Cerddoriaeth gwerin yn codi'r to yn Ty Siamas.

G yda miloedd o Gymry o bob twll a chornel o'r wlad yn barod i foddi tref Dolgellau ar gyfer y Sesiwn Fawr ddiwedd yr wythnos, bydd rhaglen arbennig o'r Sioe Gelf nos Sul yn bwrw golwg dros y prosiect uchelgeisiol o agor Ty Siamas, canolfan i draddodiadau canu gwerin Cymru yn y dref.

Agorwyd Ty Siamas, sydd wedi ei leoli yn Neuadd Idris ar sgwar y dref, yn swyddogol ar Fehefin 14 gyda gorymdaith drwy'r dref, ac mae nifer o fandiau a chantorion eisoes wedi perfformio yno. Yr wythnos hon ar y Sioe Gelf: Ty Siamas, fe fydd y cyflwynydd Luned Emyr yn cael cip olwg ar gartref newydd cerddoriaeth gwerin yng Nghymru a sut y gwireddwyd breuddwyd nifer fawr o bobl Dolgellau o agor y ganolfan.

Yn 1952, Dolgellau oedd y lle cyntaf yng Nghymru i gynnal Gyl Werin ac fe gydiodd y syniad yn nychymyg trigolion y dref gan ail sefydlu Gyl Werin Geltaidd Dolgellau yn 1978. Adeiladwyd ar hyn ymhellach wrth sefydlu gyl y Sesiwn Fawr sydd yn parhau hyd heddiw i ddenu miloedd i'r dref fechan yn flynyddol. Nid oes felly gartref gwell i ganolfan cerddoriaeth gwerin yng Nghymru nac yn Nolgellau.Taith unigryw gyffrous drwy hanes canu gwerin gan ddefnyddio technoleg fodern a chyflwyniadau rhyngweithiol a geir yn Nhy Siamas gyda chyfleusterau recordio, ystafell ymarfer ac Awditoriwm i gynnal nosweithiau o berfformiadau canu a dawnsio byw. Bydd y ganolfan yn atyniad i ymwelwyr ac i bobl leol gan gynnig lleoliad i gynnal gweithdai llawn adnoddau dysgu gwerthfawr i ysgolion a grwpiau amrywiol. Wedi derbyn nawdd gan Amcan Un, Awdurdod Datblygu Cymru, Gyngor Gwynedd a Chynllun Arbrofol Eryri aeth y gwaith yn ei flaen i wireddu breuddwyd nifer o bobl Dolgellau a'r cyffiniau.Wedi ei leoli yn Neuadd Idris mae Ty Siamas wedi ei enwi ar ol Elis Sion Siamas, telynor o'r ddeunawfed ganrif o Lanfachraeth ger Dolgellau a gyflwynodd y delyn deires i Gymru. Ac mae'r offeryn cenedlaethol hwn yn cael sylw arbennig haeddiannol yn yr arddangosfa. Yn ystod y rhaglen fe fydd Luned Emyr yn cael y cyfle i sgwrsio gyda sawl un oedd yn allweddol i'r cynllun gan gynnwys Rheolwr y Ganolfan, Mabon ap Gwynfor, Ywain Myfyr, y canwr Baledi, Arfon Gwilym, y bandiau gwerin ifanc Sesh a 9 Bach a'r delynores Gwenan Gibbard.

SIOE GELF: Ty SIAMAS nos Sul, 7.30pm, S4C, Isdeitlau Cymraeg ar gael, English and Welsh subtitles available

CAPTION(S):

Cyflwynydd y Sioe Gelf, Luned Emyr