Characteristics of lung adenocarcinoma cases according to smoking history/Akciger adenokarsinomlu olgularin sigara oykusune gore ozellikleri.

GIRIS

Akciger kanseri kanserle iliskili olumlerin basinda gelmektedir ve en onemli nedeni sigara icimidir. Akciger kanserinin tum histopatolojik tipleri sigarayla iliskili bulunmustur [1,2]. Akciger kanserinin sigara icen ve icmeyenlerde farkli patogenetik mekanizmalarla gelismesi olasidir. Sigara icen kisilerde tutunle iliskili karsinojenlere tekrarlayan temaslar sonucunda sigara icmeyenlere gore daha yaygin ve muhtemelen farkli genetik hasarlar olusmaktadir. Genetik analizler sigara icen adenokarsinomlu vakalarda icmeyenlere gore kromozomal anormalliklerin daha yaygin ve farkli oldugunu gostermistir [3,4]. Patogenezdeki bu farkliliktan dolayi, sigara icen ve icmeyen akciger kanserli olgularin epidemiyolojik, klinik, radyolojik ve sag kalim ile ilgili ozelliklerinin de birbirinden farkli olabilecegi dusunebilinir. Bu dusunceden yola cikilarak, calismamizda akciger adenokarsinomlu olgularin sigara icme durumlarina gore epidemiyolojik, klinik, radyolojik ve sag kalim ile ilgili ozelliklerinin belirlenmesi ve birbiriyle kiyaslanmasi amaclandi.

GEREC ve YONTEM

Klinigimizde Ocak 1990'dan itibaren akciger kanseri kesin tanisi konulan hastalar epidemiyolojik, klinik, laboratuar, goruntuleme, tani, tedavi ve sag kalima iliskin parametrelerin kayit edildigi onceden hazirlanmis bir program dahilinde takip edilmeye baslandilar. Bu calisma bu verilerin geriye donuk olarak degerlendirilmesiyle yapildi. Ocak 1990 ile Aralik 2005 tarihleri arasinda klinigimizde 1340 hastaya histopatolojik olarak akciger kanseri tanisi konuldu. Burada adenokarsinom tanisi konulan 249 hastanin verileri dokumante edildi.

Oncelikle hastalarin sigara icme ozellikleri belirlendi. Hic sigara icmemis olan, daha evvel sigara icmis ancak son bir yildir hic icmemis olan ve halen icmekte olan hastalar tespit edildi. Son 1 yildan daha kisa bir suredir sigarayi birakmis olan hastalar halen icmekte olan hastalar grubuna dahil edildi. Pasif icicilik degerlendirilemedi. Bu tarihler arasinda tani konulan 1340 hastanin 983 (%73.4)'u halen sigara icmekte, 242 (%18.1)'si icip birakmis, 115 (%8.5)'i hic sigara icmemisti.

Adenokarsinomlu hastalar sigara icme durumlarina gore halen sigara icen ve hic sigara icmemis olanlar olarak 2 gruba ayrildi. Sonuclari karistirabilecegi dusunuldugu icin sigara icmeyi birakmis olan 44 hasta bu calismaya alinmadi. Kalan akciger adenokarsinomlu 205 olgunun 59 (%28.8)'u hic sigara icmemisti ve 146 (%71.2)'si halen sigara icmekteydi.

Bu iki grup yas, cins, ailede kanser oykusu, asbest temasi, ko-morbiditeler, Karnofsky Performance Status (KPS), ortalama semptom suresi, semptomlar, fizik muayene bulgulari, radyolojik bulgular, evre ve sag kalim bakimindan kiyaslandi.

