Printer Friendly

'Cyflafan a llwyfan yn un'.

GANWYD Ellis Humphrey Evans, Hedd Wyn, ym 1887 ym Mhenlan Trawsfynydd, cyn i'r teulu symud i hen gartref ei dad yn Yr Ysgwrn.

Dechreuodd farddoni yn gynnar iawn ac enillodd ei gadair gyntaf yn Eisteddfod y Bala ym 1907.

Cafodd ei alw i'r fyddin ym 1917 ac fe aeth i Fflandrys.

Roedd Hedd Wyn yn un o blith 32,000 o filwyr a laddwyd yn ystod yr ymosodiad ar Gefnen Pilckem.

Ni chipiwyd pentref drylliedig Passchendaele hyd Dachwedd 6ed, 98 diwrnod wedi i''r frwydr gychwyn. Talwyd pris uchel am yr ymgripio araf hwn dros brin bum milltir o dir: bu farw 310,000 o luoedd y Cynghreiriaid a 260,000 o Almaenwyr.

Erys y Gadair Ddu yn arwydd grymus o effaith ddychrynllyd y Rhyfel Byd Cyntaf ar gymunedau trwy Gymru benbaladr, ac addewid coll cenhedlaeth gyfan o wyer ifainc o Gymru.

Yn l Alan Llwyd.. "Pan gyhoeddwyd yn yr Eisteddfod mai Fleur-de-lis oedd ffugenw''r bardd buddugol, ni safodd neb ar ei draed.

"Roedd y bardd buddugol wedi cwympo chwe'' wythnos ynghynt. Roedd y Rhyfel a''r Brifwyl, llwyfan a chyflafan yn un." Hysbyswyd y gynulleidfa mai'r enillydd oedd Private E. H. Evans - Hedd Wyn - a gyda thristwch fe orchuddiwyd y gadair gyda chwrlid du.

Cafodd y gadair ei chludo ar drn i Drawsfynydd ac yna gyda throl a cheffyl i''r Ysgwrn, ac yno y mae hi hyd heddiw

CAPTION(S):

Hedd Wyn
COPYRIGHT 2009 MGN Ltd.
No portion of this article can be reproduced without the express written permission from the copyright holder.
Copyright 2009 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.

Article Details
Printer friendly Cite/link Email Feedback
Publication:Daily Post (Liverpool, England)
Date:Jul 29, 2009
Words:231
Previous Article:Aduniad Bangor; LLYTHYRAU.
Next Article:Yr Ysgwrn - dyfodol du?


Related Articles
Y criw diwyd y tu cefn i lwyfan yr aeyl; Bois y Bac nosfercher,S4C,9.00pm.
Trwbwl yn gallu bod yn dda weithiau; Y CELFYDDYDAU.
Weithiau mae'n well peidio disgwyl dim.
Monday: Pigion Y DYDD.
Wythnos pan ddaw'r byd ar lannau'r Afon Dyfrdwy.
Amser da gyda'r Genod Droog! Y CELFYDDYDAU.
Perfformiad siriol yn y Speigltent.
Dathlu'r deg ym Mae Caerdydd.
Mae'r pethau gorau'n wastad wedi digwydd yn y llefydd mwyaf annisgwyl.
Banio'r band?

Terms of use | Privacy policy | Copyright © 2018 Farlex, Inc. | Feedback | For webmasters