Natasha Lamoela--ontwikkel die magiese teaterwereld.

Hoewel Natasha Lamoela aan die breer publiek vir haar televisiewerk bekend is, is sy sonder enige twyfel een van die mees talentvolle en gevestigde akteurs in die teater wat die land nog opgelewer het.

[ILLUSTRATION OMITTED]

En as alles volgens plan verloop sal sy en verskeie ander plaaslike akteurs eersdaags 'n huishoudelike naam in Namibiese huishoudings word--danksy Natasha se verbete pogings om Namibiese teater op te hef en te ontwikkel tot op 'n vlak waar plaaslike akteurs waardering en respek, in hul eie land en selfs oor die grense heen, sal verdien.

Haar sagmoedige en vriendelike geaardheid weerspreek die vas-beslote persoon wat as 'n introvert en 'n onsekere jong meisie van haar merkwaardige talent gebruik gemaak het om rasisme kaalvuis aan te vat en vir haarself as 'n bekroonde aktriese naam te maak.

Natasha het in Namibie groot geword maar toe sy 13 jaar oud was het haar familie na Wes-Kaap toe getrek. Die skool daar was nie baie goed nie en dit het beteken dat sy en haar 19 jarige suster op hul eie in Kaapstad moes woon. Dit was die aanbreek van die meest moeilikste maar ook gewaardeerde tyd van haar hele lewe. "Ons was nie 'n baie ryk gesin nie en ons het niks besit toe ons in die huis ingetrek het nie. Die eerste dag wat ons in daardie huis ingetrek het, het ons op die vloer geslaap en moes sonder elektrisiteit oor die weg kom. Dit was soos om binnehuis te kampeer!" onthou sy.

Daag rasisme uit

Beperkte finansies was onge-lukkig nie die enigste uitdaging gewees wat die tiener moes trotseer nie. Hulle het in 'n blanke woonbuurt gebly in 'n land wat toe nog in die kloue van apartheid vasgevang was. Sy moes verskeie rassistiese aanvalle en dreigemente verduur terwyl hulle huis onder vandalisme deurgeloop het. "Ek was die eerste nie-blanke kind in die skool wat ek bygewoon het. Die feit dat ek van Namibie af gekom het, waar die verskillende rasse baie meer geintegreerd was, het dit baie moeilik gemaak om met die verdeeldheid van rasse saam te leef. My lewe het bestaan uit skool toe gaan en huis toe gaan," se sy.

In St. 8 (graad 10) het Natasha se geluk begin draai. Een van die akteurs van 'n kabaret wat uit vier vroue bestaan het en as Every Women bekend gestaan het, het uit die stuk onttrek en daar is dringend na 'n plaasvervanger gesoek. Effe onseker van haarself het Natasha in haar Engelse onderwyser, wat ook later haar mentor geword het, mnr. Van Greunen, se oor gefluister dat sy in die rol belangstel. Hy het gevra sy moet harder praat wat sy toe gedoen het en daarmee het sy vir haar 'n oudisie losgeslaan.

"lets het op daardie verhoog met my gebeur. Ek het die rol gekry en het nog nooit weer terug gekyk nie," glimlag sy.

Vind haarself op die verhoog

Die kabaret het dieselfde jaar by twee afsonderlike feeste 'n eersteklas-toekenning verower. Vir die res van haar hoer-skoolloopbaan het Natasha aan die skool se opvoerings deel-geneem en toekennings tydens streekkompetisies en feeste vir die beste akteur sowel as vir die beste akteur in 'n ondersteunende rol ingeryg. In haar matriek jaar het sy 'n rol gespeel van 'n vrou wat liggaamlik gestremd was. Sy beskryf die rol as 'n leerskool wat haar laat besef het dat normaliteit van elke individu afhang. Elke persoon wat die stuk gesien het, het met die boodskap huiswaarts gekeer.