Hastalarin birinci derece akrabalarinda akciger veya akciger disi herhangi bir organ kanseri olmasi kanserin aile oykusu olarak tanimlandi. Asbest temasi cevresel ve mesleksel olarak belirlendi. Semptom suresi olarak hastanin sikayetinin baslamasindan klinigimize basvurana kadar gecen sure alindi. Semptomlar lokal hastalik (oksuruk, gogus agrisi, nefes darligi, hemoptizi), lokal ilerlemis hastalik (ses kisikligi, yutma guclugu, sendromlara ait yakinma: VCSS, Horner Sendromu vs.), paraneoplastik sendrom (comak parmak, hipertrofik osteoartropati, uygunsuz ADH sendromu, hiperkalsemi, lokositoz, trombositoz, tromboflebit vs.), metastaz ve sistemik (kilo kaybi, terleme, istahsizlik, halsizlik) olarak siniflandirildi. Fizik muayene bulgulari lokal, toraks ici yayim ve metastaz bulgulari olarak siniflandirildi. Direkt gogus radyografisi bulgulari kitle, hilar genisleme, mediastinal genisleme, plevral efuzyon, atelektazi, pnomoni, nodul ve diffuz yayim olarak belirlendi. Hastalar uluslar arasi sisteme uygun bir sekilde evrelendirilmislerdi [5]. Hastalar tedaviyi kabul etmeleri durumunda evrelerine uygun olarak tedavi edilmisti. Uygulanan kemoterapotik ajanlar ise 1998'in sonlarina kadar sisplatin--ifosfamid-mitomisin veya sisplatin-mitomisin, 1999'dan itibaren de sisplatin-gemstabin idi. Sag kalim tanidan olume kadar gecen sure olarak alindi.

Istatistiksel analiz

Tum analizler icin SPSS programi kullanildi. Gruplar arasi karsilastirmalarda parametrik degiskenler icin student t-testi, kategorik degiskenler icin pearson ki-kare testi ya da gruplardan biri besten az ise Fisher's Exact testi kullanildi. Sag kalim oranlari Kaplan-Meier metodu ile belirlendi ve sag kalim oranlarinin karsilastirilmasinda log-rank testi kullanildi. P < 0.05 olan degerler anlamli kabul edildi.

BULGULAR

Calisma populasyonunun ozellikleri Tablo 1'de yer almaktadir. Hastalarin 151 (%73.7)'i erkek, 54 (%26.3)'u kadin, yas ortalamalari 59.0 [+ or -] 9.9 (28-80 yil) yildi. Hastalarin %54.6'si evre IV hastaliga sahipti.

Adenokarsinomlu hastalarin sigara icme durumlarina gore cesitli ozellikleri Tablo 2'de gorulmektedir. Hic sigara icmemis olan hastalarin yas ortalamasi halen sigara icmekte olan hastalardan daha yuksek saptandi (61.3 [+ or -] 9.8 yila karsi 58.1 [+ or -] 9.8 yil, p=0.036). Hic sigara icmeyen grupta kadin hasta orani daha fazlaydi (p<0.0001). Kanserin aile oykusu ve asbest temas ozellikleri bakimindan iki grup arasinda fark yoktu. 20 hasta akciger kanserinin riskini artiran cesitli mesleklerde calisiyordu ve bu hastalarin tumu sigara icen gruptaydi. Halen sigara icen hasta grubunun ko-morbidite orani hic sigara icmeyen gruptan daha azdi ve buna paralel olarak performans durumu daha iyiydi. Iki hasta disinda tum hastalar semptomatikti. Halen sigara icen grupta hemoptizi, paraneoplastik sendrom yakinmasi ve fizik muayenede metastaza iliskin bulgu daha fazlaydi (sirasiyla p=0.011, p=0.003, ve p=0.002). Iki hastanin direkt gogus radyografisi normaldi. Diger tum hastalarda asagidaki direkt gogus radyografisi bulgularindan bir ya da daha fazlasi saptandi. Gogus radyografisi bulgularina bakildiginda sigara icen hasta grubunda kitle, sigara icmeyen grupta ise plevral efuzyon ve diffuz yayim bulgusunun daha fazla oldugu saptandi.

Adenokarsinomlu hastalarin sigara icme durumlarina gore evrelere dagilimi Sekil 1'de gorulmektedir. Iki grup arasinda evrelere dagilim bakimindan fark bulunamadi (p=0.874).

