Medea praat Afrikaans (1).Opsomming Euripides Euripides (y  rĭp`ĭdēz), 480 or 485–406 B.C., Greek tragic dramatist, ranking with Aeschylus and Sophocles. se "Medea" is een van die Griekse dramas wat
steeds dwarsoor die wereld vertaal, opgevoer en verwerk word. Alhoewel
daar nog geen Afrikaanse vertaling van crie drama gepubfiseer is nie, is
daar al verskeie Medea-dramas in Afrikaans Afrikaans (ăf'rəkäns`), member of the West Germanic group of the Germanic subfamily of the Indo-European family of languages (see Germanic languages). opgevoer. Hierdie artikel
ondersoek hierdie dramas en die omstandighede waarin hulle opgevoer is
en fokus dan veral op "Mamma Medea" deur Tom Lanoye Tom Lanoye (born August 27, 1958 in Sint-Niklaas) is a Flemish novelist and poet.He went to school at the Sint Jozef Klein Seminarie in Sint-Niklaas, where Anton van Wilderode was a teacher. en die Afrikaanse vertaling daarvan deur Antjie Krog Antjie Krog (1952– ) is a prominent South African poet, academic and writer. Early life Born into an Afrikaner family of writers on 23 October 1952 in Kroonstad, South Africa she grew up on a farm, attending primary and secondary school in the area. . Abstract Medea speaks Afrikaans Euripides' "Medea" is one of the Greek In desktop publishing, to display text in a representative form in which the actual letters are not discernible, because the screen resolution isn't high enough to display them properly. The software lets you set which font sizes should be greeked. dramas that have been and still are being translated, performed and adapted in many different languages and countries. Although no Afrikaans translation of this tragedy has been published, several Afrikaans translations and adaptations of it have been staged. This paper explores these plays and the circumstances CIRCUMSTANCES, evidence. The particulars which accompany a fact. 2. The facts proved are either possible or impossible, ordinary and probable, or extraordinary and improbable, recent or ancient; they may have happened near us, or afar off; they are public or of their production and focuses especially on Tom Lanoye's "Mamma Medea" which has been translated into Afrikaans by Antjie Krog. 1. Inleiding Die verhaal van Medea (2), die Kolchiese prinses wat haar familie en land verraai uit liefde vir Jason, die Griekse held, saam met hom na Griekeland terugkeer en, wanneer hy besluit om met 'n Griekse prinses te trou, as skokkende wraak hul kinders vermoor, is in 431 v.C. verewig in die meesterlike tragedie van Euripides (3). Dit is een van die Griekse mites wat die meeste voorkom in die letterkunde en kuns van die laaste dekades. (4) Ook n. 1. Oak. in Suid-Afrika was daar verskeie nuwe opvoerings van Medea-dramas: SUKOVS se weergawe van Euripides se tragedie, die Medea-alleenspraak van Dieter Reible, (5) Demea deur Guy Butler For the South African poet and writer, see Frederick Guy Butler. Guy Montagu Butler (August 25, 1899 – February 22, 1981) was a British athlete, winner of gold medal in 4x400 m relay at the 1920 Summer Olympics. (1990), (6) die Jazzart-geselskap se Medea, (7) Medeia-Ballade van Ben DeHaeck, Marthinus Basson se produksie van Tom Lanoye se Mamma Medea, 'n Afrikaanse vertaling van Anouilh se Medee (1961) en Brett n. 1. Same as Britzska. Bailey se medEia. (8) Vier van die produksies was in Afrikaans. Dit was moontlik nie die eerste keer dat Medea op die verhoog Afrikaans gepraat het nie. Die Afrikaans-Hollandse Toneelvereniging is in 1907 gestig om toneelstukke in Afrikaans op te voer met die tweeledige doel Doel is a subdivision of the municipality of Beveren in the Flemish province of Antwerp. It is located near the river the Scheldt, in a polder of the Waasland. To the north of Doel one can find an Electrabel nuclear power plant with 4 reactors with a total output of 2,800MW om "die landstaal en volksopvoecling te bevorder" (Binge binge (binj) 1. a period of uncontrolled or excessive self-indulgent activity, particularly of eating or drinking. 2. to indulge in such activity. , 1969:37). Die eerste opvoerings was in Maart 1907 in Pretoria Pretoria (prĭtô`rēə), city (1991 pop. 667,700), Gauteng, administrative capital of South Africa and formerly capital of Transvaal. , maar reeds in Mei (library) Mei - A set of class libraries by Atsushi Aoki <aoki@sra.co.jp> and others for Objectworks Smalltalk Release 4.1. Mei includes: Grapher Library for drawing diagrams; Meta Grapher Library (grapher to develop grapher); Drawing tools and painting tools (structured in dieselfde jaar is Medea in Potchefstroom Potchefstroom (pŏch`əfstrōm, –str  m), town (1991 pop. 185,552), North West prov. (in what was formerly a part of Transvaal), NE South Africa. aangebied en geesdriftig ontvang. In April 1908 is Medea
weer we·er adj. Comparative of wee. op die planke gebring, hierdie keer in die stadsaal van Pretoria tydens die volkskongres. Medea is waarskynlik vir hierdie produksie gekies nie soseer om die fyner nuanses van die stuk nie, maar as verteenwoordiger van die Griekse drama, en dus van die bakermat van Westerse kultuur. Daar is egter geen aanduiding wie die stuk vertaal het nie en dit is moontlik dat die opvoering in Nederlands was (Stassen, 1957:234). Stassen meld dat die keuse van Medea nie deur alle lede van die vereniging ondersteun is nie en dat dit ook nie veel byval by die gehore, veral op die plattelandse dorpe, gevind het nie. Die opvoering van 'n Griekse tragedie was egter in ooreenstemming met G.S. Preller Preller is a surname and may refer to:
Ten spyte van hierdie vroee prominensie van Medea in die Hollands-Afrikaanse toneel, is daar na my wete Wete is a city located on the Tanzanian island of Pemba and it is the capital of Pemba North region. tot dusver geen Afrikaanse vertaling van Euripides se Medea gepubliseer nie. Die drama is dus later minder dikwels in Afrikaans opgevoer as ander Griekse tragedies, waarvan daar wel gepubliseerde vertalings beskikbaar was. (9) Die Medea-dramas wat wel in Afrikaans opgevoer is, is vir die bepaalde produksie vertaal of verwerk, maar geeneen is gepubliseer nie, totdat Antjie Krog se vertaling van Lanoye se stuk in 2002 gepubliseer is. Hierdie artikel ondersoek die uitbeelding van Medea in die onderskeie dramas, die aard van die vertaling of verwerking, en hoe hoe, usually a flat blade, variously shaped, set in a long wooden handle and used primarily for weeding and for loosening the soil. It was the first distinctly agricultural implement. The earliest hoes were forked sticks. die weergawe die omstandighede en tydvak asook die veranderende posisie van Afrikaans in Suid-Afrika weerspieel. 2. Euripides se Medea Aangesien al die weergawes direk of indirek teruggaan op die Griekse tragedie, is dit nuttig om die belangrikste elemente daarvan in oenskou te neem neem (nem) Azadirachta indica, a large evergreen tree having antifungal, antibacterial, antiviral, and antimalarial activity; long used medicinally for a wide variety of indications. : Jason, beroemde aanvoerder van die Argonaute Argonaute proteins are the catalytic components of the RNA-induced silencing complex (RISC), the protein complex responsible for the gene silencing phenomenon known as RNA interference (RNAi). , vaar na Kolchis om die Goue Vlies terug te bring na Griekeland. Hy verower die Vlies met behulp van Medea, dogter van die Kolchiese koning, Aietes. Ter wille van haar liefde vir Jason verraai sy haar vader Vader can refer to:
Wanneer Kreon Medea beveel om Korinthe onmiddellik te verlaat met haar kinders, slaag sy daarin om 'n dag uitstel te kry. Hierdie dag benut Benut is a town in Pontian, Johor, Malaysia. The island of Pulau Pisang is located in Benut. The word benut originated from a tree called "asam bunut". External links
• sy om wraak te neem op Kreon, sy dogter en Jason. Die toevallige besoek van Aigeus, koning van Athene, verskaf aan Medea 'n toevlugsoord daar. Medea se wraakplan behels die dood van Jason se bruid en haar vader, wat verslind word deur die towervlamme van Medea se geskenke. Jason se ergste straf is egter die verlies van sy kinders wat deur hul eie moeder vermoor word. In die slottoneel vertrek Medea triomfantlik in 'n strydwa, gestuur deur haar grootvader, die Songod. Jason bly agter, alleen, onheroies en met die vooruitsig van 'n eensame en roemlose dood. Die dramatiese slottoneel het oor die eeue baie bespreking uitgelok. Alhoewel dit 'n onvergelyklike coup de theatre coup de thé·â·tre n. pl. coups de théâtre 1. A sudden dramatic turn of events in a play. 2. An unexpected and sensational event, especially one that reverses or negates a prevailing situation. is, kan dit nie in menslike en realistiese terme Terme is a district of Samsun Province of Turkey.
