cpeak]
 Place and measurement number      (M = 107,4)     (M = 127,5)
                                      [dB]             [dB]

Klub muzyczny / Music club
  stanowisko / workplace I
    1                                 115,5           133,4
    2                                 114,8           131,2
    3                                 106,8           133,2
    4                                 116,6           129,1
    5                                 115,5           132,5
    6                                 109,6           126,4
    7                                 115,4           132,7
  stanowisko / workplace II
    8                                 112,0           129,6
    9                                 112,2           131,1
    10                                111,5           140,4
    11                                108,9           129,8
Dyskoteka / Discotheque
  12                                  112,2           127,3
  13                                  108,8           132,3
  14                                  112,4           127,6
  15                                  103,3           119,9
  16                                  103,7           120,6
  17                                  104,8           122,4
  18                                  104,5           118,4
  19                                  102,1           124,0
  20                                  101,6           123,1
  21                                  105,3           122,5
  22                                  106,5           120,9
  23                                  100,3           121,1
Pub
  24                                  100,6           134,4
  25                                  106,2           143,9
  26                                  105,3           135,9
  27                                  106,3           119,8
  28                                  97,0            112,9
  29                                  102,0           128,1
  30                                  100,3           115,2
  31                                  99,0            115,2
  32                                  104,9           120,1
  33                                  117,4           153,4

[L.sub.Aeq]--rownowazny poziom dzwieku skorygowany charakterystyka
czestotliwosciowa A / the equivalent A-weighted sound pressure
level, [L.sub.Amax]--maksymalny poziom dzwieku skorygowany
charakterystyka czestotliwosciowa A / maximum A-weighted sound
pressure level, [L.sub.Cpeak]--szczytowy poziom dzwieku skorygowany
charakterystyka czestotliwosciowa C / the peak C-weighted sound
pressure level.

Table 3. Distribution of temporary threshold shifts (TTS) (at least
10 dB) with division into the right/left ear (N = 46) and
frequency--Lodz study, 2017

Tabela 3. Rozklad czasowego przesuniecia progu sluchu (TTS) o co
najmniej 10 dB z podzialem na uszy prawe i lewe (N = 46) oraz
czestotliwosc uzyskane w badaniu przeprowadzonym w Lodzi w 2017 r.

                    1 kHz       2 kHz       3 kHz
     Ucho
     Ear           n     %     n     %     n     %

Prawe / Right      0     0     4     8    11     24
Lewe/Left          3     6     4     8    16     35

                    4 kHz        6 kHz        8 kHz
     Ucho
     Ear           n     %      n     %      n     %

Prawe / Right     21     46     8     17     1     2
Lewe/Left         23     50     9     19     7     15

Dla czestotliwosci 0,25 kHz i 0,5 kHz nie odnotowano TTS
o wartosci [greater than or equal to] 10 dB / For
frequencies of 0.25 kHz and 0.5 kHz values of TTS
[greater than or equal to] 10 dB were not reported.
COPYRIGHT 2019 Nofer Institute of Occupational Medicine
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2019 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Title Annotation:PRACA ORYGINALNA
Author:Wolniakowska, Anna; Zaborowski, Kamil; Dudarewicz, Adam; Pawlaczyk-Luszczynska, Malgorzata; Sliwinsk
Publication:Medycyna Pracy
Article Type:Report
Geographic Code:4E
Date:Jan 1, 2019
Words:4330
Previous Article:THE IMPACT OF THE USE OF AMALGAM IN DENTAL TREATMENT ON THE PREVALENCE OF RESTLESS LEGS SYNDROME IN OLDER PEOPLE.
Next Article:EVALUATION OF NOISE EXPOSURE AND RISK OF HEARING IMPAIRMENT IN EMPLOYEES USING COMMUNICATION HEADSETS OR HEADPHONES/OCENA NARAZENIA NA HALAS I RYZYKO...
Topics:

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2021 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters