SIARAD PLAEN.

Byline: ORIG WILLIAMS

EDDIW mae arweinwyr llawer gwlad ym Mae Caerdydd yn edrych i lawr eu trwynau ac yn ceisio erlid bocsio allan o fodolaeth. Yn naturiol mae'r cyfryngau yn eu cefnogi, ac yn gwaeddi "clywch, clywch!"

Am fod bocsio yn rhywbeth cyffrous mae agwedd nad ydyw yn beth gweddus i'w gefnogi mewn cyfnod sydd a'i fryd am beidio brifo teimladau, heb sOn am gorff neb.

Serch hyn toes dim drwg mewn gyrru dynion ifanc i ladd, ac i gael eu lladd yn ddianghenrhaid hollol, yn Iraq. Unwaith yn rhagor mae ffeithiau wedi ymddangos bod meddyliau yr arweinwyr yn hollol wahanol i feddyliau y cyfryw rai y maent i fod i'w cynrychioli.

Llai na blwyddyn yn Ol fe ennillodd Clint Eastwood Oscar, a llawer o glod, am y fflilm Million Dollar Baby a gyfarwyddodd. Y tro yma hogan oedd yn y cylch gwaed, yn waed o anafiadau yn yr ysbyty, ac yn olaf yn ei harch, mewn ffilm afaelgar.

Yn awr mae camoliaeth mawr i ffilm arall am focsio sef Cinderella Man. Y tro yma stori wir ydyw am benderfyniad dyn o'r enw James J Braddock yng nghyfnod i diweithdra mawr yn yr Unol Daleithiau yn y tridegau. Roedd Braddock yn byw yn New Jersey, yn oer, ac yn brin o fwyd pan gafodd gyfle i focsio yn erbyn Pencampwr y byd, yn nghyfnod y ffyrnig Max Baer.

Roedd pawb o'r farn na fuasai Braddock yn cyrraedd yr ail rownd o dan ymosiadau peryglus Baer.

Braddock a orfu fodd bynnag, gan ennill clod ac enwogrwydd a thrwy hynny gwneud ei hun yn ddyn cyfoethog.

Efallai mae llwyddiant ffilmiau bocsio ydyw eu bod yn corffori breuddwyd America - y gall pob breuddwyd ddod yn wir os ydyw'r dyhead yn ddigon cryf. Tydw i ddim yn cofio'r cyfnod yma, ond mi rydwyf yn cofio cyfnod pan yr oedd llawer o son am y cyfnod cyffrous.

Yn ein toe ni fodd bynnag Ann Griffiths o Dolwan Bach oedd yr arwres fawr. Roedd hi wedi cerdded yr holl ffordd i'r Bala, yn droednoeth i gael Beibl.

Gyda'm cyfoedion ar y stryd doedd dim sOn am ymffrost Ann. Yno Tommy Farr o Donypandy oedd yr arwr. Roedd Tommy wedi bocsio yn America yn erbyn yr anfarwol Joe Louis yn ogystal a Max Baer a James J Braddock. Er hynny, ei orchest wedi gwneud dim argraff ar wnaethurwyr ffilmiau Cymraeg yn amlwg. Fe ymddangosodd ffilm am Ann Griffiths ar S4C yn ddiweddar. Efallai wir bod hyn yn dangos mae cred fy rhieni oedd yn iawn.

Welais i ddim o'r ffilm. Ambell dro mae yn well dal i goelio storia bore oes. Roedd y byd yn well lle adeg yno.

Mae ffilmiau Rocky a Raging Bull wedi profi bod ffilmiau am focsio yn sicr o lwyddo, fyd eang, gan ei bod yn portreadu dyn cyffredin, tlawd, yn cael cyfle i ennill anfarwoldeb.

Ai y ffaith nad yw'r arwr wedi cael ei addysg ym Mhrifysgolion Bangor neu Aberystwyth ydyw rhwystr mawr yng Nghymru