Hic sigara icmemis olan hastalarin %30.5'i, halen sigara icmekte olan hastalarin %19.9'u antitumoral tedavi almamisti. Hic sigara icmeyen grupta cerrahi veya cerrahi ve adjuvan tedavi uygulanan hasta sayisi 9 (%15.3), kemoterapi veya kemoradyoterapi uygulanan hasta sayisi 32 (%54.2), sigara icen grupta ise bu sayilar 13 (%8.9) ve 104 (%71.2) idi. Sigara icmeyen hastalarda hic antitumoral tedavi almayan ve radikal tedavinin uygulandigi hasta orani rakamsal olarak fazla olmakla birlikte, iki grup arasinda antitumoral tedavi alma durumu bakimindan istatistiksel olarak anlamli farklilik saptanmadi (p=0.064). Izlem suresince olen hasta sayisi 171 idi. Hic sigara icmeyen grubun ortanca sag kalimi 7.1 ay ve halen sigara icmekte olan grubun ortanca sag kalimi 6.0 ay idi ve sag kalim sureleri her iki grupta benzerdi (LogRank=0.09, p=0.76) (Sekil 2).

TARTISMA

Akciger kanserli hastalar arasinda adenokarsinomlu hasta sayisinin yillar icinde giderek artmasi, bu hasta grubu uzerinde calismalarin yogunlasmasina neden olmustur [6,7]. Biz burada sigara icen ve icmeyen akciger adenokarsinomlu hastalar arasinda epidemiyolojik, klinik, radyolojik ve sag kalim farkliliklari olup olmadigini belirlemeye calistik. Calismamizda daha onceki benzer bir calismanin bulgulariyla uyumlu olarak hic sigara icmemis olan hastalarda yas ortalamasini ve kadin hasta oranini daha yuksek saptadik [8]. Sigara oykulerine gore kucuk hucreli disi akciger kanseri olgularini degerlendiren bir baska calismada yine sigara icmeyen hastalarda kadin hasta orani yuksek, ancak bu hastalarin daha genc oldugu belirtilmistir [9]. Diger taraftan kucuk hucreli disi akciger kanserli kadin ve erkekleri kiyaslayan bir calismada kadin hastalar arasinda adenokarsinom oraninin daha yuksek oldugu tespit edilmistir [10]. Elli yas altindaki akciger adenokarsinomlu hastalar arasinda kadin ve sigara icmeyen hasta orani da daha yuksek bulunmustur [11]. Sigara icmeyen kadin hastalarla adenokarsinom arasindaki bu iliski etyolojide baska faktorlerin de rol aldigini dusundurmektedir.

Sigara icen kisilerde gelisen akciger kanserinin etyolojisinde sigaranin rolu ve akciger kanserinin tum histolojik tiplerinin sigarayla olan iliskisi iyi bilinmektedir [2]. Buna karsin hic sigara icmemis hastalarda gelisen akciger kanserinin nedeni tam olarak anlasilamamistir. Akciger kanseri gelisen bu hastalarin ancak %25'inde bir risk faktoru tespit edilebilmektedir [12]. Sigara icmeyen kisilerde gelisen akciger kanserinin etyolojisini belirlemek icin yapilan calismalarda cesitli dis etkenler ve konaga ait faktorler uzerinde durulmus ancak 'sigara-akciger kanseri' iliskisi kadar net bir iliski kurulamamistir [13-16].

Yedi Avrupa ulkesini iceren cok merkezli bir vakakontrol calismasinda, hic sigara icmemis olan hastalarda meslek ve akciger kanseri riski arasindaki iliski degerlendirilmis ve meslegin akciger kanserinin gelismesindeki rolunun sinirli oldugu belirtilmistir [14]. Hic sigara icmeyen hastalarda akciger kanseri riskini artirdigi dusunulen faktorlerden biri de pasif sigara iciciligidir. Bu konuya iliskin 1998 yilinda yayinlanan, cok merkezli, bir vaka-kontrol calismasinda pasif sigara iciciligi ve akciger kanseri riski arasindaki iliski degerlendirilmistir [17]. Bu calismada sigara dumanina cocukluk cagindaki temas ve akciger kanseri riski arasinda iliski olmadigi, kisinin esi ve is yeri vasitasiyla olan temasi ve akciger kanseri riski arasinda da zayif bir doz-cevap iliskisi oldugu belirtilmistir [17]. Buna karsin yine Avrupa ulkelerini iceren, cok merkezli, prospektif bir calismada hic sigara icmemis ve sigarayi birakmis olan hastalarda akciger kanserinin gelismesinde pasif sigara iciciliginin %16-24 oraninda rol oynadigi, baslica temasin is yeri ile ilgili temas oldugu belirtilmistir [13]. Ayrica bu calismada hava kirliliginin de %5-7 oraninda rolu oldugu belirtilmistir.