• • [ verklaar of aanvaar word nie. Dit dui op Medea se bomenslike aard, maar alhoewel Euripides wel Medea as towenares (10) uitbeeld in die opsig dat haar geskenk dodelike towerkrag bevat, is sy in die meeste opsigte as gewone vrou vrou Noun S African an Afrikaner woman, esp. a married woman [Afrikaans] geteken wat ly onder menslike gevoelens. Die dualiteit van Medea, deels vrou, deels bonatuurlike wese WESE (92-5 JAMZ) is an urban contemporary radio station based in Baldwyn, Mississippi, USA, and serves Tupelo and Northeast Mississippi with an ERP of 12,000 watts at 92.5 FM. WESE is owned by clear channel communications. , is deur latere skrywers op verskillende wyses hanteer. Euripides se Medea is egter 'n komplekse en genuanseerde werk n. 1. See Work. waarin talle ander temas ook voorkom: die liefdesverhouding en trou van eggenote, die posisie van die vrou in die antieke wereld, barbaredom en beskawing, xenofobie, en natuurlik moederliefde en die aard van wraak. Dit is hierdie veelvuldigheid van temas, saam met die aangrypende en afgryslike afloop van die liefdesverhaal, wat skrywers en ander kunstenaars deur die eeue bly aangryp. 3. Opvoerings van Afrikaanse vertalings van Medeadramas 3.1 SUKOVS se Medea 'n Afrikaanse vertaling van Euripides se tragedie deur Roelf Laubscher is in 1973 (11) deur SUKOVS se werksteater opgevoer onder die regie Re`gie´ n. 1. Direct management of public finance or public works by agents of the government for government account; - opposed to the 2. van Jannie Gildenhuys. (12) Die teks skyn nie meer beskikbaar te wees nie. Die volgende opmerkings is gebaseer op 'n enkele koerantresensie (Auditorium auditorium Portion of a theater or hall where an audience sits, as distinct from the stage. The auditorium originated in the theaters of ancient Greece, as a semicircular seating area cut into a hillside. , 1973:14): die resensent, Auditorium, skryf gunstig oor die toneelontwerp, dekor en kostuums, maar het heelwat kritiek op die regie en spel. Hy/sy noem dat in die konfrontasie tussen die ontroue Jason en Medea, Jason eerder as die held voorkom en Medea as "'n onkundige onredelike barbaar". Hierdie indruk is versterk deur 'n onvleiende kostuum en ook deur haar bewegings: "haar wydsbeen staan en spronge is klaarblyklik daarop gemik om die barbaarse vrou, die 'tierwyfie' wat oor bose magte beskik, te suggereer ... maar te veel het in die proses verlore gegaan". Die slottoneel was na sy mening die meeste geslaagd, waar die dekor van 'n goue son in die agtergrond die magiese strydwa vernuftig gesuggereer het. Ongelukkig is daar nie meer inligting oor hierdie produksie te verkry nie. Dit wil voorkom asof die aksent Aksent (株式会社アクセント Kabushiki Gaisha Akusento geval het op Medea as buitestander, as minder beskaafde, wat onwelkom geword het in die meer gesofistikeerde Griekeland. Die resensent wy geen aandag aan die vertaling nie. Die redes vir die keuse van Medea vir hierdie opvoering was waarskynlik dat die stuk tot die wereldkultuur behoort, dat dit 'n uitdaging aan 'n jong Noun 1. Jong - United States writer (born in 1942) Erica Jong geselskap bied en dat dit die Afrikaanse toneelskat sou verryk. Hierdie produksie spruit uit die tyd toe toneel in Afrikaans in 'n bevoorregde posisie was, deurdat die uitvoerende kunsterade in die vier provinsies hul daarvoor beywer het om werke in Afrikaans en Engels Engels (ĕng`gĭls), city (1989 pop. 181,000), E European Russia, a port on the Volga River. It has a large chemical fiber complex. Founded by Ukrainian settlers, it was a major destination of German settlers during the reign of Catherine the op te voer en die algemene publiek op te voed in die toneelkuns van die wereld. (13) 3.2 'n Moderne mo·derne adj. Striving to be modern in appearance or style but lacking taste or refinement; pretentious. [French, modern, from Old French; see modern.] Adj. 1. Medea as opvoedkundige instrument Die Departement van Drama van die Technikon technikon Noun S African a technical college Pretoria (14) doen een maal per jaar 'n vollengte produksie met hul studente as deel van hul opvoeding in toneelgeskiedenis en praktyk. In 2003 is Anouilh se Medee vir die doel gekies. Die teks is in Afrikaans vertaal deur een van die dosente, Lorraine Lorraine (lôrĕn`), Ger. Lothringen, region and former province, NE France, bordering in the N on Belgium, Luxembourg, and Germany, in the E on Alsace, in the S on Franche-Comté, and in the W on Champagne. Viljoen, maar daar is geen aanpassings gemaak of transponerings na die Suid-Afrikaanse leefwereld nie. As deel van hul opvoeding is die studente blootgestel aan die Medea-mite en aan ander verwerkings: die drama van Euripides, Pasolini Pa·so·li·ni , Pier Paolo 1922-1975. Italian writer and director whose films, including The Gospel According to St. Matthew (1964) and The Decameron (1971), reflect on religion, class, and sexuality. se Medea en Dassin se A Dream of Passion. Die temas van die drama is ontleed en bestudeer, naamlik die disfunksionele huwelik en sielkundige aspekte van die Medea-karakter en van Jason en Kreon as verteenwoordigers van die "manlike" perspektief. Die verskynsel van kindermoord, ook in die moderne wereld, is ook ondersoek. Hierdie opvoering berus dus weereens op Medea se status as een van die "klassieke" voorbeelde van die Westerse kultuurerfenis, wat 'n universeel geldige ontleding van menslike karakter op dramatiese wyse verwoord en vergestalt. Die keuse van Afrikaans vir die produksie spruit uit die gebruik om beurtelings produksies in Engels en in Afrikaans aan te pak om die studente blootstelling te gee aan optrede in albei tale. Daar is ander Medea-dramas wat verwerk is om elemente van die Suid-Afrikaanse samelewing te weerspieel. 4. Medea-dramas met Suid-Afrikaanse elemente 4.1 Jazzart se Medea Die klem op Medea as vrou, as buitestander, as vreemdeling in die gesofistikeerde wereld van Jason, is op besonder flambojante en boeiende wyse uitgebeeld in Jazzart Theatre se multikulturele produksie van Medea wat onder leiding van Mark Fleishman in 1994 geskep is deur lede van die geselskap. Alhoewel die voertaal oorwegend Engels was, is daar ook gebruik gemaak van ander tale. Die Voedster het Kaapse Afrikaans gepraat, met 'n goeie skoot Engels daarin gemeng. In die vierde toneel is Medea wanhopig. Sy het pas verneem dat Kreon haar verban het en dat sy binne 24 uur die land moet verlaat, sonder haar kinders. Die Voedster vermaan haar, spoor spoor n. The track or trail of an animal, especially a wild animal. v. spoored, spoor·ing, spoors tr. & intr.v. To track (an animal) by following its spoor or to engage in such tracking. haar aan en herinner haar aan haar waardigheid en identiteit deur haar platvloerse advies: No use throwing a tantrum. You shame us all down there in the dirt. Staan op! Wat het ek vir jou geteach, heh? Jy's 'n Colchian. Niemand lag vir 'n Colchian woman nie. Niemand mock die bloed van my ancestors nie. Vir jou pa, meisie. Jy het jou country verloor. Jy