Dieselfde jaar het sy die eerste nie-blanke geword om die toekenning vir die beste akteur by haar skool te wen. Volgens haar het haar lewe handomkeer verander die oomblik toe sy haarself op die verhoog gevind het--haar akademise prestasie en sosiale interaksie het verbeter terwyl sy verskeie leiersposisies beklee het en haar akademiese werk onderskeidings verdien het.

Vuurdoop

Ook in haar matriek jaar het sy vir die Dalro National Acting kompetisie ingeskryf waar sy 'n eerste plek gewen het en daarmee saam ook 'n beurs om drama aan die Technikon Pretoria te studeer. Haar eerste jaar was 'n vuurdoop.

"Dit was baie harde werk en hulle het honderd persent toewyding van alle studente verwag. Ek het soggens agt uur begin om klasse by te woon en teen die tyd wat ek klaar was, het repetisies begin wat soms tot vier uur in die oggend kon aanhou. Dit was ernstige harde werk en ernstige strawwe kompetisie," onthou sy.

Haar stokperdjie het spoedig haar lewe geword en sy het besef dat sy nie gereed is om haar lewe total aan drama toe te wei nie. Dit het meegebring dat sy teen die einde van haar eerste jaar terug Kaap toe getrek het en sielkunde aan die Universiteit van Stellenbosch gaan studeer het. Gou het sy besef dat sy drama gemis het.

"Ek was nie gelukkig nie en toe die hoof van die drama department van Pretoria Technikon my bel en aanbeveel dat ek terugkom en my studies voltooi, het ek nie twee keer gedink nie," lag sy. Sy het die Franz Marx-beurs ontvang om haar tweede jaar te voltooi. Die beurs is vernoem na die bekende en toonaangewende Suid-Afrikaanse televisie vervaardiger, Frans Marx. Die jaar het sy selfs harder as tevore gewerk.

"Ek het besef ek moet doen wat my gelukkig maak en dat mens nie 'n beroep moet najaag omdat dit van jou verwag word om 'n goeie inkomste te verdien nie," se sy. Sy het voortgegaan om vir die drama departement in toneelstukke op te tree wat met die een toekenning na die ander weggestap het. Teen die einde van haar derde jaar is Natasha genooi om haar vierde jaar tegniese graadkurses (B. Tech) in drama te voltooi. Dit was net nog 'n dol jaar vir haar gewees omdat sy deeltyds gestudeer het, terwyl sy by die Crawford Kollege in Pretoria klas gegee het.

Die terugkeer Namibie toe

Teen die einde van die jaar het sy 'n behoefte gehad om by haar familie aan te sluit, wat intussen na Namibie teruggekeer het. "Ek wou net by my gesin wees saam met wie ek nie saamgewoon het sedert my tiener jare nie, maar ek was geskok toe ek besef dat drama en teater glad nie so ernstig opgeneem word in Namibie soos in Suid-Afrika nie. Die mense repeteer nie tot vier uur in die oggend nie, daar was nie sprake van toewyding of dissipline nie. Toe die jaar op 'n einde kom wou ek met alle mag en mening terug Suid-Afrika toe," vertel sy.

Daar was ook 'n ernstige tekort aan werk in Namibie en Natasha was bloot gelukkig om 'n geleentheid te kry om 'n televisieprogram aan te bied en om in a drama hier en daar deel te neem. In die tyd het sy 'n mede-teaterpraktisyn, Frank Dornbrach, ontmoet wat ook later haar lewensmaat en sakevennoot geword het. "Ons het besef ons deel dieselfde passie en dieselfde beginsels en dat ons ons eie geleenthede hier in Namibie sal moet skep.

So het Avalon Event dan ook in 2003 die lig gesien--'n teater produksie maatskappy wat enige skeppende droom kan laat waar word," spog sy trots.

Om "dokter hanswors" te speel

Op die oomblik is daar sowat 30 vryskut akteurs wat op 'n kontrak basis by die maatskappy betrokke is. Hulle pak enigiets van industriele en opvoedkundige teater, animasie tot televisie en radio produksies aan.

'n Spesiale hoogtepunt vir die groep was die Siamba wat 'n "Afrika ontmoet Brasil"--karnaval was.