Hic sigara icmeyen hastalarda etyolojide arastirilan en onemli faktorlerden biri de kanserin aile oykusu olmustur. Kanserin aile oykusu ve akciger kanseri riski arasinda anlamli bir iliski oldugu, ozellikle erken baslangicli (genc yasta) akciger kanserlerinde aile oykusunun onemli bir risk faktoru oldugu belirtilmistir [18,19]. Yine yakin donemde yapilan bir calismada birinci derece akrabalarinda akciger kanserinin aile oykusu olan kisilerde akciger kanseri riskinin arttigi, bu riskin hic sigara icmemis olanlarda ve kadinlarda daha belirgin oldugu, ancak bu iliskinin tum kanserler icin gecerli olmadigi belirtilmistir [15]. Yine bu calismada daha cok skuamoz hucreli akciger kanseri ve kanserin aile oykusu arasinda iliski kurulmus, buna karsin adenokarsinom ve kucuk hucreli akciger kanseri ile iliski kurulamamistir [15]. Daha evvelki yillarda yapilan baska bir calismada ise akciger kanseri riskinin 5 veya daha fazla birinci derece akrabalarinda kanser oykusu olan kisilerde hafif derecede arttigi belirtilmistir [16].

Bu risk faktorleri nazarinda bizim calismamizda akciger kanseri riskini artirdigi bilinen meslek oykusu, bolgemiz icin onemli bir sorun olan cevresel asbest temasi ve kanserin aile oykusu degerlendirildi. Pasif sigara iciciligi veri tabanimizda yer almadigi icin burada degerlendirilemedi. Bu durum calismamizin onemli bir kisitlamasidir. Hic sigara icmemis olan hasta grubunda akciger kanseri riskini artirdigi bilinen meslek oykusu yoktu, bu nedenle karsilastirma yapilamadi. Cevresel asbest temasi iki grup arasinda benzer orandaydi. Akciger adenokarsinomlu hastalarin deger lendirildigi calismamizda bir ya da daha fazla birinci derece akrabasinda akciger veya akciger disi kanser oykusu bakimindan iki grup arasinda fark bulunamadi.

Akciger kanserli olgularin %90'indan fazlasi tumorun lokal, bolgesel, metastatik veya sistemik etkileri nedeniyle tani aninda semptomatiktir [20]. En sik gorulen semptomlar sirasiyla oksuruk, kilo kaybi, nefes darligi, gogus agrisi, hemoptizi, kemik agrisi, comak parmak, ates ve halsizliktir [20-22]. Iki hasta disinda tum hastalarimiz tani asamasinda kanserle ilgili bir ya da daha fazla yakinmaya sahipti ve bu bulgular literatur bilgileriyle uyumluydu [20-22].

Akciger kanserli olgularin cogu ilk olarak direkt gogus radyografisiyle tanimlanmaktadir. Gogus radyografisinde akciger kanserine isaret eden kitle, hilus genislemesi, mediasten genislemesi, total atelektazi, masif sivi, multiple nodul gibi direkt bulgularin yaninda, daha az oranda da olsa pnomoni, hilar dansite artisi, az veya orta miktarda sivi, kavite, pnomotoraks, lokal amfizem gibi indirekt bulgular da saptanabilmektedir. Histopatolojik alt tipler arasinda radyolojik gorunum bakimindan farkliliklar oldugundan, histopatolojik alt tiplerin gorulme sikligina bagli olarak gogus radyografisi bulgularinin sikliginin degisebilecegi dusunebilinir. Adenokarsinomlar capi genellikle <4cm olan, periferal yerlesimli lezyonlar olarak karsimiza cikmaktadir. Ozellikle ust loblarda, parankimal fibrozis alanlarinda gorulen tumorlerin cogu adenokarsinomdur. Subplevral yerlesimli adenokarsinomlar plevra ve subplevral yapilari tutabilmekte ve plevral siviya neden olabilmektedir [23]. Calismamizda iki hasta disinda tum hastalarin direkt gogus radyografisinde anormal bulgu saptandi. Tumorun yerlesim yerinin degerlendirilmedigi calismamizda semptom ve radyolojik bulgular birlikte degerlendirildiginde hic sigara icmeyen grupta hemoptizi yakinmasinin daha az, direkt grafide plevral sivi bulgusunun daha fazla olmasi bu grupta tumorun periferal yerlesimli olabilecegini dusundurmektedir.