het jou pa verloor. Jy het jou broer verloor. Moenie jouself verloor nie, meisie. Staan op! (p. 4). In hierdie opvoering was daar geen strewe na verhewe, letterkundige taal Taal 1 A lake of southwest Luzon, Philippines, south of Manila. It contains Volcano Island, the site of the active volcano Mount Taal. Noun 1. nie, maar die doel was eerder om die taal weer te gee soos dit gepraat word. Xhosa Xhosa People living primarily in East Cape province, South Africa. They form part of the southern Nguni group of Bantu-speaking peoples. In the late 18th and early 19th centuries, the series of conflicts called the Cape Frontier Wars engaged the Xhosa against the European , Spaans en Tamil Tamil (tăm`ĭl), Dravidian language of India. See Dravidian languages. Tamil Any member of a people originally of southern India who speak the Tamil language. (deur Aietes) is gebruik om die veeltaligheid van die karakters op 'n realistiese wyse uit te beeld n. 1. Same as Beild. . Die tegniek laat die gehoor die vervreemding ervaar van mense n. 1. Manliness; dignity; comeliness; civility. v. t. 1. To grace. in 'n veeltalige samelewing (Fleishman, 1997:209-211)--dit is kenmerkend van die multikulturele opvoerings wat vanaf die laat sewentigerjare in Suid-Afrika begin voorkom het. Hauptfleisch (1997:60) verwys daarna as "a hybrid sort of performance which is uniquely South African" en noem dit ook "crossover Crossover The point on a stock chart when a security and an indicator intersect. Crossovers are used by technical analysts to aid in forecasting the future movements in the price of a stock. In most technical analysis models, a crossover is a signal to either buy or sell. theatre". Hier was Afrikaans net een van die vele n. 1. A veil. tale wat daagliks in ons land gepraat word. So 'n realistiese aanvaarding van Afrikaans is ver verwyderd van die stryd om die taal wat agter die vroegste toneelstukke in Afrikaans te bespeur is. Dit is ook duidelik te onderskei van die suiwer taal wat in die meeste produksies van die uitvoerende kunsterade te hoor was. 4.2 Medeia-Ballade Hierdie verwerking deur dr. Ben DeHaeck is sterk beinvloed deur Anouilh se Medee. Medeia-Ballade is onder regie van DeHaeck opgevoer deur die amateur Breughel Breughel, family of painters: see Bruegel. Teater Groep (15) op Stellenbosch Stellenbosch (stĕl`ənb sh, -bŏs), city (1991 pop. 73,839), Western Cape, SW South Africa, in the Eerste River valley. It is a wine-making and fruit-growing center. , (16) nadat
dit die ATKV-prys gewen het by die Karoo ka·roo also kar·roo n. pl. ka·roos An arid plateau of southern Africa. [Afrikaans, from Nama !garo-b, desert. amateurtoneelfees. Die opvoering het dans, mimiek en dialoog ingesluit. Die drama gee 'n amper skematiese oorsig van "Medeia en Jason se gruwelverhaal". Jason se aankoms in Kolchis, hul vlug en hul kort verblyf in Thessalie is die inleiding tot die verbrokkeling van hul verhouding in Korinthe, die fokuspunt van die handeling. Die oorgang tussen tonele word bewerkstellig deur kommentaar en inligting verskaf deur 'n verteller, wat tot 'n mate die funksie van die antieke koor vervul. Alhoewel DeHaeck Anouilh se weergawe volg, het hy dit heelwat verkort en bring dus die koor, wat nie in die Franse stuk behou is nie, terug om noodsaaklike inligting oor te dra aan die gehoor. In die openingstoneel in Kolchis is daar plaaslike, Suid-Afrikaanse elemente ingevoeg, byvoorbeeld "Na die inleidingslied deur die verteller/singer slaan twee inboorlinge in dierevelle die bongos" (p. 2). Medeia se eerste woorde wanneer sy opkom en dans is in Xosa Xo·sa n. Variant of Xhosa. , wat deur die Bongospelers in Afrikaans vertaal word. Dit is 'n beskrywing van chaos in die natuur. Jason verskyn en sy woorde aan Aietes is in Afrikaans. Hy beskryf homself as verteenwoordiger van die "Groot Helleniese Ryk" en die plaaslike bewoners as "barbare van Kolchis". Hierdie onderskeid tussen beskawing en barbaar word later deur Kreon opgeneem wanneer hy Medeia verban: "Sonder jou is Jason onskuldig. Jason is een van ons ras. Maar jy is 'n vreemdeling met jou haat en jou toorkrag" (p. 13). Die toneel tussen Medeia en die Oppaster (17) plaas plaas Noun S African a farm [Afrikaans] die toeskouer aan die begin van die handeling van Anouilh se stuk. Kreon bevestig haar verbanning, maar sy plan is om haar kinders in sy paleis te laat grootword. Sy vra dat hulle nog die laaste nag by haar mag slaap. Die beslissende toneel tussen Jason en Medeia is geskoei op Anouilh se soortgelyke toneel waar Medee Jason nog altyd liefhet, maar hy haar nie meer liefhet nie. Medeia hou vol dat hy haar nooit uit sy lewe en gedagte sal kan sny nie. Sy is jaloers op sy nuwe bruid, sy nuwe liefde en hartstog, maar hierdie Jason voel nie meer so 'n passie nie. Hy soek vrede Vrede a is town in the Free State province of South Africa that is the agricultural hub of a 100 km² region. Maize, wheat, mutton, wool, beef, dairy products and poultry are farmed in the region. . Medeia is magteloos om hom te beweeg. Selfs haar dreigemente verwek net jammerte vir haar by Jason. Daar is 'n onoorbrugbare kloof kloof n. South African A deep ravine. [Afrikaans, from Middle Dutch clove, cleft, ravine; see gleubh- in Indo-European roots. tussen hierdie twee eertydse minnaars en geesgenote. Medeia voel nog altyd die drang na avontuur, maar Jason verlang na 'n rustige bestaan (p. 18). Sy versugting is na "geluk, arm geluk". (18) Die implikasie hiervan is belangrik vir die karakterisering van Jason. Hy is nie meer die held wat hartstogtelik leef nie. Medeia se liefde vir Jason is nog steeds vurig, ten spyte van wedersydse ontrou. Sy weiering om haar uitnodiging tot 'n nuwe avontuur te aanvaar en haar besef dat sy besluit finaal is, is die beslissende faktore in die inwerkingstelling van haar wraakplan. Niemand sal ooit se dat Medeia swak was. En die krag waarmee Medeia nou alles vernietig, is dieselfde krag waarmee Medeia liefgehad het (p. 19). Na 'n kort berig Berig was according to Jordanes the king who led the Goths on three ships from Scandza (Scandinavia) to Gothiscandza (the Vistula Basin).[1] They settled and then attacked the Rugians who lived on the shore and drove them away from their homes, subsequently winning a van die wrede Wrede may refer to:
1. ^ Statistics Norway (2006). "Urban settlements. Population and area, by municipality. 1 January 2006". op pad is om haar te straf. Medeia verdwyn egter in die wa in met die kinders, nadat sy dit aan die brand gesteek het. As Jason verskyn, tart sy hom dat hy haar nooit sal vergeet nie, want sy het hulle kinders doodgesteek en gaan haarself ook om die lewe bring. Vir Medeia delg haar wraakdaad teenoor Jason terselfdertyd ook haar skuld Noun 1. Skuld - goddess of fate: a dwarf who personified the future teenoor haar land en familie: My broer, my vader en die Guide Vlies het ek aan Kolchis teruggegee. Uiteindelik is ek Medeia vir altyd. En probeer haar nou te vergeet (p. 22). Jason is egter vasberade om 'n nuwe lewe te begin: Laat ons teruggaan na die paleis. Nou moet ons leef, die orde beveilig en wette gee aan Korinthe en 'n wereld sonder illusies opbou (p. 22). Die stuk eindig waar die wag en die Ouvrou oor alledaagse onderwerpe soos die weer en die oes praat Praat is a free scientific computer software program for the analysis of speech in phonetics. It has been designed and continuously developed by Paul Boersma and David Weenink of the University of Amsterdam. . Medeia en haar wraak skyn reeds vergete. Sy het die effek van haar daad misreken. DeHaeck volg Anouilh se radikale herinterpretasie van die verhouding tussen Jason en Medeia. Wat betref die bou van die drama het Anouilh teruggegaan na Seneca Seneca, the elder, c.60 B.C.–c.A.D. 37, Roman rhetorician and writer Seneca, the elder (Lucius, or Marcus, Annaeus Seneca) (l eerder as Euripides (Van Zyl van Zyl is an Afrikaans surname, and may refer to:
[ edit ] Municipalities of Ourense DeHaeck (1996), het hierdie stuk in Afrikaans geskryf vir die spelers wie se moedertaal Afrikaans is. Hierdie produksie was deels 'n praktiese opvoeding, maar ook 'n verwerking van 'n toonaangewende Franse dramaturg se seining seine n. A large fishing net made to hang vertically in the water by weights at the lower edge and floats at the top. v. seined, sein·ing, seines v.intr. To fish with such a net. v. van Medea in die twintigste eeu. Deur sekere Sekere is a type of traditional Yoruba music played and popularized by Ibadan musicians such as the late Alhaji Alamu Atatalo. Sekere, in this sense, is accompanied by dundun, omele, agogo, agidigbo, other instruments, and a chorus. plaaslike elemente in te voeg, het DeHaeck verseker dat die spelers en die gehoor makliker by die materiaal aansluiting sou kon vind. 5. Mamma Medea van Tom Lanoye (19) (2001) Tom Lanoye se toneelstuk wat gebaseer is op die Medea-mite bring 'n aantal temas ha vore wat alreeds voorheen in Medea-dramas behandel is. Sy geheelkonsep is egter nuut. Hierdie drama is deur Antjie Krog in Afrikaans vertaal en onder regie van Marthinus Basson in 2002 en 2003 (20) opgevoer deur die Vleis, Rys n. 1. A branch. & Aartappels-geselskap. Dit is opvallend dat na die aftakeling van apartheid apartheid (əpärt`hīt) [Afrik.,=apartness], system of racial segregation peculiar to the Republic of South Africa, the legal basis of which was largely repealed in 1991–92. daar 'n nuwe toenadering tussen die Nederlandse en Afrikaanse letterkunde is. Die samewerking tussen Lanoye, Krog KROG is a commercial modern rock music radio station in Grants Pass, Oregon, broadcasting to the Medford-Ashland, Oregon area on 96.9 FM. KROG also serves Medford, Oregon on booster KROG-1 96.9 FM. en Basson is een van vele voorbeelde daarvan. Afrikaanse dramas geniet egter nie meer die luukse van die staatondersteunde uitvoerende kunsterade nie en hierdie opvoering was grootliks afhanklik van kommersiele borge Borge may refer to: Places
5.1 Die struktuur van die drama Die drama bevat twee dele de·le n. A sign indicating that something is to be removed from printed or written matter. tr.v. de·led, de·le·ing, de·les 1. To remove, especially from printed or written matter; delete. 2. . Deel een speel in Kolchis en op pad na Griekeland af, en Deel twee in Korinthe. Deel een is grootliks gebaseer (21) op die Argonautika van Apollonios Rhodios, en deel twee op Euripides se Medea en Anouilh (1961) se drama. In Lanoye se stuk praat die Kolchiers Vlaams en hul dialoog is in vyfvoetige jambes, terwyl die Grieke se woorde in die vorm van Nederlandse prosa verskyn. (22) Op hierdie wyse nooi Lanoye die toeskouer om Mamma Medea ruimer te interpreteer as net 'n huweliksdrama. Dit is dit ook, soos die aanhaling uit Edward Albee Noun 1. Edward Albee - United States dramatist (1928-) Albee, Edward Franklin Albeen se Who's Afraid of Virginia Woolf Noun 1. Virginia Woolf - English author whose work used such techniques as stream of consciousness and the interior monologue; prominent member of the Bloomsbury Group (1882-1941) Adeline Virginia Stephen Woolf, Woolf in die boek bevestig, maar hier is veel meer op die spel. Die stuk gaan ook oor die verhouding tussen verskillende kulture. Hoe kan hulle in harmonie saamleef? Hoe behandel die dominante groep die minderheid? Hierdie is temas en kwessies wat uiters relevant is aan die begin van die 21ste eeu. Die drama open in Kolchis waar Medea en haar suster, Chalkiope, die aankoms van Jason, vergesel deur Chalkiope se seuns, Frontis en Melas, sien. (23) Waar Apollonios Medea se liefde verklaar as gevolg van Cupido se pyl wat haar tref tref adj. Judaism Unclean and unfit for consumption according to dietary law; not kosher. [Yiddish treyf, from Hebrew , met die steun van die Olimpiese gode wat Jason goedgesind is, is Lanoye se Medea se liefde sielkundig gefundeer en vertolk in Medea se monoloe (Krog: 2002:21-22, 28-29, 39-40). Twee van die Argonaute, Telamon Telamon (tĕl`əmŏn), in Greek mythology, son of Aeacus and father of Ajax. He and Peleus killed their half-brother Phocus and were banished from Aegina. Telamon fled to Salamis, where he became king. en Idas, vergesel Jason. Hulle beroem hulself op die beskawing van Griekeland en vind Kolchis barbaars en onheilspellend. Frontis en Melas raai Jason aan om Medea se steun te wen, aangesien sy towerkrag het. Wanneer Chalkiope Medea, wat verdeeld voel tussen haar Iojaliteit teenoor haar vader en haar aangetrokkenheid tot die vreemdeling, inlig dat Aietes beplan om Jason en haar seuns in 'n hinderlaag te lok, sien Medea dit as haar kans om toe te gee aan haar begeerte om Jason te help. Die rol van Medea as "hulp" (24) aan Jason in haar oorweldigende verliefdheid, berus in 'n groot mate op Apollonios se tekening van haar. Vir die ontmoeting tussen Jason en Medea verskyn hy in Kolchiese gewaad om die kloof tussen die twee beskawings te probeer verklein. Jason word ook gemaan om sy taal te suiwer want Medea hou nie van vuil taal nie. In die gesprek waar Jason ewige dank dank adj. dank·er, dank·est Disagreeably damp or humid. See Synonyms at wet. [Middle English, probably of Scandinavian origin. beloof in ruil vir Medea se hulp, word dit duidelik dat Medea 'n romantiese opvatting het van Jason se land van herkoms. Dit is in ooreenstemming met haar karakter soos Lanoye (2001) dit teken: skugter, eenvoudig, onskuldig en onervare. Na Jason se oorwinning oor al die vyande wat Aietes teen hom laat opstaan, wil hy Medea bedank. Sy raai hom egter aan om te vlug sonder die Vlies, want Aietes weet alles en beplan 'n verskriklike vergelding. Jason wil haar saamneem, maar Medea dring daarop aan dat haar eer beskerm moet word. Sy slaag daarin om Jason te laat beloof dat, indien sy die Vlies ook nog vir hom besorg, hy haar eer lewenslank sal beskerm. Teen die sin van Idas en Telamon, vlug Medea dus saam met die Grieke. Aietes verskyn met Chalkiope en haar seuns in boeie. Sy onthef Medea van blaam. Aan die einde van die eerste bedryf onteien Aietes sy dogters, en