Avalon Event doen ook rolverdelings, skryf tekste, doen ontwerpe en bied opleiding in teater verwante vaardighede aan waaronder drama, stemopleiding, poppeteater, vuurblaas en om op stelte te loop. En in die voorste gelid van al die aktiwiteite staan Natasha.

Een van haar gunstelinge is "Huhu" haar dokter Hanswors. "Huhu" genees deur gelag en besoek gereeld hospitale om siek kinders op te beur. Meeste van die produksies wat deur Avalon Event op die planke gebring word of selfs hospitaal toe geneem word, is nog nooit voorheen in Namibie aangepak nie. Die maatskappy word ook toenemend raakgesien as die toonaangewer wat nie net vermaak nie, maar ook inlig en opvoed.

Raak die harte aan

Natasha Lamoela het onlangs Sister Namibia se aandag getrek met haar een-vrou struk, "ME & U" (Ek en jy), wat sy vir die tweede keer op aanvraag van die publiek aangebied het. Sy verwys na die optrede as een van haar "hart projekte". Die karakter het ontstaan na Natasha genader is om 'n 15 minute vertoning oor vroue bymekaar te sit. Sy was effe skepties hieroor gewees aangesien sy, ondanks al die aanmoediging van Frank, nog nooit die selfvertroue gehad het om haar eie teks te skryf nie. Sy het later toegegee en teen die einde van haar kort vertoning het sy die harte van die gehoor geraak. Die drama het gehandel oor mishandelde vroue en die lewe in n gemeenskap wat deur mans oorheers word. Sommige in die verhoor het gehuil Die sukses het haar die moed gegee om haar eerste vollengte toneelstuk te skryf.

Die teks handel oor die reis van 'n jong meisie na vroulikheid terwyl sy probeer leer wat dit beteken om 'n meisie te wees en wat dit beteken om 'n vrou te wees tussen al die teenstrydige boodskappe deur wat sy sedert haar geboorte ontvang het.

Deur verskeie subtiele, openlike en by tye selfs geweldadige vorme van seksisme en rassisme uit te daag het die vrou in die tonneelstuk heel en triomfantlik bo haar situasie verrys terwyl die vrou wat die opvoering gelewer het, haarself oenskynlik sonder veel moeite en onvoorwaardelik aan die stuk oorgegee het. Met die verskillende rolle kon sy daarin slaag om haar ongelooflike talent as 'n aktrise, danser en toneelspeler te vertoon.

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

"Ek het tot die besef gekom dat daar 'n ernstige behoefte ontstaan vir mense om hul lewe in oenskou te neem en dat die proses ook tot genesing kan lei," verklap 'n emosionele Natasha. "Ek het die stuk aan alle vroue in Namibie en vroue in Afrika opgedra."

Drome en harde werk

Sister Namibia sou wou sien dat elke meisie en vrou en elke seun en man in Namibie die roerende stuk onder oe moet kry. Die drama sal weer op die verhoog kom in Oktober 2006. Avalon sal dan n weeklange opvoerings doen oor vroue en kindermishandeling om bewusheid daaroor te skep by FNCC. "ME & U" sal een van die hoogtepunte in die programme wees.

Natasha Lamoela doen 'n beroep op alle vroue, veral die jong vroue, om te besef dat hulle enigiets kan doen waaroor hulle droom. "Maar drome sal drome bly as dit nie met harde werk opgevolg word nie. Ons moet ontslae raak van gedagtes wat ons oortuig dat iemand anders iets waarskynlik beter as onsself kan doen en dit eerder vervang met 'n positiewe benadering van 'ek kan dit doen'. As ons sou durf waag om hoer te mik sal die teaterbedryf in Namibie eersdaags oorloop van nie net sterk akteurs nie, maar ook met kragtige regiseurs en vervaardigers," se sy.

Sy is voorwaar 'n bewys dat die spesifieke droom bewaarheid kan word.

Deur Natasha Tibinyane

Vertaal deur Marietjie Naude