Daha onceki bircok calismada sag kalimin sigara icmeyen hastalarda daha iyi oldugu belirtilmistir [8,9,24,25]. Bu durum bir calismada ko-morbidite ile kismen aciklanabilmistir [8]. Diger bir calismada ise sag kalimdaki farkliligin sosyodemografik / temas faktorleri, ileri evre hastaliga isaret eden semptom ve bulgular, evre ve tedavi ozelliklerinden ziyade tumorun biyolojik etkilerinden kaynaklanmis olabilecegi belirtilmis, ancak bu konuda kesin bir yoruma gidilememistir [25]. Tersine ileri evre kucuk hucreli disi akciger kanserli hastalari degerlendiren bir calismada ise sigara icen ve icmeyen hastalar arasinda sag kalim farki saptanmamistir. Calismamizda sigara icmeyen grupta ko-morbidite orani daha yuksek ve bununla iliskili olarak performans durumu daha kotu bulundu. Bu durumun antitumoral tedavi almayi kismen etkiledigi, ancak iki grup arasinda farkliliga neden olmadigi tespit edildi. Yine iki grup arasinda evrelere dagilim bakimindan fark bulunamadi. Daha once belirtilenin aksine sigara icmeyen hastalarda sag kalimin daha iyi olmadigi saptandi. Bunun onemli prognostik faktorler olan evre ve antitumoral tedavi bakimindan iki grup arasinda fark olmamasindan kaynaklandigi dusunuldu.

Sonuc olarak bizim verilerimiz, hic sigara icmemis olan akciger adenokarsinomlu hasta grubunun daha yasli, kadin hasta oraninin daha yuksek, performans durumunun daha kotu, direkt gogus radyografisinde plevral sivi ve diffuz yayim bulgusunun daha fazla oldugunu, buna karsin evre, antitumoral tedavi alma durumu ve sag kalim bakimindan sigara icen hasta grubundan farkli olmadigini gostermistir. Hic sigara icmeyen hastalardaki akciger adenokarsinomunda, tumorun muhtemel bazi biyolojik etkilerinin klinige farkli ozellikler seklinde yansidigi gorulmektedir. Ancak bu hastalarda sigaranin sag kalim uzerindeki etkisinin daha net belirlenebilmesi icin pasif sigara iciciliginin de degerlendirildigi prospektif calismalara gereksinim vardir.

Received: 21. 02. 2008 Accepted: 29. 01. 2009

Gelis Tarihi: 21. 02. 2008 Kabul Tarihi: 29. 01. 2009

KAYNAKLAR

[1.] Jemal A, Siegel R, Ward E, et al. Cancer statistics 2007. CA Cancer J Clin 2007;57:43-66.

[2.] Khuder SA. Effect of cigarette smoking on major histological types of lung cancer: a meta-analysis. Lung Cancer 2001;31:139-48.

[3.] Sanchez-Cespedes M, Ahrendt SA, Piantadosi S, et al. Chromosomal alterations in lung adenocarcinoma from smokers and nonsmokers. Cancer Res 2001;61:1309-13.

[4.] Wong MP, Fung LF, Wang E, et al. Chromosomal aberrations of primary lung adenocarcinomas in nonsmokers. Cancer 2003;97:1263-70.

[5.] Mountain CF. Revisions in the international system for staging lung cancer. Chest 1997;111:1710-7.

[6.] Bozkurt B, Selcuk ZT, Firat P, ve ark. 1972-2002 doneminde Hacettepe Universitesi Tip Fakultesi Hastanesi'nde akciger kanseri tanisi konulan hastalarin histolojik ve epidemiyolojik degerlendirmesi. Toraks Dergisi 2004;5:148-53.

[7.] Janssen-Heijnen MLG, Coebergh JWW. Trends in incidence and prognosis of the histological subtypes of lung cancer in North America, Australia, New Zealand and Europe. Lung Cancer 2001;31:123-37.