stuur sy enigste troue kind, sy seun Apsyrtos, om die Argo te agtervolg en Medea lewend of dood terug te bring. Die tweede bedryf verplaas die handeling na 'n eilandjie waar die vlugtelinge skuil. Die Kolchiese vioot het die eiland omsingel. Medea uiter haar gevoelens teenoor Jason al hoe meer openlik, maar hy is hoogstens lou-warm teenoor haar. Sy oorreed hom om Apsyrtos in 'n hinderlaag te lok, sodat Jason hom kan doodmaak. (In die Argonautika is dit Jason wat die plan beraam en Medea wat instem.) Jason stem halfhartig toe. In die ontmoeting van Medea en Apsyrtos is hy so lieftallig en broederlik dat Medea hom probeer waarsku, maar Jason kom in en val Apsyrtos aan. Kwaai verwond belowe hy vergiffenis in ruil vir sy lewe. Medea verhard haarself en kies die nuwe lewe saam met Jason. Apsyrtos is deel van haar vorige lewe en moet sterf. As deel van die beswering teen bloedskuld, moet hulle drie maal van Apsyrtos se warm bloed oplek en uitspoeg Verdere kwytskelding word gesoek deur die bemiddeling van Medea se tante, Kirke, die towenares wat op die eiland Aiaie woon. Kirke is egter onpartydig. Wanneer berig word dat Aietes nou ook Aiaie omsingel, kondig Kirke aan dat Medea, as sy nog 'n maagd is, onder haar vader se beskerming val en dus aan hom uitgelewer moet word. Jason verhoed dit deur homself bereid te verklaar om dadelik met Medea te trou. Hulle gaan af en die bedryf eindig met Aietes wat verskyn met die lyk van Apsyrtos in sy arms. Hy beween die ongeluk waarin hy deur sy kinders gestort is en sy slotwoorde onderstreep die tema van die las en gevaar van ouerskap: 'n Mens kan net gelukkig wees as jy Behendig ouerskap se las ontsnap. In Marthinus Basson se opvoering is hierdie tragiese omwenteling in Aietes se posisie treffend en grafies uitgebeeld deurdat by Aietes (Cobus Rossouw) se eerste verskyning hy op die skouers van sy seun (Jaco Bouwer) gedra is. Hierdie indruk van trots as vader en vors eindig in die teenbeeld van 'n gebroke man wat instrompel met die dooie liggaam van sy geliefde seun en steunpilaar. Deel twee toon ook die gevolge wat ouerskap vir mense kan bring, op 'n selfs meer drastiese wyse. Deel twee speel in die "beklemmende klein Klein , Melanie 1882-1960. Austrian-born British psychoanalyst who first introduced play therapy and was the first to use psychoanalysis to treat young children. huisie" van Jason en Medea in Korinthe af. Dit is 'n moderne stadsomgewing. Die gehoor word deur die Werkster ingelig oor die verloop van die huwelik. Die Werkster, soos Jazzart se Voedster, praat Kaaps. In die produksie is die rol deur 'n man gespeel (Neels van Jaarsveld), 'n kenmerk van burleske teater is dat rolle transseksueel gespeel word en die komiese effek van die oordrewe uitdrukkingswyse word daardeur verdiep. Volgens die Werkster is die huwelik aan die verbrokkel, want Jason se flirtasies gaan uitloop op 'n huwelik met die skatryk koning Kreoon se enigste dogter, Kreousa, wat smoorverlief is op hom. Medea se gedrag is onheilspellend en hou 'n bedreiging in vir die kinders. Die Werkster neem tot 'n mate die rol in van Euripides se Voedster, maar sy is nie 'n Kolchier nie. Daar is geen karakter wat Medea goedgesind is of ondersteun nie; daar is geen koor soos die groep Korinthiese vroue wat in die Griekse drama aanvanklik haar kant steun nie. Hierdie Medea is dus alleen in die vreemde. Volskaalse wedersydse blaam en misnoee domineer die verhouding tussen Jason en Medea (p. 77-83). In Jason se woorde: "As die 'n huwelik is, is elke bliksemse burgeroorlog een" (p. 79). Jason se taal is kru en Medea s'n het die aanvanklike suiwerheid verloor. Die agteruitgang weerspieel hul morele agteruitgang. In 'n vurige rede herinner Medea Jason aan alles wat sy vir hom gedoen het. Die retoriese effek van die herhaling: "Danksy my ..." en dan "dis ek", gevolg deur die kontrasterende "Jy" wat uitloop op die klimaks "Ja jy, jy, jy" (p. 78) dra haar gevoel van verontregting effektief oor. Hierdie ontmoeting skep skep n. A beehive, especially one of straw. [Middle English, basket, from Old Norse skeppa, a dry measure, and from Old English sceppe (from Old Norse skeppa). die indruk dat die verhouding nie meer gered kan word nie. Jason sal Medea verlaat en sy dreig met wraak. Kreoon verskyn nie op die verhoog nie, maar Lanoye skep 'n ontmoeting tussen Medea en Kreousa. Kreousa is 'n moderne jong vrou wat glo dat vorige huweliksmaats kan vriende bly. Sy pleit dat Medea haar houding verander en instem om in Korinthe te bly. Sy sal maklik by haar pa verlof daarvoor kry. Alhoewel daar fundamentele verskille is in hulle lewensopvattings, ontwikkel daar tog 'n soort vroulike solidariteit (p. 87-88) waarin Medea sommige van die temas van haar beroemde "Vroue van Korinthe"-toespraak aanroer, met geringe aanpassings: [D]is mos in veiligheid dat sy Haar lewe slyt--voor stoof en wasgoedlyn. Terwyl sy werk 'gevaarlik' is, veral As hy in tyd van oorlog moet gaan veg ... Die sukkelaar! Ek waag my liewer in 'n Mynramp, of trek drie maal na die front, As om nog eens vir hom 'n seun te baar. As kinders kry die werk van manne was, Was mense al vir eeue uitgesterf (p. 88). Kreousa is 'n karakter wat tuis sou wees in enige "sepie". Haar oppervlakkige lewenskode berus nie op beginsels nie en daar kan dus geen ooreenkoms wees tussen haar en Medea nie. Medea se harde woorde oor Jason se ondankbaarheid en trouloosheid, haar reguit advies dat sy motiewe vir die huwelik geld GELD, old Eng. law. It signifies a fine or compensation for an offence; also, rent, money or tribute. en mag is, laat Kreousa se versoek tot toenadering verbrokkel en sy vertrek met die doel om te verseker dat Medea "uitgesmyt" word en dat die kinders aan Jason toegestaan word. Medea maak haar wraakplan duidelik: Sy sal Kreousa en die kinders doodmaak, maar Jason moet bly leef om te ly. Al wat sy nodig het is om haar eie ontsnapping te reel. Lanoye laat Aegeus opdaag, Medea om raad vra en asiel aan haar belowe in Mutilene. (25) Medea moet Jason oortuig dat sy berou het oor haar vorige uitbarsting. Net soos in Euripides, is hierdie Jason egosentries en ongevoelig genoeg om haar verskoning sonder agterdog te aanvaar. Hy vertrek dus met die kinders om die geskenk aan sy bruid te gee. Die gehoor verstaan egter die dramatiese ironie van haar afskeidswoorde: My pertinente wens is dat my seuns Die lot moet deel van haar, haar vader en Hulle hele koningshuis se voortbestaan (p. 100). In 'n alleenrede probeer Medea haarself oortuig dat sy geen ander uitweg het as om haar kinders te vermoor as sy haar wraak wil voltrek en haar trots wil behou nie. Die Werkster keer terug met die kinders en die nuus dat sy aangestel is as kinderoppaster in die paleis. Medea jaag haar egter weg en daar volg 'n oomblik van komiese verligting by haar onbegrip en protes. Die stemming verander vinnig wanneer die Gym-instrukteur (26) opdaag en in die rol van die Griekse bode bode 1 v. bod·ed, bod·ing, bodes v.tr. 1. To be an omen of: heavy seas that boded trouble for small craft. 2. 'n uitvoerige beskrywing gee van die angswekkende dood van die bruid en haar vader. Hy waarsku dat hierdie gruweldaad nie ongestraf sal bly nie, maar Medea verseker hom dat haar straf van Jason nog nie voltooi is nie. Na vergeefse pogings van die Werkster en die Gym-instrukteur om haar van haar voorneme te laat afsien, gaan Medea die huis in met die woorde: Byt op jou tande. Moenie swak word nie. Sit jou verstand op nul en le jou hart Aan bande. Een moment, een hou. Daarna Kan jy jou lewe lank oor hulle rou (p. 107). Die verwagting word by die gehoor gewek dat sy nou afgaan om die kinders te vermoor. Hierde indruk word verskerp wanneer Jason opstorm op soek na Medea en haar in hoogs gekruide taal uitskel en verwyt. As sy dan weer op die verhoog kom, geklee in modieuse aanddrag en hom kalm aanspreek, word hy nog onstuimiger en kla haar aan van kindermoord en dat sy hom ook wil verdelg. Te midde van hierdie tirade verskyn een van die kinders en kla dat hy nie kan slaap met al die geraas nie. Jason se verbasing word deur die gehoor gedeel. Lanoye het met 'n slenter, (27) ook gebaseer op kennis van die Medea-mite, die gehoor mislei. Jason vra om verskoning en nou verduidelik Medea dat sy amper die kinders gedood het. Sy het egter teruggedink aan hulle verlede en sou al die misdrywe wou ongedaan maak, maar hul liefde behou. Hier slaan Medea oor na prosa, asof sy sodoende Jason beter kan bereik in sy eie taal. Soos Anouilh se heldin, nooi sy Jason dus om nog 'n keer van voor af te begin, al vier van hulle. Alhoewel Jason met sy woorde haar versoek verwerp, verander sy prosa nou ook in jambiese verse soos die van Medea. Dit is 'n teken dat hy haar tog begin verstaan. Maar dan laat die besef dat Medea sy beplande lewe saam met Kreousa verwoes het Jason weer oorslaan na prosa en hy maak dit duidelik dat versoening tussen hulle onmoontlik is. Terwyl hy voorttier, stap Medea die huis in, 'n skoot word gehoor en sy kom uit met 'n rewolwer in die hand. Die daad word voorgestel as 'n uitdaging aan Jason. Hy gryp die rewolwer, gaan af, 'n tweede skoot klap en hy kom terug. Jason en Medea is ewe skuldig aan kindermoord. Na die moord is daar dus 'n nuwe verhouding tussen hulle. In plaas van die asemrowende einde van Euripides se drama, sit daar in Lanoye se weergawe 'n egpaar wat gesels oor hulle gemeenskaplike verlede, sonder enige uiterlike tekens van onsteltenis oor die verskriklike daad wat hulle gepleeg het. Soos Anouilh se Jason, skyn hulle die gebeure opsy te skuif en voort te gaan met normale aktiwiteite. Die laaste reels van die dialoog, waar Jason vra waarom Medea proppies byewas in sy ore gesit het toe hy die Vag moes wegneem van die Slang slang, vernacular vocabulary not generally acceptable in formal usage. It is notable for its liveliness, humor, emphasis, brevity, novelty, and exaggeration. en sy antwoord dat dit was om hom teen haar te beskerm, gooi 'n ironiese lig oor die geskiedenis van hierdie egpaar. Die afloop van die drama bewys dat Jason tog volledig in Medea se mag is. Sy troue met Kreousa was 'n mislukte poging om van Medea te ontsnap. Hulle verbintenis het wyd en syd dood en verwoesting gesaai, maar die afloop van hierdie drama verbind hulle onaflosbaar aan mekaar. Hulle is albei ewe skuldig aan hierdie wandaad en terselfdertyd word hulle op dieselfde wyse daardeur geaffekteer. Lanoye het die verhouding nog 'n trappie verder geneem as Anouilh. Lanoye se slot is 'n verdoemende kommentaar op die aanvaarding van geweld in die moderne samelewing. Waar sommige moderne skrywers Medea se kindermoord verander in genadedood, soms gevolg deur selfmoord, is die kindermoord in Mamma Medea koelbloedig. Die titel van die drama word so ook sardonies onderstreep. Die gemeenskaplike kindermoord voltrek die balans en kontras wat dwarsdeur die toneelstuk loop. Die afloop maak "barbaar" en "beskaafde" gelyk. 5.2 Die vertaling Antjie Krog skryf in die Voorwoord dat sy gekies het om in haar vertaling "verskillende aksente, dialekte en soorte Afrikaans in spanning teenoor mekaar" te stel. Dit behels dat Medea en haar familie klassieke Afrikaans praat in streng metriese vyfvoetige jambes, maar Jason en sy makkers gekruide prosa. Die kontras van "barbare" wat 'n meer verhewe taal gebruik as die "beskaafdes", is die eerste vlak van die wrywing wat in die taal weerspieel word. Binne die twee hooffaksies is daar egter verdere verskille. Medea, Chalkiope en Kirke behou meestal 'n verhewe digterlike uitdrukkingswyse, terwyl Aietes se taal ietwat kragtiger is. So begroet hy sy kleinseuns: Vemaledyde vrot gebroedsel, is Jul wragtig al weer hier? Hovaardige Verneukers, etterende belhamels, Vergallers van die herfs van my bestaan! (p. 17). Frontis en Melas, Chalkiope se twee seuns wat saam met die Grieke terugkeer, het dieselfde agtergrond, maar terwyl Frontis Standaardafrikaans praat, praat Melas Kaaps. Op hierdie wyse plaas Krog die twee variante op dieselfde vlak en impliseer dat hulle gelykwaardig is. Wat die Grieke betref, bots bots maggots of flies which infest animals, especially horses and sheep. The term bot is also loosely used to include the invasive maggots such as those of Cuterebra and Wohlfahrtia spp. horse bots see gasterophilus. hul vuil taal met die sogenaamde beskawing wat hulle verteenwoordig. Maar hier is ook nuanses. Jason wissel sy taal na gelang van omstandighede en praat suiwer prosa wanneer dit nodig is om ander te beindruk of te mislei. In die tweede bedryf, as sy ware ware See Groupware, Hardware, Shareware, Software. karakter na vore kom, groei die graad en aantal van sy gekruide woorde, byvoorbeeld wanneer hy Medea verdink dat sy die kinders vermoor het: Waar is jy? Ek ken jou goed genoeg, jou opgefokte fokken monster. Jy's nie weg nie en jy's nie dood nie. Kom uit! Waarom vlug jy? Waarom kruip jy weg? Dis mos jou oomblik! Jou triomf! Kom uit jou fokken poes, en kom geniet dit! (p. 108). Die toename in vloekwoorde verraai Jason se magteloosheid. Daar is geen vloekwoorde in Lanoye (2001) se teks nie, maar Jason versinnebeeld die onvermoe van baie Afrikaanse mans wat nie hulle gevoelens voldoende kan artikuleer nie en dan hulle toevlug neem tot gekruide taal. Telamon en Idas, Jason se kamerade, word onderskei deurdat Idas se taal deurentyd hoogs gekrui is, terwyl Telamon meer geneig is om Engelse woorde met sy taal te meng, soos die tendens in gesproke Afrikaans is. Kreousa, 'n gesofistikeerde, byderwetse jong vrou, praat ook EngAfrikaans. (28) Oor die kinders se sy vir Medea: Regtig, twee great kids. En lyk hulle tog nie baie na Jason nie? En hy luv hulle. Hy dink hulle is so cool, selfs nog meer as ek (p. 84). Behalwe die kontemporere woordeskat, maak Krog ook gebruik van anakronismes wat van die kwellendste huidige probleme van Suid-Afrika aanraak. Wanneer Jason in Kolchiese gewaad verskyn, spot Idas hom: "[W]aar kry ek ook so 'n stortgordyn? En hoort 'n assegaai hierby of dalk 'n AK47?" (p. 34). In die tweede bedryf wanneer Jason Medea herinner aan