[8.] Nordquist LT, Simon GR, Cantor A, et al. Improved survival in never-smokers vs current smokers with primary adenocarcinoma of the lung. Chest 2004;126:347-51.

[9.] Bryant A, Cerfolio RJ. Differences in epidemiology, histology, and survival between cigarette smokers and neversmokers who develop non-small cell lung cancer. Chest 2007;132:185-92.

[10.] Cerfolio RJ, Bryant AS, Scott E, et al. Women with pathologic stage I, II, and III non-small cell lung cancer have better survival than men. Chest 2006;130:1796-802.

[11.] Liu NS, Spitz MR, Kemp BL, et al. Adenocarcinoma of the lung in young patients. Cancer 2000;88:1837-41.

[12.] Brownson RC, Alavanja MCR, Caporaso N, et al. Epidemiology and prevention of lung cancer in nonsmokers. Epidemiol Rev 1998;20:218-36.

[13.] Vineis P, Hoek G, Krzyzanowski M, et al. Lung cancers attributable to environmental tobacco smoke and air pollution in non-smokers in different European countries: a prospective study. Environ Health 2007;6:7.

[14.] Zeka A, Mannetje A, Zaridze D, et al. Lung cancer and occupation in nonsmokers. A multicenter case-control study in Europe. Epidemiology 2006;17:615-23.

[15.] Nitadori J, Inoue M, Iwasaki M, et al. Association between lung cancer incidence and family history of lung cancer. Data from a large-scale population-based cohort study, the JPHC study. Chest 2006;130:968-75.

[16.] Brownson RC, Alavanja MCR, Caporaso N, et al. Family history of cancer and risk of lung cancer in lifetime nonsmokers and long-term ex-smokers. Int J Epidemiol 1997;26:256-63.

[17.] Boffetta P, Agudo A, Ahrens W, et al. Multicenter casecontrol study of exposure to environmental tobacco smoke and lung cancer in Europe. J Natl Cancer Inst 1998;90:1440-50.

[18.] Gorlova OY, Zhang Y, Schabath MB, et al. Never smokers and lung cancer risk: a case-control study of epidemiological factors. Int J Cancer 2006;118:1798-804.

[19.] Cassidy A, Myles JP, Duffy SW, et al. Family history and risk of lung cancer: age-at-diagnosis in cases and firstdegree relatives. Br J Cancer 2006;95:1288-90.

[20.] Scagliotti GV. Symptoms, signs and staging of lung cancer. Eur Respir Mon 2001;17:86-119.

[21.] Beckles MA, Spiro SG, Colice GL, Rudd RM. Initial evaluation of the patient with lung cancer. Symptoms, signs, laboratory tests, and paraneoplastic syndromes. Chest 2003;123:97-104.

[22.] Kokturk N, Ulukavak Ciftci T, Yegin D, ve ark. Akciger kanserli olgularimizda semptomatolojik, radyolojik ve endoskopik bulgularin histopatolojik bulgularla birlikte degerlendirilmesi. Toraks Dergisi 2004;5:143-7.

[23.] Johnston WW. The malignant pleural effusion: a review of cytopathologic diagnoses of 584 specimens from 472 consecutive patients. Cancer 1985;56:905-9.

[24.] Yoshino I, Kawano D, Oba T, et al. Smoking status as a prognostic factor in patients with stage I pulmonary adenocarcinoma. Ann Thorac Surg 2006;81:1189-93.

[25.] Tammemagi CM, Neslund-Dudas C, Simoff M, Kvale P. Smoking and lung cancer survival. The role of comorbidity and treatment. Chest 2004;125:27-37.

Guntulu Ak (1), Muzaffer Metintas (1), Huseyin Yildirim (1), Selma Metintas (2), Sinan Erginel (1), Fusun Alatas (1)

(1) Eskisehir Osmangazi Universitesi Tip Fakultesi, Gogus Hastaliklari Anabilim Dali, Eskisehir, Turkiye (2)Eskisehir Osmangazi Universitesi Tip Fakultesi, Halk Sagligi Anabilim Dali, Eskisehir, Turkiye

Tablo 1. Calisma grubunun ozellikleri

Hasta sayisi                           205
Ortalama yas, yil [+ ou -] SD   59.0 [+ ou -] 9.9
Cins, n (%)
  Erkek                         151 (73.7)
  Kadin                          54 (26.3)