al die voordele wat hare is omdat sy saam met hom na die beskawing gekom het, noem hy Kolchis 'n "troostelose aidsnes" (p. 80). Die wye Wye, river, c.130 mi (210 km) long, rising on Plynlimon Mt., W Wales, and flowing generally SE past Builth Wells (Wales), Hereford (England), and Monmouth (Wales) to the estuary of the Severn River. spektrum van woordeskat, dialek en aksent maak van die Afrikaanse weergawe van Mamma Medea dus 'n soort skouvenster van die varieteit van moderne Afrikaans. Al die variante is natuurlik nie ewe gangbaar in gesproke en geskrewe taal nie, maar die drama bied die geleentheid om hulle ten toon te stel. Dit is 'n politieke gebaar om tydens die heftige debatte in die land oor taalprioriteit, Afrikaans so ten toon te stel. Dra hierdie ryke taalskakering by tot die tema van die drama? Wel in die mate dat dit die kontras tussen agterlik en ontwikkeld, barbaars en beskaaf, belig. Dit dra ook in sekere opsigte by tot die oordrewe, burleske aard van die stuk. Lanoye het tydens 'n radio-onderhoud na Mamma Medea verwys as 'n komedie. Die inleidende aanhaling uit Who's Afraid of Virginia Woolf? toon dat hy dit waarskynlik as 'n swart swart adj. Archaic Swarthy. [Middle English swarte, from Old English sweart.] Adj. 1. komedie beskou, wat die makabere aspekte van sekere huweliksverhoudings oorheers. (29) In die geheel beskou is hierdie weergawe van die Medea-drama 'n treffende satire op die moderne samelewing, waar waarde-oordele dikwels berus op uiterlike voorkoms. Die verandering wat in Medea teweeggebring word, van 'n skugter en opregte meisie in Kolchis tot 'n bitter vrou sonder illusies in die "beskaafde" en "ordelike" Korinthe, illustreer die oppervlakkigheid van die "eerste" wereld. Deur 'n drama van soveel diepte en kompleksiteit op te voer, het Marthinus Basson, Antjie Krog en die Vleis, Rys & Aartappelsgeselskap bewys dat Afrikaans in pas is met die hedendaagse internasionale teaterkuns. 6. Samevattting Die voorafgaande bespreking van 'n aantal Medea-dramas wat in Afrikaans opgevoer is, illustreer sekere aspekte van die verhouding van die Afrikaanse toneelkuns met die Griekse drama. Aanvanklik is die antieke drama met ontsag behandel as voorbeeld van groot toneelkuns, maar geleidelik, ook deur middel van die aanraking met moderne verwerkings in ander Europese tale, het die plaaslike opvoerings vryer met die stof omgegaan en Medea se verhaal ingeburger as deel van die plaaslike Afrikaanse toneel. Die kreatiewe wyse waarop Antjie Krog Mamma Medea in Afrikaans vertolk het, skep 'n nuwe moontlikheid om karakter en tema te verwek--nie net deur beeldspraak nie, maar deur die taal self. Kernbegrippe Afrikaanse drama Medea verwerkings: Medea vertalings: Medea Key concepts adaptations: Medea Afrikaans drama Medea translations: Medea Geraadpleegde bronne ANOUILH, J. 1961. Medee 355-399 in Nouvelles pieces noires. Paris: La Table Ronde n. 1. (Print.) A kind of script in which the heavy strokes are nearly upright, giving the characters when taken together a round look. . APOLLONIOS RHODIOS. 1997. The Argonautika of Apollonios Rhodios, geredigeer deur P. Green. Berkeley: University of California Press "UC Press" redirects here, but this is also an abbreviation for University of Chicago Press University of California Press, also known as UC Press, is a publishing house associated with the University of California that engages in academic publishing. . AUDITORIUM 1973. Vreemde Medea bevredig nie. Volksblad, 14, 23 Nov. BINGE, L.W.B. 1969. Ontwikkeling van die Afrikaanse toneel 1832-1950. Pretoria: Van Schaik. BUTLER, G. 1990. Demea. Kaapstad: David Philip. CLAUSS, J.J. 1997. Conquest of the Mephistophelian Nausicaa: Medea's role in Apollonius' redefinition Noun 1. redefinition - the act of giving a new definition; "words like `conservative' require periodic redefinition"; "she provided a redefinition of his duties" definition - a concise explanation of the meaning of a word or phrase or symbol of the epic hero An epic hero is a larger-than-life figure from a history or legend, usually favored by or even partially descended from deities, but aligned more closely with mortal figures in popular portrayals. . (In Clauss J.J. & Johnston, S.I., eds. Medea--essays on Medea in myth, literature, philosophy and art. Princeton: Princeton University Princeton University, at Princeton, N.J.; coeducational; chartered 1746, opened 1747, rechartered 1748, called the College of New Jersey until 1896. Schools and Research Facilities Press. p. 149-177.) CONRADIE, P.J. 1976. Uit die oorspronklike Grieks in Afrikaans vertaal. Akroterion, 21 (4):22-29. DEHAECK, B.1996. Medeia-Ballade. (Ongepubliseerde toneelteks.) FLEISHMAN, M. 1994. Medea. (Ongepubliseerde toneelteks.) FLEISHMAN, M. 1997. Physical images in the South African theatre The African Theatre was an African-American acting troupe in New York City established by William Henry Brown in the 1820s. The troupe performed plays by Shakespeare and plays written by Brown, several of which were anti-colonization and anti-slavery. South African Theatre Journal, 11:1 & 2:199-214. GOWEN, D. 2000. Medeas on the archive database. (In Hall, E., Macintosh, F., & Taplin, O. Medea in Performance 1500-2000. Oxford: Legenda p. 232-274.) HALL, E., MACINTOSH, F. & TAPLIN, O., eds. 2000. Medea in Performance 1500-2000. Oxford: Legenda. HAUPTFLEISCH, T. 1997. Theatre and society in South Africa South Africa, Afrikaans Suid-Afrika, officially Republic of South Africa, republic (2005 est. pop. 44,344,000), 471,442 sq mi (1,221,037 sq km), S Africa. : some reflections in a fractured Fractured is the Industrial Music band created by Canadian Nick Gorman in 2003. Located in Toronto Canada, his self produced release CD-R demo entitled Contami-Nation caught the attention of European label Dependent Records, who signed them. mirror. Pretoria: Van Schaik. KROG, A., vertaler. 2002. Tom Lanoye: Mamma Medea. Kaapstad: Queillerie. LANOYE, T. 2001. Mamma Medea. Amsterdam: Prometheus. MASTRONARDE, D. J. 2002. Euripides Medea. Cambridge: Cambridge University Press Cambridge University Press (known colloquially as CUP) is a publisher given a Royal Charter by Henry VIII in 1534, and one of the two privileged presses (the other being Oxford University Press). . ORKIN, M. 1991. Drama and the South African state. Manchester: Manchester University Press. REIBLE, D. 1981. Medea, vertaal deur Arnold Blumer. (Ongepubliseerde toneelteks.) SENECA. 1973. Medea, geredigeer deur C.D.N. Costa. Oxford: Oxford University Press. SMUTS, F. 1976. Die klassieke in Suid-Afrika 1930-1976. Akroterion, 21(4):11-21. STASSEN, J.W. 1957. Toneel en kultuur: die ontwikkelingsgeskiedenis van die Hollandse en Afrikaanse toneel en drama in Suid-Afrika. Bloemfontein: UOVS UOVS Universiteit van die Oranje-Vrystaat (RSA) . (D. Litt.-proefskrif.) VAN ZYL SMIT, B. 1987. Contemporary witch--dramatic treatments of the Medea myth. Stellenbosch: US. (D.Litt.-dissertation.) VAN ZYL SMIT, B. 1992. Medea and apartheid. Akroterion, 37(2):73-81. VAN ZYL SMIT, B. 2003. The reception of Greek tragedy in the "old" and the "new" South Africa Akroterion, 48:3-20. Betine van Zyl Smit Departement Vreemde Tale Universiteit van Wes-Kaapland BELLVILLE E-pos: Betine.van.ZyI.Smit@nottingham.ac.uk (1) My dank aan die drie anonieme keurders vir hul nuttige wenke. Opregte dank aan Maxine Arvan van die Baxterteater argief, dr B. DeHaeck vir sy manuskrip, Antjie Krog vir 'n gesprek oor haar vertaling, Rene Tredoux vir inligting en Lorraine Viljoen vir haar vertaling. (2) In hierdie artikel word die spelling van eiename van die stuk wat bespreek word, behou: met ander woorde "Medea", maar ook "Medeia" en "Medee"--so ook die name van ander karakters. (3) Euripides was waarskynlik die eerste skrywer wat Medea as die moordenares van haar kinders uitgebeeld het. Voorheen het die mite mite, small, often microscopic chelicerate that, along with the tick, makes up the order Acarina; it is also related to spiders. The unsegmented mite body is typically oval and compact, although a few, mostly parasites, are elongated and wormlike. ander wendings geneem (Mastronarde, 2002:44-57). (4) Die keuse van Medea as onderwerp van die eerste konferensie van die Archive of Performances of Greek and Roman Drama in 1998 was juis weens die groot aantal opvoerings en verwerkings van Medea-dramas wereldwyd (Hall, Macintosh & Taplin, 2000: passim PASSIM - A simulation language based on Pascal. ["PASSIM: A Discrete-Event Simulation Package for Pascal", D.H Uyeno et al, Simulation 35(6):183-190 (Dec 1980)]. ). Gowen (2000:249-274) bevat 'n lys van opvoerings tussen 1960 en 2000. (5) Opgevoer in die Baxterteater in Kaapstad in 1981. (6) In 1990 opgevoer by die Grahamstadse fees en in Johannesburg (Van Zyl Smit, 1992 en verwysings daar). (7) Geskryf en onder regie van Mark Fleishman en Jennie Reznek opgevoer in Kaapstad in 1994 en daarna in verskeie plekke tussen 1994 en 1996. (8) In Johannesburg opgevoer in 2003 en op die Spier-landgoed in 2005. (9) Soos Sophokles se Antigone en Koning Oidipus en Euripides se Vroue van Troje. Vir die vertaling van Griekse dramas in Afrikaans, kyk Conradie (1976) en Smuts (1976) en vir voorbeelde van opvoerings in Afrikaans, Van Zyl Smit (2003). (10) Die Romeinse dramaturg, Seneca, Ie veel meer klem op haar towerkragte, deurdat hy 'n lang toneel insluit waar sy as heks uitgebeeld word (v. 740-842). Aan die einde van sy Medea, toon sy egter mensliker eienskappe. Sy verkeer onder die waan dat sy deur die kindermoord al haar misdade van die verlede saam met Jason ongedaan gemaak het en dat sy haar maagdelikheid nou herwin het (v. 982-984). (11) Vanaf 22 November tot 1 Desember. (12) Die rolbesetting toon name wat later bekendheid sou verwerf as akteurs. Lerina Erasmus was Medea, Pieter Fourie, Jason en Ernst Eloff, Kreon. Annelize van der Ryst het die koodiedere vertolk. (13) Die opdrag van die uitvoerende kunsterade was spesifiek om die hele spektrum van drama aan te bied, in Engels en Afrikaans. Daar is nie voorsiening gemaak vir drama in ander inheemse tale nie. Navorsing het getoon dat drama in Afrikaans spesifiek bevoordeel is en meer finansiele steun gekry het (Orkin 1991: 245). (14) Nou die Tshwane University of Technology Tshwane University of Technology (TUT) is a higher education institution in South Africa that came into being through a merger of three technikons — Technikon Northern Gauteng, Technikon North-West and Technikon Pretoria. . (15) Die Breughel Teater Groep is in 1986 in Cloetesville, Stellenbosch, gestig deur dr. DeHaeck om toneel te bevorder onder die plaaslike bewoners. Die groep is nog steeds aktief. (16) Op 4 Apri11996. (17) In latere tonele word sy die Ouvrou (p. 19 e.v.). (18) 'n Direkte vertaling van Anouilh se "pauvre bonheur", wat effe vreemd klink in Afrikaans. (19) Hierdie stuk is ook alreeds in Duits vertaal en in Hanover Hanover, city, Germany Hanover, Ger. Hannover, city (1994 pop. 524,820), capital of Lower Saxony, N Germany, on the Leine River and the Midland Canal. , Nurnberg, Aachen en Oldenburg opgevoer, sowel as in Tsjeggie. (20) By die Aardklop-kunstefees in Potchefstroom, in die Oude Libertas-Amfiteater op Stellenbosch en op die Klein Karoo Nasionale Kunstefees The Klein Karoo Nasionale Kunstefees (Afrikaans for Little Karoo National Arts Festival and usually abbreviated to KKNK) is an Afrikaans language arts festival that takes place yearly in the South African town of Oudtshoorn. . (21) Lanoye dui sy bronne spesifiek aan (2001:125): 'n vertaling van Apollonios Rhodios se Argonautika, twee vertalings van die Medea van Euripides, Jean Anouilh se Medee (1961), Pier pier, in engineering, term applied to a mass of reinforced concrete or masonry supporting a large structure, such as a bridge. When piers are built on ground of poor bearing value, it is often necessary to drive piles to obtain a firm base. Paolo Pasolini se film Medea en 'n uitgawe van die Nederlandse klassieke tydskrif Lampas lampas inflammation of the mucosa of the hard palate, just posterior to the upper incisors. It may interfere with mastication and prehension. Called also palatitis. gewy aan Euripides se Medea. (22) Volgens die aanwysing word die rolle dan ook gespeel deur Vlaamse en Nederlandse akteurs onderskeidelik. (23) Hul vader was Friksos, die Griek wat met die goue ram na Kolchis gekom het. Hier is dus ook 'n balans en kontras. Die eerste Griek wat die Goue Vlies ha Kolchis bring, trou met die een dogter van die heerser, Aietes. Die tweede Griek wat die Goue Vlies korn terughaal, Jason, trou met sy ander dogter, Medea. (24) Clauss (1997) bespreek Medea se rol as "helper maiden MAIDEN. The name of an instrument formerly used in Scotland for beheading criminals. " in die Argonautika. (25) Dit is raaiselagtig waarom Lanoye (2001), Aegeus heerser van Multilene maak in plaas van Athene, soos in die Griekse tradisie. (26) In plaas van die Griekse paidagogos, of leermeester, wat gewoonlik 'n slaaf was, het Lanoye 'n "Sportleraar", wat Krog Gym-instrukteur noem. In die moderne konteks is dit onwaarskynlik dat 'n arm gesin so 'n privaatonderwyser sou kon bekostig. Die Gym-instrukteur kry die funksie van sowel die leermeester as die boodskapper. (27) In Lanoye (2001) se vertolking is Aegeus se besoek deel van die opbou na wat na die tradisionele kindermoord lyk. Sy Medea hoef nie te vertrek nie, want Jason is net so skuldig soos sy en in hierdie nuwe wereld lyk dit of hul gruweldaad geen gevolge gaan he nie. (28) In haar voorwoord bedank Krog haar dogter, Susan Samuel, redaktrise van Beeld se Jip vir Kreousa se Afrikaans. (29) Die opvoering kan natuurlik ook die groteske elemente van die stuk beklemtoon en selfs verhoog. Die opvoering in Nurnberg in 2003 bied 'n voorbeeld. Vergelyk www.oper.nuernberg.de/Schauspielhaus/IProkuktionen/Medea. Teenoor hierdie opvoering, was Basson s'n beheersd en "klassiek". |
|
||||||||||||||||||||
Printer friendly
Cite/link
Email
Feedback
Reader Opinion