Evre *, n (%)
I                                 9 (4.3)
II                               12 (5.9)
IIIA                             12 (5.9)
IIIB                             56 (27.3)
IV                              112 (54.6)

* 4 hasta veri eksikligi nedeniyle evrelendirilemedi (%2.0)

Tablo 2. Akciger adenokarsinomlu hastalarin sigara oykulerine gore
ozellikleri

                             Hic sigara icmeyen    Halen sigara icen
                                   (n=59)              (n=146)

Yas, yil [+ ou -] SD         61.3 [+ ou -] 9.8     58.1 [+ ou -] 9.8
Cins, n (%)
  Erkek                       12 (20.3)            139 (95.2)
  Kadin                       47 (79.7)               7 (4.8)
Aile oykusu *, n (%)          11 (18.6)             19 (13.0)
Asbest temasi **, n (%)       34 (57.6)             70 (47.9)
Eslik eden hastalik, n (%)    19 (32.2)             21 (14.4)
Performans skoru              74.7 [+ ou -] 10.7    78.3 [+ ou -] 10.2
Semptom suresi, gun          110.5 [+ ou -] 11.9    96.7 [+ ou -] 8.3
Semptomlar, n (%)
  Lokal hastalik
    Oksuruk                  43 (72.9)             119 (81.5)
    Gogus agrisi             34 (57.6)              98 (67.1)
    Nefes darligi            30 (50.8)              78 (53.4)
    Hemoptizi                 9 (15.3)              48 (32.9)
  Lokal ilerlemis hastalik    6 (10.2)              28 (19.2)
  Paraneoplastik sendrom      7 (11.9)              47 (32.2)
  Metastaz                    9 (15.3)              21 (14.4)
  Sistemik                   50 (84.7)             122 (83.6)

Fizik muayene bulgulari,
n (%)
  Lokal                      39 (66.1)              94 (64.4)
  Toraks ici yayim           17 (28.8)              42 (28.8)
  Metastaz                   10 (16.9)              57 (39.0)

Direkt gosgus radyografisi
bulgulari, n (%)
  Kitle                      14 (23.7)              62 (42.5)
  Hilar genisleme            13 (22.0)              51 (34.9)
  Mediastinal genisleme       4 (6.8)               23 (15.8)
  Plevral efuzyon            24 (40.7)              28 (19.2)
  Atelektazi                  5 (8.5)               11 (7.5)
  Pnomoni                    10 (16.9)              17 (11.6)
  Nodul                       4 (6.8)               12 (8.2)
  Diffuz yayim                5 (8.5)                3 (2.1)

                             Test degeri

Yas, yil [+ ou -] SD         0.036
Cins, n (%)
  Erkek                      <0.0001
  Kadin
Aile oykusu *, n (%)         0.302
Asbest temasi **, n (%)      0.209
Eslik eden hastalik, n (%)   0.004
Performans skoru             0.028
Semptom suresi, gun          0.362
Semptomlar, n (%)
  Lokal hastalik
    Oksuruk                  0.170
    Gogus agrisi             0.199
    Nefes darligi            0.738
    Hemoptizi                0.011
  Lokal ilerlemis hastalik   0.116
  Paraneoplastik sendrom     0.003
  Metastaz                   0.873
  Sistemik                   0.835

Fizik muayene bulgulari,
n (%)
  Lokal                      0.816
  Toraks ici yayim           0.995
  Metastaz                   0.002

Direkt gosgus radyografisi
bulgulari, n (%)
  Kitle                      0.012
  Hilar genisleme            0.071
  Mediastinal genisleme      0.085
  Plevral efuzyon            0.001
  Atelektazi                 0.820
  Pnomoni                    0.309
  Nodul                      0.728
  Diffuz yayim               0.032

* 11 tanesi akciger kanseri.

** 5 mesleksel temas (3'u elektirik izolasyon iscisi, 2'si otomotiv
sanayinde fren balata iscisi), digerleri cevresel temas

Sekil 1. Akciger adenokarsinomlu hastalarin sigara oykulerine
gore evreleri

Hic sigara icmeyen   Hale sigara icen

        3.4                4.9
        8.5                4.9
        5.1                6.3
       27.1               28.2
       55.9               55.6